การกลั่นน้ำมัน
62
สมรรถนะประจำหน่วย
สมรรถนะประจำหน่วย
แสดงความรู้เกี่ยวกับเการกลั่นน้ำมัน การกลั่นเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมี
การกลั่นน้ำมัน
จุดประสงค์การเรียนรู้
สาระการเรียนรู้
1. กระบวนการกลั่น
2. การกลั่นเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมี
1.อธิบายความหมายของการกลั่นน้ำมันได้
2.อธิบายกระบวนการกลั่นเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีได้
สมรรถนะประจำหน่วย
กิจกรรมเตรียมความพร้อม�สู่ประชาคมอาเซียน
ศึกษาค้นคว้ากระบวนการกลั่นน้ำมันในประเทศสมาชิกอาเซียนทั้ง 10 ประเทศ
การกลั่นน้ำมัน (Distillation)
4
63
การกลั่นน้ำมัน คือ การแปรเปลี่ยนสภาพน้ำมันดิบให้เป็นผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปชนิดต่าง ๆ ตามควาต้องการใช้งาน เช่น ก๊าซหุงต้ม แก๊สโซลีน น้ำมันเครื่องบิน น้ำมันก๊าด น้ำมันดีเซล น้ำมันเตาและยางมะตอย นอกจากนี้ยังใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตน้ำมันหล่อลื่น จาระบี รวมทั้งเคมีภัณฑ์ต่าง ๆ
4
64
กระบวนการกลั่น
กระบวนการกลั่น ลำดับส่วน (Fractional Distillation) เป็นการกลั่นเพื่อแยกเป็น ผลิตภัณฑ์ (Separation) สำเร็จรูปต่าง ๆ โดยกลั่นแยกสารประกอบไฮโดรคาร์บอนชนิดต่าง ๆ ที่รวมตัวอยู่ในน้ำมันดิบออกมา โดยให้กลั่นตัวตามอุณหภูมิที่ต่างกัน
4
65
กระบวนการกลั่นเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมี ( Conversion)
เป็นกระบวนการเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมี ของสารประกอบไฮโดรเจนคาร์บอนใหม่ เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์คุณภาพดีขึ้น หรือมีปริมาณมากขึ้นให้เหมาะสมกับความต้องการใช้ประโยชน์
4
66
1. กระบวนการย่อยสลายโมเลกุล (Cracking)
2. กระบวนการเปลี่ยนรูปโครงสร้างโมเลกุล (Reforming)
3. กระบวนการไอโซเมอไรเซชั่น (Isomerization)
4. กระบวนการอัลคีเลชั่น (Alkylation)
5. กระบวนการโพลิเมอร์ไรเซชั่น (Polymerization )
หลักการกลั่นเปลี่ยนโครงสร้าง
4
67
กระบวนการปรับปรุงคุณภาพ (Treating)
ผลิตภัณฑ์ที่ได้จากรรมวิธีการกลั่นลําดับส่วน และการเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมี ส่วนใหญ่ ยังมีคุณภาพ ไม่เหมาะสมกับสภาพการใช้งานและไม่ตรงคุณลักษณะมาตรฐานที่กําหนด จึงต้องกำจัดกำมะถันออก
4
68
การผสมน้ํามัน คือ การทําผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการกลั่นมาผสมกัน เพื่อให้ได้สัดส่วนที่เหมาะสมเป็นผลิตภัณฑ์สําเร็จรูป ตามมาตรฐานกําหนด เช่น การผสมแก๊สโซลีนให้ได้ค่าออกเทน (Octane Number) ตามมาตรฐานกําหนด แก๊สโซลีน เกรดธรรมดา ON ไม่ต่ํากว่า 91แก๊สโซลีนชนิดพิเศษ ไม่ต่ํากว่า 95 นอกจากค่าออกเทนแล้ว ยังต้องผสมให้ได้ความดันไอ (Vapor Pressure) ตามกําหนดและเปอร์เซ็นต์การกลั่นตามอุณหภูมิกําหนดด้วย
กระบวนการผสมน้ำมัน (Blending )