1 of 39

SİNİR SİSTEMİ

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

2 of 39

  • İnsanın sinir hücrelerinin sinyal iletim

hızı en hızlı trenlerden bile daha hızlı

ilerler.

  • Az sayıda insan hayatlarını yarım bir

beyinle sürdürürler.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

3 of 39

  • Yapısal ve işlevsel bağlarıyla sinir sistemi ve endokrin sistem vücut eşgüdümünde

farklı görevleri vardır.

  • İnsan beyninin bir tek santimetreküpü 50 milyonun üzerinde sinir hücresi içerir.

  • Herbir sinir hücreside başka sinir hücreleri ile bilgi-işleme ağları kurarlar.Bu sinir

yolları bizim,hissetme,algılama ve hareketimizi kontrol eder, öğrenmemizi ,

hatırlamamızı,düşünmemizi ,kendimiz ve çevremiz hakkında bilinçli olmamızı,

sağlar.

  • Nöronlar sinir uyarılarını saatde 500 km’nin üzerinde bir hızla iletirler.İnsanlarda

bilgi beyinden ellere(ya da ters yönde) birkaç milisaniyede ulaşır.

  • Hayvanlarda hayatta kalabilme ve üreme, çevredeki değişikliklere hızlı ve esnek

tepkiler göstermeye bağımlıdır ve çeşitli hayvan şubelerinde çeşitli sinir

sistemleri evrimleşmiştir.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

4 of 39

  • Sinir sistemleri

birbiriyle örtüşen üç

işlev görür ; duyu

girdisi, bütünleştirme

ve motor çıktısı.

  • Duyu reseptörleri

örneğin gözdeki ışığa

duyarlı hücreler

çevreden topladıkları

bilgiyi ,duyu girdisi

halinde bütüenleştirici

merkezlere iletirler.

  • Bütünleştirmenin büyük bir kısmı merkezi sinir sisteminde (MSS) yapılır bu da beyin

ve omurilikden oluşur.Motor çıktı MSS den efektör hücrelere (Kas ya da salgı bezi)

sinyal iletimleridir.

  • Merkezi sinir sistemi ile vücudun geri kalanı kısmındaki motor ve duyu sinirleri

arasındaki iletişimi sağlayan sinirlere topluca periferal(Çevresel) sinir sistemi (PSS)

denir.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

5 of 39

Miyelin kılıf

Presinaptik

hücre

Postsinaptik

hücre

Sinaptik uç

dallar

  • Sinir sistemini meydana getiren hücreler nöron adını alır.Çekirdek ve diğer organelle

ri taşıyan bir çekirdek ile ,akson adını alan bir uzantıdan oluşur.Dentritler hücre

gövdesinden çıkan kısa uzantılardır.Akson sinir iletisini hücre gövdesin alarak akson,

boyunca iletir.Birçok nöron’un aksonu miyelin kılıf ile çevrelenmiştir.Bir akson uç

ile başka bir sinir hücresinin dentriti arasındaki temas bölgesine sinaps denir.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

6 of 39

Basit bir sinir devresi-Refleks arkı

Motor nöronlar

Ara

nöronlar

Duyu

nöronu

Duyu gerilme

reseptörü

  • En basit sinir devresi, bir refleksi

ya da refleks arkı adını alan otomatik

tepkiyi düzenler.

  • Diz kapağı refleksi diz

kapağı tendonlarına vurularak

başlatılır.Duyu(Gerilme)

reseptörleri bacak(Ekstensör)

kasında meydana gelen ani

değişmeyi hisseder ve oluşan

impuls duyu nöronlarına geçer.

  • Duyu nöronları sadece motor sinirlerle değil ,omurilikteki ara nöronlarla da sinaps

yapar.Ön uyluk kası kasılırken arka uyluk kası gevşer.Bu uyarılar kaslara motor

nöronlarla iletilir.Motor nöronların ve ara nöronların hücre gövdesi genelde merkezi

sinir sisteminin gri maddesi içinde bulunur.Gangliyonlar genellikle benzer işlev

gören çevresel sinir sistemi içinde yerleşmiş sinir hücresi gövdesi kümesidir.

Animasyon

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

7 of 39

  • Sinir hücrelerinin

çeşitli tipleri bulunmaktadır.

Duyu nöronu ,kısa ve çok

dallı dentritler duyu reseptör

hücreleri ile iletişim kurmaya

yarar.Hücre gövdesi sadece

aksonla bağlantılıdır.

  • Memeli beyninde bulunan

iki tip ara nöron (b)

üsttekinin çok sayıda

dentriti ve dallanmış bir

aksonu ,alttakinin ince dallı

ağımsı dentritleri vardır.

  • Motor nöronlar ise hücre gövdesinden çıkan çok sayıda dentrite ve bir aksona

sahiptir.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

8 of 39

Destek hücreleri(Glia)

  • Destek hücreleri sinir sisteminin yapı bütünlüğü ve nöronların normal işlev görmesi

için gereklidir.

  • Gelişmekte olan embriyoda nöronlar, nöral olukdan dışarıya doğru ,radyal glia adı

verilen destek hücrelerinin oluşturduğu yollar boyunca göç eder ya da büyür.Ergin

MSS de astrosit adı verilen glia , nöronlar için yapısal ve metabolik destek oluşturur.

Astrositler ayrıca kan-beyin bariyerinin oluşmasını sağlar.Bu yapı birçok maddenin

beyne geçişini kısıtlar.

  • Oligodentrositler ve schwann hücreleri birçok nöronun aksonu çevresinde izole edici

myelin kılıfları oluşturan glia hücreleridir.Bu zarlar büyük ölçüde lipit olup elektrik

akımlarının zayıf bir iletkenidir.Multiple skleroz hastalarında myelin kılıflar giderek

tahrip olur ve sinir uyartı iletimi aksamaya başlar.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

9 of 39

  • Çevresel sinir sisteminde schwann hücreleri adı verilen destek hücreleri , birçok

aksonu izole edici myelin kılıfla sarmalar.Aradaki boşluklar ise Ranvier boğumu

adını alır.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

10 of 39

SİNİR SİNYALLERİNİN İLETİMİ

  • Tüm canlı hücreler , plazma zarının iki yüzeyi arasında bir elektrik yükü farkına

sahiptir.Plazma zarı elektriksel olarak kutuplaşmıştır.(Polarize olmuştur)

  • Bunun anlamı , zarın bir yüzeyinin diğerine göre daha negatif olduğudur.Zarın

iki yüzeyi arasındaki bu potansiyel farka zar potansiyeli denir.

  • Hücre zarı potansiyeli elektrofizyologlar tarafından duyarlı bir voltmetreye ya da

osiloskopa bağlı mikroelektrotlar kullanılarak ölçülebilir.

  • Mikromanipülatör adı adı verilen çok duyarlı mekanik cihazlar hücrenin içine

bir elektrot yerleştirmekte kullanılır.Bu elektrot hücrenin dışına yerleştirilen

bir başka elektrotla karşılaştırılır.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

11 of 39

Nöron

Akson

Hücre içindeki

mikroelektrot

Plazma

zarı

Voltmetre

-70 mV

Hücrenin dışındaki

mikroelektrot

  • Voltmetre , zarın iki yüzeyi

arasındaki yük ayrımının

büyüklüğünü gösterir; bu

değer bir hayvan hücresinde

-50 ile -100 mV(milivolt)

arasında değişir.

  • Eksi işaret hücrenin içinin

dışına göre göre negatif

yüklü olduğunu belirtir.

  • Dinlenme durumundaki bir

nöron -70 mV’luk bir zar

potansiyeline sahiptir.

  • Uyarılmamış nöronun bu zar potansiyeline , dinlenme potansiyeli denir.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

12 of 39

Sodyum-Potasyum

Pompası

Plazma zarı

5mM 150 mM 120 mM

Zar potansiyelinin korunması

a)

b)

  • Birinci şekilde (a) potasyum ,sodyum ,klor ve hücre içi anyonların derişimleri

gösterilmiştir.K derişim farkı yüzünden hücre dışına diffüze olurken Anyonlar bunu

izleyemez .böylece hücrenin içinde negatif bir yük oluşur.K’un hücre dışına(b) Na

da hücre içine doğru sabit bir difüzyonu vardır.

  • Difüzyon zamanla iyonik derişim farkının kaybolmasına yol açar.Bu durum ,sodyum

potasyum pompası tarafından önlenir.Bu pompa ATP kullanarak Na’un hücre

dışına K’un hücre içine taşınmasını sağlar.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

13 of 39

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

14 of 39

Akson

  • Sinir impulsları kendilerini akson boyunca

çoğaltır.Gerçekte aksiyon potansiyeli yol almaz

fakat akson boyunca art arta yenilenir.

  • Aksiyon potansiyeli ,sodyum iyonları bir bölgede zarı

içeri doğru katettiği zaman oluşur.İlk aksiyon potansiye

linin depolarizasyonu , zarın komşu bölgesine

yayılarak burayı da depolarize eder ve ikinci bir aksiyon

potansiyelini başlatır.

  • Aksonun çapı ne kadar büyükse iletimin hızı o kadar

yüksektir. Örneğin mürekkep balığında bulunan dev

sinir hücreleri bu hayvanların avcılara karşı daha hızlı

tepki vermelerine neden olur. Omurgalılarda miyelinli

sinir hücrelerinin evrimleşmesi iletimin daha da

hızlanmasına neden olmuştur.

  • Miyelinli aksonlarda impuls iletimi daha hızlı gerçekleşir.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

15 of 39

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

16 of 39

VİDEO

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

17 of 39

  • Aksiyon potansiyeli sinir hücrelerinde atlayarak ilerler.Omurgalılarda çok sayıda

sinir hücresinin bulunması impulsların daha hızlı yayılması zorunluluğunu ortaya

çıkarmıştır.Miyelinli nöronlar bu amaca yöneliktir.Miyelin kılıf nörona bir izolasyon

sağlar ve akım bu bölgede oluşmaz, zaten gerekli iyon kapıları da yoktur.

  • Aksiyon Potansiyeli Ranvier boğumlarından atlayarak iletilir bu da iletimin daha

hızlı olmasını sağlar buna saltatorik (atlayarak) iletim denir.Miyelinsiz bu bölgeler

iletimin oluşmasını sağlayan kapıları içerir.

Saltatorik iletim

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

18 of 39

  • Miyelinli bir aksonda,bir Ranvier boğumunda oluşan aksiyon potansiyeli sırasındaki

iyon akımı ,aksonun iç yüzeyi boyunca bir sonraki boğuma yayılır ve burada bir

aksiyon potansiyelini tetikler.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

19 of 39

Sinapslar ve iletişim

  • Nöronlar kendi aralarında bağlantı kurarlar.Böylece sinir sistemi nöronlar

arası bağlantı sayesinde karmaşık fonksiyonları yerine getirir.Sinaps , bir sinir

hücresi ile başka bir hücre arasında impulsun aktarılmasını sağlayan bağlantı

şeklinde tanımlanabilir.Mesajı gönderen hücre presinaptik nöron , mesajı alan

hücre ise postsinaptik hücre olarak adlandırılır.

  • Bir sinir hücresi ile bir kas arasındaki sinapsta , motornöron hücresi sinaps

boşluğuna nörotransmitter bir madde salgılar bu madde impulsun kas hücresinde

oluşmasını sağlar.

  • Asetilkolin böyle bir nörotransmitter maddedir.Sinaptik boşluğa keseler tarafından

salgılanır.Bur da kalsiyumun etkisi vardır.Sinaptik boşluğa salgılanan asetilkolin

postsinaptik hücre reseptörleri taranından alınır ve aksiyon potansiyelinin

oluşması sağlanır

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

20 of 39

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

21 of 39

  • Sinaps boşluğuna salgılanan bu maddeler arasında nöroadrenalin ,

serotonin, dopamin,GABA gibi maddeler bulunur.

  • Bazı nöronların uçlarından salgılanan transmitter kimyasallar , tam tersi etki

yaparlar ve postsinaptik hücrede impuls oluşmasını engellerler.Buna inhibitör

etki denir. Bu etki ile CI- iyonları hücre içine girerler böylece hücre uyarılması

engellenmiş olur.

  • Sinapslarda engelleme olabileceği gibi kolaylaştırmada olabilir yani sinapsta

bulunan başka bir nöron kolaylaştırıcı internöron ,presinaptik nöronun son ucuna

kendi transmitterini salgılar ve postsinaptik nöron bu yoldan daha fazla uyarı alır.

  • Aynı nörotransmitter maddeler farklı hücre tipleri üzerinde farklı etkiler yaratabilirler.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

22 of 39

Nörotransmitter İşlev sınıfı Salgılandığı yer

Asetilkolin Omurgalı iskelet kası için uyarıcı MSS,PSS, omurgalı sinir

diğer bölgelerde uyarıcı ya da kas kavşağı

inhibe edici

Nöreepinefrin Uyarıcı ya da inhibe edici MSS,PSS

Dopamin Genelde uyarıcı bazı bölgelerde MSS,PSS

inhibe edici

Serotonin Genelde inhibe edici MSS

GABA İnhibe edici MSS

Glisin İnhibe edici MSS

Glutamat Uyarıcı MSS, omurgasız sinir-kas

kas kavşağı

Aspartat Uyarıcı MSS

P maddesi Uyarıcı MSS, PSS

Met-enkephalin Genelde inhibe edici MSS

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

23 of 39

SİNİR SİSTEMLERİNİN ÇEŞİTLİLİĞİ

  • Sinir sistemlerinin organizasyon düzeni çeşitlilik gösterir.Süngerlerin impuls iletimi

için özelleşmiş hücreleri yoktur.Hidra da kasların kasılması ve gevşemesini

kontrol eden yayılmış nöronlar vardır.

  • Daha karmaşık sinir sistemleri ve daha karmaşık davranış biçimi beyin oluşumu ile

evrimleşmiştir.Baş oluşumu uzun ve bilateral simetrik gövdeye sahip hayvanlarda

gövdenin baş ucu ve ağız bölgesi yakınında , duyu sinirlerinin ve diğer sinir

hücrelerinin küçük bir beyin oluşturmak için kümeleşmesidir.

  • Planaryada küçük bir beyin ve hayvanın hareketlerini kontrol eden uzunlamasına

sinir kordonları ilk merkezi (MSS) sinir sistemini oluşturur.Halkalı solucan ve böcekler

de davranış beyin ve segmental düzenlenmiş gangliyonları içeren ventral sinir

kordonları trafından düzenlenir.

  • Omurgalılarda sırt tarafta gangliyonlar bulunur ve uzunlamasına bir sinir kordonuna

sahiptirler.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

24 of 39

Işınsal

  • Mürekkepbalığı ya da hatopotun iri beyni ve buna eşlik eden görüntü oluşturucu büyük

gözler ve dev aksonlar boyunca hızlı sinyalleşme bu hayvanların aktif avcı yaşam

biçimiyle mükemmel uyum gösterir.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

25 of 39

OMURGALILARIN SİNİR SİSTEMİ

  • Omurgalıların sinir sistemleri merkezi ve çevresel

olmak üzere ikiye ayrılır.Beyin ve omurilik merkezi

sinir sistemini oluşturur bunların dışındaki tüm

sinirler çevresel sinir sistemini oluşturur.

  • Omurgalı merkezi sinir sistemi ,embriyoda sırtta

bulunan içi boş sinir kordonundan gelişir.Omuriliğin

dar merkezi kanalı ,beynin içi sıvı dolu ventrikül

(karıncık) adı verilen boşluklarıyla devam eder.

Bu boşluklar beyin-omurilik sıvısıyla doludur.

  • Beyin ve omurilik aynı zamanda beyin zarı adı

verilen bağ doku tarafındanda korunur.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

26 of 39

  • Beyinde dış kabuk küme halinde

bulunan sinir hücrelerinin gövdelerin

den oluşmuştur ve gri madde adını

alır.

  • Beynin orta kısmı ise miyelinli

sinir hücrelerinin aksonlarından

oluşmuş beyazımsı bir ak madde

tarafından medana getirilmiştir.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

27 of 39

Çevresel sinir sistemi

Duyu (Afferent bölüm) Motor (Efferent bölüm)

Dış çevreye duyarlı İç çevreye duyarlı Otonom sinir Somatik sinir

sistemi sistemi

Parasempatik Sempatik

  • Omurgalı çevresel sinir sistemi yapısal

olarak çiftler halinde yer alan baş ve

omurilik sinirlerinden ve bunlarla bağlantılı

olan gangliyonlardan oluşur.

  • Çevresel sinir sisteminin bölümleri

homeostazisi korumak için birbiri

ile etkileşir.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

28 of 39

  • Kafa sinirleri beyinden çıkar ve baştaki ayrıca gövdenin üst kısmındaki organlara

sinir verir.Memelilerde 12 çift kafa siniri bulunur.Omurilik sinirleri tüm vücuda dağılır.

31 çift omurilik siniri bulunur.Kafa sinirlerinin çoğu ve omurilik sinirlerinin hepsi

hem duyu hem de motor nöronları içerir.

  • Çevresel sinir sisteminin duyu bölümü dış ve iç ortamı görüntüleyen duyu reseptör

lerinden MSS’ ne bilgi taşıyan duyu nöronlarından .Motor bölümü ise MSS’ den

efektör hücrelere sinyal ileten motor ya da efferent nöronlardan oluşur.

  • Motor bölümü kendi içinde somatik ve otonom sinir sistemi olmak üzere iki işlevsel

kısma ayrılır.

  • Somatik sinir sistemi , esas olarak dış uyarımlara tepki olarak iskelet kaslarına

sinyal taşır.Somatik sinir sistemi istemli olarak kabul edilir çünkü bilinçli

kontrolden sorumludur.

  • Otonom sinir sistemi , iç ortamı düzenleyen sinyaller iletir.Bu sinyaller düz kasları

kalp kaslarını , sindirim, kalp damar, boşaltım ve endokrin sistemlerin organlarını

kontrol ederek iç ortamı düzenler.Bu kontrol genellikle istemsizdir.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

29 of 39

  • Otonom sinir sistemi

organlarımız üzerine

zıt etki yapan iki

bölümden oluşur.

  • Simpatik bölümün

aktivasyon ,uyanıklık ve

enerji üretimiyle ilgisi

vardır.Kalp daha hızlı

atar, akciğer bronşları

genişler , adrenalin

salgısı artar.

  • Parasimpatik bölüm

ise sakinleşme ve

kendine yönelik işlevler

üzerinde etkisi vardır.

  • Enerji depolanmasını arttırırken sindirimi hızlandırır.Simpatik ve parasimpatik sinirler

aynı organa sinir veriyorsa antagonist (Zıt) etkiler gösterir.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

30 of 39

Beynin embriyonal

gelişimi

  • Omurgalı beyninin

embriyonik gelişimi

nöral tüpün üç ön

çıkıntısından

beynin evrimleştiğini

yansıtır.

  • Kuş ve memelilerde

ön beyin balık

kurbağa ve sürün

genlerdekine göre

daha gelişmiştir.

  • Kontrol ve bütünleştirmenin en gelişmiş merkezi olan serebrum(Beyin yarımküreleri)

daha eski beyin bölgelerinin bir çoğunu kuşatan ön beynin gelişmesiyle oluşmuştur.

  • Diensephalondan gelişen belli başlı beyin bölgeleri talamus,epitalamus ve hipotala

mustur.Beyin köü ise orta ve arka beyinden oluşur.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

31 of 39

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

32 of 39

Omurgalı beyninin evrimsel olarak daha eski yapıları temel otonom ve bütünleştirici

görevleri düzenler

  • Orta ve arka beyinden oluşan

beyin kökü(Alt beyin) hareket

eşgüdümünde,homeostazisde

yukarı beyin bölgelerine bilgi

iletilmesinde görev alır.

  • Orta beyin çeşitli tipte duyu bilgisinin

alındığı ve bütünleştirildiği merkezler içerir.

İşitsel ve görsel sistmelerin çeşitli mesajları

ana merkezlere burdan iletilir.

Medulla (Omurilik soğanı) ve Pons

  • Medulla nefes alma ,kalp ve kan kan damarı aktivitesi,yutma,kusma ve sindirim

gibi görevleri yapan merkezlere sahiptir.Pons bu gövlerin bir kısmına katılır ve

ayrıca medulladaki solunum merkezlerini düzenleyen çekirdeklere sahiptir.

  • Ön beyinden omuriliğe hareketle ilgili komutlar taşıyan sinirler bu bölgeden geçerken

çaprazlama yaparlar.Bunun sonucunda beynin sağ tarafı vücudun sol tarafındaki

hareketlerin çoğunu kontrol eder.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

33 of 39

Retiküler sistem ,Uyanıklık ve Uyku

  • Doksanın üzerinde ayrı çekirdekten

oluşan ve retiküler formasyon adı

verilen bir nöronlar sistemi , beyin

kökünün ortasından geçer.Retiküler

aktive edici sistem RAS uykuyu ve

uyanıklığı düzenler.

  • Orta beyinde uyanmaya neden

olan bir merkez bulunur.

  • Retiküler formasyon duyu reseptörlerinden

uyarı alır.Beyin yarım küreleri ile yakın

ilişki içinde çalışarak , sinir sistemine

sürekli olarak giren bildik ve tekrarlanan

bilgileri süzerek , aşırı duyu yüklenmesini

önler.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

34 of 39

Beyincik (Serebellum)

  • Motor algılama ve

düşünme işleri sırasında

eşgüdüm ve hata-kontrol

işlevi görür.

  • Beyincik eklemlerin pozisyonu

ve kasların uzunluğu hakkında

duyu bilgisi aldığı gibi ,işitme

ve görme sistemlerinden de

bilgi alır.

  • Beyincik aldığı bilgileri hareketlerin otomatik eşgüdümü ve denge sağlamak için

kullanır.El-göz eşgüdümü bu işleve bir örnektir.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

35 of 39

Talamus ve Hipotalamus

  • Talamus beyin yarım küreleri için

bir geçiş bölgesidir.Birçok farklı

çekirdek taşır.Tüm duyulardan gelen

bilgiler talamusta ayrıştırılarak

uygun beyin bölgelerine gönderilir.

  • Hipotalamus hipofizi kontrol ederek çeşitli hormonlar salgılanmasını sağlar.

Vücudun termostatını içerir,aynı zamanda açlığı ,susuzluğu ve birçok temel

yaşamsal mekanizmaları düzenleyen merkezler taşır.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

36 of 39

Beyin yarımküresi

Serebrum, memeli beyninin en üst düzeyde

gelişmiş yapısıdır.

  • Serebrum sağ ve sol serebral yarım kürelere

ayrılır.Dışta gri madde içte ak madde ve bunun

derinlerinde yerleşmiş bir çekirdek kümesi olan

bazal çekirdekler vardır.Bazal çekirdekler ,hareket

dizilerinin planlanması ve öğrenilmesini sağlayan

önemli merkezlerdir.Parkinson ve Huntington hastalığı

bu bölgenin hasar görmesinden kaynaklanır.

  • Sadece memelilere özgü bir bölge olan neokorteks beyin yüzeyine teğet olarak

uzanan altı nöron tabakasından oluşan korteksin ilave dış tabakasıdır.Zihinsel

yetenekler ,öğrenme ,karar verme bilinçli olma gibi işlevleri yönetir.

  • Sol yarımküre vücudun sağ tarafından bilgi alır ve sağ tarafın hareketlerini kontrol

eder bunun terside doğrudur.Corpus callosum olarak bilinen kalın bir sinir teli

demeti sağ ve sol yarım küreler arasındaki iletişimi sağlar.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

37 of 39

Beynin arkası

Beynin sol tarafı

Beyin yarım küreleri farklı işlevler için özelleşmiştir.

  • Beyin alanları arasında yer alan primer duyu alanları farklı tipte duyu bilgilerini alır.

Bütünleştirici alanlar ise gelen uyarıları ,beynin diğer bölgelerinden gelen bilgilerle

bütünleştirir.İki işlevsel kortikal alan,primer motor korteks ve birincil duyu alanı

frontal ve parietal loplar arasındaki snırı oluşturur.

  • Motor korteksin görevi iskelet kaslarına emir göndererek ,duyu organlarına uygun

tepkiler oluşturmaktır.Birincil duyusal alan ise tüm vücuttaki temas,ağrı,basınç ve

sıcaklık reseptörlerinden gelen sinyalleri alır.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

38 of 39

  • Korteksin bu enine kesit haritalarında

her bir vücut kısmına adanmış yüzey

alanı o vücut kısmının nispi büyüklüğünü

gösterecek biçimde sembolize edilmiştir.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

39 of 39

Limbik sistem

  • Limbik sistem bazı davranışlarımızın

merkezidir.Annelik içgüdüsü,duygusal

tavırlar,gülme ağlama gibi davranış

biçimlerini belirler.Temporal lobdaki

bir çekirdek alan olan amigdala

yüz ifadelerindeki dugu bileşenini

tanımada ve duygusal anıların

canlanmasında merkezi rol oynar.

  • Beyinde bir yüksek bütünleştirme

merkezi olan prefrontal korteks ,anılar

işlemede ve yeniden kazanmada limbik sisteme ve diğer beyin merkezlerine

danışır ve anıları davranışları biçimlendirmede kullanabilir.

  • Hipokampus ve amigdaladaki belirli sinapslarda meydana gelen işlevsel değişimle

bellek depolanması ve duygusal tepkilerle değişiklik ortaya çıkmaktadır.

Prefrontal korteks

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI