MPA GEN:100

Το όραμα

Δεν κάναμε απλώς καθαρισμούς. Δημιουργήσαμε μαθητικό δίκτυο παρατήρησης ακτών.

10 ΑΚΤΕΣ

12 ΣΧΟΛΕΙΑ

Αγιάννης

Ολυμπιακή

Ακτή

Πλαταμώνας (άλσος)

Κορινός

Παραλία Κατερίνης

Γρίτσα

Όλυμπος

Κούτσουρο

Αλυκές

Εκβολές Μαυρονέρι

Πλαταμώνας (καλαμάκι)

ΚΆΘΕ ΣΧΟΛΕΊΟ ΔΟΎΛΕΨΕ ΜΕ ΚΟΙΝΌ ΠΡΩΤΌΚΟΛΛΟ.

• HELMEPA φύλλο καταγραφής
• μέτρηση μήκους/πλάτους ακτής
• διαχωρισμό ομάδων
• Secchi
• pH / DO / NO3
• μικροπλαστικά
• Felt

Workflow

​

Οριοθέτηση ακτής → Καθαρισμός → Καταγραφή → Μετρήσεις → Felt → Συμπεράσματα

Δήμος Πύδνας–Κολινδρού

​

Ακτές:

• Κούτσουρο
• Αγιάννης
• Αλυκές
• Κεντρική παραλία Μακρυγιάλου

​

κλειστοί κόλποι, ρηχές ακτές, αλιευτικό αποτύπωμα, εκβολές.

​

Σχολεία

• 2ο ΔΣ Κολινδρού
• 3ο Νηπιαγωγείο Αιγινίου
• Νηπιαγωγείο Μεθώνης
• ΔΣ Μακρυγιάλου
• Γυμνάσιο Μακρυγιάλου
• ΔΣ Κίτρους

ΑΠΟΤΕΛΈΣΜΑΤΑ ΑΝΆ ΔΉΜΟ

ΣΤΙΓΜΕΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ

ΑΓΙΑΝΝΗΣ

ΑΛΥΚΕΣ

ΜΟ ΕΕ

Συνολικά αντικείμενα ανά ακτή

Κούτσουρο: 640 (1,78/m)

Αγιάννης: 635 (2,39/m)

Αλυκές: 362 (1,35/m)

Παραλία Μακρυγιάλου: 441 (2,94/m)

ΠΑΡΑΛΙΑ ΜΑΚΡΥΓΙΑΛΟΥ

ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ

ΑΓΙΑΝΝΗΣ

ΑΛΥΚΕΣ

ΜΟ ΕΕ

ΠΑΡΑΛΙΑ ΜΑΚΡΥΓΙΑΛΟΥ

Συνολικά αλιευτικά ανά ακτή

Κούτσουρο: 191 (65% του συνόλου)

Αγιάννης: 413 (33,1%)

Αλυκές: 90 (25,4%)

Παραλία Μακρυγιάλου: 43 (10%)

​

Συνολικά ευρήματα από πλαστικό

Κούτσουρο: 94%-95% του συνόλου

Αγιάννης: 97%-98%

Αλυκές: 81%-82%

Παραλία Μακρυγιάλου: 85%-86%

ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ

ΑΓΙΑΝΝΗΣ

ΑΛΥΚΕΣ

ΜΟ ΕΕ

ΠΑΡΑΛΙΑ ΜΑΚΡΥΓΙΑΛΟΥ

Συνολικά θραύσματα+μικροπλαστικά

Κούτσουρο: 221/640

Αγιάννης: 38/635

Αλυκές: 79/362

Παραλία Μακρυγιάλου: 50/441

Θραύσματα, φελιζόλ και αόρατη ρύπανση

Η υπογραφή της αλιείας: κυριαρχία αλιευτικών απορριμμάτων

Πολλαπλές πηγές ρύπανσης σε προστατευόμενο τοπίο

Έντονη επίδραση επισκεπτών και αναψυχής σε αστική παραλία

Δήμος Κατερίνης

​

Ακτές:

• Κορινός
• Παραλία Κατερίνης
• Ολυμπιακή Ακτή
• Εκβολές Μαυρονέρι (Αίσωνας)

​

αστική/τουριστική πίεση + ποτάμια ως διάδρομοι μεταφοράς.

Σχολεία:

• ΓΕΛ Κορινού
• 1ο ΔΣ Κατερίνης
• 3ο ΓΕΛ Κατερίνης
• ΕΕΕΕΚ Κατερίνης (δράση σε ποτάμι: Πέλεκας)

ΑΠΟΤΕΛΈΣΜΑΤΑ ΑΝΆ ΔΉΜΟ

ΣΤΙΓΜΕΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΚΟΡΙΝΟΣ

ΠΑΡΑΛΙΑ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ

ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΚΤΗ

ΜΟ ΕΕ

Συνολικά αντικείμενα ανά ακτή

Κορινός: 173 (1,44/m)

Παραλία: 814 (16,28/m)

Ολυμπιακή ακτή: 1024 (5,69/m)

ΚΟΡΙΝΟΣ

ΠΑΡΑΛΙΑ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ

ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΚΤΗ

ΜΟ ΕΕ

Συνολικά αποτσίγαρα ανά ακτή

Κορινός: 27/173

Παραλία: 372/814

Ολυμπιακή ακτή: 450/1024

​

Συνολικά ευρήματα από πλαστικό:

Κορινός: 96% του συνόλου

Παραλία: 82,2%

Ολυμπιακή Ακτή: 92,6%

ΚΟΡΙΝΟΣ

ΠΑΡΑΛΙΑ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ

ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΚΤΗ

ΜΟ ΕΕ

Συνολικά θραύσματα+μικροπλαστικά

Κορινός: 88/173

Παραλία: 96/814

Ολυμπιακή ακτή: 206/1024

ΠΕΛΕΚΑΣ (ΑΓΙΟΣ ΝΗΦΩΝ)

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Συνολικά αντικείμενα

282 (2,82/m)

Ο Πέλεκας (Λεύκος) ενώνεται πιο κάτω με τον Αίσωνα (Μαυρονέρι) και τελικά εκβάλλει στον Θερμαϊκό κόλπο, ανάμεσα στην Ολυμπιακή Ακτή και τη Γρίτσα.

Συνολικά αποτσίγαρα

30/282

Συνολικά ευρήματα από πλαστικό:

39% του συνόλου

Χαρτιά

60/282

Η αόρατη ρύπανση: μικροπλαστικά και διάσπαση υλικών

Η πίεση της καθημερινής χρήσης και του τουρισμού

Όταν τα πλαστικά παραμένουν: θραύσματα και συσσώρευση

Αστικού τύπου απορρίμματα

Δήμος Δίου -Ολύμπου

​

Ακτές:

• Γρίτσα
• Πλαταμώνας (Άλσος)
• Πλαταμώνας (Καλαμάκι)

​

αναψυχή, τουριστική χρήση, ανακύκλωση, θραύσματα.

​

Σχολεία:

• 3ο ΓΕΛ Κατερίνης
• ΔΣ Πλαταμώνα
• Γυμνάσιο Πλαταμώνα

ΑΠΟΤΕΛΈΣΜΑΤΑ ΑΝΆ ΔΉΜΟ

ΣΤΙΓΜΕΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΠΛΑΤΑΜΩΝΑΣ (ΑΛΣΟΣ)

ΠΛΑΤΑΜΩΝΑΣ (ΚΑΛΑΜΑΚΙ)

ΜΟ ΕΕ

Συνολικά αντικείμενα ανά ακτή

Πλαταμώνας (Άλσος): 341

Πλαταμώνας (Καλαμάκι): 575

ΠΛΑΤΑΜΩΝΑΣ (ΑΛΣΟΣ)

ΠΛΑΤΑΜΩΝΑΣ (ΚΑΛΑΜΑΚΙ)

ΜΟ ΕΕ

Συνολικά αποτσίγαρα ανά ακτή

Άλσος: 14/341

Καλαμάκι: 88/575

​

Συνολικά ευρήματα από πλαστικό:

Άλσος: 60% του συνόλου

Καλαμάκι: 84%

ΠΛΑΤΑΜΩΝΑΣ (ΑΛΣΟΣ)

ΠΛΑΤΑΜΩΝΑΣ (ΚΑΛΑΜΑΚΙ)

ΜΟ ΕΕ

Συνολικά θραύσματα+μικροπλαστικά

Άλσος: 80/341

Καλαμάκι: 98/575

Όταν η αναψυχή αφήνει το αποτύπωμά της

Συνδυασμένη επίδραση τουρισμού και αλιευτικών δραστηριοτήτων

5 ΕΥΡΗΜΑΤΑ

• Τα πλαστικά κυριαρχούν σχεδόν παντού.
• Οι γόπες είναι τεράστιο πρόβλημα στις αστικές/τουριστικές ακτές.
• Τα αλιευτικά απορρίμματα χαρακτηρίζουν κυρίως κλειστούς κόλπους και παραγωγικές ζώνες.
• Τα θραύσματα δείχνουν παλιότερη ρύπανση και μελλοντικά μικροπλαστικά.
• Τα ποτάμια και ρέματα συνδέουν την ενδοχώρα με τη θάλασσα.

​

ΑΠΌ ΤΑ ΔΕΔΟΜΈΝΑ ΣΤΗ Β΄ ΦΆΣΗ

«Η παραλία δεν είναι τασάκι»

01

σημεία ανακύκλωσης

03

Προσομοιώσεις κοινοτήτων, δράσεις με αλιείς/μυδοκαλλιεργητές

04

“No plastic bottle: φέρνω το παγούρι μου

02

Τον Σεπτέμβριο δεν πάμε απλώς για νέους καθαρισμούς. Πάμε για στοχευμένες παρεμβάσεις.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΕΠΕΑ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΕΙΣ

ΧΡΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗΣ

Ψηφιακά εργαλεία για κύκλο ζωής προϊόντος και για περιβαλλοντικό αποτύπωμα σχολικής μονάδας

Χρήση arduino για περιβαλλοντικές μετρήσεις κα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΕΠΕΑ ΓΙΑ ΩΚΕΑΝΙΑ ΠΑΙΔΕΙΑ

• “Να δεις τον κόσμο σε έναν κόκκο άμμου”, νηπιαγωγείο, Α δημοτικού
• “Νερο-εξερευνητές του Θερμαϊκού”, Β δημοτικού έως Γ Λυκείου
• “Ποιος βρωμίζει τον Θερμαϊκό”, ΣΤ δημοτικού έως Γ Λυκείου

ΠΡΟΤΑΣΗ

Εξ αποστάσεως/ δια ζώσης επίδειξη του φυλλαδίου της HELMEPA για προετοιμασία δράσης σε ακτή.

Δεν καθαρίσαμε απλώς ακτές. Δημιουργήσαμε το πρώτο μαθητικό αποτύπωμα των παράκτιων πιέσεων στην Πιερία.

ΜΕΤΡΗΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ

NO3

θρεπτικά φορτία / απορροές

pH

χημική ισορροπία

DO

διαθέσιμο οξυγόνο

Θερμοκρασία φυσικές μεταβολές

Άνεμος

συνθήκες μέτρησης

​

Secchi διαφάνεια / θολότητα

ΤΙ ΜΕΤΡΉΣΑΜΕ ΚΑΙ ΓΙΑΤΊ;

Οι μετρήσεις δεν έγιναν για να βρούμε έναν αριθμό. Έγιναν για να καταλάβουμε διαδικασίες.

ΝΙΤΡΙΚΆ (NO3): ΠΟΎ ΕΊΔΑΜΕ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΉΣΕΙΣ;

Αγιάννης θάλασσα → <0,25 / 0,5

Αγιάννης ρέμα → out of range / >50 πιθανό

Αλυκές ρέμα → <0,25

Πλαταμώνας (άλσος) → <0,25

Καλαμάκι 0,25

​

Γρίτσα θάλασσα → 0,25

Γρίτσα ρέμα → 0,75

Κορινός → <0,25

Κεντρική Παραλία → 0,25

Κούτσουρο → <0,25

Οι περισσότερες παράκτιες περιοχές είχαν χαμηλά NO3

Οι εκβολές/ρέματα εμφάνισαν μεγαλύτερη μεταβλητότητα

Ο Αγιάννης αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση

Τα ποτάμια φαίνεται να λειτουργούν ως μεταφορείς φορτίων

PH: ΤΙ ΜΆΘΑΜΕ ΚΑΙ ΤΙ ΔΕΝ ΜΆΘΑΜΕ

Κανονικό θαλασσινό νερό: 8–8,3

Μετρήσεις που πήραμε: 6–8,3

Πρόβλημα: χρωματικές ταινίες + αλατότητα

Οι μετρήσεις πεδίου είναι πολύτιμες, αλλά χρειάζονται επαναληψιμότητα και επιβεβαίωση.

Γρίτσα ρέμα → pH 6 μετά από βροχή

Κούτσουρο → reactor 8,3 / strip 6

Τα ποτάμια φαίνεται να λειτουργούν ως μεταφορείς φορτίων

ΔΙΑΦΆΝΕΙΑ ΝΕΡΟΎ (SECCHI DISC)

Σε όλες τις ακτές secchi depth >1,2 m

• Δεν παρατηρήθηκε έντονη θολότητα
• Ο άνεμος και η άμμος επηρεάζουν τη μέτρηση
• Το βάθος συχνά περιόριζε το εργαλείο

Φωτοσύνθεση:

Καθορίζει την ευφωτική ζώνη, δηλαδή μέχρι πού φτάνει το φως για να αναπτυχθούν τα φύκια και τα φυτά.

Υγεία του νερού:

Βοηθά στον εντοπισμό του ευτροφισμού (υπερβολική ανάπτυξη άλγης από ρύπανση ή λιπάσματα).

​

​

Παρακολούθηση:

Είναι μια απλή, οικονομική και αξιόπιστη μέθοδος που χρησιμοποιείται παγκοσμίως από επιστήμονες και εθελοντές.

ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ

Κάτω από 0,5 μέτρα (Υπερτροφικό): Πολύ κακή κατάσταση.

0,5 έως 2 μέτρα (Ευτροφικό): Το νερό έχει αρκετά θρεπτικά συστατικά, μέτρια έως χαμηλή διαύγεια και αρκετά φύκια. Για κολύμβηση θεωρείται το κατώτατο αποδεκτό όριο (πολλές χώρες απορρίπτουν νερά με διαύγεια <1m για λόγους ασφαλείας)

2 έως 4 μέτρα (Μεσότροφικό): Καλή κατάσταση. Μέτρια διαύγεια, υγιές οικοσύστημα, ιδανικό για πολλά είδη ψαριών.

Πάνω από 4 μέτρα (Ολιγοτροφικό): Εξαιρετική κατάσταση. Το νερό είναι πολύ καθαρό και κρυστάλλινο, με ελάχιστη άλγη.

DO + ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΊΑ: ΤΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΉΜΑΤΑ ΑΛΛΆΖΟΥΝ ΜΈΣΑ ΣΤΗ ΜΈΡΑ

Αλυκές:

​

09:00 → DO 5 ppm

12:00 → DO 7 ppm

​

Θερμοκρασία:

​

20,5°C → 23°C

​

Το οικοσύστημα δεν είναι στατικό. Αλλάζει μέσα σε λίγες ώρες.

ΤΙ ΜΑΣ ΕΙΠΑΝ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΟΙ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ

✓ Οι περισσότερες ακτές εμφάνισαν καλή εικόνα νερού τη στιγμή μέτρησης

✓ Τα ρέματα και οι εκβολές εμφάνισαν μεγαλύτερη μεταβλητότητα

✓ Οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν έντονα τις μετρήσεις

✓ Οι επαναληπτικές μετρήσεις είναι απαραίτητες

ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΤΗ ΔΡΑΣΗ:

ΨΗΦΙΑΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΕΝΕΡΓΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

Γιατί χρειαζόμαστε ψηφιακά εργαλεία;

Τα εργαλεία μάς βοηθούν να: καταγράφουμε, τεκμηριώνουμε, παρακολουθούμε αλλαγές, επικοινωνούμε προβλήματα, συμμετέχουμε ως ενεργοί πολίτε

ΧΑΡΤΟΓΡΆΦΗΣΗ & ΤΕΚΜΗΡΊΩΣΗ

Felt

Τι κάνει;

• χαρτογράφηση ακτών
• αποτύπωση δεδομένων
• σύγκριση περιοχών

​

Wikiloc

Τι κάνει;

• καταγράφει διαδρομές
• GPX
• φωτογραφίες
• σημεία ενδιαφέροντος

​

Παράδειγμα δράσης

«Καταγράφω και καθαρίζω μια διαδρομή στις όχθες ποταμού»

ή

«Δημιουργώ ασφαλή περιβαλλοντική διαδρομή για καθημερινό περπάτημα»

ή

«Χαρτογραφώ σημεία με απορρίμματα στον Πέλεκα»

ΠΑΡΑΚΟΛΟΎΘΗΣΗ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΆΤΩΝ

Mini Secchi

Τι μετρά;

• διαφάνεια
• θολότητα
• αλλαγές στο χρόνο

Δράση

→ «Κάθε μήνα μετράω την ίδια ακτή»

→ «Συγκρίνω μετά από βροχή»

EyeOnWater

Τι κάνει;

• καταγραφή χρώματος νερού
• συμμετοχή πολιτών
• διεθνής βάση δεδομένων

Δράση

→ «Το ίδιο σημείο, κάθε μήνα, ίδια φωτογραφία»

ΚΑΙΡΌΣ, ΑΈΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΉΚΕΣ

Poseidon System

Γιατί το χρησιμοποιούμε;

• άνεμος
• κύματα
• συνθήκες δειγματοληψίας

Παράδειγμα

→ «Μπορεί ο άνεμος να επηρεάζει Secchi ή απορρίμματα;»

​

AirVisual / European Air Quality

​

Πώς συνδέεται η ποιότητα αέρα με το σχολείο και την κοινότητα;

​

Δράσεις:

• σύγκριση σχολείων
• μετακινήσεις χωρίς αυτοκίνητο
• καύσωνες
• μέρες υψηλής ρύπανσης

Η τεχνολογία δεν αντικαθιστά την παρατήρηση. Την κάνει τεκμηριωμένη.

THANK YOU

«Τα σπλάχνα μου κι η θάλασσα ποτέ δεν ησυχάζουν»

ΚΕΠΕΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ - MPA GEN: 100

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

Περιφερειακή Δ/νση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Κεντρικής Μακεδονίας

Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (Κ.Ε.ΠΕ.Α.) Ανατολικού Ολύμπου

Βεβαιώνεται ότι ο/η εκπαιδευτικός…………………………………………..……………………………….

μέλος του δικτύου MPA GEN: 100 σύμφωνα με την υπ’αριθμ. 6331/30-03-2026 συμμετείχε στη διαδικτυακή ημερίδα διάρκειας 2 ωρών του Κ.Ε.ΠΕ.Α. Ανατολικού Ολύμπου, στις 16 Ιουνίου 2026 με τίτλο “MPA GEN: 100 - Από την παρατήρηση στη δράση: Τι μας έδειξαν οι ακτές της Πιερίας” (Αριθμός έγκρισης: 29-05-2026/11416, Περιφερειακή Δ/νση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Κεντρικής Μακεδονίας).

ΒΕΒΑΙΩΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

Η Προϊσταμένη του Κ.Ε.ΠΕ.Α. Ανατολικού Ολύμπου

​

​

​

Ιωάννα Ζάικου