İŞ KAZALARI

​

Prof. Dr. Ali Bayat

Eğitimin Amacı:

İşyerlerinde karşılaşılabilecek muhtemel iş kazalarını önleyebilmek ve kayıtların tutulması için gerekli bilgiye sahip olmak.

​

Öğrenim hedefleri:

İş kazası tanımı, ilgili istatistikler ,işyerinde kazaların ortaya çıkmasında rol oynayan etmenler,önleme ile ilgili yöntemler, iş kazası kayıt ve bildirimleri, inceleme ve rapor düzenlenmesi, ilgili mevzuat hakkında bilgi sahibi olmak.

Sıcak kesme

*

4

*

5

*

6

İŞ KAZALARI

*

15

Önce Birkaç Cümle ?

*

16

• Hallederiz abi.
• Sen hiç merak etme, bir şey olmaz !
• Forklift mi, tabii kullanırım abi, ben çocukken el arabası kullanmıştım, iyi bilirim bu işleri.
• Sigortayı sökmeden de yaparım abi, kaç yıllık ustayım.
• Abi, boş ver, ben kaç yıllık kamyon şoförüyüm, hem köfte yerim, hem sürerim.

*

17

• Abi, en son geçen yıl kontrol etmiştim, kaçak filan yoktu.
• Tüp mü kaçırıyor, şimdi bir kibrit çakar anlarız!
• Abi, bu hızarla on yıldır çalışıyorum; bunca yıldır bir yerimi koparmadım, bundan sonra da koparmam

Temel Kavramlar

Kaza

​

Ölüme, hastalığa veya yaralanmaya sebebiyet veren olay.

​

(OHSAS 18001)

Temel Kavramlar

Kaza

​

Önceden planlanmamış, bilinmeyen ve kontrol altına alınmamış olan, etrafa zarar verecek nitelikte olaylar.

​

(Uluslararası Çalışma Örgütü - ILO)

Temel Kavramlar

Kaza

​

Önceden planlanmamış,

çoğu kişisel yaralanmalara, makinelerin ve araç gereçlerin zarara uğramasına, üretimin bir süre durmasına yol açan bir olay.

​

(Dünya Sağlık Örgütü - WHO)

Temel Kavramlar

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu MADDE 3 te:

​

İş Kazası: İş yerinde ve işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen özre uğratan olay.

Temel Kavramlar

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu MADDE 3 te:

​

Meslek Hastalığı: Mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalık.

Temel Kavramlar

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu MADDE 3 te:

​

Tehlike: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyeli.

​

Risk: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimali.

İşyeri

• İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür.
• İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve meslekî eğitim alanları, avlu gibi diğer eklentiler ile araçlar da işyerinden sayılır.

İşveren Vekili

• İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir.
• İşveren vekilinin bu sıfatla işçilere karşı işlem ve yükümlülüklerinden doğrudan işveren sorumludur.
• İşveren için öngörülen her çeşit sorumluluk ve zorunluluklar işveren vekilleri hakkında da uygulanır.

Kaza :

Yasal Tanım (5510/13);

a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle veya görevi nedeniyle, sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş veya çalışma konusu nedeniyle işyeri dışında,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d) Emziren kadın sigortalının, çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında,

meydana gelen ve sigortalıyı

• hemen veya sonradan
• bedenen ya da ruhen

özüre uğratan olaydır.

İlgili Yüksek Mahkeme İçtihatları

a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

……………………………………

meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.

İşyerinde Kavga ?

• Zararlandırıcı olayın davacılar murisi ile diğer işçi Abdurahman arasında çıkan kavga sonrasında meydana geldiği,
• Somut olayın, işyerinde olduğu tartışmasız olduğundan bu zararlandırıcı olay iş kazasısıdır.

​

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi

E 2004/6433 K 2004/6503

• İşyerinde bulunuyorken, dışarıdan atılan kurşundan yaralanma ?

• İşyerinde bulunuyorken, dışarıdan atılan kurşunla yaralanma İş Kazasıdır

​

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E 76/6407 K 80/624

• İşyerinde kalp krizi geçirme ?

• Sigortalının, işyerinde çalışmakta iken kalp krizi geçirerek Ölümü, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 11. maddesinin (A) fıkrasının (a) bendinde gösterilen “Sigortalının İşyerinde bulunduğu sırada meydana gelme” haline uygun bir olay Olup, iş kazası sayılması gerekir.

​

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu

2004/21-529 E, 2004/527K

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında,

……………………………………

meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.

Durakta beklerken meydana gelen kaza ?

• “ götürme sırasında” sözcüğü sadece servis aracında geçen süreyi değil servis aracına binmeden önceki süreyi de kapsar.

Meslek Hastalığı

Yasal Tanım (5510/14);

• Sigortalının;
• çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı
• tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı
• geçici veya sürekli hastalık,
• bedensel veya ruhsal özürlülük

halleridir.

İş Kazası Sigortasının Kapsamında Bulunan Sigortalılar Kimlerdir?

�> Hizmet akdi ile çalışanlar (4/a)�> Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ile köy ve mahalle muhtarları (4/b)�> Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevlerinde çalışanlar�> Aday çırak, çırak ve stajyerler, �> Harp Malulleri ile Vazife Malulleri�> Türkiye İş Kurumu kursiyerleri�> Sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri�> İntörn öğrenciler�> Tarım ve orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışan sigortalılar

Bir Olayın İş Kazası Sayılabilmesi için Hangi Unsurları Taşıması Gerekmektedir?

�Kurumumuzca bir olayın iş kazası olup olmadığının değerlendirilebilmesi için öncelikle iş kazası geçiren kişinin,

 �-Sigortalı olması,

�-Mutlaka bir olay ile karşılaşmış olması,

�-Meydana gelen olay nedeniyle bedenen veya ruhen özre uğraması,

�hallerinin bir arada bulunması gerekmektedir.

�Ayrıca, Kurumumuzca bir olayın iş kazası olup olmadığının tespiti sırasında ortaya çıkan olayın nedeni ile sonucu arasında bir ilişki kurularak, buna göre değerlendirilmesi gerekmektedir.

İş Kazası Sigortasından Sağlanan Haklar

�İş kazası sigortasından doğan haklardan yararlanabilmek için herhangi bir prim günü sınırı bulunmamakta olup, iş kazası sigortasından sağlanan haklar şunlardır:

�> Geçici İş Göremezlik Ödeneği�> Sürekli İş Göremezlik Geliri�> Ölüm Geliri�> Evlenme Ödeneği�> Cenaze Ödeneği

İş Kazası ve Meslek Hastalığından

Kimler Etkilenir

Kazaya Uğrayan

• Ağrı, acı ve sıkıntı
• Gelir kaybı, beklenmeyen ilave masraflar ve harcamalar
• Geçici veya kalıcı iş görememezlilik
• Aynı iş-görev için yetersizlik, güvensizlik
• Arkadaşları ve çevresi üzerinde etkiler

Sorumlu Şahıslar

• Endişe ve stres
• Suçlanma ve pişmanlık
• Ilave iş yükü (Rapor hazırlama, tekrar eğitimleri)
• Kariyer zedelenmesi

​

Çalışanlar

• Şok, üzüntü, endişe
• Düşük moral
• Üretim veriminin düşmesi

Firma

 Yaralanan şahıs nedeniyle kaybedilen çalışma gücü ve zamanı

• Diğer çalışanların merak, endişe ve tartışmaları neticesinde harcanan zaman
• Amirler tarafından kazanın soruşturulması sırasında kaybedilen zaman
• Malzeme ve makinaların zarar görmesi durumu

• Işin durması, yavaşlaması ile kaybedilen zaman ve para
• Yeniden planlama, tekrar eğitimleri
• Tamirat masrafları, vb
• Sigorta prim, masraflarında artışlar
• Firma adının zedelenmesi
• Medya, yerel makamlar ve sivil örgütler tarafından oluşturulan baskı
• Kalite, üretim verimi ve pazar payı üzerindeki etkiler

Toplum ve Ülke Açısından

• Olumsuz sosyal ve ekonomik etkiler
• Her yıl kaybedilen iş gücü ve üretim kayıpları
• Hastane ve sağlık kuruluşlarına gelen yükler, hizmet aksamaları
• Trilyonları aşan tazminat ödemeleri

Kazaların Sınıflandırılması

• Ucuz Atlatılan Kazalar
• Küçük Kazalar
• Maddi kayıplı kazalar
• Basit yaralanma ile sonuçlanan kazalar
• Ciddi Yaralanma ile Sonuçlanan İş Kazaları
• Geçici iş görmemezlik/sakatlık hali
• Kalıcı kısmi sakatlık
• Tam sakatlık
• Ölümcül İş Kazaları

Ucuz Atlatılan Kazalar

• Herhangi bir yaralanma veya malzeme kaybına veya hasarına –kıl payı farkla- yol açmayan kazalardır.
• Ancak gerçek bir kaza olarak kabul edilmeli ve buna yol açan çalışma koşulları araştırılmalıdır.

Küçük Kazalar

a) Maddi kayıplı kazalar

Herhangi bir yaralanmanın yer almadığı, ancak şirket tesisinde, araçlarında, ekipman – makine veya cihazlarında hasara neden olan sonlanmış kazalardır.  

b) Basit yaralanma ile sonuçlanan kazalar

Basit müdahaleler gerektiren ve gün kaybı ile sonuçlanmayan kazalardır.

Örnek : Basit sıyrıklar, parmak sıkışmaları, ciddi olmayan lokal yanıklar, önemsiz ve derin olmayan kesikler, vb.

Ciddi Yaralanma ile Sonuçlanan İş Kazaları

• Bir iş yerinde tanımlanmış olan bir görevin yerine getirilmesi sırasında tek bir olaydan –veya kısa bir süre içinde birden fazla olaydan- kaynaklanan ve gün kaybı ile sonuçlanan yaralanma veya rahatsızlanma (veya hastalanma) durumudur.
• Bu gibi olaylarda yaraya dikiş atılması ve diğer ciddi tıbbi operasyonlar söz konusudur.

• Ekipman veya yönetim araçlarındaki kusurlar nedeniyle meydana gelen kazalar –mesai dışında dahi olsa- İş Kazası olarak nitelendirilmelidir.
• Ancak , iş yerinde doğal nedenler sonucunda meydana gelen ölüm veya hastalıklar/rahatsızlıklar (ve ilintili olarak yaralanmalar) bu kapsam dışındadır.

a) Geçici iş görmemezlik/sakatlık hali

Kazaya uğrayan şahsın, en azından kazanın meydana geldiği günü takip eden takvim günü boyunca - ancak geçici bir süre için – çalışmasının mümkün olmadığı kazalardır. Çalışma günü kaybı söz konusudur.

• Geçici İş Göremezlik Ödeneği Nedir?
• �Geçici iş göremezlik; sigortalının iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulu raporlarında belirtilen istirahat süresince geçici olarak çalışamama halidir.
•  �Geçici iş göremezlik ödeneği; sosyal sigortacılık bakımından, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık sigorta kollarından istirahatlı bulunan sigortalıya işten kaldığı günler için Kurumca ödenen parasal yardımdır.

​

Geçici iş Göremezlik Ödeneğinden Ne Kadar Ödeme Yapılmaktadır?

�Geçici iş göremezlik ödeneği; Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için ödenir.

 �İş kazası- meslek hastalığı halinde verilecek geçici iş göremezlik ödeneği,

�> Yatarak tedavilerde günlük kazancının yarısı,�> Ayaktan tedavilerde ise günlük kazancın üçte ikisidir.

Ancak, 4/b sigortalılık statüsüne tabi sigortalılara, iş kazası ve meslek hastalığı halinde geçici iş göremezlik ödeneği yatarak tedavi süresince veya yatarak tedavi sonrası bu tedavinin gereği olarak istirahat raporu aldıkları sürede ödenir.

b) Kalıcı kısmi sakatlık

Meydana gelen bir kaza sonucunda vücudun herhangi bir parçasının veya bir organının kalıcı olarak fonksiyonunu kaybetmesi, sakatlığı veya onarılmayacak şekilde kopması.

c) Tam sakatlık

Kişinin çalışmasını tamamen engelleyen ve vücudun fiziki fonksiyonlarını kalıcı olarak ortadan kaldıran son derece ciddi kazalardır.

Ölümcül İş Kazaları

 Ölümle sonuçlanan iş kazalarıdır. Birden fazla kişinin ölümü de söz konusu olabilir. Yaralanma ile ölüm arasında geçen süre dikkate alınmaz. Tüm yaralanma veya ölüm ile sonuçlanan kazalarda aynı zamanda maddi hasar da meydana gelebilir.

Örnek : Zehirli gaz kaçakları, patlamalar, düşmeler, sıkışma –ezilme veya çarpma (elektrik, cisim, araç) sonucu meydana gelen ölümler.

İş Kazası Nerelere Bildirilir ?

• İş Kazasının Bildirimi Ve Bildirim Süreleri:         
•           a) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4/a  bendine göre hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan (işçilerin) sigortalıların iş kazası geçirmeleri halinde işverenleri tarafından kazanın olduğu yerdeki yetkili kolluk kuvvetlerine derhal, işyerinin tescilli bulunduğu Sosyal Güvenlik Kurumunun (SSK) müdürlüğüne en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde,  

• b) Ülkemiz ile Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde iş üstlenen işverenlerin götürdükleri Türk işçilerinin yurt dışında iş kazası geçirmeleri halinde, işvereni tarafından kazanın olduğu ülkelerdeki yerel kolluk kuvvetlerine derhal, Kuruma ise en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde

•  c) 5510 sayılı Kanunun (b) bendi kapsamında, kendi nam ve hesabına bağımsız çalışan sigortalıların (Eski Bağ-Kur’lular) iş kazası geçirmeleri halinde, bir ayı geçmemek şartıyla kendisi tarafından geçirdiği iş kazasına ilişkin rahatsızlığının bildirimine engel olmadığı günden sonraki üç iş günü içinde,  
• Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin ekinde bulunan  (Ek-7) İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu ile Internet ortamında Kuruma bildirmek veya doğrudan ya da iadeli taahhütlü  posta yoluyla  göndermek zorundadır. ( 5510/13 ve SSİY 38. Md.) 

• d) Yukarıda belirtilen bildirimlerin dışında ayrıca, 4857 sayılı İş Kanunu gereğince işverenler, işyerlerinde meydana gelen iş kazasını ve tespit edilecek meslek hastalığını en geç iki iş günü içinde yazı ile işyerinin tescilli bulunduğu  Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadırlar. (4857/77. Md.)
•           İş kazasını iki iş günü içinde ilgili ÇSGB bölge müdürlüğüne bildirmeyen işveren, 904,00 Tl  para cezası ödemek zorunda kalacaktır.  (4857/105 Md.) � 

Hizmet Akdine Tabi Çalışan Sigortalılarının(4/a) İş Kazası Durumları Kim Tarafından, Nasıl Bildirilmelidir?

�Hizmet akdine tabi çalışan sigortalıların iş kazası hallerinin bildirimi işverenleri tarafından yapılmalıdır. İşverenlerin iş kazasını;

  �Kolluk kuvvetlerine -------->  Derhal�Kurumumuza (SGK)-------------->  Olayın olduğu tarihten sonraki üç işgünü içerisinde bildirmeleri gerekmektedir.

 �Örneğin, Pazartesi günü iş kazası geçiren sigortalının Kuruma yapılacak iş kazası bildiriminin en geç Perşembe günü, Çarşamba günü iş kazası geçiren sigortalının ise Kuruma yapılacak iş kazası bildiriminin en geç Pazartesi günü yapılması gereklidir.

�Hizmet akdine tabi çalışan sigortalıların iş kazası bildirimleri;

�>  e-sigorta uygulaması ile (uygulama için tıklayınız: http://uyg.sgk.gov.tr/IsvBildirimFormu/welcome.do) veya

�> “İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirgesi”  ile doğrudan ya da posta yoluyla sosyal güvenlik il müdürlüğü /sosyal güvenlik merkezine gönderilerek yapılabilir.

Tarım veya Orman İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Olarak Çalışanların İş Kazası Durumları Kim Tarafından, Nasıl Bildirilmelidir?

�Tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışan sigortalıların iş kazası hallerinin bildirimi kendileri veya işverenleri tarafından yapılmalıdır. Kendilerinin/işverenlerin iş kazasını;

  �Kolluk kuvvetlerine ---------->  Derhal�Kurumumuza ---------------->  Olayın olduğu tarihten sonraki üç işgünü içerisinde bildirmeleri gerekmektedir.

 �Örneğin, Pazartesi günü iş kazası geçiren sigortalının Kuruma yapılacak iş kazası bildiriminin en geç Perşembe günü, Çarşamba günü iş kazası geçiren sigortalının ise Kuruma yapılacak iş kazası bildiriminin en geç Pazartesi yapılması gerekir.�

İş kazası bildirimleri;

 �>  “İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirgesi”  ile doğrudan ya da posta yoluyla sosyal güvenlik il müdürlüğü /sosyal güvenlik merkezine gönderilerek yapılabilir.

Hangi Kazalar Bildirilecek ?

4857 sayılı İş Kanunu ve Uygulaması

İşverenler, işyerlerinde meydana gelen iş kazasını ve tespit edilecek meslek hastalığını en geç iki iş günü içinde yazı ile ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadırlar.

Ciddi Durum ve Yaralanmalar

• Kafatası ve belkemiğinde meydana gelen kırık, çatlak ve ciddi zedelenmeler
• Kol, bacak ve bilek kırılmaları
• Bir organ veya uzvun -kemik veya eklem noktasından- kopması, kesilmesi
• Görme kaybı veya ciddi göz hasarları
• Bilinç kaybına yol açan veya tıbbi müdahale gerektiren elektrik çarpmaları

• Bilinç kaybı ve şiddetli / ciddi hastalığa veya rahatsızlığa neden olan zehirlenmeler
• Kirlenmiş malzemelerle temas neticesinde ortaya çıkan bulaşıcı hastalıklar
• Ani ortaya çıkan hastalık veya herhangi bir yolla zehirlenme sonucunda meydana gelen bilinç kaybı hali
• Kişinin 24 saat boyunca hastanede gözetim altında tutulmasına neden olacak diğer durumlar

• Vinç, kren, yapı iskelesi, hareketli geçiş veya ara platformlar gibi yük ve insan taşımaya yönelik birimlerin düşmesi, devrilmesi veya taşıyacı elemanların çökmesi
• Basınç altındai bir kap, tank veya kazanın patlaması / imfilak etmesi veya devrilmesi.
• Yangına veya patlamaya neden olan elektriksel kısa devre
• Havai yüksek gerilim hattı ile temas

• Yarı mamül, mamül ve atık maddelerin neden olduğu yangın ve patlamalar
• Hastalık yapıcı maddelerin kontrol dışı kaçağı veya sızıntısı
• İş yerindeki herhangi bir yapı, bina, duvar, döşemenin çökmesi, devrilmesi
• Bir boru devresinde meydana gelen delinme, patlama, infilak veya yangın

İş kazasının bildirilmemesi sonucu uygulanan idari para cezaları�

​

İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası'ndan önce, iş kazalarını SGK'ya bildirmeyen işverenler hakkında idari para cezası uygulanmıyordu.

Yeni yasa işyerinde meydana gelen kaza olayını veya meslek hastalığını SGK'ya bildirmeyen işverene;

6331 sayılı Kanunun 26 ıncı maddesi (e) bendi gereği 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene her bir yükümlülük için ayrı ayrı binbeşyüz Türk Lirası, ikinci fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene ikibin Türk Lirası, dördüncü fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen sağlık hizmeti sunucuları veya yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına ikibin Türk Lirası,

İş Kazaları İstatistikleri

Uluslararası Çalışma Örgütü Verilerine Göre,

​

• Dünyada 1.2 milyarı kadın olmak üzere 3 milyar civarında iş gücü bulunmaktadır.

​

• Her gün yaklaşık 1 milyon iş kazası olmaktadır ve bu da gayrisafi hasılanın yüzde 4 ünü kapsamaktadır.

​

• İş kazası ve meslek hastalıkları sonucu her yıl 2.3 milyon insan hayatını kaybetmekte ve çok daha fazlası iş göremez hale gelmektedir.

​

​

İş Kazaları İstatistikleri

Sosyal Güvenlik Kurumu 2010 yılı istatistikleri:

​

• Türkiye‘de 1.325.749 işyeri faaliyet göstermiş ve bu iş yerlerinde 10.030.810 işçi istihdam edilmiştir.

​

• Bu iş yerlerinde 62.903 iş kazası ve 533 meslek hastalığı vakası meydana gelmiş ve 1.454 çalışanımız hayatını kaybetmiştir.

​

• Kaybedilen iş günü sayısı 1.516.024 ve sürekli iş göremez hale gelen çalışan sayısı 2.085 dir.

​

İş Kazaları İstatistikleri

​

TÜRKİYE DE 2012 YILINDA TOPLAM 74.871 SİGORTALI İŞ KAZASI GEÇİRDİ�2012 yılında toplam 74.871 işçi kaza geçirdi, iş kazası geçirenlerin 69.090’ı (%93) erkek, 5.781’i ( %7) kadın

�İŞ KAZASI SAYISINDA BİR YIL ÖNCESİNE GÖRE % 8 ARTIŞ MEYDANA GELDİ

�2011 yılında 69.277 iş kazası meydana gelmişti, dolayısı ile iş kazası sayısında bir yıl öncekine göre�%8 oranında artış meydana geldi.

�2012 YILINDA İŞ KAZALARINDA 744 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ�Hayatını kaybedenlerin 735’i erkek, 9’u kadın�

İŞ KAZASI SONUCU ÖLÜM SAYISINDA BİR YIL ÖNCESİNE GÖRE % 56 ORANINDA AZALMA OLDU�2011 yılında meydana gelen iş kazaları sonucu 1.700 kişi hayatını kaybetmişti, dolayısı ile iş kazası�sonucu ölüm sayısında % 56 oranında azalış oldu.

�

• 2012 yılında MESLEK HASTALIKLARINDAN 1KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ�
• 2011 yılında meslek hastalıkları sonucu 10 kişi hayatını kaybetmişti.

​

• 2012 YILINDA İŞ KAZALARI SONUCU 2.036, MESLEK HASTALIKLARI SONUCU 173 KİŞİ OLMAK ÜZERE�TOPLAM 2.209 KİŞİ SÜREKLİ İŞ GÖREMEZ HALE GELDİ

​

• İŞ KAZALARININ EN ÇOK KÖMÜR MADENCİLİĞİNDE MEYDANA GELMESİ GELENEĞİ BOZULDU
• �2012 YILINDA EN ÇOK İŞ KAZASI İNŞAAT SEKTÖRÜNDE MEYDANA GELDİ
• EN ÇOK ÖLÜMLÜ İŞ KAZASI YİNE İNŞAAT SEKTÖRÜNDE�ÖLÜMLÜ HER ÜÇ KAZASINDAN BİRİSi İNŞAAT SEKTÖRÜNDE MEYDANA GELDİ
• �

İş Kazaları İstatistikleri

İş Kazaları İstatistikleri

Kaza Çeşitleri (Sebepleri)

• Elle işleme kazaları

​

• Düşmeler

​

• Bir şeye çarpması

​

• Bir şeyin çarpması

​

• El aletlerinden kaynaklanan kazalar

​

• İşler durumdaki makinelerden kaynaklanan kazalar
• Elektrik Kazaları

​

• Yanma, Parlama ve Patlamalar Sonucu Oluşan Kazalar

​

• Nakliye Kazaları

​

• Tasarım ve Makine Başarısızlıklarından Kaynaklanan Kazalar

​

​

​

Kaza Çeşitleri

Elle İşleme Kazaları

​

Manuel işlemlerde kazalanma çok yaygın görülebilen kaza çeşididir.

​

Genel Nedenleri:

​

• Hatalı kaldırma,
• Haddinden fazla ağır yük kaldırma,
• Kaba yük kaldırma,
• Yanlış giyilen kişisel koruyucular vs.

​

​

Kaza Çeşitleri

Düşmeler

​

Zeminde kaymanın, takılmanın veya yüksek yerden düşmenin neden olduğu kazalardır.

Genel Nedenleri:

​

• Pürüzlü veya kaygan yüzeyler,
• Uygun olmayan ayakkabılar,
• Uygun olmayan adım ve basamaklar,
• Yetersiz korkuluklar, delikler,
• Yetersiz aydınlatma vs.

​

Kaza Çeşitleri

Bir Şeye Çarpma

​

Koşma, normal yürüme veya çalışma esnasında olabilen kazalardır.

Genel Nedenleri:

​

• Geçitlerdeki engeller,
• Çalışma alanındaki makinalar,
• Uygun istiflenmemiş malzemeye vs.

Kaza Çeşitleri

Bir Şeyin Çarpması

​

​

Genel Nedenleri:

​

• İyi istiflenmemiş malzemelerin kayması,

​

• Hareket halindeki bir cismin çarpması vs.

Kaza Çeşitleri

El Aletlerinden Kaynaklanan Kazalar

​

​

Genel Nedenleri:

​

• Yanlış alet kullanma,
• Uygunsuz alet kullanma,
• Arızalı alet kullanma vs.

Kaza Çeşitleri

İşler Durumdaki Makinelerden Kaynaklanan Kazalar

​

Genel Nedenleri:

​

• Elbise, saç, mücevher vs. takılması,
• Vücudun bir parçasının kayış-kasnak, dişli-zincir vs. arasına kapılması,
• El ve kolların makinelerin dar kısımlarına sıkışması,
• Hareketli parçalar tarafından kapılma (giyotin) vs.

Kaza Çeşitleri

Elektrik Kazaları

​

​

Genel Nedenleri:

​

• Yalıtılmamış malzeme,
• Yalıtımı bozulmuş malzeme,
• İşe başladıktan sonra akım gelmesi vs.

Kaza Çeşitleri

Yanma, Parlama ve Patlamalar Sonucu Oluşan Kazalar

​

Genel Nedenleri:

​

• Yanıcı,parlayıcı sıvıların dökülmesi,
• Yanıcı madde buharları veya gazların kıvılcımla temas etmesi,
• Yanıcı madde veya atıkları emmiş elbiselerin kıvılcımla teması
• Yanıcı madde kaplarının delinmesi, kaynak yapılması vs.

Kaza Çeşitleri

Nakliye Kazaları

​

Genel Nedenleri:

​

• El ve motorlu taşıyıcıların fazla yüklenmesi,
• Suistimal edilmesi,
• Düz olmayan zeminlerde makinaların devrilmesi vs.

Kaza Çeşitleri

Tasarım ve Makine Başarısızlıklarından Kaynaklanan Kazaları

​

Genel Nedenleri:

​

• Yük altındaki makinelerin hidroliğinin patlaması,
• Halat kopması, parça kırılması,
• Basınç, sıcaklık ve hız limitlerinin aşılması vs.

Kazanın Nedenlerinin Analizi

• Kazaların Temel Nedenleri (4M)

​

• Kazanın Direkt Nedenleri

​

• Kaza Zincirleri

​

• Domino Kuramı

​

• Şu Anda Kabul Edilen Kaza Zinciri

Kazaların Temel Nedenleri (4M)

• Man (İnsan)

​

• Machine (Makine)

​

• Media (Ortam-çevre)

​

• Management (Yönetim)

Kazaların Temel Nedenleri (4M)

Man (İnsan):

​

​

• Psikolojik Nedenler:

Unutkanlık, sıkıntı-üzüntü-keder, çevre etkileri,istem dışı davranış, ihmalci davranış, hatalı davranış vb.

• Fiziksel Nedenler:

Yorgunluk, uykusuzluk,alkol, hastalık vb.

• İşyeri Nedenleri:

İnsan ilişkileri, takım çalışması, iletişim vb.

​

​

​

Kazaların Temel Nedenleri (4M)

Machine (Makine):

​

• Hatalı makine ve ekipman yerleşimi,

​

• Eksik veya kusurlu koruyucular,

​

• Yetersiz standardizasyon,

​

• Yetersiz kontrol ve bakım,

​

• Yetersiz mühendislik hizmetleri vb.

​

​

​

Kazaların Temel Nedenleri (4M)

Media (Ortam-Çevre):

​

​

• Yetersiz çalışma bilgisi,

​

• Uygun olmayan çalışma metodu,

​

• Uygun olmayan çalışma yeri ve ortamı vb.

​

​

​

Kazaların Temel Nedenleri (4M)

Management (Yönetim):

​

• Yetersiz yönetim organizasyonu,
• Tamamlanmamış kurallar ve talimatlar,
• Yetersiz güvenlik yönetim planı,
• Eğitim ve öğretim yetersizliği,
• Uygun olmayan nezaret,yönetim ve rehberlik,
• Uygun olmayan personel istihdamı,
• Yetersiz sağlık kontrolleri vb.

​

​

Kazanın Direkt Nedenleri�

Tehlikeli Durum

​

Araç Gereç Ve Malzeme Hataları: İşe uygun olmayan araç gereç, arızalanmış, aşınmış, yıpranmış, çatlamış malzeme, kaygan, kaba, keskin, keskin olmayan, hatalı dizayn edilmiş malzeme ve uygun olmayan malzemelerin karışması,hatalı montaj,vs.

​

Kişisel Koruyucu Ve Giyim Tehlikeleri: Kişisel koruyucuların olmayışı, uygun olmaması, tehlike oluşturabilecek giysilerin giyilmesi,vs.

​

Çevre Tehlikeleri: Geçitler, çıkışlar, aktivite alanları vs. yetersizliği, düzensiz ve kirli işyeri, uygun olmayan havalandırma, sıcaklık, gürültü, aydınlatma, yanma-parlama-patlama tehlikeleri,vs.

​

Tehlikeli Malzeme, Techizatlar Ve Tehlikeli Yöntem Ve İşlemler: Tehlikeli malzeme, techizat kullanılması, tehlikeli yöntem ve işlem uygulanması, yetersiz veya eksik personel kullanılması,vs.

​

​

Kazanın Direkt Nedenleri�

Tehlikeli Durum

​

​

Yerleştirme - Depolama Tehlikeleri: İstifleme, depolama, yerleştirme hataları,vs.

​

İş Güvenliğinde Kullanılan Emniyet Araçlarının Yetersizliği: Uygun veya hiç etiketlenmemiş malzeme, izolasyonu sağlanmamış elektik akımı, önlemi alınmamış radyasyon, yetersiz veya hiç yapılmamış takviye, önlem alınmamış fiziki veya mekanik tehlikeler, vs.

​

İş Çevresi Dışındaki Tehlikeler: Hava, arazi, hayvan vs. doğan tehlikeler, çevre dışındaki kişilerin depolama, kusurlu malzemeleri, teçhizatları eşyaları ve faaliyetlerinden kaynaklanan tehlikeler.

​

Toplu Taşıma Ve Trafik Tehlikeleri: İşyeri dışındaki ve içindeki nakliyelerden, trafikle ilgili tehlikeler.

​

​

Kazanın Direkt Nedenleri�

Tehlikeli Hareket

​

​

Faal Durumda Bakım, Onarım, Hizmet Çalışmaları: Basınç altındaki şekillendirme, paketleme, işler durumdaki teçhizatın temizliği bakımı, ayarı, depoların boşaltılıp temizlenmeden onarılması, kaynak yapılması, akım altındaki teçhizatta bakım onarım, çalışır durumda veya güç altındaki teçhizat üzerinde çalışma, vs.

​

Emniyete almamak ve/veya uyarıda bulunmamak: Umulmadık bir hareket için veya işler durumda olmayan alet ve teçhizat için şalter kapama, kilitleme, emniyete almayı ihmal etme, uyarı ve ikaz işaretlerinde yetersizlik, yeterli ikazda bulunmadan makine çalıştırmak, yük boşaltmak,vs.

​

Güvenlik ekipmanının çalışmaz konuma getirilmesi: Emniyet cihazlarının devreden çıkarılması, bloke edilmesi, tıkanması, yetersiz ayarlanması, yetersiz alternatif uygulanması vs.

​

​

​

Kazanın Direkt Nedenleri�

Tehlikeli Hareket

​

​

İşlemlerin veya çalışmaların güvensiz hızda yapılması: Araçların güvensiz ve ya aşırı hızla kullanılması, malzemelerin hızlı işlenmesi,beslenmesi, malzemelerin taşınması yerine fırlatılıp atılması, yüksek yerlerden atlanması,vs.

​

Tehlikeli araç ve gereçlere karşı güvensiz konuma geçmek : Karanlık yerlere girilmesi, askıda asılı yükler altında hareket etmek, uygun olmayan şekilde araçlara binmek, salınan,hareket haklindeki cisimlerle karşı karşıya kalmak vs.

​

Güvensiz yerleştirme, karıştırma veya birleştirme: Yanma-parlama-patlama oluşturacak şekilde malzemeleri karıştırmak,işleme sokmak, depolamak, malzemelerin takılması, devrilmesi, çarpışmasına yol açacak şekilde yerleştirilmesi, yükleme - boşaltmanın uygunsuz yapılması vs.

​

​

​

​

Kazanın Direkt Nedenleri�

​

Tehlikeli Hareket

​

​

Alet, Makine ve Teçhizatın amacı dışında uygun olmayan zamanlarda ve aşırı yükle kullanılması: Alet ve teçhizatın aşırı yük altında, amacı dışında kullanılması, arızalı olduğu belirtilmiş teçhizatın kullanılması vs.

​

Organların yanlış kullanılması veya aşırı yüklenmesi: Cisimlerin emniyetsizce tutulması, yanlış veya uygunsuz kavranması,alet yerine ellerin kullanılması vs.

​

Diğer nedenler: Çevreye dikkatsizlik, koruyucu kullanmama,yanlış kullanma, hoyratlık, kaba şakalaşma vs.

​

​

​

​

​

İş Kazası =

Tehlikeli Durum X �Tehlikeli Hareket

​

​

Yukaridaki gibi formüle edilirse, bu iki riskten birinin 0(sıfır) olması halinde kaza ihtimali de 0(sıfır) olmaktadır.

​

​

​

Kaza Zincirleri

Domino Kuramı

​

• Bu kuramı Herbert William Heinrich adında Amerikalı bir endüstri güvenlik öncüsü 1931 yılında geliştirmiştir.

​

• Bu kurama göre kazaların oluşmasında %88 oranında kişilerin güvensiz davranışlarının, %10 oranında güvensiz çalışmanın ve %2 oranında şanssızlığın etkisi vardır.

​

• Domino taşlarının birbirini devirmesine benzer biçimde, her basamağın bir sonrakini harekete geçirdiği beş aşamalı olaylar zinciri bu kuramın temelini oluşturur.

� KAZANIN TEMEL NEDENLERİ (KAZA ZİNCİRİ)

​

Bir kaza (yaralanma, zarar görme olayı) 5 adet temel nedenin arka arkaya dizilmesi sonucu meydana gelir. Bunlardan biri olmadıkça bir sonraki meydana gelmez ve dizi tamamlanmadıkça kaza ve yaralanma olmaz. Bu 5 faktöre “kaza zinciri” veya “Domino Etkisi” denir.

Domino Kuramı

Ev ve sosyal çevre, doğa şartları

İnsan Hataları

Tehlikeli Durum ve Tehlikeli Davranış

Kaza

Zarar

Henrich in 5 domino taşı kuralı:

​

Tehlikeli Durum ve Tehlikeli Davranış ortadan kaldırıldığında İş Kazaları önlenmiş olur.

​

1- İnsanın doğa sosyal yapı karşısındaki zayıflığı:

İnsanın, doğa karşısındaki bünyevi ve sosyal yapısından meydana gelen zayıflığı, kazanın ilk nedenidir. Bunun ancak tarih zamanları içinde değişmesi söz konusudur. Eğer insanların doğa karşısında bu zayıf durumu olmasaydı kaza olmazdı. Şu halde tüm kazaların ilk nedeni budur ve doğada kaza yapısal bir olaydır, tam bir kesinlikle önlenemez.

​

2- Kişisel Özürler :

Dikkatsizlik, pervasızlık, önemsizlik, sinirlilik, ihmal gibi kişisel özürler kazaların ikinci nedenidir.

Bu kusurlar insanın doğa karşısındaki zayıflığının kişisel yönü olup yanlış ve gereksiz bir hareket yapmasına neden olabilir. Kaza olması için böyle bir nedenin bulunması şarttır. İnsanların bu beşeri zaafları eğitim ve disiplinle belki kısmen düzeltilebilir.

İş güvenliği bilimi bu konuda faaliyet göstermekle uğraşmaz. Kişisel özürlerin ne zaman ortaya çıkacağı bilinemeyeceği için insanı özürlü bir varlık olarak kabul eder.

3- Güvensiz Hareketler:

İnsanın kişisel özürleri olması her zaman için kazaya uğramasını gerektirmez. Bir insanın örneğin dikkatsiz çalışma itiyadının bir kazaya neden sayılabilmesi için çalışması sırasında dikkatsiz bir hareket yapmış olması gerekir. Kazanın asıl nedeni de iş başında yaptığı bu yanlış davranışıdır. Diğer taraftan çalıştığı makinede, örneğin bir pres kalıbında gerekli koruyucu elemanların bulunmayışı işyerindeki güvensiz bir koşuldur. Bu da kaza nedeni olabilir. İşçi yanlış bir hareket yapmasa veya işyerinde veya işyerinde güvensiz bir durum olmasa, çalışanın dikkatsiz tabiatta oluşu bir kaza yapmasına sebep olmaz. Şu halde kaza olayının meydana gelmesi için bu üçüncü neden de bulunmalıdır

4- Kaza Olayı :

Yukarda belirtilen üç faktörün arka arkaya dizilmesi de kazanın olması için yeterli olmaz. Önceden planlanmayan ve bilinmeyen, zarar vermesi muhtemel bir olayın da meydana gelmesi gereklidir. Şu halde yaralanma ya da zararın meydana gelmesi, yani kazanın bütün unsurları ile gerçekleşebilmesi için bir kaza olayı da mevcut olmalıdır.

5- Yaralanma (Zarar veya Hasar) :

Kaza zincirinin sonuncu halkasıdır. Bir kaza olayının özellikle yasal kaza tanımındaki duruma gelmesi için bu safhanın da tamamlanması gerekir.

​

Daha iyi anlaşılması için bir pres kazasını örnek olarak inceleyelim.

Domino Kuramı

​

Örnek 1:

Bir eksantrik preste ayak pedalı ile kumanda eden ve eli ile mal veren bir işçi parmağını iki kalıp arasına sıkıştırarak yaralanmıştır. Kaza zincirine göre olayın beş temel nedenini şu şekilde açıklayabiliriz.

​

1- Doğal Durum

İnsanın parmağı pres kalıplarında meydana gelen sıkıştırma kuvvetine mukavemet edecek yapı ve güce sahip değildir. Bu nedenle böyle bir olayda kalıplara, prese bir şey olmaz; çalışan yaralanır.

2- Kişisel Özür

Bu olayda işçinin, parmağı tehlikeli bölgede iken ayak pedalına basması yapısında mevcut dikkatsizlik unsuru sonucudur. Bu kusuru olmasa idi yine kaza olmayacak, işçi elini tehlikeli bölgeye sokmayacaktı

​

3-Güvensiz Hareketler ve Güvensiz Şartlar

Makinenin operasyon bölgesinin elin girmesini önleyecek koruyucu içine alınmamış olma-sı veya iki eli aynı zamanda tehlikeli bölgeden uzak tutan çift el kumanda tertibatı bulun-maması güvensiz şarttır. Bu olayda kazayı kesinlikle önleyecek bu tedbirler bulunmamaktadır

Çift el kumanda

​

4- Kaza Olayı

Pres pistonunun hareketi kazayı meydana getiren eylemdir. Bu hareket olmasa kuşkusuz diğer üç şartın mevcudiyetine rağmen kaza meydana gelemezdi.

5- Yaralanma

​

Son olarak pres pistonunun parmağın üstüne isabet etmesi kaza olayını yaralanma ile sonuçlandırmıştır

121

% 15

%8

%15

%34

%10

%3

%15

%15

EN ÇOK ZARAR GÖREN ORGANLARIMIZ

Doç.Dr.M.Nihal ESİN,Haziran 2014

Karşılaştırma Ölçütleri

Ülkeler, sektörler veya işyerleri arasında karşılaştırmalar yapılırken, sadece iş kazası sayılarını esas almak, anlamlı yorumların yapılabilmesi için yeterli değildir.

​

Belirli bir süre içinde meydana gelen iş kazalarını, çalışan işçi sayısı, çalışılan iş saatleri sayısı gibi faktörlerle de birlikte değerlendirmek sağlıklı sonuçların elde edilmesi için gereklidir.

​

Bu amaçla, ülke, sektör veya işletmeleri karşılaştırırken kullanılmak üzere bazı standart ölçütler belirlenmiştir.

​

​

​

​

Karşılaştırma Ölçütleri

İş Kazası Sıklık Hızı veya Oranı(Yöntem I)

​

Bir takvim yılında çalışılan 1.000.000 iş saatine karşılık kaç kaza olduğunu gösterir.

​

İKS

İş kazası sıklık hızı = --------------- x 1,000,000

(PTEGS X 8)

​

İKS=İş kazası sayısı

PTEGS x 8 = Bir yıl içindeki toplam çalışılan saat

PTEGS= Toplam prim tahakkuk eden gün sayısı

​

Karşılaştırma Ölçütleri

İş Kazası Sıklık Hızı veya Oranı (Yöntem II)

​

Tam gün çalışan her 100 kişi arasında kaç kaza olduğunu gösterir.

İKS

İş kazası sıklık hızı = ------------------ x 225,000

(PTEGS X 8)

​

İKS=İş kazası sayısı

PTEGS x 8 = Bir yıl içinde toplam çalışılan saat

225.000=100x45x50

​

Karşılaştırma Ölçütleri

İş Kazası Ağırlık Hızı veya Oranı (Yöntem I)

​

Bir takvim yılında çalışılan 1,000,000 saatte kaç iş gününün iş kazası nedeniyle kaybedildiğini gösterir.

​

TKG

İş kazası ağırlık hızı = ------------------ x 1,000,000

(PTEGS X 8)

​

TGK = İş kazası sonucu toplam gün kaybı

​

= (Geçici iş göremezlik süreleri)+ (sürekli iş göremezlik dereceleri toplamı *75) + (ölüm vak'a sayısı *7500) 

​

PTEGS x 8 = Tüm sigortalıların bir yıl içinde toplam çalışma saati

​

PTEGS, her gün için 8 saatlik tam çalışma ile çarpılarak tüm sigortalıların bir yıl içinde toplam çalışma saati bulunur.

​

​

Karşılaştırma Ölçütleri

İş Kazası Ağırlık Hızı veya Oranı (Yöntem II)

​

Çalışılan her 100 saatte kaç saatin kaybedildiğini gösterir. Formülü aşağıdaki gibidir.

​

TKG

İş kazası ağırlık hızı = ------------------ x 100

(PTEGS X 8)

​

​

TGK = İş kazası sonucu toplam gün kaybı

​

PTEGS x 8 =tüm sigortalıların bir yıl içinde toplam çalışma saati

​

KAZA SEBEPLERİNİN İSTATİSTİKİ DAĞILIMI

En fazla kaza metal iş kolunda, en fazla ölüm inşaat sektöründe�En fazla kaza yaşanan sektör 10 bin 283 iş kazası ile toplam iş kazalarının yüzde 14’ünü oluşturan ‘metalden eşya imalatı’. İkinci sırada 6 bin 483 iş kazası ile toplam kazaların yüzde 9’unu oluşturan inşaat sektörü, üçüncü sırada 6 bin 11 iş kazası ile toplam kazaların yüzde 8,5’ini oluşturan kömür madenciliği geliyor. 

Kazaları Önlemek İçin Yapılması Gerekenler

• Güvenli Bir İşyeri

​

• Güvenli Tesis, Makine, Alet

​

• Güvenli Hammadde, Malzeme

​

• Uygun İşyeri Ortamı

​

• Uygun Koruyucu Malzeme

​

• Uygun Personel Seçimi

​

• Gözetim, Denetim

​

• Eğitim ve Yol Gösterme

​

İlgili Mevzuat

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

​

İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları

​

MADDE 8

​

(4) Çalışanın ölümü veya maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bütünlüğünün bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilen işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının yetki belgesi askıya alınır.

​

​

İlgili Mevzuat

İş kazası ve meslek hastalıklarının kayıt ve bildirimi

​

MADDE 14

​

(1) İşveren;

a) Bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar,

gerekli incelemeleri yaparak bunlar ile ilgili raporları düzenler.

b) İşyerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme neden

olmadığı halde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına

yol açan veya çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını

zarara uğratma potansiyeli olan olayları inceleyerek bunlar

ile ilgili raporları düzenler.

(2) İşveren, aşağıdaki hallerde belirtilen sürede Sosyal Güvenlik

Kurumuna bildirimde bulunur:

a) İş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde.

b) Sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından

kendisine bildirilen meslek hastalıklarını, öğrendiği tarihten

itibaren üç iş günü içinde.

​

İlgili Mevzuat

İş kazası ve meslek hastalıklarının kayıt ve bildirimi

​

MADDE 14

​

(3) İşyeri hekimi veya sağlık hizmeti sunucuları; meslek hastalığı

ön tanısı koydukları vakaları, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından

yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına sevk eder.

(4) Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını,

yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucuları ise meslek hastalığı

tanısı koydukları vakaları en geç on gün içinde Sosyal Güvenlik

Kurumu’na bildirir.

(5) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığının

uygun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.

​

İlgili Mevzuat

Çalışanların eğitimi

​

MADDE 17

​

(4) İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana

işe başlamadan önce, söz konusu kazanın veya meslek hastalığının sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri ile ilgili ilave eğitim verilir. Ayrıca, herhangi bir sebeple altı aydan fazla süreyle işten uzak kalanlara, tekrar işe başlatılmadan önce bilgi yenileme eğitimi verilir.

Kendi Adına ve Hesabına Bağımsız Çalışanlar ve Köy ve Mahalle Muhtarlarının (4/b) Meslek Hastalığı Durumları Kim Tarafından, Nasıl Bildirilmelidir?

�Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan sigortalıların meslek hastalığı hallerinin bildirimi kendileri tarafından yapılmalıdır. (4/b) sigortalıları meslek hastalığını;

  �Kurumumuza ----------> Durumun öğrenildiği günden başlayarak üç işgünü içinde bildirmeleri gerekmektedir.

�Meslek hastalığı bildirimleri;

�> e-sigorta uygulaması ile (uygulama için tıklayınız: http://uyg.sgk.gov.tr/IsvBildirimFormu/welcome.do) veya

�> “İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirgesi”   ile doğrudan ya da posta yoluyla sosyal güvenlik il müdürlüğü /sosyal güvenlik merkezine gönderilerek yapılabilir.

18 Ağustos 2013

2. Aşağıdaki durumlardan hangisi 5510 sayılı

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası

Kanunu’na göre iş kazası sayılmaz?

​

A) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının,

görevli olarak işyeri dışında başka bir yere

gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın

geçen zamanlarda

B) Sigortalıların, özel arabası ile işin yapıldığı

yere gidiş gelişi sırasında

C) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle

sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız

çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle

D) Emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı

gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan

zamanlarda

18 Ağustos 2013

Ülkemizde Sosyal Güvenlik Kurumunun 2011

yılı istatistiklerine göre 5510 sayılı Sosyal Sigortalar

ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun

4-1/a Maddesi Kapsamındaki Aktif Sigortalıların

Geçirdiği İş Kazalarının Kaza Sebeplerine Göre

Dağılımında aşağıdakilerden hangisi kaza sebepleri

arasında en fazla orana sahiptir?

​

A) Kişilerin düşmesi

B) Düşen cisimlerin çarpıp devirmesi

C) Makinelerin sebep olduğu kazalar

D) Bir veya birden fazla cismin sıkıştırması, ezmesi,

batması, kesmesi

91. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

uyarınca işveren aşağıda belirtilen durumlardan

hangisinde inceleme yaparak rapor

düzenlemekle yükümlü değildir?

A) Yaralanma veya ölüme neden olmadığı hâlde

işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına

yol açan olay

B) Çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara

uğratma potansiyeli olan olay

C) Güvenli olmayan çalışma şekilleri

D) İş kazası veya meslek hastalığı

1) Kalıtsal ve sosyal çevre

2) Kişinin hatası

3) Güvensiz hareket ve koşullar

4) Kaza

5) Yaralanma

Yukarıda sayılan faktörlerden hangileri

Heinrich’e (Domino Teorisi) göre kazaya neden

olan olayların dizisinde (kaza zincirinde)

yer alır?

A) 1, 2 ve 4 B) 2, 3 ve 5

C) 2, 3, 4 ve 5 D) 1, 2, 3, 4 ve 5

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası

Kanunu’na göre aşağıdaki durumların hangisi

iş kazası olarak kabul edilmez?

A) Hizmet akdi ile çalışan emziren kadın sigortalının,

iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt

vermek için ayrılan zamanlarda meydana

gelen kaza

B) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle

meydana gelen kaza

C) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana

gelen kaza

D) Sigortalıların, halk otobüsü ile işin yapıldığı

yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen

kaza

Sosyal Güvenlik Kurumu istatistiklerine göre

Türkiye’de 2012 yılında en yüksek sayıda

ölümlü iş kazası yaşanan sektör aşağıdakilerden

hangisidir?

A) Hizmet sektörü B) İnşaat sektörü

C) Tarım sektörü D) Gıda sektörü

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası

Kanunu’na göre, “İş kazasının, köy ve mahalle

muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın

kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar

bakımından kendisi tarafından, …….. geçmemek

şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya

engel olmadığı günden sonra ……….. içinde,

Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi zorunludur.”

cümlesindeki boşluklara sırasıyla

gelmesi gereken ifadeler aşağıdakilerden

hangisinde doğru olarak verilmektedir?

A) yedi ayı - üç iş günü B) altı ayı - üç iş günü

C) bir ayı - beş iş günü D) bir ayı - üç iş günü