1 of 15

TATACARA PENJAGAAN KAKI PESAKIT DIABETES

Disediakan oleh: PPP Nurul Hazwani binti Mustaffa

Diabetes Educator KK Kuala Berang

2 of 15

OBJEKTIF

  • Di akhir cme ini, rakan-rakan akan dapat:
  • Mengetahui kepentingan penjagaan kaki.
  • Dapat mengamalkan & mengajar tatacara penjagaan kaki yang betul kepada pesakit.
  • Mengetahui Do & Dont’s dalam penjagaan kaki.

​

​

3 of 15

KOMPONEN PENJAGAAN KAKI

  • 1. Pemeriksaan kaki
  • 2. Kebersihan kaki
  • 3. Penjagaan kuku kaki
  • 4. Pemakaian kasut & stokin
  • 5. Senaman kaki
  • 6. DO’S & DONT’S

4 of 15

PEMERIKSAAN KAKI

  • Periksa kaki setiap hari bagi mengesan luka,bengkak, kemerahan
  • Pemeriksaan kaki dibuat SEBELUM & SELEPAS bangun tidur
  • Gunakan cermin semasa pemeriksaan kaki dilakukan supaya kelihatan jelas

5 of 15

KEBERSIHAN KAKI

  • Bersih kaki menggunakan air biasa
  • Menggunakan sabun yang tiada ALCOHOL
  • Keringkan kaki dengan tuala yang bersih selepas mencuci termasuk di celah-celah jari
  • Sapu losen (water base) di permukaan kaki untuk elak kulit kering ( elak sapu pada celah-celah jari)

6 of 15

PENJAGAAN KUKU KAKI

  • Potong kuku kaki secara lurus/ melintang
  • Asah kuku kaki selepas memotong supaya tumpul untuk elakkan kecederaan

​

7 of 15

PEMAKAIAN KASUT & STOKIN

  • Pakai kasut yang bertutup penuh
  • Permukaan depan yang lebar “D Shape”
  • Pilih bahan yang betul (elak bahan daripada plastik)
  • Pilih insole kasut yang lembut
  • Pilih stokin dari jenis kapas & bewarna cerah

8 of 15

9 of 15

SENAMAN KAKI

  • Lakukan senaman kaki dengan setiap pergerakan kaki sekurang-kurangnya 10 kali

10 of 15

DO’S (PERKARA YANG BOLEH/PERLU DILAKUKAN)

  • Periksa kaki setiap hari

​

​

  • Periksa suhu air sebelum cuci kaki

​

​

  • Potong kuku kaki secara lurus/melintang

​

​

  • Pilih kasut dan stokin yang sesuai

​

​

11 of 15

DONT’S(PERKARA YANG TIDAK BOLEH DILAKUKAN)

  • Elak berjalan di atas batu refleksiologi

​

  • Elak bersilang kaki

​

  • Elak gunakan mesin urut kaki

​

  • Elak bersih kaki menggunakan spa ikan

​

  • Elak berkaki ayam ketika berada di dalam & luar rumah

​

  • Elak merendam kaki

12 of 15

RUJUKAN

  • Alsaleh, F. M., AlBassam, K. S., Alsairafi, Z. K., & Naser, A. Y. (2021). Knowledge and practice of foot self-care among patients with diabetes attending primary healthcare centres in Kuwait: A cross-sectional study. Saudi Pharmaceutical Journal. https://doi.org/10.1016/j.jsps.2021.04.006
  • Elak Kena Potong Kaki, Pesakit Kencing Manis MESTI Ikut 13 Tip Penjagaan Kaki Ini. (2020, August 11). Hello Doktor. https://hellodoktor.com/kencing-manis/komplikasi-diabetes/penjagaan-pesakit-diabetes-ulser-kaki/
  • Hu, N. (2025). CPG Management of Diabetic Foot (2nd Ed). Scribd. https://www.scribd.com/document/475663619/CPG-Management-of-Diabetic-Foot-2nd-Ed
  • Ministry of Health Malaysia. (2015). MANAGEMENT OF TYPE 2 DIABETES MELLITUS (6 th Edition) Quick Reference Guide for Healthcare Professionals. https://www.moh.gov.my/moh/resources/Penerbitan/CPG/Endocrine/QR_T2DM_6th_Edition_QR_Guide_Digital.pdf
  • Ministry of Health Malaysia. (2018). MANAGEMENT OF DIABETIC FOOT (SECOND EDITION). https://www.moh.gov.my/moh/resources/Penerbitan/CPG/Orthopaedics/Draft%20CPG%20Diabetic%20Foot.pdf

13 of 15

14 of 15

  • Bagaimanakah cara yang betul untuk memotong kuku kaki?

​

  • Bagaimanakah cara untuk mengelakkan kecederaan pada kaki ketika di dalam rumah?

​

  • Apakah jenis kasut yang sesuai untuk menjaga kesihatan kaki?

15 of 15

Kehadiran / Feedback

/ e-CERT / Slide