Настаўнік беларускай мовы і літаратуры

Бераснякова Жанна Леанідаўна

​

ДУА «Коханаўская сярэдняя школа імя І.П.Кожара Талачынскага раёна»

Арфаграфічная хвілінка

​

Д(а,о)ўгачаканы пр(ы,і)ез(т,д) ната-ры(у,ў)са (у,ў) паўночна-(у,ў)сходні а(у,ў)л (і,-)мгненна абу(д,дз)іў

(і,-)лжывыя чуткі пра фра(у,ў) (у,ў)льяну – в(е,я)лікасвецкую п(е,я)рсону (с, з) д(о,а)брасуседскага (у,ў)ладзівастока.

Арфаграфічная хвілінка

​

Доўгачаканы прыезд натарыуса ў паўночна-ўсходні аул імгненна абудзіў ілжывыя чуткі пра фрау Ульяну – велікасвецкую персону з добрасуседскага Уладзівастока.

Правапіс мяккага знака і апострафа

дзень

пiсьмо

пяцьсот

хтосьцi

калье

парцьеры

Iлья

каньён

​

Змякчальны Раздзяляльны

Змякчальны мяккі знак

1. Змякчэнне зычнага

Дзень, касьба, бульба

2. Не суседняя мяккасць

Дзьме, пісьменнік

Суседняя мяккасць ці не?

• Кас(ь,-)бе, барац(ь,-)бе, рэдз(ь,-)кі, зац(ь,-)віс(ь,-)ці, чац(ь,-)вёрты, Віц(ь,-)бе, мітус(ь,-)ня, с(ь,-)мех.

​

Суседняя мяккасць ці не?

• Касьбе, барацьбе, рэдзькі, зацвісці, чацвёрты, Віцьбе, мітусня,смех.

​

Змякчальны мяккі знак

3. У дзеясловах загаднага ладу перад –ма, -це , калі…

сядзь(це), кінь(ма)

маж(це), рэж(це)

Змякчальны мяккі знак

4. У назоўніках Т.скл. перад –мі

коньмі, людзьмі)

5. Перад суфіксам –чык, калі…

струмень(чык),сарафан(чык)

Змякчальны мяккі знак

6. У прыметніках перад суфіксам -ск- ад назваў месяцаў на –нь і восень

восеньскі, жнівеньскі, конскі

Змякчальны мяккі знак

7. У лічэбніках

50, 60, 500, 600, 900

пяцьдзясят, шэсцьсот

Ь - 70, 80,700,800

семсот, восемдзесят

Змякчальны мяккі знак

8. У слове ледзьве

9. У постфіксе –сьці

Кагос(..)ці, дзес(..)ці,

іс(..)ці, цвіс(..)ці.

Ь не пішацца

1. Пасля зацвярдзелых і д,т

мыш, ноч, жолуд

2. Пасля губных [м, п, б, ф, в]

сем, голуб

Ь не пішацца

3. Суседняя мяккасць

Дзверы, песня

4. Паміж падоўжанымі

Галлё, насенне

5. Меншы, іншы

Раздзяляльны мяккi знак

1. Пасля мяккiх зычных калье, каньён Але! Булён

2. Ва ўласных iмёнах на –iй, -ый Генадзьевiч

3. Iлья, Ульяна, Касьян, Емяльян, Юльян, Юльяна i вытв.

4. У вытворных словах ад лiць

налью, разалью

! перад ётавымi

1. Пасля цвёрдых, зацвярдзелых, губных

п’ю, мыш’як, iн’екцыя

2. Пасля прыставак на зычны

аб’езд, мiж’ярусны, раз’юшаны

3. У складаных словах пасля двух-, трох-, чатырох-,шмат- трох’ядзерны, шмат’ярусны

! перад ётавымi

Апостраф не пiшацца

1. пасля ў

Салаўi, шчаўе

2. у складанаскарочаных словах

дзяржюрыст, цэхячэйка

! перад ётавымi