1 of 21

​

HỌC VIỆN ĐÀO TẠO TRỰC TUYẾN CATIEDU

CNDD: PHẠM VĂN THẮNG

thangpham09111995@gmail.com

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN GOUT

2 of 21

MỤC TIÊU

  • Trình bày được định nghĩa, nguyên nhân của bệnh gout
  • Mô tả được các triệu chứng, biến chứng và hướng điều trị bệnh gout
  • Áp dụng quy trình chăm sóc để thực hiện chăm sóc người bệnh gout

​

3 of 21

Bệnh gout là gì?

Gout là một bệnh chuyển hoá, đặc trưng là có những đợt viêm khớp cấp và có hiện tượng lắng đọng natri urat trong các tổ chức, xảy ra do tăng acid uric trong máu

4 of 21

CƠ CHẾ BỆNH NHÂN

Acid uric là sản phẩm thoái giáng của nucleotid có base là purin:

  • Do thoái giáng acid nucleic từ thức ăn đưa vào.
  • Do thoái giáng acid nucleic từ các tế bào bị chết.
  • Do tổng hợp nội sinh và chuyển hoá purin trong cơ thể nhờ các men đặc hiệu.

Khi acid uric trong máu tăng cao, các dịch đều bảo hoà natri urat và sẽ xảy ra hiện tượng lắng đọng urat ở một số tổ chức, đặc biệt là màng hoạt dịch khớp, sụn xương, gân, tổ chức dưới da, nhu mô thận và đài bể thận.

5 of 21

NGUYÊN NHÂN

  • Tăng sản xuất acid uric: dùng nhiều thịt có purin, tăng thoái giáng nucleoprotein tế bào, tăng tổng hợp purin nội sinh.
  • Giảm đào thải acid uric niệu: giảm độ lọc cầu thận, giảm bài tiết của ống thận. ôi khi giảm phân hủy acid uric do vi khuẩn trong phân.

​

6 of 21

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

  • Xuất hiện: đột ngột
  • Vị trí: khớp bàn ngón chân, ngón tay, cổ tay cổ chân
  • Biểu hiện: Khớp sưng to, đỏ, phù, căng bóng, đau dữ dội và ngày càng tăng 
  • Thời gian: Cơn kéo dài nhiều ngày, thường 5 - 7 ngày rồi các dấu hiệu viêm giảm dần
  • Có thể có sốt vừa hoặc nhẹ

7 of 21

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

Hạt tophi:

  • Đây là biểu hiện của gút mạn, ảnh hưởng đến thẩm mỹ, giảm tự tin giao tiếp xã hội, giảm chức nặng vận động khớp.

Dò hạt tophi khó liền:

  • Đường vào của vi khuẩn gây nhiễm trùng khớp, nếu trên nền bệnh nhân suy giảm miễn dịch do corticoid thì rất dễ nhiễm trùng huyết.

Khớp bị cứng:

  • Gây khó khăn và hạn chế vận động

8 of 21

BIẾN CHỨNG

  • Sỏi urat của thận: là loại sỏi không cản quang, chỉ có thể phát hiện qua siêu âm hệ tiết niệu
  • Viêm thận: kẽ, viêm đài bể thận, nhiễm trùng hệ tiết niệu do ứ nước ứ mủ do sỏi urat
  • Suy thận mạn: làm giảm thải acid uric, tăng nguy cơ bị cơn gút cấp, khó khăn khi dùng thuốc chống viêm.
  • Viêm tĩnh mạch nông chi dưới:. Thường gặp ở các bệnh nhân có hội chứng chuyển hóa đi kèm: tăng huyết áp, tăng đường máu, rối loạn lipid máu, béo trung tâm...

9 of 21

  • Các biến chứng do dùng chống viêm giảm đau.
  • Các biến chứng do dùng colchicin
  • Các biến chứng do bị dị ứng thuốc
  • Các biến chứng do dùng corticoid: Thuốc nhóm này làm giảm thải acid uric qua thận nên làm acid bị tích tự lại thành các hạt tophi, bệnh trở nên mãn tính.
  • Một loạt các tác dụng phụ khác của corticoid: Loãng xương, tăng huyết áp, đái tháo đường

BIẾN CHỨNG

10 of 21

HƯỚNG ĐIỀU TRỊ

Điều trị cơn gout cấp tính

  • Sử dụng thuốc tùy theo bệnh nhân và các bệnh lý kèm theo như bệnh thận hay dạ dày tá tràng.
  •  Thuốc chống viêm không steroid Đây là thuốc được lựa chọn hàng đầu để điều trị đợt gout cấp ở hầu hết bệnh nhân.
  • Thuốc Colchicine là thuốc chống phân bào,
  •  Thuốc Corticosteroid: mục đích điều trị cơn gout cấp có thể sử dụng corticoid đường uống ngắn ngày hoặc đường tiêm nội khớp.

11 of 21

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

HỎI BỆNH

  1. Lý do nhập viện?
  2. Vị trí đau?Thời gian đau? Mức độ?
  3. Các rối loạn khác kèm theo?
  4. Chế độ ăn uống? Sinh hoạt?
  5. Đã điều trị gì chưa?
  6. Tiền sử bản thân? Gia đình ?

12 of 21

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

Quan sát và thăm khám:

  • Tổng trạng? Mệt mỏi?
  • Dấu hiệu sinh tồn?

Khám:

  • Các khớp sưng, đau, nóng, đỏ?
  • Có các hạt tophi?
  • Hạn chế vận động không?

​

13 of 21

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

Lập kế hoạch chăm sóc

  1. Giảm đau và khó chịu do viêm khớp
  2. Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng vận động khớp
  3. Giảm nguy cơ loét các hạt tôphi
  4. Cung cấp chế độ dinh dưỡng phù hợp với tình trạng bệnh
  5. Cung cấp kiến thức cho bệnh nhân

​

14 of 21

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

1. Giảm đau và khó chịu do viêm khớp

  • Để bệnh nhân nghỉ ngơi ở tư thế thích hợp
  • Hạn chế vận động nặng
  • Để khớp ở tư thế cơ năng và vận động nhẹ tránh cứng khớp
  • Chườm lạnh tại khớp giúp giảm đau và giảm viêm
  • Thực hiện y lệnh thuốc giảm đau, kháng viêm theo y lệnh
  • Theo dõi tác dụng phụ của thuốc

​

15 of 21

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

2. Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng vận động khớp

  • Trong đợt cấp: Cố định ở tư thế cơ năng để giảm đau
  • Sau đó nên tăng cường vận động, tập các bài tập nhẹ nhành đi bộ, đi xe đạp, tập gấp duỗi tại các khớp ngón tay, ngón chân.
  • Các phương pháp vật lý trị liệu
  • Xoa bóp, kéo nắn dãn các khớp

​

16 of 21

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

3. Giảm nguy cơ loét các hạt tôphi

  • Theo dõi da tại các vùng khớp viêm phát hiện sớm tổn thương
  • Hàng ngày vệ sinh răng miệng và da để tránh các ổ nhiễm khuẩn,
  • Phát hiện sớm các ổ nhiễm trùng để có hướng điều trị cho bệnh nhân.
  • Nếu có tổn thương chăm sóc rửa vết thương hằng ngày

17 of 21

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

4.Cung cấp chế độ dinh dưỡng phù hợp với tình trạng bệnh

  • Duy trì chế độ ăn bình thường
  • Cung cấp đủ năng lượng( 2500-3000 calo/24h)
  • Vệ sinh răng miệng cho bệnh nhân sạch sẽ
  • Trình bày món ăn đẹp mắt
  • Giảm cân trong trường hợp béo phì

​

18 of 21

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

Thực phẩm cần thiết

​

Giàu kali và cacbohidrat

2,5- 3 l nước/ ngày

19 of 21

Thực phẩm cần tránh

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

20 of 21

CHĂM SÓC BỆNH NHÂN

5. Cung cấp kiến thức về bệnh cho bệnh nhân

  • Cung cấp kiến thức về bệnh gout
  • Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt phù hợp với tình trạng bệnh
  • Hướng điều trị bệnh
  • Các biến chứng có thể xảy ra nếu không điều trị sớm và không đúng phác đồ

21 of 21

Cảm ơn sự theo dõi của các bạn !