ΑΛΚΗ ΖΕΗ �ΜΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ ΟΡΟΣΗΜΟ, ΜΙΑ ΕΜΠΝΕΥΣΜΕΝΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ
Πολυγραφότατη και δημιουργική ως τα βαθειά γεράματα, με πολύπαθη και περιπετειώδη ζωή.��
Οι γονείς της
Ζήνων Ζέης και ΄Ελλη Σωτηρίου- Ζέη
«Η μητέρα μου, στα 19 της γνώρισε τον μπαμπά, που πήγε απόσπαση στη Σάμο ως διευθυντής, την ερωτεύτηκε και την παντρεύτηκε. Ήταν πολύ όμορφη γυναίκα και της άρεσε να ντύνεται πάντα ωραία».
«Η μητέρα μου μας ήθελε ελεύθερες και μας τόνιζε ότι έπρεπε να διεκδικούμε αυτό που θέλουμε. Μας βοηθούσε πάντα στις “συνωμοσίες”. Εάν κάναμε όμως κάτι που την ενοχλούσε, πειραζόταν πολύ.»
«Γεννήθηκα στην Αθήνα, αλλά τα πρώτα παιδικά μου χρόνια τα πέρασα στη Σάμο, με τον παππού μου, λόγω της αρρώστιας της μητέρας μου. Εκεί, με την αδερφή μου περνούσαμε ζωή και κότα και δεν θέλαμε να γυρίσουμε καθόλου πίσω στους δικούς μας».
«Το Μαλαγάρι, που ήταν και η έμπνευση για το Λαμαγάρι στο Καπλάνι της βιτρίνας, ήταν ένα ονειρεμένο μέρος ακριβώς απέναντι απ’ το Βαθύ - αυτοί που είχαν σπίτια στην πρωτεύουσα, είχαν εκεί τα εξοχικά τους. Τότε όλα τα σπίτια τα λέγαμε πύργους - καθένα είχε τον κήπο του με τεράστια πεύκα, τα οποία έφταναν ως τη θάλασσα. Από το περιβόλι του παππού μου βγαίναμε κατευθείαν στη θάλασσα».
«Όταν γυρίσαμε στην Αθήνα αλλάξαμε πολλά σπίτια, από την Κυψέλη μέχρι τη Γ’ Σεπτεμβρίου, αλλά τα περισσότερα χρόνια τα περάσαμε στην πλατεία Αμερικής».
Η Άλκη Ζέη και η Ζωρζ Σαρή γνωρίστηκαν σε ηλικία 12 ετών και έμειναν αγαπημένες φίλες μέχρι το τέλος.
Μια ακλόνητη γυναικεία φιλία
«Μπράβο Γιωργάκη, τα κατάφερες, έγινες συγγραφέας και, όπως το λογάριασες, πιασμένες τώρα από το χέρι πάμε στα σχολεία σ’ όλη την Ελλάδα και κουβεντιάζουμε με τα παιδιά και τους λέμε, ανάμεσα σε άλλα πολλά, πως μια φιλία (η δική μας) μπορεί να αντέξει στο χρόνο».
Ε.Π. λοιπόν! Καλή επιτυχία και καλή αντάμωση ξανά… στο σχολείο.
Άλκη Ζέη Φθινόπωρο 1995
«Τότε πήγαινα στη Σχολή Αηδονοπούλου ακόμα κι ασχολιόμουν πολύ με το κουκλοθέατρο – είχα αναλάβει να γράψω το έργο που θα παίζαμε.. ένας από τους χαρακτήρες που δημιούργησα, ο Κλούβιος, έγινε μετέπειτα ένας από τους κυριότερους ήρωες του κουκλοθεάτρου Αθηνών «Μπάρμπα Μυτούσης» που ίδρυσε η Περράκη-Θεοχάρη».
«Όταν κάναμε την παράσταση, η καθηγήτριά μας, η Ελένη Περράκη, έφερε στο σχολείο τον Ελύτη, τον Γκάτσο, τον Μάριο Πλωρίτη και τον Γιώργο Σεβαστίκογλου, που έγινε αργότερα άντρας μου».
Στην φωτογραφία από αριστερά: Στον γάμο της Διδώς Σωτηρίου, αριστερά η Άλκη Ζέη οχτώ χρονών, η Διδώ, η αδελφή της Άλκης η Λενούλα εννιάμισι χρονών, η Έλλη Παππά (αδελφή της Διδώς)
«Όταν ήρθε η Κατοχή οργανώθηκα στην ΕΠΟΝ. Ο αδελφός της μητέρας μου είχε παντρευτεί τη Διδώ Σωτηρίου που ήταν ανακατεμένη ως τον λαιμό με αυτά κι εκείνη μας έβαλε όλους στην Αντίσταση. Ο πατέρας μου ήταν βενιζελικός και συμπαθούσε το ΕΑΜ και την Αντίσταση, αλλά μας έβαλε όρο εμείς να μην ανακατευτούμε πουθενά. Φυσικά, δεν τον ακούσαμε. Ως τις τρεις το μεσημέρι που δούλευε στην Τράπεζα Αθηνών, στο σπίτι μας γινόταν χαμός. Μέχρι και συνεδριάσεις γυναικών κάναμε».
«Τη Λαμπέτη τη γνώρισα το 1945. Για την ακρίβεια μου τη γνώρισε ο Μάριος Πλωρίτης που ήταν πολύ φίλος δικός μου και της αδελφής μου, της Λενούλας. Προσωπικά δέθηκα πιο πολύ μαζί της όταν παίζαμε μαζί στο Θέατρο «Μουσούρη». Παίζαμε! Δηλαδή εκείνη πρωταγωνιστούσε στο «Πεγκ Καρδούλα μου» κι εγώ έκανα μια καμαριέρα που έλεγε πέντε φράσεις, κομπάρσα δηλαδή».
«Όταν έγινε η απελευθέρωση, ήρθε η Διδώ και μας είπε ότι φεύγουμε - και μάλιστα είπα στον Γιώργο Σεβαστίκογλου - μην τύχει και δεν έρθεις να με πάρεις και με αφήσεις εδώ με τον πατέρα μου. Και πράγματι ήρθε ένα βράδυ μεσάνυχτα και με πήρε και φύγαμε κρυφά και βρεθήκαμε στη Λάρισα. Τώρα που το σκέφτομαι λέω, Μα καλά δόθηκε εντολή να φύγουμε απ’ την Αθήνα; Να πάμε πού; Στη Λάρισα, λες κι εκεί ήταν μια άλλη Ελλάδα;».
«Γυρίσαμε στην Αθήνα με τη Συμφωνία της Βάρκιζας. Ο Σεβαστίκογλου έφυγε κρυφά το ’48 για την Τασκένδη, αλλά εμένα με έπιασαν και πήγα εξορία στη Χίο. Πήρα ένα χαρτί απ’ το Τμήμα Αλλοδαπών ότι με καλούν - διά υπόθεσή μου. Θέλανε να υπογράψω δήλωση - αν δεν την υπέγραφες, πήγαινες εξορία. Στη Χίο ήμασταν κλεισμένες σε στρατόπεδο, σαν φυλακισμένες. Ήταν η Αλέκα Παΐζη, η Καίτη Ντιριντάουα, η Νανά Καλλιανέση, που έγινε μετέπειτα η εκδότριά μου στον Κέδρο, και πάρα πολλές γυναίκες από την επαρχία».
Στο “Στρατόπεδο πειθαρχημένης διαβίωσης” εξόριστων γυναικών, το Μάρτη του ‘48, στη Χίο, βρέθηκαν γυναίκες από όλες τις γωνιές. Σ' αυτό το στρατόπεδο μεταφέρθηκε μαζί με φοιτήτριες, γιατρίνες, δασκάλες, εργάτριες, αγρότισσες και η 25χρονη Άλκη Ζέη.
«Όταν βγήκα ήθελα να φύγω, αλλά δεν μπορούσα να βγάλω διαβατήριο με τίποτα. Κατάφερα να φτάσω στην Τασκένδη μέσω Ιταλίας το 1954».
«Μείναμε εκεί δυο χρόνια, ζήσαμε και τον εμφύλιο της Τασκένδης. Ήταν πολύ σκληρό να βλέπεις ανθρώπους που πολέμησαν δίπλα-δίπλα ν’ αλληλοδέρνονται. Μετά το 20ό συνέδριο του κόμματος, το 1957, φύγαμε στη Μόσχα».
«Ήταν πολύ δραστήρια περίοδος: έμαθα ρωσικά, πήγαινα στο Κινηματογραφικό Ινστιτούτο και σπούδαζα κινηματογραφία. Στη Μόσχα έμεινα οκτώ χρόνια - ο νους μας ήταν πια στο πώς θα γυρίσουμε στην Ελλάδα. Και γυρίσαμε τον Σεπτέμβριο του ’64».
«Πριν καλά-καλά προλάβουμε να συνηθίσουμε την Αθήνα, έγινε η χούντα και φύγαμε για το Παρίσι. Ο Γιώργος δούλευε στο πανεπιστήμιο και είχε κάνει έναν θίασο με τον Αντουάν Βιτέζ στη σχολή του, στη Σορβόννη».
«Εγώ έκανα ελληνικά σε διάφορους ξένους. Εκεί, εκτός απ’ το ότι είχαμε τις δυσκολίες μας τις οικονομικές, ήμασταν ζουρλαμένοι».
«Πρώτα με την Αντίσταση, μετά με τη διάσπαση του κόμματος - όλο τρέχαμε. Τρέχαμε μαζί με τη Μελίνα εναντίον της χούντας. Συνδεθήκαμε πολύ με τη Μελίνα στο Παρίσι. Ήταν μια Ελληνίδα σταρ - ούτε που φανταζόμουν πως μπορούσε να είναι ένας τόσο διαφορετικός άνθρωπος».
«Όταν γυρίσαμε στην Αθήνα για τα καλά, το 1980, είχα πια συνηθίσει - δεν είχα εξιδανικεύσει τίποτα κι έτσι δεν δυσκολεύτηκα να προσαρμοστώ. Τότε πια άρχισα να γράφω πολύ πιο τακτικά, να πηγαίνω σε σχολεία, να έρχομαι σε επαφή με παιδιά. Τώρα απορώ πώς, με τόσους βρικόλακες, τα παιδιά διαβάζουν ακόμα τα βιβλία μου. Ίσως γιατί αν κατάφερα κάτι, είναι ν’ αγαπώ τους μικρούς μου ήρωες και να γίνομαι εγώ το παιδί για το οποίο γράφω».
«Από τα μικρά μου χρόνια ως σήμερα, έζησα έναν πόλεμο, δύο εμφύλιους πολέμους, δύο δικτατορίες και δύο προσφυγιές. Δεν τα έζησα σαν απλός παρατηρητής, αλλά παίρνοντας ενεργό μέρος κάθε φορά κι έτσι και να ήθελα δεν θα μπορούσε το συγγραφικό μου έργο να μην επηρεαστεί από τα γεγονότα αυτά που συγκλόνισαν τον τόπο μας. Άθελά μου η ζωή μου μπλέχτηκε μέσα στην ιστορία κι έγινα κι εγώ ένα κομμάτι της. Το συγγραφικό μου λοιπόν έργο, θέλω δεν θέλω είναι γεμάτο ιστορία... Αν πέτυχα να κάνω τα παιδιά να την ακούσουν τουλάχιστον, το μέλλον θα δείξει».
Σε Επίτιμη Διδάκτορα του Τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης της Παιδαγωγικής Σχολής του Α.Π.Θ. αναγορεύτηκε η Συγγραφέας, Άλκη Ζέη. Η Τελετή Αναγόρευσης πραγματοποιήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2014, στην Αίθουσα Τελετών του Παλαιού Κτιρίου της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ.
Το 2015 αναγορεύτηκε επίτιμη Διδάκτωρ της σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πατρών
Τον Ιανουάριο του 2015 έλαβε τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος της Τιμής, διάκριση που αποδίδεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας σε διαπρεπείς προσωπικότητες των τεχνών, των επιστημών και των γραμμάτων
Η ευτυχισμένη γιαγιά Άλκη με τα εγγόνια της
Ομάδα εργασίας
Αποστόλου Θωμάς
Δεσπολλάρι Λουίς
Καραγκιώζης Ιωάννης
Κοντοτάσιου Μακρίνα
Κότσκος Φλοριάννα
Μητσιμπόνα Φωτεινή
Μουλτσιά Μαρία
Παλιαρούτας Ιωάννης
Πάσχου Αργυρώ
Πούλιου Ιωάννα
Σαπουνά Ευαγγελία-Σωτηρία
Τσομπανάκος Νικηφόρος
Χαλκιά Χρυσούλα
Ευχαριστούμε για την βοήθειά τους:
την κ. Κουτσιάη Γεωργία, Διευθύντρια του σχολείου μας και
την κ. Μάλλιου Βασιλική, εκπαιδευτικό ΠΕ86-Πληροφορικής.
Υπεύθυνη καθηγήτρια: Καπετάνου Χρυσούλα ΠΕ02-Φιλόλογος
Πηγές πληροφοριών:�https://www.ertflix.gr/epg/channel/ept2-live�https://www.alithia.gr/alki-zei�https://www.alkizei.com�https://www.lifo.gr/culture/vivlio/alki-zei-1923-2020-oi-fotografies-tis-zois-tis�https://www.mixanitouxronou.gr/tag/alki-zei/�https://www.iefimerida.gr/ �
https://www.blod.gr/speakers/zei-alki/