HÜCRESEL SOLUNUM

Nefes

alma

Hücresel

solunum

Kas

hücreleri

Akciğerler

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

• Bakteriler yoğurt ,peynir ,pizza üretimi gibi

mayalanma olaylarını gerçekleştirirler.

• Kaslarınız çok çalışırsa , oksijen yokluğundan

dolayı kasılamazlar.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

• Yediğiniz bütün besinlerdeki ana enerji kaynağı

güneş enerjisidir.

• Karbonmonoksit ve siyanid oksijenli

solunumu durdururlar.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

• Ekosistemde ki enerji akışında

bitkiler ve hayvanlardaki mitokondriler

fotosentezin organik ürünlerini

yakıt olarak kullanırlar.

​

• Solunum sonucu açığa çıkan enerji

hücresel işler için kullanılır.

​

• Organik ve inorganik maddeler

çevrime uğrarken , enerji çevrime

uğramaz ekosisteme giren güneş

enerjisi ısı olarak ekosistemi terk

eder.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

• A)Hidrojen ile oksijenin

kontrolsüz ekzorgonik

tepkimesi su oluşturur.

Bu sırada ısı ve ışık

şeklinde bir enerji

açığa çıkar.

​

​

• B)Hücre solunumunda aynı

tepkime aşamalı olarak

meydana gelir.Elektron

taşıma sistemi sayesinde

elektronların taşınışı kademeli olarak

meydana gelir.Böylece açığa kontrollü bir enerji salınımı olur ve bu enerj

ATP yapımında kullanılır.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

• NAD bir elektron taşıyıcı olarak görev yapar.Besinlerden koparılan elektronlar

NAD’ye aktarılır.Dehidrogenaz adı verilen enzimler besinden(Glikoz) bir

hidrojen çifti uzaklaştırır.Bir proton ve 2 elektron NAD tarafından tutularak

NADH haline gelir diğer proton ise çözeltiye bırakılır.

​

• Hücre solunumu sırasında elektronlar ,

Besin 🡪 NADH 🡪 Elktron taşıma zinciri 🡪 Oksijen

sırasında taşınır.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

• Ökaryotik hücrelerde glikoliz mitokondrinin dışında sitoplazmada gerçekleşir.

Piruvat mitokondriye girerek krebs döngüsüne katılır.Bu döngü sırasında

oluşan NADH ve FADH’lar ETS ye aktarılırlar.Bu koenzimlerin taşıdığı

elektronlar oksijene kademeli olarak aktarılır ve ATP sentezlenir.Ayrıca

sübstrat düzeyinde ATP sentezi de gerçekleşir.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

• Glikoliz hücre

sitoplazmasında

gerçekleşir.Glikoz

iki molekül Piruvata

dönüşür.

​

• Glikoliz sonunda

net olarak 2ATP ve

2 NADH oluşur.

​

• Oksijen kullanılmaz

ve CO oluşmaz.

​

2

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

• Oksijenli ve oksijensiz solunumda glikolize kadar gerçekleşen olaylar tüm

canlılarda ortakdır.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

• Birçok canlı oksijen yokluğunda sübstrat seviyesinde ATP üretmek için

fermentasyon yapar. Bira mayası mantarı Glikoliz ile elde ettiği piruvatı

önce Asetaldehite sonrada Etil alkole dönüştürür.Bu sırada Glikoliz ile

elde edilen NADH lar kullanılır.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

• Laktik asit fermentasyonu insanın kas hücrelerinde oksijen yokluğunda

gerçekleşir.Biriken laktat yorgunluğa neden olur ve dinlenme sırasında

karaciğer tarafından metabolize edilir.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

Glikolizin önemi

• Dünya üzerinde meydana gelen ilk canlılar ATP elde etmek için bu yolu

kullanıyorlardı.

​

• İlk yerkürede oksijen olmaması bu hipotezi desteklemektedir.

​

• Glikolizin sitoplazmada gerçekleşmesi tüm canlılarda ortak bir olaydır.

​

• Glikoliz , fermentasyonda ve oksijenli solunumda ilk aşama olarak işlev

görmesi , ilk hücrelerden kalan bir mirastır.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

• Mitokondriye giren Piruvat ilk önce Asetil koenzimA (Asetil CoA) adlı

bileşiğe dönüştürülür.Bu dönüşüm reaksiyonları sırasında CO oluşur.

Ayrıca NADH meydana gelir.

​

2

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

• İki karbonlu Asetil CoA dört

karbonlu okzaloasetat ile

birleşerek altı karbonlu sitratı

oluşturur.

​

• Bu döngü CO açığa çıkarır.

Sübstrat seviyesinde 1 ATP

sentezi gerçekleşir.

​

• Ayrıca NADH ve FADH sentezi

yapılır.

​

• Krebs döngüsü reaksiyonları

mitokondri matriksinde oluşur.

​

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

• Elektron taşıması sırasındaki serbest

enerji değişimi belli bir sırada

bileşenlerin dizilimini sağlar.

​

• Hücre besin moleküllerinde depolanmış

enerjiyi redoks tepkimeleri ile açığa

çıkarır.Bir bileşiğin elektronları bir

başka bileşiğe kayar.Elektron kazanan

bileşik indirgenir , elektron kaybeden

bileşik oksitlenir.

​

• Elektronlar oksijene aktarılırken

potansiyel enerjilerini kaybederler.

Açığa çıkan enerji oksidatif

fosforilasyon aracılığıyla ATP

yapımında kullanılır.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

• Zincirdeki her kompleks elektron alıp verdikçe hidrojen iyonları matriksden

zarlar arası bölgeye pompalanır.Bu bölgede artan H iyonları ATP sentaz

proteininden geçerek matrikse geri döner bu sırada ATP yapımı gerçekleşir.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

• ATP sentaz protein kompleksi

hidrojen iyonlarının akışıyla güç

sağlayan bir değirmen gibi çalışır.

​

• Bu kompleks ökaryotların mitokondri

ve kloroplast zarları , prokaryotların

ise plazma zarında yer alır.

​

• ATP sentazın dört parçasının her

biri çok sayıda polipeptid alt

biriminden oluşur.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

• Glikozun oksijenli solunumla parçalanması en fazla net 38 ATP üretir.

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI

• Glikoliz ve Krebs döngüsü çok sayıda

başka metabolik yollarla bağlantılıdır.

​

• Çeşitli katabolitik yollar besinlerden

gelen elektronları hücre solunumuna

yönlendirmek üzere işbirliği yaparlar.

​

• Yapım reaksiyonları için gereken karbon

iskeletler ya sindirimden ya da glikoliz

ve krebs döngüsü ara ürünlerinden

sağlanır.

​

www.biyolojiokuryazari.com SERDAR SARICI