Μοντέλα Σχεδιασμού Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων

Μια παρουσίαση από τον Damian Gordon

Σχεδιασμός Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων

• O Σχεδιασμός Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων είναι μια προσέγγιση διδασκαλίας που επιχειρεί να μεγιστοποιήσει την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και την ελκυστικότητα της διδασκαλίας και άλλων μαθησιακών εμπειριών.
• Η διαδικασία αποτελείται από τον προσδιορισμό της τρέχουσας κατάστασης και των αναγκών του μαθητή, τον καθορισμό του τελικού στόχου της διδασκαλίας και τη δημιουργία κάποιας «παρέμβασης» για να βοηθήσει στη μετάβαση.
• Το αποτέλεσμα αυτής της διδασκαλίας μπορεί να παρατηρηθεί άμεσα και να μετρηθεί επιστημονικά ή να παραμείνει εντελώς κρυφό και υποθετικό.

Σχεδιασμός Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων

Σχεδιασμός Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων

Τα μοντέλα σχεδιασμού εκπαιδευτικών προγραμμάτων χωρίζονται σε γενικές γραμμές σε δύο κατηγορίες:

​

-MACRO: Μοντέλα για τον σχεδιασμό και τον προγραμματισμό μιας ολόκληρης ενότητας ή ενός προγράμματος

-MICRO: Μοντέλα για τον σχεδιασμό και τον προγραμματισμό μιας μεμονωμένης διάλεξης ή διδακτικής συνεδρίας

Μοντέλα Macro

Συνεχής Επαγγελματική Ανάπτυξη σε Εφαρμοσμένες Τεχνολογίες Μικτής Μάθησης

Το Μοντέλο ADDIE

Το Μοντέλο ADDIE

Το μοντέλο ADDIE χρησιμοποιείται από τους σχεδιαστές εκπαιδευτικών προγραμμάτων και τους σχεδιαστές προγραμμάτων κατάρτισης. Αποτελείται από πέντε φάσεις:

​

• Ανάλυση- Analysis,
• Σχεδιασμός- Design,
• Ανάπτυξη- Development,
• Εφαρμογή- Implementation και
• Αξιολόγηση- Evaluation

​

Το Μοντέλο ADDIE

Πρόκειται για ένα δυναμικό, ευέλικτο μοντέλο για τη δημιουργία αποτελεσματικών εργαλείων κατάρτισης και υποστήριξης της απόδοσης. Το μοντέλο αυτό επιχειρεί να εξοικονομήσει χρόνο εντοπίζοντας προβλήματα που διορθώνονται έγκαιρα.

​

Το Μοντέλο ADDIE

Στο στάδιο της Ανάλυσης θέλουμε να μάθουμε:

​

• Ποιοι είναι οι μαθητές ή το κοινό; (Ανάλυση κοινού)
• Ποιος είναι ο στόχος ή το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα; (Ανάλυση στόχου)

​

​

Το Μοντέλο ADDIE

Στο στάδιο του Σχεδιασμού διερευνούμε:

• Το περιεχόμενο του μαθήματος (Ανάλυση του γνωστικού αντικειμένου)
• Τα βήματα του μαθήματος (Σχεδιασμός μαθήματος-συγγραφή στόχων)
• Το είδος των μέσων ή του τρόπου παρουσίασης (Επιλογή μέσων)

Το Μοντέλο ADDIE

Στο στάδιο της Ανάπτυξης:

• Αναπτύσσουμε σχέδια μαθημάτων (αυτό είναι διαφορετικό από τον προγραμματισμό μαθημάτων στο στάδιο του Σχεδιασμού) και υλικό μαθημάτων
• Συγκεντρώνουμε όλα τα μέσα και υλικά του μαθήματος, καθώς και όλα τα συμπληρωματικά έγγραφα.
• Το τελικό αποτέλεσμα είναι ένα μάθημα/ εργαστήριο έτοιμο για παράδοση

Το Μοντέλο ADDIE

Στο στάδιο της Υλοποίησης:

• Παραδίδουμε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα
• Στοχεύουμε στην αποτελεσματική και αποδοτική παράδοση του προγράμματος
• Ενισχύουμε την κατανόηση του υλικού και των στόχων από τους μαθητές, καθώς και τη διασφάλιση της μεταφοράς γνώσεων.

Το Μοντέλο ADDIE

Στο στάδιο της Αξιολόγησης:

• Διεξάγουμε δύο είδη αξιολογήσεων:
• Διαμορφωτική αξιολόγηση
• Αθροιστική αξιολόγηση

Το Μοντέλο ADDIE

Το Μοντέλο ADDIE

Είναι αξιοσημείωτο ότι το μοντέλο ADDIE δεν αναπτύχθηκε συγκεκριμένα από κάποιον συγγραφέα, αλλά μάλλον εξελίχθηκε ανεπίσημα μέσω της προφορικής παράδοσης.

​

Το μοντέλο ADDIE είναι απλώς ένας όρος της καθομιλουμένης που χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια συστηματική προσέγγιση ανάπτυξης εκπαιδευτικών προγραμμάτων.

​

Το Μοντέλο ASSURE

Το Μοντέλο ASSURE

Το μοντέλο ASSURE αποτελείται από έξι φάσεις:

​

• Ανάλυση των εκπαιδευόμενων
• Καθορισμός των μαθησιακών στόχων
• Επιλογή της προσέγγισης
• Χρήση της προσέγγισης
• Απαίτηση συμμετοχής
• Αξιολόγηση των αποτελεσμάτων

​

​

Το Μοντέλο ASSURE

Από το “Instructional Media and Technologies for Learning” (Εκπαιδευτικά Μέσα και Τεχνολογίες για Μάθηση) των Robert Heinich, Michael Molenda, James D. Russell, Sharon E. Smaldino

​

​

Το Μοντέλο ASSURE

1. Ανάλυση των εκπαιδευόμενων

​

​

Ανάλυση των χαρακτηριστικών, ικανοτήτων, και μαθησιακών στυλ των εκπαιδευόμενων

​

​

Το Μοντέλο ASSURE

2. Καθορισμός των μαθησιακών στόχων

​

Καθορισμός των στόχων που πρέπει να επιτύχει το μάθημα, σε

μορφή ABCD

​

Το Μοντέλο ASSURE

2. Καθορισμός των μαθησιακών στόχων: μέθοδος ABCD

​

Audience - Κοινό

Behaviour - Συμπεριφορά

Condition - Συνθήκες

Degree – Βαθμός

​

Το Μοντέλο ASSURE

1. Καθορισμός των μαθησιακών στόχων: μέθοδος ABCD

​

Audience – Κοινό

Το κοινό είναι η ομάδα των ατόμων στα οποία απευθύνεται η διδασκαλία.

Ενώ αρχικά αυτό φαίνεται απλό, πολλές φορές οι εργαζόμενοι ρωτούν

«Θα αποκομίσω κάτι από αυτή την εκπαίδευση;» ή «Πρέπει να παρακολουθήσω αυτή την εκπαίδευση;» ή «Ποιος πρέπει να πάει σε αυτή την εκπαίδευση;». Χωρίς ένα σαφές κοινό στο μυαλό, είναι δύσκολο να εντοπίσουμε ακριβώς ποιος κερδίζει από την εκπαίδευση και ποιος θα ήταν καλύτερο να παρακολουθήσει κάποιο διαφορετικό μάθημα.

​

Το Μοντέλο ASSURE

2. Καθορισμός των μαθησιακών στόχων: μέθοδος ABCD

​

Behaviour - Συμπεριφορά

Το στοιχείο της συμπεριφοράς κάθε στόχου υποδεικνύει το

επιθυμητό αποτέλεσμα του συγκεκριμένου στόχου.

Η συμπεριφορά θα δηλώνεται με την ακόλουθη μορφή: «είναι σε θέση να

περιγράφει σωστά τις λεπτομέρειες».

Η συμπεριφορά είναι αυτό που θέλετε να είναι σε θέση να κάνει το άτομο ως

αποτέλεσμα της κατάρτισης. Είναι σημαντικό να αποσαφηνιστεί η

συμπεριφορά, διότι τα προγράμματα κατάρτισης μπορεί να βγουν εκτός

πορείας όταν το επιθυμητό αποτέλεσμα της εκπαιδευτικής δραστηριότητας

δεν είναι σαφώς καθορισμένο.

Το Μοντέλο ASSURE

2. Καθορισμός των μαθησιακών στόχων: μέθοδος ABCD

​

Condition – Συνθήκες

Ο όρος «συνθήκες» περιγράφει τις συνθήκες υπό τις οποίες θα πρέπει να

εμφανίζεται η συγκεκριμένη συμπεριφορά. Για παράδειγμα, «όταν καλείτε

έναν γιατρό», η συνθήκη θα μπορούσε να περιγράψει ένα έναυσμα για την

επιθυμητή συμπεριφορά.

Το Μοντέλο ASSURE

2. Καθορισμός των μαθησιακών στόχων: μέθοδος ABCD

Degree – Βαθμός

Ο όρος «βαθμός» αντιπροσωπεύει το πόσο καλά πρέπει να αποδώσει ο

εργαζόμενος για να θεωρηθεί αποδεκτός. Ο βαθμός επίτευξης του

στόχου είναι το μετρήσιμο στοιχείο. Τα μεγέθη μπορούν να

εκφραστούν ως επίπεδο παραγωγικότητας, ποσότητας, ποιότητας, χρόνου,

εσωτερικών ή εξωτερικών απαιτήσεων των πελατών ή άλλων κριτηρίων

που αποκτώνται από πραγματικές ή αναμενόμενες εργασιακές πρακτικές.

Το Μοντέλο ASSURE

3. Επιλογή της προσέγγισης

​

Επιλογή, τροποποίηση και σχεδιασμός μεθόδων, μέσων και υλικών.

Το Μοντέλο ASSURE

4. Αξιοποίηση της προσέγγισης

​

Αξιοποίηση των μεθόδων, μέσων και υλικών - υλοποίηση του μαθήματος

Το Μοντέλο ASSURE

5. Απαίτηση Συμμετοχής

​

Απαίτηση συμμετοχής των μαθητών στο μάθημα

Το Μοντέλο ASSURE

6. Αξιολόγηση των αποτελεσμάτων

​

Αξιολόγηση των μαθησιακών αποτελεσμάτων σε σχέση με τους στόχους και αναθεώρηση, εφόσον είναι απαραίτητο

Το Μοντέλο ASSURE

Το μοντέλο ASSURE αποτελείται από έξι φάσεις:

​

• Ανάλυση των χαρακτηριστικών, ικανοτήτων, και μαθησιακών στυλ των εκπαιδευόμενων
• Καθορισμός των μαθησιακών στόχων με τη μέθοδο ABCD
• Επιλογή, τροποποίηση και σχεδιασμός μεθόδων, μέσων και υλικών
• Αξιοποίηση των μεθόδων, μέσων και υλικών - υλοποίηση του μαθήματος
• Απαίτηση συμμετοχής των μαθητών στο μάθημα
• Αξιολόγηση των μαθησιακών αποτελεσμάτων σε σχέση με τους στόχους και αναθεώρηση, εφόσον είναι απαραίτητο

​

​

​

​

​

​

Άλλα Μοντέλα

• Μοντέλο Dick and Carey
• Μοντέλο Tripp and Bichelmeyer
• Μοντέλο Alessi and Trollip
• Μοντέλο Hannafin & Peck
• Μοντέλο Knirk & Gustafson
• Μοντέλο Jerrold Kemp
• Μοντέλο Gerlach-Ely Model
• Θεωρία της Σημαντικής

Μάθησης του Ausubel

​

Μοντέλα�Micro

Συνεχής Επαγγελματική Ανάπτυξη σε Εφαρμοσμένες Τεχνολογίες Μικτής Μάθησης

Η θεωρία του Gagné των 9 βημάτων για την οργάνωση της εκπαίδευσης

Η θεωρία του Gagné των 9 βημάτων για την οργάνωση της εκπαίδευσης

​

Ο Robert M. Gagné ανέπτυξε ένα μοντέλο εννέα βημάτων για να βοηθήσει τους

ανθρώπους να σχεδιάσουν μαθήματα.

Robert Mills Gagné

Γεννήθηκε στις 21 Αυγούστου, 1916

Απεβίωσε στις 28 Απριλίου, 2002

Γεννήθηκε στο North Andover στη Μασαχουσέτη

Εκπαιδευτικός ψυχολόγος

Είναι γνωστός για το βιβλίο του “Conditions of Learning”(=Συνθήκες Μάθησης), που αφορούσε την εφαρμογή της διδακτικής θεωρίας στον σχεδιασμό της μάθησης μέσω υπολογιστή.

​

Η θεωρία του Gagné των 9 βημάτων για την οργάνωση της εκπαίδευσης

Αν διδάσκετε αρκετό καιρό, πιθανότατα κάνετε τα περισσότερα από αυτά και τα ανακαλύψατε με τη μέθοδο της δοκιμής και του λάθους.

1. Κερδίστε την προσοχή των μαθητών�

Η περιέργεια παρακινεί τους μαθητές να μάθουν

• Σιωπή
• Ένα αστείο
• Ένα μαγικό κόλπο
• Ένα βίντεο/ απόσπασμα ταινίας
• Μία φράση

​

2. Ενημερώστε τους μαθητές για τους Στόχους

Οι μαθησιακοί στόχοι θα πρέπει να αποτελούν τη βάση αξιολόγησης.

• Καταγράψτε τους μαθησιακούς στόχους
• Αφηγηθείτε μια απλή ιστορία
• Αναφέρετε ότι το μάθημα αυτό μπορεί να αποτελέσει μέρος μελλοντικής αξιολόγησης ή εξέτασης

3. Παρακινήστε την αναδρομή σε προγενέστερη γνώση

Η συσχέτιση νέων πληροφοριών με προγενέστερη γνώση μπορεί να

διευκολύνει τη διαδικασία μάθησης.

• Κάτι που καλύψαμε στο προηγούμενο μάθημα
• Κάτι που καλύφθηκε σε άλλη ενότητα
• Κάτι που έμαθαν στο γυμνάσιο

​

4. Παρουσιάστε το περιεχόμενο

Σε αυτό το βήμα παρουσιάζεται το περιεχόμενο του μαθήματος

• Ξεκινάτε με ένα παράδειγμα (Διδασκαλία/Παράδειγμα ή Παράδειγμα/Διδασκαλία);
• Συμπεριλαμβάνετε συγκεκριμένη σημειολογία και διαγράμματα;
• Εξηγείτε τη θεωρία και τις λεπτομέρειες;
• Μπορείτε να βρείτε περιεχόμενο/ βίντεο με σπουδαίους διδάσκοντες;

​

​

5. Παρέχετε «Μαθησιακή καθοδήγηση»�

Χρησιμοποιήστε παραδείγματα, αντιπαραδείγματα, μελέτες

περίπτωσης, γραφικές παραστάσεις, μνημονικά και αναλογίες.

• Σύνδεσμοι
• Βίντεο
• Κινούμενα σχέδια
• Βιογραφίες

​

6. Παροτρύνετε την Απόδοση (Εξάσκηση)

Η παρότρυνση απόδοσης παρέχει την ευκαιρία στους μαθητές

να επιβεβαιώσουν ότι κατανόησαν σωστά, ενώ η επανάληψη

αυξάνει περαιτέρω την πιθανότητα να συγκρατήσουν τη γνώση.

• Ενεργητική μάθηση: Τρία πράγματα που καλύψαμε
• Ενεργητική Μάθηση: Γράψτε ένα δοκίμιο
• Ενεργητική Μάθηση: Κάντε ένα κουίζ
• Κάντε Tweet ή αναζητήστε στο Google

7. Παρέχετε Ανατροφοδότηση

Η καθοδήγηση και οι απαντήσεις που παρέχονται σε αυτό το στάδιο

ονομάζονται διαμορφωτική αξιολόγηση.

​

Δύο αστέρια και μια ευχή (η μέθοδος σάντουιτς)

Μου αρέσει που εσύ… και θα μου άρεσε αν εσύ….

​

8. Αξιολογήστε την Απόδοση

Κάντε μια τελική αξιολόγηση.

9. Ενισχύστε την Εμπέδωση της γνώσης (και την εφαρμογή της σε εργασιακό πλαίσιο)

Η αποτελεσματική εκπαίδευση θα έχει ως επίκεντρο την «απόδοση».

​

• Συνοψίστε τι κάναμε…
• Δώστε τυχόν τελευταίες οδηγίες

Η Θεωρία της Επεξεργασίας του Reigeluth

Η Θεωρία της Επεξεργασίας του Reigeluth

• Σύμφωνα με τη θεωρία του Charles Reigeluth, η διδασκαλία αποτελείται από επίπεδα και κάθε επίπεδο διδασκαλίας αναπτύσσει τις ιδέες που παρουσιάστηκαν προηγουμένως.
• Με την επεξεργασία των προηγούμενων ιδεών, βελτιώνεται η εμπέδωση της γνώσης

Η Θεωρία της Επεξεργασίας του Reigeluth

1. Οργάνωση της Δομής του Μαθήματος
2. Από το απλό στο σύνθετο
3. Αλληλουχία εντός του μαθήματος
4. Σύνοψη
5. Σύνθεση
6. Αναλογίες
7. Γνωστικές στρατηγικές
8. Έλεγχος του μαθητή

Η Θεωρία της Επεξεργασίας του Reigeluth

1. Οργάνωση της Δομής του Μαθήματος

​

• Ενιαία οργάνωση για ολόκληρο το μάθημα

Η Θεωρία της Επεξεργασίας του Reigeluth

2. Από το απλό στο σύνθετο

​

• Ξεκινήστε με τις απλούστερες ιδέες στο πρώτο μάθημα και στη συνέχεια προσθέστε επεξηγήσεις στα επόμενα μαθήματα.

Η Θεωρία της Επεξεργασίας του Reigeluth

3. Αλληλουχία εντός του Μαθήματος

​

• Από το γενικό στο ειδικό
• Από το απλό στο σύνθετο
• Από το αφηρημένο στο πιο συγκεκριμένο

Η Θεωρία της Επεξεργασίας του Reigeluth

4. Σύνοψη

​

• Ανασκοπήσεις περιεχομένου που παρουσιάζονται σε μορφή κανόνα-παραδείγματος-πρακτικής.

Η Θεωρία της Επεξεργασίας του Reigeluth

5. Σύνθεση

​

• Σύνθεση μέσων παρουσίασης που βοηθούν τον μαθητή να ενσωματώσει τα στοιχεία του περιεχομένου σε ένα ουσιαστικό σύνολο και να τα αφομοιώσει σε προηγούμενες γνώσεις, π.χ. σε μια ιεραρχία εννοιών, ένα διαδικαστικό διάγραμμα ροής, έναν πίνακα αποφάσεων ή ένα μοντέλο αιτίου-αποτελέσματος.

Η Θεωρία της Επεξεργασίας του Reigeluth

6. Αναλογίες

​

Οι αναλογίες συσχετίζουν το περιεχόμενο με τις προηγούμενες γνώσεις των μαθητών, για αυτό χρησιμοποιήστε πολλές αναλογίες, ειδικά με μια ομάδα μαθητών με μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ τους.

Η Θεωρία της Επεξεργασίας του Reigeluth

7. Γνωστικές Στρατηγικές

​

Χρησιμοποιήστε ποικιλία ενδείξεων - εικόνες, διαγράμματα, μνημονικά, κ.λπ. - μπορεί να ενεργοποιήσουν γνωστικές στρατηγικές που απαιτούνται για την επεξεργασία του υλικού.

Η Θεωρία της Επεξεργασίας του Reigeluth

8. Έλεγχος του Μαθητή

​

Οι εκπαιδευόμενοι ενθαρρύνονται να ελέγξουν τόσο το περιεχόμενο όσο και τη διδακτική στρατηγική. Η σαφής επισήμανση και ο διαχωρισμός των στοιχείων της στρατηγικής διευκολύνει τους εκπαιδευόμενους να ελέγχουν αποτελεσματικά τις εν λόγω συνιστώσες.

Άλλα Μοντέλα

• Component Display Theory (Θεωρία Παρουσίασης των Συστατικών)
• Science of Instruction (Επιστήμη της Διδασκαλίας)
• Six Thinking Hats Model (Μοντέλο των 6 Καπέλων Σκέψης)
• Learning by teaching (Μάθηση μέσω της Διδασκαλίας)
• Problem-based learning (Μάθηση βάσει Προβλημάτων)
• Project-based learning (Μάθηση βάσει έργου)
• Μοντέλο ICARE
• Inquiry-based learning (Διερευνητική Μάθηση)
• Action learning (Μάθηση Δράσης)
• Progressive inquiry (Προοδευτική Διερεύνηση)
• Service-learning (Μάθηση μέσω Κοινωνικής Προσφοράς)

​

​

Ευχαριστούμε!

Blended Learning Train-the-Trainer - BLITT

2021-1-SI01-KA220-AD-000037772

This project has been funded with support from the European Commission. This publication reflects the views only of the author, and the Commission cannot be held responsible for any use which may be made of the information contained therein.

Copyright © 2023 BLITT

CREDITS: This presentation template was created by Slidesgo, and includes icons by Flaticon, and infographics & images by Freepik