Ezra, Nehemia,
Esther,
Haggaï, Zacharia
Maleachi
Avond 6
Boeken IN de ballingschap | Boeken NA de terugkeer uit ballingschap | ||
Boek | Datering (v. Chr.) | Boek | Datering (v. Chr.) |
Ezechiël | 592-572 |
|
|
Daniël | 605-535 |
|
|
|
| Ezra 1-6 | 538-516 |
|
| Haggai | 520 |
|
| Zacharia | 520-518 |
Esther | 483-473 |
|
|
|
| Ezra 7-10 | 458-457 |
|
| Nehemia | 445-425 |
|
| Maleachi | Ca. 425 |
Geschriften rond de Babylonische Ballingschap
Het volk van Israël, de Israëlieten, worden na de Babylonische ballingschap Joden genoemd omdat het woord ‘Jood’ afgeleid is van Juda. Het ‘Jodendom’ ontstond omdat alleen enkelen uit de stammen Juda, Levi en Benjamin uit de Babylonische ballingschap terugkeerden, voorheen de stammen van het zuidelijke koninkrijk Juda.
1
Hoe ziet de avond eruit?
Les 1 Plaats in de Bijbel
Les 2 Historische achtergrond
Les 3 Heilsgeschiedenis
Les 4 Christelijk leven
Les 1: Plaats in de Bijbel
4
Volgorde in TeNacH | Tora - Wet | In het Oude Testament aangeduid als |
1 | Beresjiet | Genesis |
2 | Sjemot | Exodus |
3 | Wajikra | Leviticus |
4 | Bamidbar | Numeri |
5 | Dewariem | Deuteronomium |
Volgorde in TeNacH | Newie’iem - Profeten | In het Oude Testament aangeduid als |
6 | Jehosjoea | Jozua |
7 | Sjof’tiem | Richteren |
8 | Sjemoe’eel ½ | 1 Samuël, 2 Samuël |
9 | Melachiem ½ | 1 Koningen, 2 Koningen |
10 | Jesjajahoe | Jesaja |
11 | Jirmi-jahoe | Jeremia |
12 | Jechezkeel | Ezechiël |
13 | Twaalf ‘kleine’ Profeten |
|
| Hosjea | Hosea |
| Joël | Joël |
| Amos | Amos |
| Ovadja | Obadja |
| Jona | Jona |
| Micha | Micha |
| Nachoem | Nahum |
| Chavakoek | Habakuk |
| Tsefanja | Zefanja |
| Chaggai | Haggai |
| Zecharja | Zacharia |
| Mal’achim | Maleachi |
Volgorde in TeNacH | Ketoewiem - Geschriften | In het Oude Testament aangeduid als |
14 | Tehilliem | Psalmen |
15 | Misjlee | Spreuken |
16 | Ijow | Job |
17 | Sjier ha-Sjieriem | Hooglied |
18 | Roet | Ruth |
19 | Eecha | Klaagliederen |
20 | Kohelet | Prediker |
21 | Ester | Ester |
22 | Daniël | Daniël |
23 | Ezra- Nechemja | Ezra, Nehemia |
24 | Divree ha-Jamien ½ | 1 Kronieken, 2 Kronieken |
De 24 boekrollen van de TeNaCH
Bijbelboeken met verwijzingen
Haggai | Haggai | Hag.1:1 | Ezra5:1; 6:14 | Hebr.12:26 (2:7) |
Zacharia | Zacharia | Zach.1:1 | Ezra5:1; 6:14 | Mt.21:1-11 (9:9); Joh.19:37 (12:10); Mt.27:9-10 (11:12-13); Mk.10:45 (3:8); Mt.26:31 (13:7) |
Maleachi | Maleachi | Mal.1:1 |
| Mt.11:11-15; 17:10-13 (4:5;3:23) |
Ezra | Ezra | Gedeelte in ik-vorm over Ezra | Herhaling 2Kron.36:22-23 (1:1-3) |
|
Nehemia | Nehemia | Gedeelte in ik-vorm over Nehemia |
|
|
Ester | Mordekai? | Ester 9:20 |
| Niet geciteerd |
Zie extra informatie avond 2:
schematisch Overzicht van Bijbelboeken met verwijzingen.
Bijbelboek | Auteur | Bijbelboek | Oude Testament | Nieuwe Testament |
Protestantse canon �Oude Testament �(39 boeken)
7
Pentateuch | Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium |
Geschiedkundige boeken | Jozua, Richteren, Ruth, 1+2 Samuel, 1+2 Koningen, 1+2 Kronieken, Ezra, Nehemia en Esther. |
Dichterlijke boeken | Job, Psalmen, Spreuken, Prediker en Hooglied |
Profetische boeken | Jesaja, Jeremia, Klaagliederen, Ezechiël en Daniël Hosea, Joël, Amos, Obadja, Jona, Micha, Habakuk, Zefanja, Haggai, Zacharia en Maleachi |
Naamgeving Bijbelboek Ezra
Het boek Ezra ontleent zijn naam aan de priester Ezra, die de hoofdrol speelt in Ezra 7-10 en in Nehemia 8. In de Septuagint waren de boeken Ezra en Nehemia nog niet gescheiden en werden samen Esdras B genoemd. Daarnaast bevatte de Septuagint nog meer boeken met de naam Ezra (Esdras in Latijn) zoals Esdras A dat nu 3 Ezra wordt genoemd, omdat de canonieke boeken Ezra en Nehemia in de Vulgaat het "Eerste boek van Ezra" respectievelijk "Tweede boek van Ezra" werden genoemd d.w.z. I en II Esdras. En de Vulgaat bevatte bovendien nog het apocriefe boek IV Esdras (4 Ezra)!
(N.B.: sommige artikelen (boek EO) noemen 1 en 2 Esdras waar 3 Ezra en 4 Ezra wordt bedoeld!)
Om het overzichtelijk te houden, zie de tabel met de voor ons gebruikelijke namen en die van de Septuagint en Vulgaat:
Protestantse naam | Septuaginta | Vulgaat |
Ezra | Esdras B | I Esdras |
Nehemia | II Esdras | |
3 Ezra | Esdras A | III Esdras |
4 Ezra |
| IV Esdras |
Bijzonder is dat hoewel 3 Ezra door zowel katholieken als protestanten als apocrief wordt aangemerkt dat 3 Ezra door de Oosters-orthodoxe Kerken en Oriëntaals-orthodoxe Kerken wel als canoniek is aangenomen.
Hoe werden boeken erkend als canoniek? (1)
Groep (in Grieks) | Betekenis (NL) | Toelichting | Boeken |
Homologoumena | ‘eenstemmig erkend’ | Boeken door allen direct aanvaard en als canoniek beschouwd | 34? boeken uit de TeNaCH |
Pseudepigrahpha | ‘onecht’ | De boeken die door allen direct verworpen werden en daarom niet opgenomen zijn in de Canon. De oudtestamentische pseudepigrapha ontstonden tussen ca. 200 v. Chr. en 200 n. Chr.. | De standaardlijst (niet volledig) omvat 17 boeken. |
Antilegomena | ‘betwist’ | De boeken die door sommigen betwist werden en toch opgenomen zijn in de Canon. | Esther, Spreuken, Prediker, Hooglied, Ezechiël. |
Zie extra cursusinformatie avond 6:
Ontstaan Canon van het Oude Testament.
Hoe werden boeken erkend als canoniek? (2)
Groep (in Grieks) | Betekenis (NL) | Toelichting | Boeken |
Apocrypha | lett. ‘verborgen; geheimzinnig’; later: niet-canoniek, ‘apocrief’ | De ‘apocriefe’ boeken werden door sommigen maar niet door allen als canoniek aanvaard.
Belangrijk omdat o.a. de RK-Kerk een aantal oudtestamantische apocriefen als canoniek beschouwt en die je wel in katholieke maar niet in protestantse bijbels zal aantreffen.
De Septuaginta bevat al deze apocriefen (behalve IV Esdras) plus enkele pseudepigrapha.
De Rooms-Katholieke kerk verklaarde de apocriefen voor canoniek (op III en IV Esdras en het Gebed van Manasse na) tijdens het Concilie van Trente (1546). | 3 en 4 Ezra (III en IV Esdras) Tobit Judith 1 Makkabeeën 2 Makkabeeën 3 Makkabeeën 4 Makkabeeën Oden (met o.a. het gebed van Manasse) De wijsheid van Salomo De wijsheid van Jezus Sirach Baruch Brief van Jeremia Toevoegingen bij Daniël (lijst Christipedia) |
De niet-canonieke boeken
Deuterocanoniek | Apocrief | Datum | Oorspronkelijke taal |
Tobit |
| 225-175 v.Chr. | Hebreeuws/Aramees |
De wijsheid van Jezus Sirach |
| 195-170 v.Chr. | Hebreeuws |
Toevoegingen aan Daniël: *Gebed van Azarja *Susanna *Bel en de draak |
| Ca 100 v.Chr. | Grieks |
Toevoegingen aan Ester |
| 100 v.Chr.? | Grieks |
| Esdras A (III Esdras) | Ca 165 v.Chr.? | Grieks |
1 Makkabeeën |
| Ca 125 v.Chr. | Hebreeuws of Aramees |
2 Makkabeeën |
| Ca. 50 v.Chr. | Grieks |
| 3 Makkabeeën | 100-70 v.Chr. | Grieks? |
| 4 Makkabeeën | 50 v.Chr.-70 n.Chr. | Grieks |
Judit |
| Ca. 100 v.Chr. | Hebreeuws of Aramees |
De wijsheid van Salomo |
| 50 v.Chr.-30 n.Chr. | Grieks |
Baruch |
|
|
|
Brief van Jeremia |
| 150-1 v.Chr. | Grieks? |
| Het gebed van Manasse | Ca. 1 v.Chr. | Grieks |
| Oden |
|
|
| Psalm 151 |
| Hebreeuws |
| Psalmen van Salomo | 50 v.Chr. |
|
Overzicht en indeling Oudtestamentische apocriefen (naar bron: Het ontstaan van de Bijbel, EO-uitgave) | ||
Historisch | ||
Vulgaat: III Esdras (3 Ezra) | hoofdzakelijk een bewerking van 2 Kronieken 35 en 36, Ezra, Nehemia 8, plus legenden. |
|
1 Makkabeeën | de geschiedenis van het jodendom onder Antiochus Epifanes en de Hasmonaeën, tot ca. 100 v. Chr.; belangrijk historisch werk! | Na ca. 100 v. Chr. |
2 Makkabeeën | een parallel, meer legendarisch verslag, alleen over Judas Maccabaeus. |
|
Religieuze fictie (‘haggadah’) | ||
Tobias (Tobit) | een korte, sterk Farizeïsche novelle; wettisch | (ca. 200 v.Chr.) |
Judith (Judit) | idem; heldhaftig; vol historische blunders. | (ca. 150 v.Chr.) |
Aanhangsels van Esther | latere, populaire toevoegingen die moesten dienen om rijkelijk te voorzien in het ontbreken van Gods naam in Esther. |
|
Aanhangsels van Daniël | later opgenomen legenden: het verhaal van Susanna, dat van Bel en de Draak, en het Gezang van de drie jongemannen in het vuur (zie Daniël 3). |
|
Onderwijzend (‘wijsheid’-literatuur) | ||
De Wijsheid van Salomo | aanval op scepticisme, materialisme en afgoderij. | (tussen 140 v. en 40 n. Chr.?) |
Jezus Sirach of Ecclesiasticus (wijsheid van Jezus Sirach) | moreel hoogstaand werk: lijkt op Spreuken. | (ca. 180 v.Chr.) |
Baruch | beweert het werk van Jeremia’s vriend Baruch te zijn; bevat een nationale zondenbelijdenis, ‘wijsheid’ en een belofte van verlossing. Als aanhangsel voegt men vaak de onafhankelijke Brief van Jeremia erbij. | (tussen 150 v.Chr. en 100 n.Chr.?) |
Apocalyptisch (=profetische visioenen) | ||
Vulgaat: IV Esdras (4 Ezra) | profetie, visioenen en vermaningen (men zegt dat Luther door dit boek zo in de war raakte dat hij het in de Elbe gooide). |
|
Betekenis apocriefen voor de Kerk
Nederlandse Geloofsbelijdenis
De (gereformeerde) Nederlandse geloofsbelijdenis (1561) zegt in artikel 6 dat ook de aprocriefe boeken nuttig zijn om te lezen, maar geen leergezag hebben:
Artikel 6. Het onderscheid tussen de canonieke en de apocriefe boeken.
Wij onderscheiden deze (de boeken van de protestantse canon, red) heilige boeken van de apocriefe, namelijk het derde en vierde boek van Ezra, het boek Tobias, Judit, het boek Wijsheid, Jezus Sirach, Baruch, de Toevoegingen aan het boek Ester, het Gebed van de drie mannen in het vuur, de Geschiedenis van Susanna, van Bel en de draak, het Gebed van Manasse en de twee boeken van de Makkabeeën. De kerk mag deze boeken wel lezen en ervan leren, voor zover zij overeenstemmen met de canonieke boeken. Zij hebben echter niet zo’n kracht en gezag, dat men door het getuigenis van deze boeken enig punt van het geloof of van de christelijke godsdienst zou kunnen bevestigen; laat staan dat zij het gezag van de andere, de heilige boeken, zouden kunnen verminderen.
Les 2: Historische achtergrond
14
De Babylonische Ballingschap
Wat is ballingschap c.q. diaspora?
Het woord ‘balling’ is een verkorting van ‘banneling’ wat afgeleid is van ‘onder de ‘ban’ d.w.z. de officiële uitsluiting of verstoting uit de gemeenschap, door kerk of overheid. Een balling is iemand die uit zijn land gedeporteerd, verdreven of ‘verbannen’ wordt, zoals Napoleon naar Elba. Ballingschap betekent letterlijk gevangenschap/gevangenis en ook in Ezra worden de Joden in Babel omschreven als ballingen/gevangenen.
De eerste ballingschappen in de geschiedenis van het Joodse volk | ||
Grote wegvoering | Van | Door |
1e | Tienstammen-rijk Israël | Assyrische Rijk (in 734 o.l.v. Tiglath-Pilezer III en in 722 o.l.v. Sargon II) |
2e | Tweestammenrijk Juda | Babylonische Rijk (o.l.v. Nebukadnessar II) |
Wanneer het gaat om ballingschap van een groep mensen of een heel volk in diverse landen, spreken we van ‘verstrooiing’ of (in het Grieks) ‘diaspora’. Voor het Joodse volk betekent de diaspora de verspreiding van Joden over de hele wereld, ook wel de Joodse diaspora of ballingschap genoemd.
Overzicht van de Babylonische Ballingschap (1)
De WEGVOERING in ballingschap naar Babel in het Babylonische Rijk | |||
In 3 etappes: | Datering | deportatie | weggevoerden |
1 | In 605 | 1e deportatie | De leiders van het volk (koninklijke hofhouding) waaronder Daniël |
2 | In 597 | 2e deportatie | De gegoede klassen van het volk (vakmensen) waaronder Ezechiël |
3 | In 586 | 3e deportatie (en verwoesting van de 1e tempel) | De rest van het volk |
Machtswisseling op het wereldtoneel in 539:
De Babyloniërs worden verslagen door de Meden en de Perzen; voortaan is het Medo-Perzische Rijk de wereldmacht o.l.v. Kores
Plaats in de geschiedenis
Zie extra informatie avond 2: Oude beschavingen + Bijbelboeken
Zie extra informatie van avond 6:
Koningen van Perzië + Chronologie van Juda in het Perzische Rijk
Babylonische Rijk
MESOPOTAMIË | Verwoesting tempel en Jeruzalem Juda (zuidelijke rijk) in ballingschap naar Babylon | 586
| Obadja Klaagl. Daniël Ezechiël 1&2Kon. |
Perzische Rijk
AZIË | Babylon veroverd door Cyrus/Kores Edict van Kores Terugkeer Joden uit ballingschap Herbouw tempel
Nehemia herstelt muren van Jeruzalem | 539 539 450
433 | 1&2Kon. 1&2Kron. Ezra Esther Haggai Zacharia Nehemia Maleachi |
Grieken – Alexander de Grote | Hellenistische overheersing Palestina (320-167) Septuaginta of LXX (Alexandrië) | 320
246 | stilte |
Cyrus II de Grote (Kores), koning van Perzië
Als Kores het Babylonische rijk overwint ontmoet hij in Babel de profeet Daniël, die mogelijk grote invloed heeft gehad op Kores en waardoor Kores gehandeld heeft zoals we in Ezra kunnen lezen.
Overzicht van de Babylonische Ballingschap (2)
De TERUGKEER uit ballingschap vanuit Babel na verovering door het Perzische Rijk | ||||
In 3 etappes: | datering | Terugkeer / leiders | Bijbelboek | Perzische koning |
1 | In 538 | 1e terugkeer o.l.v. Zerubbabel + Jozua | Ezra 1-6 | Cyrus/Kores |
2 | In 458 | 2e terugkeer o.l.v. Ezra | Ezra 7-10 | Artaxerxes |
3 | In 445 | 3e terugkeer o.l.v. Nehemia | Nehemia | Artaxerxes |
Cyrus cilinder (British Museum)
De Egypte politiek (2 Kron. 36) van Cyrus / Kores (Ezra 1:1) was een mogelijke reden waarom hij het Joodse volk liet terugkeren: om te dienen als buffer voor Egypte.
Ik liet de goden die naar Babylon gebracht waren naar hun plaats terugkeren en gaf hun onderdak in duurzame verblijven. Ik verzamelde al hun inwoners en gaf aan hen hun woningen terug
Welkom!
1
Welkom!
Vraag van vanavond:
Wat heeft de Babylonische ballingschap opgeleverd, positief en/of negatief?
Les 3: Heilsgeschiedenis
21
Opbouw Bijbelboek Ezra (1)
Deel | Ezra, priester en Schriftgeleerde (539-433 v.C.) | Hoofdstuk |
1 | Eerste terugkeer naar Israël en herbouw van de tempel: Zerubbabel en Jesua aan het werk | 1-6 |
Het bevelschrift van Cyrus (539 v.C.) en de uitvoering ervan | 1 | |
Lijst van de teruggekeerde ballingen | 2 | |
Herstel van het fundament van de tempel in Jeruzalem | 3 | |
Tegenwerking bij de bouw (Samaritanen) | 4 | |
Hervatting van de tempelbouw (Haggai, Zacharia) | 5 | |
Bevelschrift van Darius (520 v.C) en tempelwijding | 6 |
Sleutelwoord: tempelbouw
Kerntekst: (Ezra 6:14 HSV)
En de oudsten van de Joden bouwden en maakten goede vorderingen onder de profetie van Haggaï, de profeet, en Zacharia, de zoon van Iddo. Ze bouwden en voltooiden het overeenkomstig het bevel van de God van Israël en overeenkomstig het bevel van Kores en Darius en Arthahsasta, de koning van Perzië.
De eerste hoofdpersoon in Ezra is Zerubbabel, een nakomeling van David met recht op de troon (Mt.1:12-13). Zerubbabel wordt echter geen koning maar stadhouder over de teruggekeerde Joden. In Ezra 1 t/m 6 lezen we over de herbouw van de tempel door Zerubbabel. Over Ezra zelf, de tweede hoofpersoon in het boek Ezra, lezen we pas vanaf hoofdstuk 7 ongeveer 80 jaar na de gebeurtenissen in hoofdstuk 1. Als Ezra naar het land gaat, (Ezra 7 en 8) is de tempel al klaar (zie Ezra 6:15).
Opbouw Bijbelboek Haggai
Deel | Haggai, profeet in Jeruzalem (‘de feestelijke’ of ‘feestvierende’) (520 v.C.) | Hoofdstuk |
1 | Vermanende woorden: aansporing om de tempel te herbouwen | 1- 2:1 |
Aanleiding: verwaarlozing van de tempelbouw | 1:1-6 | |
Reden daarvan: gebrek aan offerbereidheid | 1:7-11 | |
Uitwerking: opleving en gehoorzaamheid | 1:12-2:1 | |
2 | Bemoedigende woorden bij de herbouw | 2:2-10 |
Verzoeking: slechts te zien wat voor ogen is | 2:2-4 | |
Gebod: Werk, want Ik ben bij jullie | 2:5-6 | |
Belofte: de heerlijkheid des HEREN | 2:7-10 | |
3 | Belofte van zegen wegens de herbouw | 2:11-20 |
Voorwaarde: heiliging en reiniging | 2:11-15 | |
Weg waarlangs: materiële nood | 2:16-18 | |
Betrouwbaarheid: voorzeggingen vervuld | 2:19-20 | |
4 | Profetische woorden, belofte aan Zerubbabel (herstel van het Davidische koningschap) | 2:21-24 |
Ondergang van het rijk der heidenen | 2:21-23 | |
Oprichting van het Messiaanse rijk | 2:24 |
Sleutelwoord: geestelijke opleving
Kerntekst: (Haggai 2:4 HSV)
Wie is er onder u overgebleven die dit huis gezien heeft in zijn eerste heerlijkheid?
En hoe ziet u het nu? Is het niet als niets in uw ogen?
Opbouw Bijbelboek Zacharia
Deel | Zacharia, profeet in Jeruzalem (‘De HERE gedenkt’) (520-518 v.C.) | Hoofdstuk |
1 | Boodschappen tijdens de tempelbouw, de tegenwoordige tijd | 1-8 |
a.Visioenen | 1-6 | |
Oproep tot bekering | 1:1-6 | |
Verschillende visioenen, acht gezichten | 1:7-6:8 | |
Symbolische daad: kroning hogepriester Jozua als aankondiging van de komst van de Spruit (Messsias: Jezus die koning en priester zal zijn) | 6:9-15 | |
b.Antwoord aan een afvaardiging | 7-8 | |
Geen vasten of uiterlijke schijnheiligheid maar omkeer, toewijding en gehoorzaamheid | 7 | |
Sion weer in genade aangenomen | 8 | |
2 | Twee Godsspraken over de toekomst | 9-14 |
a.Eerste godsspraak, de komende Messias (1e komst van Christus) | 9:1-11:17 | |
Gericht over de heidenvolkeren | 9:1-8 | |
De zegenrijke regering van de Vredevorst | 9:9-10:12 | |
Verwerping van de herder | 11 | |
b.Tweede godsspraak, de Messias als Koning (2e komst van Christus en het aannemen van de Messias door Israël) | 12-14 | |
Vervolging en redding van Gods gemeente | 12 | |
De zonden weggedaan | 13 | |
De uiteindelijke zege van de Messias | 14 |
Sleutelwoord: visioenen
Kerntekst: (Zach. 14:9 HSV)
De HEERE zal Koning worden over heel de aarde. Op die dag zal de HEERE de Enige zijn en Zijn Naam de enige.
Opbouw Bijbelboek Ester
Deel | Esther, Joodse ballingen in Babylonië (539-458 v.C.) | Hoofdstuk 1-10 |
1 | Het feest van Ahasveros |
|
Koningin Wasti verstoten | 1 | |
Esther verheven tot koningin | 2 | |
2 | Het feest van Esther |
|
Hamans promotie en vijandigheid | 3 | |
Rouw bij Mordekai en onder de Joden | 4 | |
Eerste feestmaal | 5 | |
Mordekai geëerd door Haman | 6 | |
Hamans val en terechtstelling | 7 | |
3 | Het Purimfeest |
|
Redding en wraak van de Joden | 8, 9 | |
Instelling van het Purimfeest | 10 |
Sleutelwoord: voorzienigheid
Kerntekst: (Esther 4:14 HSV)
Want als je je in deze tijd in diep stilzwijgen hult, dan zal er vanuit een andere plaats verlichting en verlossing voor de Joden komen, maar jij en het huis van je vader zullen omkomen. En wie weet of jij niet juist voor een tijd als deze tot deze koninklijke waardigheid gekomen bent.
Ballingschap in de Heilsgeschiedenis (1)
Naast Exodus is de ballingschap van het Joodse volk een hoofdthema in de hele Tenach en bepalend voor het Jodendom tot op de dag van vandaag. De boeken van vanavond laten zien hoe Gods voorzienigheid het volk Israël uit de Babylonische ballingschap terugvoert naar het vaderland en hoe Hij waakt over het herstel terwijl de vijanden van binnenuit en de vijanden van buitenaf hen op de handen kijken.
Wat vooraf ging: de Hebreeër Abraham
God riep Abraham uit Ur naar Kanaän maar Toen zei God tegen Abram: Weet wel dat uw nakomelingen vreemdelingen zullen zijn in een land dat niet van hen is; zij zullen hen dienen en men zal hen vierhonderd jaar onderdrukken. (Gen.15:13). Voorafgaand aan de intocht van het Beloofde Land was het volk 400 jaar dienstbaar aan Egypte.
1. Ballingschap is Gods straf voor de zonde als onderdeel van het Verbond
Het in gevangenis gaan van Israël wordt voor het eerst genoemd in Deut.28:41. Ballingschap van Gods volk is één van de gevolgen van het verbreken van het Verbond door ongehoorzaamheid aan Gods Wet (Deut.28:58-59)!
De Here zal u verstrooien onder alle natiën van het ene einde der aarde tot het andere; ….. (Deut.28:64-65 NBG; Lev.26:33-35)
Ballingschap in de Heilsgeschiedenis (2)
2. De profeten waarschuwen het volk ervoor en kondigen het aan
God ontfermt Zich over Zijn ongehoorzaam volk en zend Zijn boden, de profeten, om ze te waarschuwen voor het komende gericht (2Kron.36:15; 2Kon.17:23). Mozes was de eerste: de Here zal u onder de natiën verstrooien … (Deut.4:27-28) maar velen volgden, zoals Amos : Dus zal Ik u in ballingschap voeren, .. (Amos 5:27 NBG)/1:15; 5:27; 6:7; 7:11, 17); Micha (1:16), Jesaja (Jes.5:13), Hosea (9:3; 11:5, 11), en natuurlijk de profeten Jeremia en Ezechiël.
3. De wegvoering in de Babylonische ballingschap naar het woord des Heren
En toen kwam het moment waarop God ingreep en laat Hij de Babyloniërs Zijn volk straffen! .. , dit overkwam Juda naar het woord des Heren, .. (2Kon.24:3 NBG)
De ballingschap naar Babel hoort bij Gods Plan (Jer.25: 9,11-12; 27:7; 29:10):
Ook voerde hij hen die aan het zwaard ontkomen waren, naar Babel, .. om het woord des Heren, door Jeremia verkondigd, in vervulling te doen gaan .. (2Kron.36:20-21 NBG)
Ballingschap in de Heilsgeschiedenis (3)
In Gods Plan betekent de Babylonische ballingschap meer dan straf. Het duurde 70 jaar omdat het Land daarmee de tijd kreeg om zich te herstellen! God is trouw aan Israël als volk èn land: .. mijn verbond met Abraham zal Ik gedenken, en Ik zal het land gedenken. (Lev. 26:42); .. u zal Ik onder de volken verstrooien .. ; Dan zal het land zijn sabbatsjaren vergoed krijgen, . dan zal het land rusten . (Lev.26:33-35, 42-43; 2Kron.36:15)
Dat zegt iets over deze vreemde tekst:
.. tot op de dag dat het land in ballingschap werd
gevoerd. (Richt.18:30 HSV) vaak vertaald als volk!
4. Gods woord voor Zijn volk in ballingschap
Eenmaal verbannen blijft God Zijn volk (en Verbond) trouw, zoals Mozes al profeteerde: … zelfs, wanneer zij in het land hunner vijanden zijn, versmaad Ik hen niet en heb Ik geen afkeer van hen, zodat Ik hen zou vernietigen en mijn verbond met hen verbreken: want Ik ben de Here, hun God. (Lev. 26:44), .. Hij zal u niet verlaten .. (Deut.4:31).
In Ezechiël lezen we zelfs: “hoewel Ik hen in de landen verspreid heb, toch zal Ik voor hen een heiligdom zijn” (Ez.11:16). Ondanks de ballingschap is God dus bij Zijn volk en Hij schrijft voor hoe zij zich dienen te gedragen: Zo zegt de Here der heerscharen, de God van Israël, tot al de ballingen die uit Jeruzalem naar Babel in ballingschap zijn weggevoerd: Bouwt huizen en woont daarin, …. Zoekt de vrede voor de stad waarheen Ik u in ballingschap heb doen wegvoeren, en bidt voor haar tot de Here, want in haar vrede zal uw vrede gelegen zijn. (Jer.29:4-7 NBG)
Ballingschap in de Heilsgeschiedenis (4)
5. Dromen van Zion in de diaspora (Ezra, Nehemia, Ester)
Eenmaal verjaagd en verbannen uit het Beloofde Land groeide er bij velen in de diaspora een verlangen om Jeruzalem terug te zien, heimwee naar Zion, de Tempelberg en de verwoeste Eerste Tempel. Zion werd symbool voor de vereniging van het joodse volk met God: Aan de rivieren van Babel, daar zaten wij, ook weenden wij als wij aan Sion dachten. (Ps.137:1 HSV) Ook Nehemia huilde toen hij vernam dat de plaats waar Jahweh woont (Jes.8:18) en Koning zal zijn (Jes.24:23) een puinhoop was geworden (Neh.1:4). Door het boek Ester weten we dat velen (de meeste!), ondanks hun heimwee en de Godgegeven kans om terug te keren naar Jeruzalem, toch in Perzië bleven wonen. Er kwam dus geen einde aan de diaspora en dat werd later een opstap voor de verspreiding van het Evangelie.
Daarnaast lezen we in het boek Ester ook hoe de Joden in Susa en elders omringd worden door doodsvijanden zoals Haman en dat slechts op het nippertje de genocide van alle Joden werd voorkomen. Het was opnieuw Jahweh Die een keer bracht in hun lot, wat nog steeds wereldwijd wordt herdacht en gevierd op Het Poerimfeest!
Ballingschap in de Heilsgeschiedenis (5)
6. De dienstbaarheid in Babel eindigt met de terugkeer naar Zion zoals geprofeteerd
In Ezra lezen we dat het grote Perzische Rijk bewust door God aan koning Kores (Cyrus II) is gegeven en dat de Cyrus cilinder in feite Gods opdracht weergeeft namelijk het bevel om in Jeruzalem een huis voor God te bouwen. Zo zegt Kores, de koning van Perzië: Alle koninkrijken van de aarde heeft de HEERE, de God van de hemel, aan mij gegeven, en Hij is het Die mij heeft opgedragen om een huis voor Hem te bouwen in Jeruzalem, dat in Juda ligt. (Ezra 1:2 HSV) Een wonder in het kwadraat want ongeveer 150 jaar daarvoor was een koning Kores al door Jesaja geprofeteerd (45:1-5), inclusief de opdracht tot herbouw van Jeruzalem en de tempel: die tot Kores zeg: Mijn herder, hij zal al mijn welbehagen volvoeren door tot Jeruzalem te zeggen: Het worde herbouwd en de tempel worde gegrondvest. (Jes.44:28 NBG) en …. hij is het, die mijn stad herbouwen zal en mijn ballingen vrijlaten, zonder koopprijs en zonder geschenk, zegt de Here der heerscharen (Jes.45:13 NBG)
De terugkeer van Zijn volk uit de ballingschap was het Plan van de God van Israël en het toont Zijn grootheid en macht.
Ballingschap in de Heilsgeschiedenis (6)
Kores’ bevel was ook in overeenstemming met wat de HEERE door Jeremia had aangekondigd, namelijk dat de dienstbaarheid niet langer dan 70 jaar zou duren:
Dan zal heel dit land worden tot een puinhoop, tot een verschrikking. Deze volken (Israël en de omliggende volken) zullen de koning van Babel zeventig jaar dienen. (Jer.25:11 HSV;Jer.29:10-11). Een mogelijke datering van 70 jaar dienstbaarheid is van 606 v.Chr. toen Daniël en zijn vrienden werden weggevoerd tot de eerste terugkeer in 536 v.Chr.. In Ezra gaat het dus niet over het einde van de ballingschap of diaspora want dat ligt nu nog in de toekomst. In Ezra is wel het einde beschreven van 70 jaar dienstbaarheid van de volken aan de koning van Babel.
Dit werd het tweede belangrijkste moment voor de wetgeving van Israël. De eerste was bij de Exodus in 1450 v.Chr. met Mozes en het tweede was bij de exodus uit Babel ongeveer 1000 jaar later, in 450 v.Chr. o.l.v. Ezra. Mozes leidde het volk naar het Beloofde Land na 400 jaar dienstbaarheid (Gen.15:12-14) en Ezra leidde het volk terug naar Zion na 70 jaar dienstbaarheid. Twee onvoorstelbare wonderen waardoor zelfs de heidenen zouden weten Wie de HEERE is! …. Toen de Here de gevangenen van Sion deed wederkeren, …. Toen zeide men onder de heidenen: De Here heeft grote dingen bij hen gedaan!’ (Ps. 126:1-2).
Opbouw Bijbelboek Ezra (2)
Deel | Ezra, priester en Schriftgeleerde (539-433 v.C.) | Hoofdstuk |
2 | Tweede terugkeer naar Israël en geestelijke vernieuwing: Ezra aan het werk | 7-10 |
Reis (458 v.C.) en volmachten van Ezra | 7 | |
Opsomming teruggekeerde ballingen (vasten, gebed) | 8 | |
Ezra’s ontsteltenis en gebed van schuldbelijden | 9 | |
Reiniging: strijd tegen gemengde huwelijken | 10 |
De bediening van de priester Ezra bestond uit het brengen van offers in de Tweede Tempel maar ook uit terugbrengen van het Woord aan het volk. (Ezra is de enige die in het OT schrift-geleerde wordt genoemd). Als Ezra ongeveer 15 jaar in Jeruzalem is heeft er een opwekking plaats door de werking van Gods Geest (Nehemia 8). Het volk vraagt Ezra om het boek van de wet van Mozes te halen (Neh.8:2-3).
Er is een geweldige eerbied voor het Woord en de God van het Woord
zodat iedereen opstaat als Ezra het Boek opent en voorleest.
Iedereen luistert aandachtig (Neh.8:3-4) en dit heeft een geweldige
uitwerking zodat men knielde en huilde (Neh.8:7,10).
Daarna werd deze dag afgesloten in vreugde (Neh.8:11-13) om de
volgende dag opnieuw samen te komen (Neh.8:14).
Dit is het begin van een reformatie, een algehele terugkeer naar God en
een strikte eerbiediging van de wet van Mozes (Ez.7:10; 10:13; Neh.8:15-19). De priester Ezra en de landvoogd Nehemia hebben hierbij zij aan zij gewerkt. Voor veel christenen is Nehemia een voorbeeld voor leiders en gemeentestichters geworden.
Opbouw Bijbelboek Nehemia
Deel | Nehemia, staatsman (445-433 v.C.) | Hoofdstuk |
1 | 1. Herstel van de muren van Jeruzalem | 1-7 |
Nehemia’s droefheid en gebed van schuldbelijden | 1 | |
Verlof voor de reis, aankomst in Jeruzalem | 2 | |
Herbouw, organisatie, vijandelijkheden | 3,4 | |
Klachten van de armen, kwijtschelding van schulden | 5 | |
Vijanden van buitenaf en van binnenuit; voltooiing van de muur | 6 | |
Volkstelling | 7 | |
2 | 2. Herstel van het joodse volk | 8-13 |
a. Reorganisatie van godsdienstig-zedelijk leven: vernieuwing Verbond | 8-10 | |
Voorlezing van de wet en Loofhuttenfeest | 8 | |
Dag van boete en gebed | 9 | |
Vernieuwing van het verbond met God | 10 | |
b. Reorganisatie v.h. staatkundig leven: gehoorzaamheid aan het Verbond | 11-13 | |
Bevolkings- en geslachtsregisters | 11 | |
Lijst van priesters en Levieten | 12:1-26 | |
Inwijding van de stadsmuur | 12:27-43 | |
Nieuwe maatregelen | 12:44-13:3 | |
Nehemia’s optreden bij zijn tweede verblijf in Jeruzalem | 13:4-31 |
Sleutelwoord: reformatie
Kerntekst: (Neh.6:15-16 NBG) 15De muur nu was voltooid op de vijfentwintigste Elul, in tweeënvijftig dagen. 16Toen al onze vijanden dat gehoord hadden, werden al de volken rondom ons bevreesd en zeer terneergeslagen, en erkenden, dat dit werk met de hulp van onze God gedaan was.
Ezra 1 t/m 6 | Esther | Ezra 7 t/m 10 | kloof van 13 jaren | Nehemia |
Herstel onder Zerubbabel | kloof van 58 jaren | Hervorming onder Ezra | Wederopbouw onder Nehemia | |
538 - 515 | 457 v. Chr | 444 - 425 v. Chr | ||
tempel | volk | muren van Jeruzalem | ||
Haggaï Zacharia | ------- | Maleachi | ||
Eerste terugkeer ca. 50.000 | Tweede terugkeer ca. 2.000 | Derde terugkeer "kleine groep" |
Opwekking: kenmerken geestelijke opleving
Kenmerken Opwekking / geestelijke opleving | Nehemia |
Terugkeer tot de heilige Schrift | 8:1-8, 18 |
Droefheid voor God; vreugde voor God | 8:9-12 |
Gehoorzaamheid (Loofhuttenfeest opnieuw naar de voorschriften gevierd) | 8:13-18 |
Verootmoediging en boete, zich uitend in openbaar schuld belijden | 9:1-37 |
Verbondshernieuwing vanuit het innerlijk | 9:38-10:27 |
Trouw zich houden aan de wet van God | 10:28-39 |
Kenmerken Opwekking / geestelijke opleving | Haggai |
Oplettend luisteren naar Gods Woord | 1:12a |
Echte, diepe godvrezendheid | 1:12b |
Zeker zijn van Gods aanwezigheid | 1:13 |
Onmiddellijke, daadwerkelijke gehoorzaamheid | 1:14 |
Heiliging (het onreine uit de weg gaan) | 2:11-15 |
8 “opwekkingen” uit het OT: een nieuw begin van gehoorzaamheid aan het Woord van God. | ||
1 | Gen.35:1-15 | Jakob andermaal te Betel |
2 | 2Kron.15:1-15 | Asa’s optreden tegen afgoderij |
3 | 2Kon.11,12 en 2Kron.23,24 | De regering van Joas |
4 | 2Kon.18:4-7 en 2Kron.29-31 | Hizkia’s reiniging van de tempel |
5 | 2Kon.22,23 en 2Kron.34,35 | De hervorming van Josia |
6 | Ezra 5,6 Haggai 1,2 en Zach.1-8 | Het werk gereed – Inwijding en eerste Paasfeest |
7 | Neh.8,9 en 12:44-47 | Voorlezing van de wet - Loofhuttenfeest |
8 | Jona | Jona’s prediking te Ninevé en haar uitwerking |
Reformatie en synagoge (1)
Ontstaan van de synagoge in de tijd van de Babylonische ballingschap
Ezra heeft als reformator tot op de dag van vandaag een geweldige invloed. Mozes gaf het Woord en Ezra gaf het Woord terug nadat dit op de achtergrond was geraakt. Ook voor christenen is Ezra net als Paulus een voorbeeld van toewijding, met een hart dat de Heere en Zijn Woord steeds beter wil leren kennen, in de praktijk wil brengen en onderwijzen.
Ezra heeft grote invloed gehad op de latere ontwikkeling van de Joodse godsdienst en indirect ook op de verspreiding van het Evangelie. Nehemia 8 is nl. een soort blauwdruk geworden van de manier waarop de Joden sindsdien samenkomen. Ezra stond aan het begin van wat later de synagoge werd. Het woord ‘synagoge’ betekent ‘vergadering’ …. “van Joden die samenkomen om gebeden te offeren en te luisteren naar de voorlezing en uitleg van de Schriften’. Dat is wat we in Nehemia 8 zien gebeuren. Ezra stond op een houten verhoging en die vinden we als ‘biema’ nog steeds in de synagoge als de plaats waar de Schriften worden geopend, voorgelezen en uitgelegd.
Reformatie en synagoge (2)
De synagoge in het Nieuwe Testament
Synagogen komen we regelmatig in de Evangeliën tegen. Een beschrijving van wat er zoal plaatsvond, vinden we in Lukas 4:16-22 wanneer de Heere Jezus in Nazareth op de sabbat naar de synagoge gaat. Als het moment aanbreekt waarop uit het Woord gelezen wordt, staat de Heere op. Nadat Hem het boek van de profeet Jesaja wordt overhandigd, opent Hij het in hoofdstuk 61:1-2a, en leest: De Geest des Heren is op Mij, daarom, dat Hij Mij gezalfd heeft, om aan armen het evangelie te brengen; en Hij heeft Mij gezonden om aan gevangenen loslating te verkondigen en aan blinden het gezicht, om verbrokenen heen te zenden in vrijheid, om te verkondigen het aangename jaar des Heren. (Luc.4:18-19 NBG)
Het voorlezen van het Woord gebeurde op dezelfde wijze als bij Ezra. Als de Heere het boek heeft teruggeven wacht iedereen op Zijn uitleg en Hij zegt: Heden is dit schriftwoord voor uw oren vervuld. (Luc.4:21). Ook hier is er overeenkomst met Nehemia 8, waar na de voorlezing door Ezra, de uitleg (van de Levieten) volgde. De synagogen waren belangrijk voor Jezus maar ook in de tijd van Handelingen want met name Paulus ging na aankomst in een stad altijd eerst naar de synagoge (of gebedsplaats) om zijn volk met het Evangelie te bereiken.
Reformatie en synagoge (3)
De Grote Synagoge
De Joodse traditie ziet de verzameling van ‘de familiehoofden van het gehele volk, de priesters en de Levieten’ in Nehemia 8:14, als het begin van ‘de Grote Synagoge’ waarvan Ezra de eerste voorzitter was. Dit werd uiteindelijk het hoogste gezaghebbende orgaan dat de eredienst regelde in de ‘kleine synagogen’, het leesrooster van de Tora samenstelde, die formuliergebeden uitwerkte etc. maar die ook oude geschriften samenbracht om te beslissen welke boeken al dan niet in de canon van de TeNaCh moesten worden opgenomen. Volgens de Joodse overlevering werkten Haggai, Zacharia en Maleachi hierbij samen met Ezra.
Later is ‘de Grote Synagoge’, overgegaan in het Sanhedrin zoals we dat in de tijd van het Nieuwe Testament tegenkomen. De synagogen in het Nieuwe Testament komen we nu nog tegen en worden ‘kleine synagogen’ genoemd.
Opbouw Bijbelboek Maleachi
Deel | Maleachi, profeet in Jeruzalem (‘mijn boodschapper’ of ‘mijn engel’) (ca. 430 v.C.) | Hoofdstuk |
| Inleiding, God bewijst zijn liefde: “Ik heb u liefgehad!” | 1:1-5 |
1 | Boodschap van het gericht | 1:6-2:16 |
a.De priesters minachten God | ||
Veroordeling van de offers | 1:6-14 | |
Veroordeling van de priesters | 2:1-9 | |
b.Het volk van God is trouweloos | ||
Veroordelingen van echtscheidingen en gemengde huwelijken | 2:10-16 | |
2 | Boodschap van de belofte | 2:17-4:3 |
God is rechtvaardig en straft het kwaad, het louteringsgericht | 2:17-3:6 | |
Het volk van God besteelt Hem, de zegen van de tiende | 3:7-12 | |
Het volk spreekt verkeerd over God, De Dag des HEREN | 3:13-4:3 | |
| Slot, afsluitende opdracht en belofte: “Zie, Ik zend…” | 4:4-6 |
Kerntekst: (Mal. 3:3 HSV) Sleutelwoord: ontrouw
Hij zal zitten als iemand die zilver smelt en reinigt: Hij zal de Levieten reinigen en hen zuiveren als goud en zilver. Dan zullen zij de HEERE een graanoffer brengen in gerechtigheid.
Israëls situatie is het gevolg van de afval van God, desondanks blijven de beloften van God bestaan. Ze gaan echter pas in vervulling wanneer Israël zich weer tot God bekeert (3:7). Slotbelofte: 5Zie, Ik zend u de profeet Elia, voordat de grote en geduchte dag des Heren komt. 6Hij zal het hart der vaderen terugvoeren tot de kinderen en het hart der kinderen tot hun vaderen, opdat Ik niet kome en het land treffe met de ban. (Mal.4:5-6 NBG) Door Joden voorgelezen op sabbat voorafgaand aan Pesach.
Ballingschap in de Heilsgeschiedenis (7)
7. Het geprofeteerde einde van de joodse ballingschap/diaspora
Veel christenen leren dat de val van Jeruzalem en de verstrooiing van 70 n.Chr. een (eind)oordeel van God was omdat het Joodse volk niet in Jezus als Messias geloofde. De Joden werden echter vaker uit hun land verdreven ook later nog o.a. in 135 n.Chr. en in 629 n.Chr. Volgens de Joden geldt het Verbond nog en de aan hen gedane (lands)-beloften ook. Dus ook de belofte van Mozes die het einde van de diaspora heeft geprofeteerd, indien het volk zich tot God bekeert: Hij zal u weer bijeenbrengen uit al de volken waarheen de HEERE, uw God, u verspreid had (Deut.30:3 /gebed Nehemia 1:8-9). En ook Jeremia profeteerde dat Jahweh Zijn verstrooide volk dan in Zion zal vergaderen: Keert weder, afkerige kinderen, luidt het woord des Heren, want Ik ben heer over u; Ik zal u nemen, …. , en u brengen te Sion, (Jer.3:14) en: Zie, Ik breng hen uit het land van het noorden en verzamel hen van de einden der aarde; .. Want Ik ben Israël tot een vader, .. (Jer.31:8-9)
De hoop terug te keren stierf nooit en werd zelfs sterker
in de 19e eeuw toen ook het Zionisme ontstond en
duizenden Joden begonnen terug te keren naar
Israël, wat de eerste ‘alija‘ wordt genoemd.
Na de heroprichting van Israël als staat in 1948
(door velen gezien als vervulling van de profetie
in Ezechiël 37:11-13) keren nu jaarlijks vele duizenden
Joden terug naar Israël.
Ballingschap in de Heilsgeschiedenis (8)
Op Jom Kippoer zeggen Joden nog steeds: ‘Volgend jaar in Jeruzalem!’ In Jer.23:5-8 wordt deze belofte gekoppeld aan de Wederkomst, het nog komende koningschap van David, de rechtvaardige ‘Spruit’, zoals Zacharia profeteerde (3:8). De bekering van Israël staat dus in verband met de terugkeer van de Messias (Petrus: Hd.3:19-21) maar ook met het winnen van een volheid uit de heidenen voor Christus (Paulus: Rom.11:25-26). Het is Gods belofte aan Israël dat er een einde komt aan de diaspora en Hij wil dat ook de heidenvolken het weten en verkondigen: Hoor het woord van de HEERE, heidenvolken, verkondig het in de kustlanden van ver weg, en zeg: Hij Die Israël verstrooid heeft, zal het weer bijeenbrengen en het hoeden, zoals een herder zijn kudde hoedt. (Jer.31:10 NBG)
Dit brengt ons bij het NT en
De diaspora van de Kerk
Ook de Kerk is in diaspora doordat na de dood
van Stefanus de gemeente zwaar werd vervolgd: ‘en allen werden verstrooid over de streken van Judea en Samaria, met uitzondering van de apostelen’ (Hand. 8:1). Het effect was dat het Evangelie zich wijd verspreidde. Wat de hogepriester Kajafas had geprofeteerd werd realiteit, nl. dat Jezus zou sterven ‘.. niet alleen voor het volk (d.i. Israël), maar om ook de verstrooide kinderen Gods bijeen te vergaderen’ (Joh. 11:52). Jezus is de Goede Herder die Zijn schapen bijeen zal brengen in zijn wereldwijde verlossingswerk, ‘en het zal worden één kudde, één herder’ (Joh. 10:16).
Les 4: Christelijk leven
42
Christologie – de Messias komt
Geprofeteerde gebeurtenis in Bijbelboek Zacharia | Zacharia | NT (vervuld !) |
Intocht in Jeruzalem op een ezelsveulen op Palmzondag | 9:9 | Mat.21:5 |
Dertig zilverstukken: de som waarop Jezus werd geschat | 11:12 | Mat.26:15 |
De bestemming van dit geld | 11:13 | Mat.27:9,10 |
Verwerping en dood van de goede herder | Hfdst.11; 13:7 | Joh.10:11-18 |
Verstrooiing van de kudde: de discipelen in Getsemane | 13:7 | Mat.26:31 |
De doorstokene | 12:10 | Joh.19:37 |
Maleachi - Christus’ verschijnen, Zijn werk en Zijn wederkomst vormen de hoogtepunten:
Geprofeteerde gebeurtenis in Bijbelboek Maleachi | Maleachi |
Hij zal komen in zijn tempel | 3:1 |
Vooraf zal hij Israël louteren | 3:2,3 |
Hij zal de zondaars straffen | 3:5 |
Hij zal de opgaande zon der gerechtigheid zijn | 4:2 |
Zacharia’s laatste profetieën kondigen met lichtende helderheid de komst van de Messias aan (‘Spruit’ 3:8), de grote Verlosser die eerst zal lijden en daarna tot Koning zal worden gekroond.
Haggai’s vierde profetie: De zegelring | Haggai | NT |
Gericht tot Zerubbabel, en in hem tot Christus zelf. Zerubbabel was een prins uit het huis van David; hij leidde de terugkeer uit de ballingschap en herbouwde de tempel. In dit alles symboliseerde hij de persoon van Jezus Christus, de Dienstknecht des HEREN, de zegelring van zijn Vader, ‘afdruk van zijn wezen’. Uitdrukking en beeld van de afdruk van een zegelring in was. | 2:22-24 |
Hb.1:3 |
Praktische lessen (1)
Lessen in Bijbelboek Ezra / Nehemia |
God de HEER waakt over zijn volk. Hij heeft zijn beschermende hand door de eeuwen heen telkens uitgestrekt over zijn volk. God is trouw en laat Zijn volk niet los. |
Het Rijk van God gebruikt mannen, leidslieden die zich van hun taak bewust zijn en die op zich nemen. De halfhartigen en tragen zijn ondeugdelijk om Gods werk te stuwen. Nehemia was een voorbeeldig leider van wie je veel kan leren. |
Om de zaak van God met goed gevolg te volbrengen moeten zwaard en troffel worden gehanteerd: het zwaard is het Woord van God (Ef.6:17), waarmee we de aanval van de vijand kunnen weerstaan, de troffel symboliseert ons aandeel in de opbouw van het Rijk van God. Maar al doen we het samen, het is God die het doet gelukken (Neh.2:20) |
Lessen in Bijbelboek Ester |
Een ernstige aanmaning om de gelegenheden die God ons biedt, te gebruiken. Men kan deze kansen niet nogmaals oproepen, en zij beslissen dikwijls over leven en dood, van ons en van onze medemens. |
Een waarschuwing om niet te leven alsof God niet bestaat: wij kunnen ons aan zijn tegenwoordigheid niet onttrekken, noch aan zijn rechtvaardig oordeel. God is wel onzienbaar maar aanwezig. |
Een aanmoediging om niet te twijfelen of de moed op te geven: God komt zijn kinderen te hulp – Hij heeft de macht om hen te redden! God schakelt zelfs mensen in die niet perfect naar Zijn wil leven, zoals Ester die zich niet aan alle wetten hield. |
Een aansporing om onze wil aan zijn wil ondergeschikt te maken, omdat Hij voor het leven van iedere mens zijn plan heeft. Maar ook door te luisteren naar anderen en raad aan te nemen zoals Ester deed (Ester 2:15) |
Praktische lessen (2)
Lessen in Bijbelboek Haggai | Haggai |
Wat heeft prioriteit in je leven? Gods zaak te veronachtzamen en tegelijkertijd te bouwen aan eigen geluk houdt een gevaar in voor je geestelijk leven | 1:4-6, enz. |
Wie eerst het rijk van God zoekt en zijn gerechtigheid, zal niet tekort komen | 2:9 |
Het besef van Gods aanwezigheid is onze kracht bij tegenwerking | 2:5 |
Heiliging is een noodzaak – het door de vingers zien van zelfs kleine zonden is verkeerd en gevaarlijk | 2:11-15 |
Lessen in Bijbelboek Zacharia | Zacharia |
De afvallige moet terugkeren naar God, als hij ernaar verlangt dat God Zich weer naar hem keert | 1:3 |
God is heilig, en Hij wil wonen temidden van zijn geheiligd volk; Heiligheid is het kenmerk van zijn Rijk | 2:5,10-13; het visioen van hfdst.3 14:20,21 |
De satan is de aanklager van de broeders en Christus is hun advocaat, hun voorspreker bij God | 3:1-5 |
De enige macht waarop de gelovige vertrouwen moet is de Heilige Geest | 4:6 |
De nog niet vervulde profetieën over de wederkomst van de Messias en de ‘dag des HEREN’ zullen even stellig in vervulling gaan als die over zijn eerste komst | 12:10; 14:3-5 e.a. |
Praktische lessen (3)
Lessen in Bijbelboek Maleachi | Maleachi |
Gods liefde is niet van onze verdienste en onze trouw afhankelijk. Zij berust op zijn verkiezing. Ondanks de ontrouw van de gemeente zegt God zijn liefdeverbond niet op. Steeds weer laat hij proclameren door zijn boodschappers: ‘God heeft u lief!’ | 1:2 |
Het handhaven van religieuze gebruiken zonder te leven vanuit God brengt oordeel en noodlot over de mens. Innerlijke bereidheid om te geloven, ootmoed en overgave kunnen voor God nooit worden vervangen door de uiterlijke vorm | 1:7-14 |
Met zelfgenoegzaamheid gaat vaak misnoegdheid over Gods wegen samen; een Farizeeër-mentaliteit leidt tot ongeloof en opstandigheid | 1:7,12,13 |
In tijden van religieuze neergang blijven er steeds enkele trouwe getuigen voor God over. Hij is opmerkzaam op ieder van hun woorden, en Hij ontfermt Zich over hen in zijn gerichten | 3:16,17 |
De volle zegen rust alleen op de volkomen gehoorzaamheid, die aan God geeft wat Hij vraagt en die bouwt op zijn beloften. Wie zo handelt, zal rijkelijk deelhebben aan de schatten van zijn genade | 3:10 |
Al lijkt nu soms de slechte mens te ontkomen aan het gericht; al is er voor het oog geen verschil tussen wie God dient en wie Hem niet dient, op de Dag des HEREN zal het verschil zichtbaar worden: de rechtvaardige wordt gered en de onrechtvaardige verworpen | 3:14,15,17,18 |
DE VRAAG van vanavond WAS:
Wat heeft de Babylonische ballingschap opgeleverd, positief en/of negatief?
positief negatief
Alles geschiedt naar Zijn Woord, straf voor het zondigen
God is trouw en machtig ballingen: gevangen door de vijand
Jahweh blijft bij Israël ondanks alles, begin diaspora wereldwijd
Hij blijft van zijn volk houden de Tempel verwoest
Gods belofte: 70 jaar Jeruzalem verwoest
Gods ingrijpen: terugkeer leven in een vreemd land
Redding van het jodendom geen offers meer kunnen brengen
Herbouw Tempel Wetsverkrachting in vele opzichten
Herstel muren Jeruzalem cynisme bij het volk (Maleachi)
De terugkeer verkondigt de HEERE
Opwekking en Reformatie
Ontstaan synagogen
Door diaspora overal joden als
begin verspreiding Evangelie
Dè les van de ballingschap: God wil onze terugkeer, maar niet alleen naar wat ons beloofd is maar allereerst onze terugkeer naar Hem.
Volgende keer: Psalmen
1
Tot slot
HUISWERK:
-Lezen bladen
-Zoek 3 totaal verschillende psalmen (qua emotie)
- Opbouw per Psalm
Wat vind je over:
- De naam en wezen van God
- Manier van aanspreken, Reactie op..
- Bijzonderheden. wat valt je op/spreekt je aan
- Hoe kun je dit toepassen in jouw gebed/lied
Dank en Gebed