1 of 16

KAZANIMLAR

F.6.5.2.1. Ses kaynağının değişmesiyle seslerin farklı işitildiğini deneyerek keşfeder.

F.6.5.2.2. Sesin yayıldığı ortamın değişmesiyle farklı işitildiğini deneyerek keşfeder.

SESİN FARKLI ORTAMLARDA FARKLI DUYULMASI

2 of 16

Davul sesi, darbuka sesinden; piyano sesi, org sesinden farklıdır. Kuş sesi, köpeğin sesi ve insanların çıkardığı sesler de birbirinden farklıdır. Bunun sebebi ses kaynaklarının farklı olmasıdır.

FARKLI CISIMLERDE ÜRETILEN SESLER

Farklı cisimlerin çıkardıkları seslerde farklı olacaktır.

3 of 16

FARKLI CISIMLERDE ÜRETILEN SESLER

Metal, plastik, porselen, cam ve tahta kaplara tahta kaşıkla vurduğumuzda çıkan seslerin hepsi birbirinden farklı olacaktır. Çünkü cisimlerin yapıldığı maddeler, o maddelerden çıkan sesi etkiler. Ayrıca cam tabaklarla cam kaselerden çıkan sesler de birbirinden farklı olacaktır. Aynı maddeden yapılmalarına rağmen şekillerinin farklı olması da sesi etkileyecektir.

4 of 16

FARKLI CISIMLERDE ÜRETILEN SESLER

Bağlama, gitar ve kemençe, hepsi telli müzik aleti olmalarına rağmen sesleri birbirinden farklıdır. Hatta aynı bağlamanın farklı telleri de farklı ses çıkarır. Bunun sebebi; tellerin kalınlığı, cinsi ve gerginliğinin farklı olmasıdır.

5 of 16

FARKLI CISIMLERDE ÜRETILEN SESLER

Sincaplar ceviz, fındık, fıstık, badem gibi kabuklu yiyecekleri çok sever. Sincapların bu yiyeceklerin dolu olup olmadığını kabuklarına vurarak anladıklarını

biliyor muydunuz?

Kabuktan gelen sesin farklılığı onlara yol gösterir ve içi boş olanlarla vakit kaybetmezler

6 of 16

Ses kaynağından çıkan ses, maddesel ortam farklılaşınca farklı şekilde duyulur. Maddesel ortamın değişmesi duyulan sesi farklılaştırır. Sesin ilerlediği ortam sesin iletim hızını da etkiler.

AYNI SESİN FARKLI ORTAMLARDA FARKLI DUYULMASI

Ses kaynağının bulunduğu ortamın farklı olması çıkan seslerin de farklı olmasını sağlar.

7 of 16

Aynı müzik aleti farklı ortamlarda aynı sesi çıkarır.

Ellerimizi birbirine vurduğumuzda farklı ortamlarda farklı sesi çıkarır.

Kulağımızı tahtaya dayadığımızda sesi farklı duyarız.

Basketbol topu farklı zeminlerde zıpladığında ses farklı duyulur.

Kemanın tellerinin kalınlığının farklı olması seslerinde farklı olmasını sağlar.

Birbirine vurulan taşların sesi suda ve havada aynı duyulur.

YANLIŞ

DOĞRU

DOĞRU

DOĞRU

DOĞRU

YANLIŞ

DOĞRU YANLIŞ

8 of 16

Ses kaynağından çıkan ses ……………..…….. değiştiğinde farklı duyulur

Birbirine vurulan kaşıkların sesi hava da farklı ………………….. içinde farklı duyulur

Ses üreten maddelere …………………………………… denir

Ortam değiştiren ses ……………………….. duyulur

ORTAM

SU

SES KAYNAĞI

FARKLI

BOŞLUK DOLDURMA

9 of 16

Soru

Tahta kaşıklardan çıkan sesler metal kaşıklardan farklıdır. Tahta kaşıkların farklı ses çıkarmasının sebebi ne olabilir?

A) Yapıldıkları maddelerin farklı olması

B) Metallerin sesi hızlı iletmesi

C) Tahta kaşıkların sesi yavaş iletmesi

D) Kaşıkları çarpma hızlarının farklı olması

ÇOKTAN SEÇMELİ

10 of 16

Soru

Suda yüzen Hayri, başı su içerisindeyken taşları birbirine vuruyor. Taşlardan çıkan seslerin normalden farklı olduğunu duyuyor. Hayri’nin yaptığı bu deneyden hangi sonuç çıkarılabilir?

A) Taşlar her yerde aynı sesi çıkarır.

B) Ses kaynağından uzaklaştıkça sesin şiddeti azalır.

C) Farklı maddelerin çıkardıkları sesler de farklıdır

D) Ortamların farklı olması çıkan sesleri değiştirir

ÇOKTAN SEÇMELİ

11 of 16

Soru

Cam bardak ve plastik bardak aynı yere düştüğünde farklı sesler çıkarır, bardakların farklı sesler çıkarmasının sebebi nedir?

A) Yerin sert olması

B) Bardakların düşme hızlarının farklı olması

C) Cam bardağın kırılması

D) Yapıldıkları maddelerin birbirinden farklı olması

ÇOKTAN SEÇMELİ

12 of 16

Soru

Aşağıdaki verilenlerden hangisinde ses, hava ortamından farklı bir şekilde duyulur?

A) Demir yolu rayına kulağımızı dayadığımızda duyulan ses

B) Trampete kalın sopa ile vurulduğunda oluşan ses

C) Plastik ve cam bardağa vurulunca çıkan sesler

D) Ses kaynağına yakın olduğumuzda duyulan sesler

ÇOKTAN SEÇMELİ

13 of 16

Soru

Su içerisinde sesin havadakinden farklı çıkmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Suyun içerisinde sesin daha hızlı yayılması

B) Sesin havada daha yavaş yayılması

C) Sesin yayıldığı ortamların birbirinden farklı olması

D) Suyun taneciklerinin birbirine yakın olması

ÇOKTAN SEÇMELİ

14 of 16

Soru

Kalemle camdan yapılmış su bardağı ile çay bardağına vuruluyor. Çıkan seslerin birbirinden farklı olduğu görülüyor. Aşağıdakilerden hangisi çıkan seslerin birbirinden farklı olmasının sebebidir?

A) Kalemin tahtadan yapılmış olması

B) Bardakların şekillerinin farklı olması

C) Bardakların camdan yapılmış olması

D) Kalemlerin vurulma hızlarının farklı olması

ÇOKTAN SEÇMELİ

15 of 16

Soru

Sesin farklı duyulması ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

A) Farklı ses kaynaklarını çıkardıkları seslerden tanıyabiliriz.

B) İnsanların sessini birbirinden ayırt edebiliriz.

C) Bir ses kaynağından her zaman aynı sesleri duyarız.

D) Canlıların sesleri birbirine benzeyebilir.

ÇOKTAN SEÇMELİ

16 of 16

TEŞEKKÜRLER