Ikaapat na Markahan: Ibong Adarna
Pamantayang Pangnilalaman
Naipamamalas ng mga mag-aaral ang kasanayang komunikatibo, malikhain, at kritikal na pag-unawa at pagsusuri ng Obra Maestra – Ibong Adarna para sa paghubog ng kaakuhan at pagpapahalagang Pilipino, at pagbuo ng mga teksto sa iba't ibang paraan (multimodal) para sa tiyak na layunin, pagpapakahulugan, at target na babasa o awdiyens.
Pamantayang Pagganap
1
Nakabubuo ng iskrip para sa shadow play tungkol sa mahahalagang pangyayari sa Ibong Adarna na maiuugnay sa pagiging Pilipino na isinasaalang-alang ang mga elemento ng biswal at multimodal na may paglalapat ng kasanayang komunikatibo at etikal na kasanayan at pananagutan.
Mga Kasanayang Pampagkatuto
1
Kasanayan 1
Nakapaghahambing ng mga tekstong hawig sa Ibong Adarna at iba pang koridong nasusulat sa Pilipinas at sa ibang bansa
2
Kasanayan 2
Naiuugnay ang diaspora ni Don Juan sa paglalakabay rin ng mga OFWs upang hanapan ng lunas ang kahirapan sa bansa
3
Kasanayan 3
Natutukoy ang mga elemento sa pagbuo ng borador ng isang iskrip ng shadow play
Nilalaman/Paksa
Obra: Ibong Adarna
Saknong 1007 - 1362
Panimula sa Shadow Play
Ang shadow play ay isang tradisyonal na uri ng pagtatanghal na gumagamit ng mga anino upang isalaysay ang mga kwento. Ang iskrip nito ay nagsisilbing gabay para sa isang maayos at epektibong pagtatanghal.
Pagtatanghal ng Shadow Play
Ang shadow play ay isang uri ng pagtatanghal na gumagamit ng mga anino upang ipakita ang kwento sa pamamagitan ng mga puppet at ilaw.
Iskrip ng Shadow Play
Ang iskrip ay nagsisilbing gabay para sa mga tauhan, tagapagtanghal, at teknikal na aspeto ng palabas.
Tagapagtanghal
Mahalagang maunawaan ang mga elemento ng isang mahusay na iskrip upang magkaroon ng maayos at epektibong pagtatanghal.
Mga Elemento ng Iskrip sa Shadow Play
Ang limang mahahalagang elemento na bumubuo sa isang epektibong iskrip para sa shadow play:
Tauhan
Mga karakter na gumagalaw sa kwento at nagdadala ng aksyon sa pamamagitan ng kanilang anino
Tagpuan
Lugar at panahon kung saan nagaganap ang kwento, ipinapakita sa pamamagitan ng mga backdrop
Banghay
Daloy ng kwento mula simula hanggang dulo, nagpapakita ng mga pangyayari at komplikasyon
Diyalogo
Usapan ng mga tauhan na nagpapahayag ng kanilang damdamin at nagdadala ng kwento
Tema
Pangunahing mensahe o aral na nais iparating ng kwento sa manonood
Mga Bahagi ng Banghay
Panimula
Pagtukoy sa tauhan, tagpuan, at pangunahing suliranin.
Saglit na Kasiglahan
Panimulang aksyon na nagpapakilala sa problema.
Kasukdulan
Pinakamataas na bahagi ng emosyon o tensyon.
Kakalasan
Unti-unting pagbibigay ng solusyon sa problema.
Wakas
Ang konklusyon o aral ng kwento.
Teknikal na Aspeto ng Shadow Play
Ang mga sumusunod na teknikal na aspeto ay mahalaga sa isang matagumpay na shadow play na pagtatanghal:
Tunog at Musika
Nagsisilbing pantulong upang mapalakas ang damdamin ng eksena. Halimbawa, malakas na tunog para sa kasukdulan at malamyos na musika para sa malulungkot na bahagi.
Ilaw at Anino
Mahalaga sa pagtatanghal dahil ito ang bumubuo ng biswal na aspeto ng shadow play. Ang tamang paggamit ng liwanag ay nagpapalinaw sa mga anino ng tauhan at tagpuan.
Kahalagahan ng Pagsulat ng Maayos na Iskrip
1
Nagbibigay ng malinaw na gabay sa mga gumaganap at teknikal na pangkat.
2
Nakakatulong sa maayos na daloy ng kwento at maiwasan ang pagkalito ng manonood.
3
Nakakapagbigay ng masining at makabuluhang pagtatanghal.
Gabay sa Pagsusuri ng Iskrip
Banghay
Malinaw ba ang banghay ng kwento?
Diyalogo
Angkop ba ang diyalogo sa tauhan?
Tunog at Musika
Nakatutulong ba ang tunog at musika sa pagpapalakas ng emosyon ng eksena?
Ilaw at Anino
Epektibo ba ang paggamit ng ilaw at anino upang ipakita ang kwento?
Layunin ng Aralin
Ang mga sumusunod ay ang ating mga layunin sa pag-aaral ng Ibong Adarna at iba pang korido:
Matutukoy ang mga pagkakatulad at pagkakaiba ng Ibong Adarna sa iba pang korido sa Pilipinas at sa ibang bansa batay sa estruktura, tema, at nilalaman.
Masusuri ang mga pampanitikang elemento ng Ibong Adarna at iba pang kahawig na akda, kabilang ang tauhan, tagpuan, banghay, at mensahe.
Maiuugnay ang mga katangiang panliteratura ng Ibong Adarna at iba pang korido sa kanilang kaugnayan sa kultura, kasaysayan, at pagpapahalagang panlipunan.
Makapaghahambing ng Ibong Adarna sa iba pang panitikang may parehong tema o estruktura sa pamamagitan ng talakayan, pagsusulat, o malikhaing presentasyon.
Mahahasa ang kritikal na pag-iisip at pag-unawa ng mga mag-aaral sa pamamagitan ng pagsusuri ng mga pagkakaiba at pagkakatulad ng panitikang Pilipino at pandaigdig.
Bokabularyo: Mga Susing Salita
Korido – Isang tulang pasalaysay na may sukat na walong pantig sa bawat taludtod at mabilis na himig. Epiko – Mahabang tula na naglalaman ng mga kwento ng kabayanihan at mahiwagang pangyayari. Alamat – Kuwento na nagpapaliwanag ng pinagmulan ng isang bagay, lugar, o pangyayari. Tauhan – Mga karakter na gumagalaw sa isang kwento.
Bokabularyo: Mga Susing Salita (Pagpapatuloy)
Tagpuan
Lugar at panahon kung saan nagaganap ang isang akda.
Banghay
Pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari sa isang kwento.
Tema
Pangunahing ideya o aral na ipinapahayag sa isang akda.
Sukat
Bilang ng pantig sa bawat taludtod ng isang tula o korido.
Tugma
Pagkakapareho ng tunog sa huling pantig ng bawat linya sa isang tula.
Diyalogo
Pag-uusap ng mga tauhan sa isang kwento.
Paghahambing
Proseso ng pagtutukoy ng pagkakatulad at pagkakaiba ng dalawang akda.
Impluwensya
Epekto ng isang akda sa ibang panitikan o kultura.
Kontexto
Kalagayan o sitwasyon na nakakaapekto sa pagkakaunawa ng isang kwento.
Kultura
Mga paniniwala, tradisyon, at gawi ng isang lipunan na ipinapakita sa panitikan.
Bokabularyo: Mga Susing Salita (Pagpapatuloy)
Arketipo
Karaniwang tauhan o tema na matatagpuan sa iba't ibang panitikan, tulad ng bayani o tagapagsagip.
Moralidad
Mga pagpapahalaga at aral na ipinapakita sa isang akda.
Simbolismo
Paggamit ng bagay o tauhan upang kumatawan sa mas malalim na kahulugan.
Intertekstwalidad
Ugnayan ng isang akda sa iba pang akda na maaaring may pagkakatulad sa tema, tauhan, o banghay.
Panimula sa Panitikang Pilipino
Ang panitikang Pilipino ay mayaman sa iba't ibang anyo ng panulat, kabilang ang korido, isang tulang pasalaysay na naglalaman ng mga alamat, kabayanihan, at mahahalagang aral sa buhay. Isa sa pinakasikat na korido sa Pilipinas ay ang "Ibong Adarna," isang akdang naglalarawan ng paglalakbay, pagsubok, at pagtatagumpay ng isang bayani.
Ano ang Korido?
Sukat
May sukat na walong pantig sa bawat taludtod.
Himig
Ginagamitan ng mabilis at patakbong himig sa pagbigkas.
Nilalaman
Karaniwang naglalaman ng mga kwento ng kababalaghan, paglalakbay, at aral sa buhay.
Tema
May tema ng kabayanihan, kagandahang-loob, at katarungan.
Pagkakatulad ng Ibong Adarna sa Iba Pang Korido
Ang Ibong Adarna ay may mahalagang kahawig na katangian sa iba't ibang akda sa loob at labas ng Pilipinas:
Florante at Laura (Pilipinas)
Isinulat ni Francisco Balagtas, ito ay isang awit (na may 12 pantig kada taludtod) ngunit may pagkakatulad sa Ibong Adarna sa tema ng paglalakbay, pagtataksil, at pagliligtas ng minamahal.
The Arabian Nights: The Story of Sinbad (Gitnang Silangan)
Katulad ng Ibong Adarna, ito ay naglalarawan ng isang bayani na naglalakbay at humaharap sa iba't ibang pagsubok.
The Golden Bird (Alemanya)
Isang German folktale na kahawig ng Ibong Adarna sapagkat may mahiwagang ibon na may kakayahang magbigay ng mahahalagang mensahe at nagpapahirap sa mga tauhang nais itong makuha.
The Firebird (Russia)
Isang kwento na may katulad na elemento ng mahiwagang ibon na kailangang hulihin upang malutas ang isang suliranin sa kaharian.
Paghahambing ng Ibong Adarna sa Ibang Korido at Akda
1
Tauhan
Sino ang pangunahing tauhan? Ano ang kanilang katangian?
2
Banghay
Ano ang mga pangunahing pangyayari sa kwento?
3
Tema
Ano ang pangunahing aral o mensahe ng akda?
4
Tagpuan
Saan naganap ang kwento?
5
Suliranin
Anong mga pagsubok ang hinarap ng tauhan, at paano niya ito nalampasan?
Kahalagahan ng Paghahambing ng mga Akda
1
Ang mga elementong pangkultura na makikita sa panitikan ng bawat bansa.
2
Ang mga pagpapahalagang lumilitaw sa bawat akda, tulad ng katapatan, tapang, at katarungan.
3
Ang kaugnayan ng panitikan sa kasaysayan ng isang bansa.
Konklusyon sa Paghahambing
Ang Ibong Adarna ay isang natatanging akda sa panitikang Pilipino, ngunit may mga kahawig ito sa iba't ibang panitikan sa buong mundo. Sa pamamagitan ng paghahambing ng mga tekstong ito, mas lalawak ang pang-unawa ng mga mag-aaral sa yaman ng panitikang Pilipino at ang ugnayan nito sa iba pang akdang pandaigdig.
Tanong para sa Pag-iisip
Tanong 1
Ano ang pangunahing pagkakatulad ng Ibong Adarna at isang banyagang akdang nabanggit?
Tanong 2
Paano ipinapakita ng bawat kwento ang kultura ng bansang pinagmulan nito?
Kaya Ko: Pagpapakita ng Pagmamahal
Para sa Magulang
Isulat sa loob ng puso ang mga gawain upang maipakita ang pagmamahal sa iyong mga magulang.
Para sa Kaibigan
Isulat sa loob ng puso ang mga gawain upang maipakita ang pagmamahal sa iyong mga kaibigan.
Para sa Guro
Isulat sa loob ng puso ang mga gawain upang maipakita ang pagmamahal sa iyong mga guro.
Pick-Up Line: Pagmamahal
Paglikha
Bumuo ng sariling pick-up line na nagpapakita ng iyong pagkamalikhain at personalidad
Kaugnayan
Tiyaking ang iyong pick-up line ay tungkol sa pagmamahal at nagpapakita ng tunay na damdamin
Paggamit
Gamitin ang hugot na may kaugnayan sa kakayahan mong magpakita ng tunay na pagmamahal
Rubriks para sa Pagtataya
Ang sumusunod ay mga pamantayan para sa pagtataya ng gawain ng mga mag-aaral:
Orihinalidad
Natatangi (5 puntos): Napakahusay na paggamit ng mga bagong ideya at orihinalidad.
Nakakabilib (4 na puntos): Napakakaunti lang na mga ideya ang hiniram ngunit may magandang paggamit ng mga bagong ideya at orihinalidad.
Katanggap-tanggap (3 puntos): Ang mga ideya ay hiniram ngunit binago ng kaunti.
Kasiningan
Natatangi (5 puntos): Napakaraming pag-iisip at pagsisikap ang ginamit.
Nakakabilib (4 na puntos): Malikhain at maganda ang naisip na ideya.
Katanggap-tanggap (3 puntos): Malikhain at may ilang pag-iisip na inilagay.
Nilalaman
Natatangi (5 puntos): May pinakamagandang pagpili ng mga salita. Nagpapahayag ng pinakamalakas na mensahe.
Nakakabilib (4 na puntos): May mabuting pagpili ng mga salita. Nagpapahayag ng malakas na mensahe.
Katanggap-tanggap (3 puntos): May pagtatangka sa ilang pagpili ng mga salita. Nagpapahayag ng kaunting mensahe.
Pagninilay sa Natutuhan
Sariling Pananaw
Ilahad ang iyong sariling pananaw batay sa iyong natutuhan sa aralin. Isulat ang pahayag sa loob ng kahon.
Pagbabahagi
Upang mas maging makabuluhan ang pagninilay ng mag-aaral, ang gawaing ito ay pang-isahan.
Pagtataya ng Natutuhan
Panuto: Basahin nang mabuti ang bawat tanong. Piliin ang tamang sagot sa pamamagitan ng pagpili ng titik ng tamang sagot.
Tanong 1
Bawat tanong ay may kaakibat na 1 puntos. Piliin ang tamang sagot mula sa mga pagpipilian.
Tanong 2
Bawat tanong ay may kaakibat na 1 puntos. Piliin ang tamang sagot mula sa mga pagpipilian.
Tanong 3
Bawat tanong ay may kaakibat na 1 puntos. Piliin ang tamang sagot mula sa mga pagpipilian.
Tanong 4
Bawat tanong ay may kaakibat na 1 puntos. Piliin ang tamang sagot mula sa mga pagpipilian.
Tanong 5
Bawat tanong ay may kaakibat na 1 puntos. Piliin ang tamang sagot mula sa mga pagpipilian.
Mga Tanong sa Pagtataya
Tanong 1
Ano ang pangunahing tema ng Ibong Adarna na makikita rin sa iba pang korido sa Pilipinas at sa ibang bansa?
Tanong 2
Aling banyagang akda ang may pagkakatulad sa Ibong Adarna dahil sa mahiwagang ibon na nagbibigay ng pagsubok sa pangunahing tauhan?
Tanong 3
Ano ang pangunahing pagkakaiba ng Ibong Adarna sa ibang korido tulad ng Florante at Laura?
Tanong 4
Ano ang layunin ng paghahambing ng Ibong Adarna sa iba pang korido at akdang panitikan mula sa ibang bansa?
Tanong 5
Aling katangian ng Ibong Adarna ang katulad ng The Golden Bird ng Germany?
SAGOT: 1.B, 2.A, 3.A, 4.B, 5.A
Repleksiyon at Pagtatapos
Ang pag-aaral ng Ibong Adarna at paghahambing nito sa iba pang korido ay nagbibigay sa mga mag-aaral ng mas malalim na pag-unawa sa panitikang Pilipino at ang ugnayan nito sa pandaigdigang panitikan. Sa pamamagitan ng mga kasanayang natutuhan, makapaghahanda sila ng isang makabuluhang shadow play na nagpapakita ng kanilang pag-unawa sa akda.