การวิเคราะห์ข้อมูลทางบัญชี
โดย สำนักงานตรวจบัญชีสหกรณ์นครนายก
1. การใช้ผลการตรวจสอบรายงานทางการเงิน
2. การวิเคราะห์อัตราส่วนทางการเงิน
3. การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของอัตราส่วนทางการเงิน (CAMELS)
การวิเคราะห์ข้อมูลทางบัญชี
ประเด็นสำคัญ
การใช้ผลการตรวจสอบ
รายงานทางการเงิน
ผู้เป็นเจ้าของ
(สมาชิก)
ผู้ใช้ผลการวิเคราะห์ และประโยชน์ที่ได้รับ�วางแผน / ควบคุมการเงิน ผลตอบแทน /เงินปันผล
ให้สังเกต/ข้อเสนอแนะกับผู้บริหาร
งบการเงินที่สำคัญ
ผู้บริหาร
เจ้าหนี้
(สถาบันการเงิน)
ผู้ลงทุน(สมาชิก)
ผู้ตรวจสอบบัญชี/ผู้ตรวจสอบกิจการ
การวิเคราะห์ทางการเงิน
วิเคราะห์สินเชื่อ
วิเคราะห์ความเสี่ยง
วิเคราะห์ทางการเงินเพื่อทราบถึงความเสี่ยง/ผลตอบแทนที่จะได้รับจากสหกรณ์ คือ เงินปันผลตามหุ้นและเงินเฉลี่ยคืนตามส่วนธุรกิจ/ดอกเบี้ยเงินฝาก
ผู้เป็นเจ้าของ (สมาชิกสหกรณ์)
วิเคราะห์ทางการเงินเพื่อทราบถึงฐานะ
การเงินและผลการดำเนินงานของสหกรณ์
รวมทั้งวินิจฉัยปัญหาต่างๆ เพื่อวางแผน
ควบคุมทางการเงิน ปรับปรุงการบริหารงาน
คณะกรรมการดำเนินการสหกรณ์ (ผู้บริหาร)
วิเคราะห์ทางการเงินเพื่อทราบประสิทธิภาพในการบริหารการเงินของสหกรณ์และให้ข้อสังเกตหรือข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์แก่สหกรณ์
ผู้ตรวจสอบกิจการ
วิเคราะห์ทางการเงินเพื่อให้คำปรึกษาแนะนำด้านการบริหารการเงิน การดำเนินงาน การวางแผนแก่สหกรณ์
�สถาบันการเงิน/เจ้าหนี้�
วิเคราะห์ทางการเงินเพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการพิจารณาให้สินเชื่อแก่สหกรณ์
การวิเคราะห์งบการเงิน
(Financial Statement Analysis)
กระบวนการหา ข้อเท็จจริง เกี่ยวกับฐานะการเงิน และผลการดำเนินงานของกิจการ โดยนำเครื่องมือหรือเทคนิคต่างๆ มาใช้วิเคราะห์และหาความสัมพันธ์ระหว่างรายการต่างๆ แล้วนำข้อเท็จจริงจากการวิเคราะห์มาใช้ในการให้ข้อเสนอแนะหรือประกอบ การตัดสินใจทางการเงิน
การวิเคราะห์งบการเงิน
Financial Statement Analysis
เครื่องมือสำคัญ - งบการเงิน
งบแสดงฐานะการเงิน
งบกำไรขาดทุน
1. งบแสดงฐานะการเงิน
2. งบกำไรขาดทุน
3. งบต้นทุนขาย/บริการ
4. งบต้นทุนผลิต
5. หมายเหตุประกอบงบการเงิน
ส่วนประกอบของงบการเงิน
หมายถึง รายการที่แสดงข้อมูลเกี่ยวกับฐานะการเงินของ
สหกรณ์ ณ วันใดวันหนึ่งโดยแสดงถึง สินทรัพย์ หนี้สิน และทุน
ของสหกรณ์ โดยสหกรณ์อาจจัดประเภทรายการในงบแสดงฐานะ
การเงิน โดยแยก แสดงบัญชีต่างๆ เป็นรายการหมุนเวียนระยะสั้น
ระยะยาวตามลำดับ สภาพคล่องหรือระยะเวลาครบกำหนดของ
แต่ละรายการ
สรุป งบแสดงฐานะการเงิน คือ
- บทสรุปที่แสดงสถานะการเงินของสหกรณ์ ณ เวลาใด เวลาหนึ่ง
- กำไรหรือขาดทุนในงบแสดงฐานะการเงิน ทำให้ทุนของสหกรณ์เพิ่มขึ้นหรือลดลง
- สมการพื้นฐานของงบแสดงฐานะการเงิน คือ สินทรัพย์ = หนี้สิน + ทุนของสหกรณ์
1. งบแสดงฐานะการเงิน
ส่วนประกอบของงบแสดงฐานะการเงิน
1.1 สินทรัพย์ หมายถึง สิ่งที่มีตัวตนหรือไม่มีตัวตนที่มีมูลค่า
เป็นตัวเงิน ซึ่งสหกรณ์เป็นเจ้าของและกรรมสิทธ์สินทรัพย์
แบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ ๆ คือ
1. สินทรัพย์หมุนเวียน หมายถึง เงินสด และสินทรัพย์ที่
อาจขายหรือสามารถแปลงสภาพเป็นเงินสด หรือใช้ให้หมดไป
ภายในระยะเวลา 1 ปี นับจากวันที่ในงบแสดงฐานะการเงิน
เช่น เงินสด เงินลงทุนชั่วคราว ลูกหนี้การค้า สินค้าคงเหลือ
2. สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน หมายถึง สินทรัพย์ที่มีตัวตน
สินทรัพย์ไม่มีตัวตน ซึ่งสหกรณ์มีวัตถุประสงค์ที่จะถือไว้ใน
ระยะยาวเกินกว่า 1 ปี นับจากวันที่ในงบดุล เช่น ที่ดิน
อาคารและอุปกรณ์ เงินลงทุนระยะยาว
ส่วนประกอบของงบแสดงฐานะการเงิน (ต่อ)
1.2 หนี้สิน หมายถึง ภาระผูกพันของสหกรณ์อันเกิดจากการกู้ยืม เครดิตทางการค้าหรือจากการอื่น ซึ่งจะต้องชำระคืนภายหน้าด้วยสินทรัพย์ หรือบริการ หนี้สิน แบ่งเป็น 2 ประเภทใหญ่ คือ
1. หนี้สินหมุนเวียน หมายถึง หนี้สินที่มีระยะเวลาการชำระคืนภายใน 1 ปีหรือภายในรอบระยะเวลาการดำเนินงานตามปกติ ของสหกรณ์ เช่น เจ้าหนี้การค้า ตั๋วเงินจ่าย เจ้าหนี้อื่น
2. หนี้สินไม่หมุนเวียน หมายถึง หนี้สินที่มีระยะเวลาการชำระเงินนานเกินกว่า 1 ปี หรือเกินกว่ารอบระยะเวลาการดำเนินงานตามปกติของสหกรณ์ เช่น เงินกู้ยืมระยะยาว
1.3 ส่วนของเจ้าของ หมายถึง ส่วนของสมาชิกที่ลงทุนถือหุ้นในสหกรณ์ หรือส่วนของสินทรัพย์
ที่เกินกว่าหนี้สิน ประกอบด้วย
1. ทุนเรือนหุ้น
2. ทุนสำรอง
3. ทุนสะสมตามข้อบังคับ ระเบียบและอื่น ๆ
4. กำไร (ขาดทุน) สุทธิประจำปี
ส่วนประกอบของงบแสดงฐานะการเงิน (ต่อ)
สหกรณ์……………..จำกัด
งบแสดงฐานะการเงิน
ณ วันที่ …………………..และ…………
ปี 25…… ปี 25…..
สินทรัพย์ บาท
หมายเหตุ
สินทรัพย์หมุนเวียน
เงินสดและเงินฝากธนาคาร 2 .…….…….. ………..
เงินฝากสหกรณ์อื่น …………… ………...
เงินส่งชำระหนี้ระหว่างทาง …………… ………...
เงินลงทุนระยะสั้น 3 ............. ............ เงินให้กู้ยืมระยะสั้น - สุทธิ 4 …………… ………...
ลูกหนี้ระยะสั้น – สุทธิ 5 …………… ………...
ดอกเบี้ยเงินให้กู้ค้างรับ – สุทธิ 5 …………… ………...
สินค้าคงเหลือ 7 …………… ……….. สินทรัพย์หมุนเวียนอื่น 8 …………… ………...
รวมสินทรัพย์หมุนเวียน …………… ………...
สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน
เงินลงทุนระยะยาว 3 …………… ………...
เงินให้กู้ยืมระยะยาว 4 ........... .........
ลูกหนี้ระยะยาว - สุทธิ 5 …………… ………...
ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ – สุทธิ 9 …………… ………...
สินทรัพย์ไม่มีตัวตน 10 …………… ………...
สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่น 11 …………… ………...
รวมสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน ............ ............
รวมสินทรัพย์ …………… ………...
หนี้สินไม่หมุนเวียน
เงินกู้ยืมระยะยาว 15 ………… ………...
เจ้าหนี้ค่าเช่าซื้อสินทรัพย์ 16 …………. ………...
หนี้สินไม่หมุนเวียนอื่น 17 …………. ………...
รวมหนี้สินไม่หมุนเวียน ………… ………...
รวมหนี้สิน ......... .........
หนี้สินและทุนของสหกรณ์
หนี้สินหมุนเวียน
เงินเบิกเกินฯและเงินกู้ยืมระยะสั้น 12 ………… ………...
เจ้าหนี้การค้าและตั๋วเงินจ่าย …………. ………...
ส่วนของหนี้สินไม่หมุนเวียนที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี 15 …………. ………...
เงินรับฝาก 13 …………. ………...
ค่าบำรุงสันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย …………. ………...
หนี้สินหมุนเวียนอื่น 14 …………. ………...
รวมหนี้สินหมุนเวียน ………… ………...
ทุนของสหกรณ์
ทุนเรือนหุ้น (มูลค่าหุ้นละ………บาท)
หุ้นที่ชำระเต็มมูลค่าแล้ว ………… …………..
หุ้นที่ชำระไม่ครบมูลค่า …………. …………..
ทุนสำรอง …………. …………...
ทุนสะสมตามข้อบังคับ ระเบียบอื่น ๆ 18 …………. ……………
กำไร (ขาดทุน) จากเงินลงทุนที่ยังไม่เกิดขึ้น 19 …………… ………………
ส่วนเกินทุนจากการตีราคาสินทรัพย์ …………. ……………
(ขาดทุนสะสม) …………. ……………
กำไร (ขาดทุน) สุทธิประจำปี …………. …………….
รวมทุนของสหกรณ์ …………. …………….
รวมหนี้สินและทุนของสหกรณ์ …………. …………….
หมายเหตุประกอบงบการเงินเป็นส่วนหนึ่งของงบการเงินนี้
(…………………)
ประธานกรรมการ
(…………………)
เลขานุการ
วันที่……………....
สินทรัพย์
หนี้สินและทุนของสหกรณ์
สินทรัพย์หมุนเวียน
เงินสดและเงินฝากธนาคาร
เงินลงทุน
ลูกหนี้การค้า
เงินให้กู้ยืมระยะสั้น
สินค้าคงเหลือ
สินทรัพย์หมุนเวียนอื่น
รวมสินทรัพย์หมุนเวียน
สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน :
เงินลงทุนระยะยาว
ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ – สุทธิ
สินทรัพย์ไม่มีตัวตน
สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่น
รวมสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน
= รวมสินทรัพย์
หนี้สินหมุนเวียน :
เงินกู้ยืม
เจ้าหนี้การค้า
หนี้สินหมุนเวียนอื่น
รวมหนี้สินหมุนเวียน
หนี้สินไม่หมุนเวียน :
เงินกู้ยืมระยะยาว
หนี้สินไม่หมุนเวียนอื่น
รวมหนี้สินไม่หมุนเวียน
ทุนของสหกรณ์ :
ทุนเรือนหุ้น
ทุนสำรอง
ทุนสะสมตามข้อบังคับ
กำไร(ขาดทุน)สุทธิ
รวมทุนของสหกรณ์
= รวมหนี้สินและทุนของสหกรณ์
+
+
+
ภาพรวม
งบแสดงฐานะการเงิน
สินทรัพย์
=
หนี้สิน + ทุน
หมายถึง งบที่แสดงผลการดำเนินงานของสหกรณ์สำหรับรอบระยะเวลาหนึ่งเพื่อสรุปให้เห็นว่าเมื่อเปรียบเทียบรายได้กับค่าใช้จ่ายของรอบระยะเวลาบัญชีนั้นแล้วสหกรณ์มีผลกำไรหรือขาดทุนสุทธิเท่าใด ซึ่งแยกเป็นประเภทใหญ่ ๆ ดังนี้
1. รายได้
2. ค่าใช้จ่าย
3. กำไร หรือ ขาดทุน
2. งบกำไรขาดทุน
2.1 รายได้ หมายถึงจำนวนเงินสด ลูกหนี้ หรือผลตอบแทนที่กิจการได้รับมาจากการประกอบการโดยปกติของกิจการก่อนหักค่าใช้จ่ายใด ๆ จากการขายสินค้าหรือบริการให้แก่ลูกค้า ซึ่งคำนวณได้เป็นจำนวนเงินที่แน่นอนจากลูกค้าผลตอบแทนที่เกิดจากการให้ใช้สินทรัพย์และรวมถึงกำไรที่ได้รับจากการขาย หรือแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ ดอกเบี้ยรับที่ได้จากการให้กู้ยืมเงินปันผลรับที่ได้จากการลงทุน
รายได้ แบ่งเป็น 2 ชนิด คือ
* รายได้โดยตรง หรือ รายได้จากการดำเนินงาน
* รายได้อื่น หรือ รายได้จากการดำเนินงานอื่น
งบกำไรขาดทุน (ต่อ)
2.2 ค่าใช้จ่าย หมายถึง ต้นทุนของสินค้าหรือบริการที่กิจการต้องจ่ายไปเพื่อก่อให้เกิดรายได้โดยค่าใช้จ่ายแบ่งเป็นประเภทใหญ่ ๆ ได้ ดังนี้
* ต้นทุนขาย
* ค่าใช้จ่ายการขายและบริหาร
* ดอกเบี้ยจ่าย หรือค่าใช้จ่ายทางการเงิน
* ภาษีเงินได้
งบกำไรขาดทุน (ต่อ)
2.3 กำไร หมายถึง ผลต่างระหว่างรายได้ทั้งหมดและค่าใช้จ่ายทั้งหมดของกิจการในกรณีที่รายได้สูงกว่าค่าใช้จ่าย กำไรแสดงถึงการเพิ่มขึ้นในสินทรัพย์สุทธิของกิจการในระหว่างรอบระยะเวลาบัญชีหนึ่ง กำไรทำให้ส่วนของกิจการเพิ่มขึ้น
2.4 ขาดทุน หมายถึง ผลต่างระหว่างรายได้ทั้งหมดและค่าใช้จ่ายทั้งหมดของกิจการในกรณีที่รายได้ต่ำกว่าค่าใช้จ่าย ขาดทุนแสดงถึงการลดลงในสินทรัพย์สุทธิของกิจการในระหว่างรอบระยะเวลาบัญชีหนึ่ง ขาดทุนทำให้ส่วนทุนของกิจการลดลง
งบกำไรขาดทุน (ต่อ)
สหกรณ์........………………จำกัด
งบกำไรขาดทุน
สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ ………………และ.................….
ปี 25......... ปี 25.........
บาท % บาท %
ขาย/บริการ ………. 100 .............. 100
หัก ต้นทุนขาย/บริการ(งบต้นทุนขาย/บริการ) ………. ……. .............. ........
กำไร(ขาดทุน) ขั้นต้น ………. .…… .............. ........
หัก กำไรจากการขายผ่อนชำระปีปัจจุบันที่ยัง
ไม่ได้รับเงิน ............ ......... ............ ........
บวก กำไรจากการขายผ่อนชำระปีก่อนที่ได้รับ
เงินในปีปัจจุบัน ……... ……. .............. ........
บวก รายได้เฉพาะธุรกิจ ……... ……. .............. ........
………. ……. .............. ........
หัก ค่าใช้จ่ายเฉพาะธุรกิจ ………. ……. .............. ........
กำไร(ขาดทุน)เฉพาะธุรกิจ (รายละเอียด1-4) ……... ……. .............. ........
ปี 25......... ปี 25.........
บาท % บาท %
บวก รายได้อื่น(รายละเอียด 5) ……... ……. .............. ........
รวม .…….. ……. .............. ........
หัก ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน (รายละเอียด 6) ……... ….... .............. ........
กำไร(ขาดทุน)ในการดำเนินงานก่อนรายการพิเศษ ………. …….. .............. ........
รายการพิเศษ ……... …….. .............. ........
กำไร (ขาดทุน) สุทธิ ……….. …….. .............. ........
รายละเอียดประกอบงบกำไรขาดทุน
- รายละเอียดกำไร (ขาดทุน) เฉพาะธุรกิจ
- รายละเอียดรายได้อื่น
- รายละเอียดค่าใช้จ่ายดำเนินงาน
- งบต้นทุนขาย/บริการ
- งบต้นทุนการผลิต
รายละเอียดประกอบงบการเงิน 1
รายละเอียดกำไร (ขาดทุน) เฉพาะธุรกิจสินเชื่อ
ปี 25....... ปี 25.......
บาท % บาท %
ดอกเบี้ยรับจากเงินให้กู้ - รับจริง .............. ......... .............. .........
- ค้างรับ ..........…. ........ .............. .........
รวม .........…. 100 .............. 100
หัก ต้นทุนบริการ .............. ......... .............. .........
กำไร (ขาดทุน) ขั้นต้น .............. ........ .............. .........
บวก รายได้เฉพาะธุรกิจ
- รายได้ค่าปรับลูกหนี้เงินกู้ .............. ......... .............. .........
- …………………………………………... .............. ......... .............. .........
รวมรายได้เฉพาะธุรกิจ .............. ......... .............. .........
หัก ค่าใช้จ่ายเฉพาะธุรกิจ
- หนี้สงสัยจะสูญลูกหนี้เงินกู้ .............. ......... .............. .........
- หนี้สงสัยจะสูญดอกเบี้ยเงินให้กู้ค้างรับ .............. ......... .............. .........
- ค่าใช้จ่ายในการติดตามหนี้ .............. ......... .............. .........
- เงินเดือน .............. ......... .............. .........
- .......................... .............. ......... .............. .........
รวมค่าใช้จ่ายเฉพาะธุรกิจ .............. ......... .............. .........
กำไร (ขาดทุน) เฉพาะธุรกิจ ............. ........ .............. .........
รายละเอียดประกอบงบการเงิน 2
รายละเอียดกำไร (ขาดทุน) เฉพาะธุรกิจจัดหาสินค้ามาจำหน่าย
ปี 25....... ปี 25.......
บาท % บาท %
สินค้าประเภทเกษตร
ขายปุ๋ย ............... ......... ...............… ..........
ขายเคมีการเกษตร ............... ......... ...............… ..........
ขายน้ำมัน ............... ......... ...............… ..........
ขายอาหารสัตว์ ............... ......... ...............… ..........
ขายสินค้าทั่วไป ............... ......... ...............… ..........
รวม ............... 100 ...............… 100
หัก ต้นทุนขาย ............... ......... ...............… ..........
กำไร (ขาดทุน) ขั้นต้น ............... ......... ...............… ..........
บวก รายได้เฉพาะธุรกิจ
- รายได้ค่าปรับลูกหนี้การค้า ............... ......... ...............… ..........
- สินค้าขาดบัญชีได้รับชดใช้ ............... ......... ...............… ..........
รวมรายได้เฉพาะธุรกิจ ............... ......... ...............… ..........
หัก ค่าใช้จ่ายเฉพาะธุรกิจ
- ค่าใช้จ่ายในการขาย ............… ......... ...............… .........
- ดอกเบี้ยจ่ายเงินกู้เพื่อจัดหาวัสดุการเกษตร ............… ......... ...............… .........
- หนี้สงสัยจะสูญลูกหนี้การค้า ............… ......... ...............… .........
- ค่าเสียหายจากสินค้าขาดบัญชี ............… ......... ...............… .........
- ค่าเสื่อมราคาโรงเก็บสินค้า ............… ......... ...............… ......…
- เงินเดือน ............… ......... ...............… ......…
รวมค่าใช้จ่ายเฉพาะธุรกิจ ............… ......... ...............… ......…
กำไร (ขาดทุน) เฉพาะธุรกิจ ............… ......... ...............… ......…
รายละเอียดประกอบงบการเงิน 3
รายละเอียดกำไร (ขาดทุน) เฉพาะธุรกิจรวบรวมผลิตผล
ปี 25....... ปี 25........
บาท % บาท %
ขายข้าวเปลือก ............... .....… ..........… . .......
......................... ............... .....… ...........… ........
รวม ............... 100 ..........… 100
หัก ต้นทุนขาย ............... .....… ..........… ........
กำไร (ขาดทุน) ขั้นต้น ............... .....… ..........… ........
บวก รายได้เฉพาะธุรกิจ ............... .....… ..........… . .......
- ผลิตผลขาดบัญชีได้รับชดใช้ ............... .....… ..........… . .......
- ………………….. ............... .....… ..........… ........
รวมรายได้เฉพาะธุรกิจ ............... .....… ..........… ........
หัก ค่าใช้จ่ายเฉพาะธุรกิจ
- ค่าใช้จ่ายในการขาย ............... ........ ............... ........
- ค่าใช้จ่ายในการรวบรวมและ
เก็บรักษาผลิตผล ............... ........ ............... ........
- ดอกเบี้ยเงินกู้เพื่อสร้างฉาง ............... ........ ............... ........
- ดอกเบี้ยเงินกู้เพื่อรวบรวมผลิตผล ............... ........ ............... ........
- ค่าเสื่อมราคาฉางและอุปกรณ์ ............... ........ ............... ........
- ค่าเสียหายจากผลิตผลขาดบัญชี ............... ........ ............... ........
- เงินเดือน ............... ........ ............... ........
- ............................ ............... ........ ............... ........
รวมค่าใช้จ่ายเฉพาะธุรกิจ ............... ........ ............... ........
กำไร (ขาดทุน) เฉพาะธุรกิจ ............... ........ ............... ........
หัก ค่าใช้จ่ายเฉพาะธุรกิจ
- ค่าใช้จ่ายสำหรับแปลงสาธิต .............… ....… ..........… .......
- ค่าบำรุงรักษาเครื่องจักร .............… ....… ..........… .......
และอุปกรณ์ .............… ....… ..........… .......
- ค่าเสื่อมราคาเครื่องจักร
และอุปกรณ์ .............… ....… ..........… .......
- เงินเดือน .............… ....… ..........… .......
- .......................... .............… ....… ..........… .......
รวมค่าใช้จ่ายเฉพาะธุรกิจ .............… ....… ..........… .......
กำไร (ขาดทุน) เฉพาะธุรกิจ .............… ....… ..........… .......
รายละเอียดประกอบงบการเงิน 5
รายละเอียดรายได้อื่น
ปี 25....... ปี 25........
บาท % บาท %
ดอกเบี้ยเงินฝากธนาคาร ..............… ......... .........…….. ..........
ดอกเบี้ยเงินฝากสหกรณ์อื่น ..............… ......... .........…….. ..........
รายได้ค่าเช่า ..............… ......... .........…….. ..........
ค่าธรรมเนียมแรกเข้า ..............… ......... .........…….. ..........
ค่าธรรมเนียมโอนหุ้น ..............… ......... .........…….. ..........
ผลตอบแทนการลงทุนถือหุ้น ..............… ......... .........…….. ..........
……………………………… ..............… ......... .........…….. ..........
……………………………… ..............… ......... .........…….. ..........
……………………………… ..............… ......... .........…….. ..........
รายได้เบ็ดเตล็ด ..............… ......... .........…….. ..........
..............… ......... .........…….. ..........
รายละเอียดประกอบงบการเงิน 6
รายละเอียดค่าใช้จ่ายดำเนินงาน
ปี 25........ ปี 25........
บาท % บาท %
เงินเดือนและค่าจ้าง .............… .......... ............… .......…
ค่าล่วงเวลา .............… .......... ............… .......…
ค่าเบี้ยเลี้ยงพาหนะ .............… .......... ............… .......…
ค่าเบี้ยประชุม .............… .......... ............… .......…
ค่ารับรอง .............… .......... ............… .......…
บำเหน็จเจ้าหน้าที่ .............… .......... ............… .......…
ค่าเครื่องเขียนแบบพิมพ์ .............… .......... ............… .......…
ค่าใช้จ่ายในการประชุมใหญ่ .............… .......... ............… .......…
…………………………………. .............… .......... ............… .......…
............................................... .............… .......... ............… .......…
ค่าใช้จ่ายอื่น .............… .......... ............… ..........
.............… .......... ............… ..........
รายได้
รายได้จากการขายบริการ
รายได้ดอกเบี้ยและผลตอบแทนจากการลงทุน
รายได้ที่ไม่ใช่ดอกเบี้ย
รายได้อื่น
ฯลฯ
รวมรายได้
-
ค่าใช้จ่าย
ต้นทุนขาย/บริการ
ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร
ค่าใช้จ่ายจากการดำเนินงาน
ฯลฯ
รวมค่าใช้จ่าย
- / +
กำไร (ขาดทุน) ในการดำเนินงานก่อนรายการพิเศษ
รายการพิเศษ
กำไร (ขาดทุน) สุทธิ
ภาพรวม
งบกำไรขาดทุน
รายได้
–
ค่าใช้จ่าย
= กำไร (ขาดทุน)
3. งบต้นทุนขาย/บริการ
เป็นรายงานที่แสดงให้ทราบถึงต้นทุน
ในการขายสินค้าและการให้บริการแต่ละธุรกิจ
ของสหกรณ์ในรอบระยะเวลาหนึ่ง
สหกรณ์......................…………จำกัด
งบต้นทุนขาย/บริการ
สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ ………………และ.................….
ปี 25......... ปี 25.........
บาท บาท
ธุรกิจสินเชื่อ
ดอกเบี้ยจ่าย ...............… ................
ธุรกิจจัดหาสินค้ามาจำหน่าย
สินค้าประเภทเกษตร
สินค้าคงเหลือต้นปี ...............… ................
บวก - ซื้อสินค้า ...............… ................
- ค่าใช้จ่ายในการซื้อสินค้า ...............… ................
- …………………. ...............… ................
- .............................. ...............… ................
รวม ..............… ................
หัก สินค้าคงเหลือสิ้นปี
- สินค้าสภาพปกติ ...............… ................
- สินค้าเสื่อมชำรุด ...............… ................
ต้นทุนขาย ...............… ................
ธุรกิจรวบรวมผลิตผล
สินค้าคงเหลือต้นปี ................... ..................
บวก - ซื้อผลิตผล ................... ..................
- ต้นทุนการผลิต ................... ..................
- ค่าใช้จ่ายในการซื้อผลิตผล ................... ..................
- …………………. ................... ..................
- …………………. ................... ..................
รวม ................... ..................
หัก สินค้าคงเหลือสิ้นปี
- สินค้าสภาพปกติ ................... ..................
- สินค้าเสื่อมชำรุด ................... ..................
ต้นทุนขาย ................... .................
ธุรกิจให้บริการและส่งเสริมการเกษตร
................................... ................... ..................
.................................... ................... ..................
..................................... ................... ..................
ต้นทุนบริการ ................... ..................
รวมต้นทุนขาย/บริการ ................... ..................
4. งบต้นทุนการผลิต
เป็นรายงานที่แสดงให้ทราบถึงต้นทุน
ในการผลิตสินค้าหรือแปรรูปผลิตผลหรือ
ผลิตภัณฑ์ของสหกรณ์ในรอบระยะเวลาหนึ่ง
สหกรณ์......................………………จำกัด
งบต้นทุนการผลิต
สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ ………………และ............….
ปี 25........ ปี 25........
บาท บาท
วัตถุดิบคงเหลือต้นปี ..................… ...................
บวก - ซื้อวัตถุดิบ ..................… ...................
- ค่าใช้จ่ายในการซื้อ ..................… ...................
รวม ..................… ...................
หัก วัตถุดิบคงเหลือสิ้นปี
- วัตถุดิบสภาพปกติ .................… ...................
- วัตถุดิบเสื่อมชำรุด .................. ...................
วัตถุดิบใช้ในการผลิต .................… ...................
เงินเดือนและค่าจ้าง .................… ...................
ค่าใช้จ่ายในการผลิต
ค่าไฟฟ้า .................… ...................
ค่าวัสดุสิ้นเปลือง .................… ...................
ค่าซ่อมบำรุงรักษาเครื่องจักร/อุปกรณ์ .................… ...................
ค่าน้ำมันเชื้อเพลิง .................… ...................
ค่าเสื่อมราคาเครื่องจักรและอุปกรณ์ .................… ...................
................................... .................. ...................
ต้นทุนการผลิต .................. ...................
หมายเหตุประกอบงบการเงิน�สำหรับปีสิ้นสุดวันที่..................และ...........
14. ทุนสะสมตามข้อบังคับ ระเบียบและอื่น ๆ
15. กำไร (ขาดทุน) จากเงินลงทุนที่ยังไม่เกิดขึ้น
16. กำไร (ขาดทุน) สุทธิประจำปี
10. เงินรับฝาก
11. เงินกู้ยืม
12. เจ้าหนี้ค่าเช่าซื้อสินทรัพย์
13. หนี้สินอื่น
หมายเหตุประกอบงบการเงิน (ต่อ)
17. การดำรงสินทรัพย์สภาพคล่องของสหกรณ์
แต่ก่อนวันที่ผู้สอบบัญชีแสดงความเห็นต่องบการเงิน
19. เหตุการณ์ที่อาจเกิดขึ้นในภายหน้า
หมายเหตุประกอบงบการเงิน (ต่อ)
เครื่องมือ/เทคนิคที่ใช้วิเคราะห์งบการเงิน
🕮 การวิเคราะห์แนวตั้งหรือการย่อส่วนตามแนวดิ่ง
🕮 การวิเคราะห์แนวโน้มหรือการวิเคราะห์แนวนอน
Financial Statement Analysis
🕮 การวิเคราะห์อัตราส่วนทางการเงิน
�การวิเคราะห์ตามแนวตั้งหรือการย่อส่วนตามแนวดิ่ง �
การวิเคราะห์ตามแนวตั้งหรือการย่อส่วนตามแนวดิ่ง
เป็นการวิเคราะห์โครงสร้างงบการเงิน โดยนำตัวเลขในงบการเงินมาย่อส่วนลงด้วยการคำนวณออกมาเป็นอัตราร้อยละของยอดรวม ทำให้ง่าย ต่อการอ่านงบการเงินและแปลความหมาย
🟂 ใช้ข้อมูลจากงบการเงินปีเดียว ทำให้ทราบโครงสร้างงบการเงิน
🟂 ใช้ข้อมูลจากงบการเงินเปรียบเทียบตั้งแต่ ๒ ปีขึ้นไป ทำให้ทราบ การเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างงบการเงิน
🟂 ใช้ข้อมูลจากงบการเงินของสหกรณ์เปรียบเทียบกับงบการเงิน
ของสหกรณ์อื่น หรือกิจการอื่นที่ดำเนินธุรกิจประเภทเดียวกัน
ทำให้ได้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์มากขึ้น
งบแสดงฐานะการเงิน
รายการที่เทียบเป็น 100 % คือ ยอดรวมสินทรัพย์ หรือยอดรวมหนี้สินและทุน การวิเคราะห์ตามแนวตั้งของรายการในงบดุล
- ด้านสินทรัพย์ ให้คำนวณเป็นอัตราร้อยละของยอดรวมสินทรัพย์
- ด้านหนี้สินและทุน ให้คำนวณเป็นอัตราร้อยละของยอดรวม
หนี้สินและทุน
งบกำไรขาดทุน
รายการที่เทียบเป็น 100 % คือ ยอดขาย / บริการ การวิเคราะห์ตามแนวตั้งของรายการในงบกำไรขาดทุน ให้คำนวณเป็นอัตราร้อยละของยอดขาย / บริการ
🕮 การวิเคราะห์แนวตั้ง
Financial Statement Analysis
สินทรัพย์
หนี้สินและทุน
สินทรัพย์
สินทรัพย์หมุนเวียน
จำนวนเงิน
ร้อยละ
เงินสดและเงินฝากธนาคาร
90,000.00
8.70
ลูกหนี้ (สุทธิ)
80,000.00
7.73
สินค้าคงเหลือ
400,000.00
38.65
วัสดุคงเหลือ
5,000.00
0.48
รวมสินทรัพย์หมุนเวียน
575,000.00
55.56
สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน
460
,000.00
44.44
รวมสินทรัพย์
1,035,000.00
100
หนี้สินและทุน
หนี้สินหมุนเวียน
เจ้าหนี้การค้า
100,000.00
9.66
เงินรับฝาก
68,000.00
6.57
หนี้
สินหมุนเวียนอื่น
15,000.00
1.45
รวมหนี้สินหมุนเวียน
183,000.00
17.68
หนี้สินไม่หนุนเวียน
25,000.00
2.42
รวมหนี้สิน
208,000.00
2.10
ทุนข
องสหกรณ์
ทุนเรือนหุ้น
600,000.00
57.97
เงินสำรอง
130,000.00
12.56
ทุนสะสมตามข้อบังคับ ระเบียบและอื่น ๆ
36,000.00
3.48
กำไรสุทธิประจำปี
610,000.00
5.89
รวมทุนข
องสหกรณ์
827,000.00
79.90
รวมหนี้สินและทุนของสหกรณ์
1,035,000.00
100
วิเคราะห์ทุกรายการ
🕮 การวิเคราะห์แนวตั้ง (ต่อ)
Financial Statement Analysis
55.56
วิเคราะห์เฉพาะกลุ่มรายการ
วัสดุคงเหลือ 5000.00 0.87
เงินสด / เงินฝากธนาคาร 90,000.00 15.65
จำนวนเงิน ร้อยละ
สินค้าคงเหลือ 400,000.00 69.57
ลูกหนี้ (สุทธิ ) 80,000.00 13.91
สินทรัพย์หมุนเวียน
รวมสินทรัพย์หมุนเวียน 575,000.00 100
🕮 การวิเคราะห์แนวตั้ง (ต่อ)
Financial Statement Analysis
ปี 2554
บาท %
ข้อสังเกตของการวิเคราะห์ตามแนวตั้ง
1. การวิเคราะห์ตามแนวตั้งนิยมใช้วิเคราะห์เฉพาะประเภทรายการ หรือกลุ่มรายการ เช่น วิเคราะห์สินทรัพย์หมุนเวียน หนี้สินหมุนเวียน ทุนของสหกรณ์ เป็นต้น
2. การวิเคราะห์ตามแนวตั้งไม่สามารถวิเคราะห์ได้อย่างแน่นอนถึงฐานะ การเงินและผลการดำเนินงานของสหกรณ์ เนื่องจากไม่มีการเปรียบเทียบ ผลลัพธ์กับเกณฑ์วัดใดๆ เช่น ไม่มีการเปรียบเทียบกับอัตราส่วน มาตรฐานผลของสหกรณ์ประเภทและขนาดเดียวกัน เป็นต้น
การวิเคราะห์แนวโน้มหรือการวิเคราะห์แนวนอน
การวิเคราะห์แนวโน้มหรือการวิเคราะห์แนวนอน
เป็นการวิเคราะห์เพื่อทราบการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในอดีตจนถึงปัจจุบันและพิจารณาแนวโน้ม หรือทิศทางที่ควรจะเป็นในอนาคตของรายการต่างๆ ในงบการเงิน โดยนำข้อมูลจากงบการเงินในระยะเวลาหลายๆ ปี ต่อเนื่องกันมาวิเคราะห์และพิจารณาข้อมูล หรือปัจจัยอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องด้วย เช่น สภาพเศรษฐกิจ นโยบายของภาครัฐ คู่แข่งทางธุรกิจ เป็นต้น
57
ตัวอย่าง การวิเคราะห์แนวโน้มจากข้อมูลเดิม
ในปี 25x2 มียอดขาย/บริการลดลง แต่ในปี 25x3 และปี 25x4 มียอดขาย/บริการเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง แต่กลับลดลงอีกในปี 25x5 ในปี 25x4 มียอดขาย/บริการเพิ่มขึ้น 2.1 ล้านบาท สูงสุดในรอบ 5 ปี ส่วนต้นทุนขาย/บริการในปี 25x2 ลดลง แต่ในปี 25x3 มีต้นทุนขาย/บริการเพิ่มขึ้น 830,000 บาท สูงสุดในรอบ 5 ปี และกำไรสุทธิในปี 25x2 ลดลงเช่นเดียวกัน แต่ในปี 25x3 และปี 25x4 มีกำไรสุทธิเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ในปี 25x4 มีกำไรสุทธิเพิ่มขึ้น 590,000 บาท สูงสุดในรอบ 5 ปี
58
ตัวอย่าง การวิเคราะห์อัตราร้อยละของปีฐานคงที่
ในปี 25x2 มีอัตรากำไรสุทธิลดลงเมื่อเทียบกับปี 25x1 ซึ่งเป็นปีฐาน และในปี 25x3 ถึง ปี25x4 อัตรากำไรสุทธิมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โดยในปี 25x4 มีอัตราการเพิ่มขึ้นของกำไรสุทธิค่อนข้างสูง เนื่องจากมีอัตราการเพิ่มขึ้นของยอดขาย/บริการสูงกว่าอัตราการเพิ่มขึ้นของต้นทุนขาย/บริการ แม้ว่าในปี 25x5 จะมีอัตรากำไรสุทธิลดลง แต่เมื่อเทียบกับปี 25x1 แล้ว ยังมีอัตรากำไรสุทธิมากกว่าปีฐาน แสดงถึงสหกรณ์มีผลการดำเนินงานดีขึ้นโดยตลอดตั้งแต่ ปี 25x3
59
ตัวอย่าง การวิเคราะห์อัตราร้อยละของปีฐานเคลื่อนที่
ในปี 25x2 มีอัตรารายได้ลดลง ร้อยละ 8.18 แต่ในปี 25x3 และปี 25x4 มีอัตรารายได้เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง โดยในปี 25x4 มีอัตรารายได้เพิ่มขึ้นร้อยละ 28.00 สูงสุดในรอบ 5 ปี
ส่วนอัตราต้นทุนขาย/บริการในปี 25x2 ลดลงร้อยละ 3.04 แต่ในปี 25x3 มีอัตราต้นทุนขาย/บริการเพิ่มขึ้น ร้อยละ 28.92 สูงสุดในรอบ 5 ปี และอัตรากำไรสุทธิในปี 25x2 ลดลงร้อยละ 15.31 แต่ในปี 25x3 และปี 25x4 มีอัตรากำไรสุทธิเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง โดยในปี 25x4
มีอัตรากำไรสุทธิเพิ่มขึ้น ร้อยละ 54.13 สูงสุดในรอบ 5 ปี
ข้อสังเกตของการวิเคราะห์แนวโน้มหรือการวิเคราะห์แนวนอน
1. การวิเคราะห์แนวโน้มอาจเลือกคำนวณเฉพาะรายการที่ต้องการ ทราบและรายการที่สัมพันธ์กัน ไม่จำเป็นต้องคำนวณทุกรายการ
2. การวิเคราะห์อัตราร้อยละของปีฐานคงที่ อัตราการเปลี่ยนแปลง จะเพิ่มขึ้นหรือลดลงเพียงใด ขึ้นอยู่กับตัวเลขที่ใช้เป็นฐานในการ คำนวณ หากตัวเลขในปีฐานน้อยอัตราการเปลี่ยนแปลงจะเพิ่ม มากขึ้น ทั้งที่ในระหว่างปีบัญชีจำนวนเงินของรายการนั้นมีการ เปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อย
3. การวิเคราะห์อัตราร้อยละของปีฐานเคลื่อนที่ อัตราการเปลี่ยนแปลง จะเพิ่มขึ้น หรือลดลง เพียงขึ้นอยู่กับตัวเลขที่ใช้เป็นฐานในการ คำนวณ ซึ่งเปลี่ยนแปลงไปเรื่อยๆ ส่งผลให้ไม่ทราบแนวโน้ม ของการดำเนินธุรกิจที่แท้จริง
เป็นการวิเคราะห์โดยนำรายการต่างๆ ในงบการเงินทั้ง งบดุลและงบกำไรขาดทุนตั้งแต่ ๒ รายการขึ้นไปมาเทียบให้อยู่ในรูปของอัตราส่วน แล้วหาผลลัพธ์ให้อยู่ในรูปเท่า หรือร้อยละ
ทั้งนี้ รายการที่นำมาเปรียบเทียบกันจะต้องเป็นรายการที่มีความสัมพันธ์กัน ซึ่งจะเป็นประโยชน์ในการแปลความหมายและใช้เปรียบเทียบข้อมูลอื่นๆ ทำให้เข้าใจสถานการณ์ทางการเงินและสภาพการดำเนินงานของสหกรณ์
การวิเคราะห์เปรียบเทียบอัตราส่วนทางการเงิน
กระทำได้ 3 รูปแบบ
1. การเปรียบเทียบอัตราส่วนทางการเงินของสหกรณ์ปีปัจจุบันกับปีก่อนๆ เช่น เปรียบเทียบอัตรากำไรสุทธิของสหกรณ์ในช่วง 5 ปี คือ 25x1 ถึงปี 25 x5 เป็นต้น
2. การเปรียบเทียบอัตราส่วนทางการเงินของสหกรณ์กับสหกรณ์อื่นที่มีขนาดธุรกิจใกล้เคียงกัน โดยเปรียบเทียบในช่วงเวลาเดียวกัน
3.การเปรียบเทียบอัตราส่วนทางการเงินของสหกรณ์กับอัตราส่วนมาตรฐาน
อัตราส่วนทางการเงิน (CAMELS)
C – Capital Strength
A – Asset Quality
M – Management Ability
E – Earning
L – Liquidity
S – Sensitivity
CAMELS ANALYSIS
C - Capital - เงินทุน
เป็นการวิเคราะห์แหล่งเงินทุนที่สามารถรองรับ หรือป้องกันผลกระทบจากความเสี่ยงทางด้านธุรกิจและ การเงินที่เกิดขึ้นกับสหกรณ์
แหล่งเงินทุน ประกอบด้วย
ทุนเรือนหุ้น ทุนสำรอง ทุนสะสม
ตามระเบียบข้อบังคับ กำไรสุทธิ และ
การจัดหาเงินทุนในรูปของการก่อหนี้ผูกพัน
A - Asset Quality�คุณภาพของสินทรัพย์
คุณภาพของสินทรัพย์เป็นการวิเคราะห์สินทรัพย์ ที่ลงทุนได้ก่อให้เกิดรายได้แก่สหกรณ์อย่างไร และได้ถูกใช้ไปอย่างมีประสิทธิภาพหรือไม่ สินทรัพย์ที่จะวัดประสิทธิภาพในที่นี้ คือ ลูกหนี้ สินค้าคงคลัง และสินทรัพย์รวม
M - Management � ความสามารถในการบริหาร
ความสามารถในการบริหารงานเป็นการวิเคราะห์ถึงความสามารถของฝ่ายบริหารในการวางกลยุทธ์และจัดโครงสร้างองค์กรในการนำพาองค์กรให้บรรลุวัตถุประสงค์ของกิจการอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ท่ามกลางสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจและสังคมที่กิจการเผชิญอยู่ ให้บรรลุวัตถุประสงค์ของกิจการ ได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
E - Earning � ความสามารถทำกำไร
วิเคราะห์ถึงความสามารถในการแข่งขันของสหกรณ์ ในธุรกิจที่สหกรณ์ดำเนินอยู่ ซึ่งจะประกอบไปด้วยการรักษาอัตราค่าใช้จ่ายดำเนินงาน ต่อกำไรก่อนหักค่าใช้จ่ายดำเนินงานให้ต่ำ และเพิ่มอัตรากำไรขั้นต้นในแต่ละธุรกิจให้มากที่สุด รวมทั้งการวิเคราะห์ถึงคุณภาพและแนวโน้มของกำไรในอนาคตของสหกรณ์
L - Liquidity - สภาพคล่อง
สภาพคล่อง เป็นการพิจารณาความเพียงพอของเงินสดหรือสินทรัพย์ที่มีสภาพใกล้เคียงเงินสด รวมถึงทรัพย์อื่นที่สามารถเปลี่ยนเป็นเงินสดได้ง่าย สภาพคล่องวัดได้จากอัตราส่วนเงินทุนหมุนเวียน ซึ่งคำนวณได้จากสัดส่วนระหว่างสินทรัพย์หมุนเวียนกับหนี้สินหมุนเวียน
หากสหกรณ์มีความเสี่ยงของเงินทุนสหกรณ์จำเป็นต้องรักษาสภาพคล่องให้สูงเพียงพอ เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาการ ขาดสภาพคล่องทางการเงิน
�S – Sensitivity ผลกระทบ �
เป็นผลกระทบที่เกิดจากปัจจัยแวดล้อม ที่เกี่ยวของสหกรณ์ ด้านนโยบายของรัฐบาล/หน่วยงานกำกับดูแล เช่น นโยบายการปรับค่าจ้างแรงงาน
¤ การใช้อัตราส่วนทางการเงิน
¤ การใช้อัตราส่วนทางการเงิน�วัดความเพียงพอของเงินทุนต่อความเสี่ยง (C)
1. อัตราส่วนหนี้สินทั้งสิ้นต่อทุน
2. อัตราส่วนทุนสำรองต่อสินทรัพย์
5. อัตราการเติบโตทุนของสหกรณ์
●ใช้วัดความสามารถในการก่อหนี้ของสหกรณ์ว่า จะก่อหนี้ได้ มากน้อยเพียงใดจึงจะเหมาะสมและไม่เสี่ยงต่อเจ้าหนี้ที่จะได้รับชำระหนี้ คืนโดยเทียบสัดส่วนระหว่างหนี้สินและทุนของสหกรณ์ เพื่อวัดความสัมพันธ์ของ เจ้าหนี้กับส่วนของทุนว่ามีจำนวนมากน้อยเพียงใด โดยความสามารถในการชำระหนี้สิน จะเกิดขึ้นเมื่อสหกรณ์มีรายได้เพียงพอสำหรับการชำระหนี้และดอกเบี้ย
● อัตราส่วนนี้สูงเท่ากับเจ้าหนี้ต้องรับภาระความเสี่ยงจากการชำระหนี้ ในทางตรงข้าม หากอัตราส่วนนี้ต่ำเกินไปจะสรุปว่าดีก็ไม่เสมอไปต้องพิจารณาปัจจัยอื่นประกอบด้วย
1.อัตราส่วนหนี้สินทั้งสิ้นต่อทุน (เท่า)
อัตราส่วนหนี้สินทั้งสิ้นต่อทุน (เท่า) = หนี้สินทั้งสิ้น
ทุนของสหกรณ์
หนี้สินทั้งสิ้น ได้จากงบแสดงฐานะการเงิน รายการยอดรวมหนี้สิน
ทุนของสหกรณ์ ได้จากงบแสดงฐานะการเงิน รายการยอดรวมทุน ของสหกรณ์
1.อัตราส่วนหนี้สินทั้งสิ้นต่อทุน (เท่า) ต่อ
วิเคราะห์งบการเงิน - Financial Statement Analysis
อัตราส่วนหนี้สินทั้งสิ้นต่อทุน
ปี 2555
= 208,000
827,000
= 0.25 ต่อ 1
ปี 2554
= 210,000
800,000
= 0.26 ต่อ 1
ตัวอย่าง
= หนี้สินทั้งสิ้น
ทุนของสหกรณ์
ใช้วัดว่าเงินทุนที่สหกรณ์มีทั้งหมดมีกี่ส่วนที่เป็นทุนสำรองของสหกรณ์
โดยเทียบสัดส่วนของทุนสำรองกับสินทรัพย์รวมทั้งสิ้นเพื่อวัดความสัมพันธ์
ของทุนสำรองกับทุนดำเนินงานของสหกรณ์ว่ามีจำนวนมากน้อยเพียงใด หากมี
ค่าสูง เท่าไรก็แสดงถึงความเสี่ยงที่ลดลง เพราะในการดำเนินงานนั้นหากเงินทุน
ที่ใช้ได้มาจากทุนสำรองของตนเอง และการดำเนินงานมีผลกำไรสมาชิก
ของสหกรณ์ก็จะได้รับประโยชน์มากกว่าการดำเนินงานโดยใช้ทุนดำเนินงาน
ที่ได้มาจากการกู้ยืม ซึ่งจะมีภาระค่าใช้จ่ายจากดอกเบี้ยจ่าย
2. อัตราส่วนทุนสำรองต่อสินทรัพย์ (เท่า)
ทุนสำรองต่อสินทรัพย์ (เท่า) = ทุนสำรอง
สินทรัพย์ทั้งสิ้น
ทุนสำรอง ได้จากงบแสดงฐานะการเงิน รายการทุนสำรอง
สินทรัพย์ทั้งสิ้น ได้จากงบแสดงฐานะการเงิน รายการยอดรวมสินทรัพย์
2. อัตราส่วนทุนสำรองต่อสินทรัพย์ (เท่า) ต่อ
ใช้วัดผลตอบแทนต่อส่วนของทุนว่าสหกรณ์ได้รับผลตอบแทนจากเงินทุนของตนเองกลับคืนในอัตราร้อยละเท่าใด หากอัตราส่วนนี้สูงย่อมแสดงถึงประสิทธิภาพในการใช้เงินทุนเพื่อหากำไรได้สูง
3.อัตราผลตอบแทนต่อส่วนของทุน (ร้อยละ)
ทุนถัวเฉลี่ย
อัตราผลตอบแทนต่อส่วนของทุน (%) = กำไรสุทธิ x 100
ทุนถัวเฉลี่ย
กำไรสุทธิ ได้จากงบกำไรขาดทุน รายการกำไรสุทธิ
ได้จากงบแสดงฐานะการเงิน รายการทุนของสหกรณ์ปีปัจจุบัน บวกด้วย ทุนของสหกรณ์ ปีก่อนแล้วหารด้วย 2
3.อัตราผลตอบแทนต่อส่วนของทุน (ร้อยละ) ต่อ
วิเคราะห์งบการเงิน - Financial Statement Analysis
อัตราผลตอบแทนต่อส่วนของทุน
ทุนถัวเฉลี่ย
2
= ทุนปีปัจจุบัน+ ปีก่อน
ปี 2555
= 61,000 x 100
827,000 + 800,000
2
= ร้อยละ 7.50
ปี 2554
= 46,000 x 100
800,000 + 780,000
2
= ร้อยละ 5.82
กำไรสุทธิ X 100
ทุนถัวเฉลี่ย
ตัวอย่าง
หนี้สินทั้งสิ้นปีปัจจุบัน – หนี้สินทั้งสิ้นปีก่อน x 100
หนี้สินทั้งสิ้นปีก่อน
เป็นอัตราส่วนที่ใช้พิจารณาการเปลี่ยนแปลงของหนี้สินว่ามีการเพิ่มขึ้น หรือลดลงอย่างไร
กรณีอัตราส่วนนี้มีผลลัพธ์เพิ่มขึ้น แสดงว่าสหกรณ์ก่อหนี้เพิ่มขึ้นจากปีก่อน เป็นผลให้มีภาระดอกเบี้ยจ่ายเงินกู้เพิ่มขึ้น สหกรณ์จำเป็นต้องเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารงาน โดยการสร้างรายได้เพิ่มขึ้น และ / หรือ ลดรายจ่ายที่ไม่จำเป็นลง
4. อัตราการเติบโตของหนี้ (%)
ทุนของสหกรณ์ปีปัจจุบัน – ทุนของสหกรณ์ปีก่อน x 100
ทุนของสหกรณ์ปีก่อน
เป็นอัตราส่วนที่ใช้พิจารณาการเปลี่ยนแปลงของทุนว่ามีการเพิ่มขึ้นหรือลดลงอย่างไร
กรณีอัตราส่วนนี้มีผลลัพธ์เพิ่มขึ้น แสดงว่าสหกรณ์มีเงินทุนเพิ่มขึ้นจากปีก่อน ไม่ว่าจะเป็นการเพิ่มขึ้นจากการระดมทุนจากสมาชิก หรือจากผลการดำเนินงานของสหกรณ์ก็ตาม ทั้งนี้ การมีเงินทุนเพิ่มขึ้นจะส่งผลต่อความเพียงพอของเงินทุนต่อความเสี่ยงด้วย
5. อัตราการเติบโตของทุนสหกรณ์ (%)
ตัวอย่าง สรุปผลความเพียงพอของเงินทุนต่อความเสี่ยง (C)
ตัวอย่าง(ตัวเลขสมมุติ)
1. อัตราส่วนหนี้สินทั้งสิ้นต่อทุน( เท่า) ปีปัจจุบัน 1.22 เท่า ปีก่อน 1.16 เท่า
2. อัตราส่วนทุนสำรองต่อสินทรัพย์(เท่า)ปีปัจจุบัน 0.02 ปีก่อน 0.02
3. อัตราผลตอบแทนต่อส่วนของทุน (%) ปีปัจจุบันร้อยละ 8.20
ปีก่อน ร้อยละ 8.51
ตัวอย่าง สรุปผลความเพียงพอของเงินทุนต่อความเสี่ยง (C) กล่าวคือ
ข้อเสนอแนะ ดังนั้น สหกรณ์ควรบริหารสินทรัพย์เพื่อสร้างรายได้เพียงพอสำหรับการชำระหนี้และดอกเบี้ยเมื่อหนี้ถึงกำหนดชำระ หรือระดมทุนให้เพียงพอเพื่อรองรับความเสี่ยง กล่าวคือควรดำรงสภาพคล่องให้เพียงพอในช่วงระยะเวลาที่หนี้ถึงกำหนดชำระ
อัตราส่วนหนี้สินทั้งสิ้นต่อทุนสูงขึ้นกว่าปีก่อน อัตราทุนสำรองต่อสินทรัพย์เท่ากับปีก่อน และอัตราผลตอบแทนต่อส่วนของทุนลดลงจากปีก่อน เนื่องจากต้องรับภาระเกี่ยวกับดอกเบี้ยจ่ายจากการกู้ยืมเงินของสหกรณ์ เป็นต้น
6. อัตราการค้างชำระหนี้ของลูกหนี้
7. อัตราหมุนของสินทรัพย์
8. อัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์
9. อัตราการเติบโตของสินทรัพย์
¤ การใช้อัตราส่วนทางการเงิน�วัดคุณภาพสินทรัพย์ (A)
6. อัตราการค้างชำระของลูกหนี้(ร้อยละ)
อัตราส่วนนี้จะใช้วัดว่าจำนวนลูกหนี้ที่ถึงกำหนดชำระนั้น มีลูกหนี้ไม่สามารถชำระหนี้ได้ ตามกำหนดเป็นร้อยละเท่าใด โดยวัดอัตราการค้างชำระของสมาชิกที่มีต่อสหกรณ์ หากอัตราส่วนนี้ต่ำ แสดงว่าลูกหนี้ผิดนัดชำระหนี้คืนต่อสหกรณ์น้อยด้วย หมายถึงลูกหนี้ที่ปรากฏในงบการเงินเป็นหนี้ที่มีคุณภาพ สามารถเปลี่ยนเป็นเงินสดได้เร็ว เป็นผลให้สหกรณ์สามารถนำเงินได้รับชำระหนี้ไปหาประโยชน์ได้มากขึ้น ขณะเดียวกันสหกรณ์ก็ได้รับผลตอนแทนในรูปของรายได้เพิ่มขึ้นด้วย
อัตราการค้างชำระ (%) = หนี้ที่ไม่สามารถชำระได้ตามกำหนด x 100
หนี้ที่ถึงกำหนดชำระ
6.อัตราการค้างชำระของลูกหนี้(ร้อยละ) ต่อ
หนี้ที่ไม่สามารถชำระได้ตามกำหนด สามารถดูได้จากรายละเอียดลูกหนี้
เงินกู้ ณ วันสิ้นปี
และหนี้ที่ถึงกำหนดชำระ
7. อัตราหมุนของสินทรัพย์ (รอบ)
อัตราส่วนนี้จะบ่งบอกความสามารถของกิจการในการใช้สินทรัพย์
ทั้งหมดที่มีอยู่ว่าก่อให้เกิดรายได้มากน้อยหรือมีประสิทธิภาพเต็มที่
หรือไม่ ถ้าอัตราส่วนนี้สูง แสดงว่ากิจการมีความสามารถในการ
ใช้สินทรัพย์ที่มีอยู่เพื่อก่อให้เกิดรายได้สูง และมีการบริหารงาน
อย่างมีประสิทธิภาพ
อัตราหมุนของสินทรัพย์ (รอบ) = ขาย/บริการ
สินทรัพย์ทั้งสิ้นถัวเฉลี่ย
ขาย/บริการ ได้จากงบกำไรขาดทุน รายการขาย/บริการ
สินทรัพย์ทั้งสิ้นถัวเฉลี่ย
ได้จากงบแสดงฐานะการเงิน
ยอดรวมสินทรัพย์ปีปัจจุบัน + ยอดรวมสินทรัพย์ปีก่อน / 2
7. อัตราหมุนของสินทรัพย์ (รอบ)ต่อ
วิเคราะห์งบการเงิน
(Financial Statement Analysis)
อัตราหมุนของสินทรัพย์
ขาย/บริการ
สินทรัพย์ทั้งสิ้นถัวเฉลี่ย
สินทรัพย์ทั้งสิ้นถัวเฉลี่ย
= สินทรัพย์ทั้งสิ้นปีปัจจุบัน+ปีก่อน
2
ปี 2554
= 600,000
= 0.60 รอบ
2
1,010,000+1,000,000
= 0.78 รอบ
ปี 2555
= 800,000
2
1,035,000+1,010,000
7. อัตราหมุนของสินทรัพย์(รอบ)ต่อ
8. อัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ (ร้อยละ)
ใช้วัดผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ของสหกรณ์ว่าสหกรณ์ได้รับผลตอบแทนจากการใช้สินทรัพย์เพื่อก่อให้เกิดผลกำไรกลับคืนในอัตราร้อยละเท่าใด
กรณีอัตราส่วนนี้มีผลลัพธ์สูง แสดงว่าประสิทธิภาพในการหาผลตอบแทนจากการใช้สินทรัพย์ของสหกรณ์อยู่ในระดับสูง
อัตราส่วนนี้เป็นอัตราส่วนหนึ่งที่ฝ่ายบริหารใช้ควบคุมการดำเนินการ หรือการวางแผนโดยตรง เพราะเป็นอัตราส่วนที่ใช้วัดความสามารถของฝ่ายบริหารในการใช้สินทรัพย์ของกิจการ ในอันที่ก่อให้เกิดกำไรกลับคืนมาสู่กิจการ
อัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์(%) = กำไรจากการดำเนินงาน x 100
สินทรัพย์ทั้งสิ้นถัวเฉลี่ย
กำไรจากการดำเนินงาน
ได้จากงบกำไรขาดทุน
สินทรัพย์ทั้งสิ้นถัวเฉลี่ย
ได้จากงบแสดงฐานะการเงิน
ยอดรวมสินทรัพย์ปีปัจจุบัน + ยอดรวมสินทรัพย์ปีก่อน / 2
8. อัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ (ร้อยละ) ต่อ
วิเคราะห์งบการเงิน - Financial Statement Analysis
กำไรจากการดำเนินงาน X 100
สินทรัพย์ถัวเฉลี่ย
= 61,000 X 100
ปี 2554
1,010,000+1,000,000
= ร้อยละ 6.07
ปี 2555
= 61,000 X 100
= ร้อยละ 5.97
1,035,000 + 1,010,000
สินทรัพย์ทั้งสิ้นถัวเฉลี่ย
= สินทรัพย์ทั้งสิ้นปีปัจจุบัน+ปีก่อน
2
8. อัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ (ร้อยละ)ต่อ
2
2
อัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์
ข้อสังเกต
1) การใช้ยอดสินทรัพย์ทั้งสิ้นโดยเฉลี่ย เพราะถือว่ากำไรเกิดจากการใช้ทรัพยากรที่กิจการมีอยู่ตลอดรอบระยะเวลาบัญชี
2) การวิเคราะห์อัตราส่วนผลตอบแทนต่อสินทรัพย์รวมควรพิจารณาควบคู่ไปกับอัตราหมุนของสินทรัพย์ ถ้ามีความขัดแย้งกัน กล่าวคือ อัตราหมุนของสินทรัพย์มีค่าสูง ซึ่งหมายความว่ากิจการใช้สินทรัพย์ให้เกิดรายได้มาก ในขณะที่อัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ รวมมีค่าต่ำ กิจการควรหาสาเหตุด้วยว่าเนื่องจากเหตุใด เพื่อจะได้หาทางแก้ไขได้ตรง
สินทรัพย์ทั้งสิ้นปีปัจจุบัน – สินทรัพย์ทั้งสิ้นปีก่อน x 100
สินทรัพย์ทั้งสิ้นปีก่อน
เป็นอัตราส่วนที่ใช้พิจารณาการเปลี่ยนแปลงของสินทรัพย์ว่ามีการเพิ่มขึ้น หรือลดลงอย่างไร
กรณีอัตราส่วนนี้มีผลลัพธ์เพิ่มขึ้น แสดงว่ามีสินทรัพย์เพิ่มขึ้นจากปีก่อน ควรพิจารณาว่าสินทรัพย์ที่เพิ่มขึ้นมาจากการก่อหนี้ การระดมทุนจากสมาชิก หรือผลการดำเนินงานของสหกรณ์ หากเป็นการก่อหนี้สหกรณ์ต้องใช้สินทรัพย์อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อก่อให้เกิดรายได้คุ้มกับค่าใช้จ่ายจากดอกเบี้ยเงินกู้
9. อัตราการเติบโตของสินทรัพย์ (%)
สินทรัพย์ทั้งสิ้น ได้จากงบแสดงฐานะการเงิน รายการรวมสินทรัพย์
ตัวอย่าง สรุปผลการใช้อัตราส่วนทางการเงิน�วัดคุณภาพสินทรัพย์ (A)
ตัวอย่าง (ตัวเลขสมมุติ)
6. อัตราการค้างชำระหนี้ของลูกหนี้ (%) ปีปัจจุบัน ร้อยละ 0.04 ปีก่อน ร้อยละ 0.03
7. อัตราหมุนของสินทรัพย์ (รอบ) ปีปัจจุบัน 0.08
ปีก่อน 0.08
8. อัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์(%)ปีปัจจุบัน ร้อยละ 3.74 ปีก่อน ร้อยละ 3.70
ตัวอย่าง สรุปผลการใช้อัตราส่วนทางการเงิน�วัดคุณภาพสินทรัพย์ (ต่อ)
สหกรณ์มีสินทรัพย์ทั้งสิ้น 312.87 ล้านบาท ประกอบด้วย
-สินทรัพย์หมุนเวียน 43.60 ล้านบาท
-ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ 0.2 ล้านบาท
-หลักทรัพย์และสินทรัพย์อื่น 1.80 ล้านบาท
-ลูกหนี้เงินกู้ระยะยาว 267.27 ล้านบาท
ลูกหนี้ดังกล่าวเป็นลูกหนี้ที่ผิดนัดชำระหนี้ ร้อยละ 0.4 ของลูกหนี้ทั้งสิ้น
แต่สามารถบริหารสินทรัพย์ก่อให้เกิดรายได้ 0.08 รอบ ส่งผลให้การ
ดำเนินงานมีอัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ ร้อยละ 3.74
สินทรัพย์ส่วนใหญ่จะเป็นลูกหนี้รวม 308.33 ล้านบาท หรือร้อยละ 98.55 ของสินทรัพย์ทั้งสิ้น
คุณภาพของสินทรัพย์ที่ลงทุนเป็นสินทรัพย์พอมีคุณภาพ เนื่องจากสินทรัพย์ส่วนใหญ่อยู่ในรูปของลูกหนี้สูงถึงร้อยละ 98.55 เมื่อพิจารณาอัตราหมุนของสินทรัพย์จะเท่ากับปีก่อน และมีอัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์สูงขึ้นกว่าปีก่อน แต่มีหนี้ผิดนัดการชำระหนี้ ร้อยละ 0.4 ของลูกหนี้ทั้งสิ้น ซึ่งเพิ่มขึ้นจากปีก่อน
ข้อเสนอแนะ ต้องพยายามติดตามลูกหนี้ให้ชำระหนี้ตามกำหนดระยะเวลา
ตัวอย่าง สรุปผลการใช้อัตราส่วนทางการเงินวัดคุณภาพสินทรัพย์ ต่อ
10. อัตราการเติบโตของธุรกิจ
¤ การใช้อัตราส่วนทางการเงิน�วัดความสามารถการบริการจัดการ (M)
มูลค่าธุรกิจรวมปีปัจจุบัน – มูลค่าธุรกิจรวมปีก่อนx 100
มูลค่าธุรกิจรวมปีก่อน
เป็นอัตราส่วนที่ใช้พิจารณาการเปลี่ยนแปลงของปริมาณธุรกิจว่ามีการเพิ่มขึ้นหรือลดลงอย่างไร
กรณีอัตราส่วนนี้มีผลลัพธ์เพิ่มขึ้น แสดงว่าปริมาณธุรกิจเพิ่มขึ้นจากปีก่อน อาจสรุปได้ว่าสามารถอำนวยประโยชน์ให้แก่สมาชิกเพิ่มขึ้นและควรพิจารณาเป็นรายธุรกิจว่ามีการเพิ่มขึ้น หรือลดลงอย่างไร เพื่อให้สามารถวางแผนงานให้เกิดประโยชน์แก่สมาชิกและสร้างรายได้เพิ่มขึ้น
10. อัตราการเติบโตของธุรกิจ (%)
มูลค่าธุรกิจรวม ได้จากปริมาณแต่ละธุรกิจที่เพิ่มขึ้นระหว่างปี
ปี | อัตราการเติบโตของธุรกิจ |
25x2 | ร้อยละ 8.63 |
25x1 | ร้อยละ 8.58 |
ในปี 25x2 อัตราการเติบโตของธุรกิจ ร้อยละ 8.63 แสดงว่าสหกรณ์มีปริมาณธุรกิจเพิ่มขึ้นสามารถอำนวยประโยชน์ให้แก่สมาชิกเพิ่มขึ้น เมื่อเปรียบเทียบกับปี 25x1 ซึ่งมีอัตราส่วนนี้ ร้อยละ 8.58 จะเห็นว่าในปี 25x2 การเติบโตของธุรกิจมีอัตราเพิ่มขึ้นเล็กน้อย
ตัวอย่าง
�¤ การใช้อัตราส่วนทางการเงิน�วัดความสามารถการทำกำไร (E) �
11. อัตราค่าใช้จ่ายดำเนินงานต่อกำไรก่อนหักค่าใช้จ่ายดำเนินงาน
12. อัตราค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน
13. อัตรากำไรสุทธิ
14. กำไรต่อสมาชิก
15. เงินออมต่อสมาชิก
16. หนี้สินต่อสมาชิก
17. อัตราการเติบโตของทุนสำรอง
18. อัตราการเติบโตของทุนสะสมอื่น
19. อัตราการเติบโตของกำไร
20. อัตรากำไรขั้นต้น
11.อัตราค่าใช้จ่ายดำเนินงานต่อกำไรก่อนหักค่าใช้จ่ายดำเนินงาน(ร้อยละ)
แสดงให้ทราบว่าสหกรณ์มีค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานเป็นร้อยละเท่าใดของกำไรก่อนหักค่าใช้จ่ายดำเนินงาน
อัตราค่าใช้จ่ายดำเนินงานต่อกำไรก่อนหักค่าใช้จ่ายดำเนินงาน= ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน x 100
กำไรก่อนหักค่าใช้จ่ายดำเนินงาน
ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน ได้จากงบกำไรขาดทุน รายการค่าใช้จ่ายดำเนินงาน
กำไรก่อนหักค่าใช้จ่ายดำเนินงาน ได้จากงบกำไรขาดทุน
(ให้นำรายการยอดรวมซึ่งได้จากกำไร(ขาดทุน) เฉพาะธุรกิจ บวก รายได้อื่น)
วิเคราะห์งบการเงิน - Financial Statement Analysis
ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน X 100
กำไรก่อนหักค่าใช้จ่ายดำเนินงาน
= 71,000 X 100
ปี 2554
1,200,000
= ร้อยละ 5.92
ปี 2555
= 61,000 X 100
= ร้อยละ 6.04
1,010,000
11.อัตราค่าใช้จ่ายดำเนินงานต่อกำไรก่อนหักค่าใช้จ่ายดำเนินงาน(ร้อยละ)(ต่อ)
12. อัตราค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน (ร้อยละ)
แสดงความสัมพันธ์ระหว่างค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานกับรายได้ของสหกรณ์
อัตราค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน(%) = ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน x 100
ขาย/บริการ
ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน ได้จากงบกำไรขาดทุน รายการค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน
ขาย/บริการ ได้จากงบกำไรขาดทุน รายการขาย/บริการ
วิเคราะห์งบการเงิน - Financial Statement Analysis
ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน x 100
= 65,000 X 100
ปี 2554
1,200,000
= ร้อยละ 5.42
ปี 2555
= 81,000 X 100
= ร้อยละ 7.40
1,090,000
12. อัตราค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน (ร้อยละ) ต่อ
ขาย/บริการ
แสดงถึงประสิทธิภาพในการดำเนินงานเพื่อก่อให้เกิดกำไรของสหกรณ์ว่ามีกำไรสุทธิเป็นร้อยละเท่าใดของรายได้
กำไรสุทธิ ได้จากงบกำไรขาดทุน รายการกำไรสุทธิ
อัตรากำไรสุทธิ(%) = กำไรสุทธิ x 100
ขาย/บริการ
ขาย/บริการ ได้จากงบกำไรขาดทุน รายการขาย/บริการ
13. อัตรากำไรสุทธิ (ร้อยละ)
วิเคราะห์งบการเงิน - Financial Statement Analysis
กำไรสุทธิ x 100
= 165,000 X 100
ปี 2554
1,250,000
= ร้อยละ 13.20
ปี 2555
= 181,000 X 100
= ร้อยละ 14.03
1,290,000
ขาย/บริการ
13. อัตรากำไรสุทธิ (ร้อยละ) ต่อ
ตัวอย่าง สรุปผล วัดความสามารถการทำกำไร(E)
พิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างรายได้กับค่าใช้จ่าย ขึ้นอยู่กับการบริหารควบคุมรายจ่ายอย่างมีประสิทธิภาพโดยเปรียบเทียบกับค่าใช้จ่ายทีละรายการว่ามีกำไรขั้นต้นหรือไม่หากบริหารค่าใช้จ่ายดีมีประสิทธิภาพกำไรสูง ตรงกันข้ามบริหารค่าใช้จ่ายไม่ดี ไม่เหมาะสมกับรายได้ กำไรต่ำ รวมถึงอัตราค่าใช้จ่ายดำเนินงานต่อกำไรก่อนหักค่าใช้จ่ายดำเนินงาน ให้อยู่ในอัตราที่ต่ำจึงได้ชื่อว่าบริหารมีประสิทธิภาพ
กำไรสุทธิ
จำนวนสมาชิก
เป็นอัตราส่วนที่แสดงค่าเฉลี่ยโดยรวมว่า ผลกำไรจากการดำเนินงานของสหกรณ์คิดเป็นค่าเฉลี่ยเท่าใดหากเทียบกับสมาชิกต่อคน
14. กำไรต่อสมาชิก (บาท)
กำไรสุทธิ ได้จาก งบกำไรขาดทุน
จำนวนสมาชิก ได้จาก จำนวนสมาชิกทั้งสิ้น ณ วันสิ้นปีบัญชี
เงินออมของสมาชิก
จำนวนสมาชิก
เป็นอัตราส่วนที่แสดงค่าเฉลี่ยโดยรวมว่า เงินที่สมาชิกออมไว้กับสหกรณ์ทั้งในรูปของเงินรับฝาก และทุนเรือนหุ้นทั้งหมดคิดเป็นค่าเฉลี่ยเท่าใดหากเทียบกับสมาชิกต่อคน
15. เงินออมต่อสมาชิก (บาท)
เงินออมของสมาชิก ได้จาก งบดุล (เงินรับฝากจากสมาชิก+ทุนเรือนหุ้น)
จำนวนสมาชิก ได้จาก จำนวนสมาชิกทั้งสิ้น ณ วันสิ้นปีบัญชี
หนี้สินทั้งสิ้นของสมาชิก
จำนวนสมาชิก
เป็นอัตราส่วนที่แสดงค่าเฉลี่ยโดยรวมว่า ภาระหนี้สินของสมาชิก ณ วันสิ้นปีที่ต้องชำระต่อสหกรณ์คิดเป็นค่าเฉลี่ยเท่าใดหากเทียบกับสมาชิกต่อคน
16. หนี้สินต่อสมาชิก (บาท)
หนี้สินทั้งสิ้นของสมาชิก ได้จาก งบดุล (รวมลูกหนี้ของสมาชิกทุกประเภท)
จำนวนสมาชิก ได้จาก จำนวนสมาชิกทั้งสิ้น ณ วันสิ้นปีบัญชี
เป็นอัตราส่วนที่ใช้พิจารณาการเปลี่ยนแปลงของทุนสำรองว่ามีการเพิ่มขึ้น หรือลดลงอย่างไร
ทุนสำรองปีปัจจุบัน - ทุนสำรองปีก่อน x 100
ทุนสำรองปีก่อน
17. อัตราการเติบโตของทุนสำรอง (%)
ทุนสำรอง ได้จาก งบแสดงฐานะการเงิน รายการทุนสำรอง
เป็นอัตราส่วนที่ใช้พิจารณาการเปลี่ยนแปลงของ ทุนสะสมอื่นว่ามีการเพิ่มขึ้น หรือลดลงอย่างไร
ทุนสะสมอื่นปีปัจจุบัน - ทุนสะสมอื่นปีก่อน x 100
ทุนสะสมอื่นปีก่อน
18. อัตราการเติบโตของทุนสะสมอื่น (%)
ทุนสะสมอื่น ได้จากงบแสดงฐานะการเงิน รายการทุนสะสมอื่น
เป็นอัตราส่วนที่ใช้พิจารณาการเปลี่ยนแปลงของกำไรสุทธิว่ามีการเพิ่มขึ้น หรือลดลงอย่างไร
กำไรสุทธิปีปัจจุบัน -กำไรสุทธิปีก่อน x 100
กำไรสุทธิปีก่อน
19. อัตราการเติบโตของกำไร (%)
กำไรสุทธิ ได้จาก งบกำไรขาดทุน รายการกำไรสุทธิ
เป็นอัตราส่วนที่ใช้วัดความสามารถในการกำหนดราคาขายที่เหมาะสม
และการควบคุมต้นทุนขาย ซึ่งหากต้นทุนขายต่ำก็จะมีผลทำให้อัตรากำไร
ขั้นต้นสูงขึ้น ทั้งนี้ การวิเคราะห์อัตราส่วนนี้โดยแยกเป็นแต่ละประเภทสินค้า
จะทำให้เกิดความชัดเจนยิ่งขึ้น
115
กำไรขั้นต้นของ............. x 100
ขาย...........สุทธิ
20. อัตรากำไรขั้นต้นของ................ (%)
กำไรขั้นต้นของ...ได้จาก รายละเอียดกำไร (ขาดทุน)แต่ละธุรกิจ รายการกำไรขั้นต้น
ขาย......สุทธิ ได้จาก รายละเอียดกำไร (ขาดทุน) แต่ละธุรกิจ รายการรวมรับ.....สุทธิ
�¤ การใช้อัตราส่วนทางการเงิน�วัดสภาพคล่อง (L) �
21. อัตราส่วนทุนหมุนเวียน
22. อัตราหมุนของสินค้า
23. อายุเฉลี่ยสินค้า (ระยะเวลาในการขายโดยเฉลี่ย)
25. ระยะเวลาจัดเก็บหนี้โดยเฉลี่ย (วัน)
1. เป็นอัตราส่วนที่ใช้เป็นเครื่องชี้ฐานะทางการเงิน
ระยะสั้นของธุรกิจในเรื่องความสามารถในการชำระหนี้
ระยะสั้นของธุรกิจ ณ เวลานั้น
2. ช่วยชี้ถึงระดับความปลอดภัยของเจ้าหนี้
- กรณีอัตราที่ต่ำแสดงว่ากิจการอาจไม่ชำระหนี้สินระยะสั้นได้เมื่อครบกำหนด
- กรณีอัตราส่วนทุนหมุนเวียนสูงย่อมแสดงถึงความสามารถในการชำระหนี้ระยะสั้นได้สูง
21. อัตราส่วนทุนหมุนเวียน(เท่า)
☺ เจ้าหนี้ เหตุการณ์ลักษณะนี้เป็นเรื่องน่าพอใจหากอัตราส่วน
นี้ยิ่งสูง ความคล่องตัวยิ่งมาก
☺ ฐานะผู้บริหาร มีความรอบคอบแล้ว หากอัตราส่วนนี้ยิ่งสูง
เป็นปัญหา แก่กิจการได้ ทั้งนี้อาจเป็นได้ว่ากิจการมีสินทรัพย์
หมุนเวียนเกินความจำเป็น เช่น มีสินค้าคงเหลือมากเกินไป กล่าวคือ
21. อัตราส่วนทุนหมุนเวียน(เท่า)ต่อ
มองต่างมุม
☺ 1. เนื่องจากไม่ได้ใช้สินทรัพย์ส่วนนี้ในการก่อให้เกิดกำไรแก่กิจการเท่าที่ควร ทั้งนี้อาจเป็นผลเนื่องมาจากมีการขายสินค้าน้อยลงหรือเก็บเงินจากลูกหนี้ได้ช้าทำให้ยอดลูกหนี้สะสมเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆทำให้เสียโอกาสในการที่จะนำเงินจำนวนนั้นไปลงทุนเพื่อหารายได้เพิ่มขึ้น
21. อัตราส่วนทุนหมุนเวียน(เท่า)ต่อ
มองต่างมุม
☺ 2. กรณีถือเงินสดมากเกินความจำเป็นแทนที่นำไปใช้ชำระหนี้สินระยะยาวเพื่อลดดอกเบี้ยจ่าย หรือนำไปจ่ายเป็นเงินปันผลซึ่งก็จะทำให้ผู้ถือหุ้นได้รับประโยชน์หรือนำไปลงทุนอย่างอื่นเพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อกิจการยิ่งขึ้น
มองต่างมุม
21. อัตราส่วนทุนหมุนเวียน(เท่า)ต่อ
☺ กรณีอัตราส่วนทุนหมุนเวียนต่ำ
1. กิจการสาธารณูปโภค จะลงทุนในสินทรัพย์ประเภทถาวรมาก เงินเข้าจากรายได้ค่อนข้างสม่ำเสมอสินทรัพย์หมุนเวียนจึงมีไม่มาก แต่ก็ไม่เป็นอุปสรรคต่อการชำระหนี้ระยะสั้นแต่อย่างใด เนื่องจากบริการที่ให้ส่วนใหญ่แล้วจะได้รับชำระค่าบริการจากผู้บริโภคเดือนต่อเดือน
2. กิจการที่ขายสินค้าเป็นเงินสดก็มักจะถือสินค้าไว้เป็นจำนวนน้อย เพราะสินค้าส่วนใหญ่เป็นสินค้าที่หมุนได้เร็ว จึงไม่ต้องการเงินทุนหมุนเวียนมากนัก
21. อัตราส่วนทุนหมุนเวียน(เท่า)ต่อ
ไม่เสมอไปว่ากิจการจะไม่สามารถชำระหนี้ได้ ตัวอย่างเช่น
1. อัตราส่วนทุนหมุนเวียน= สินทรัพย์หมุนเวียน ต่อ 1
หนี้สินหมุนเวียน
สินทรัพย์หมุนเวียน
ได้จากงบแสดงฐานะการเงิน รายการยอดรวมสินทรัพย์หมุนเวียน
หนี้สินหมุนเวียน ได้จากงบแสดงฐานะการเงิน
รายการยอดรวมหนี้สินหมุนเวียน
คุณภาพสินทรัพย์
21. อัตราส่วนทุนหมุนเวียน(เท่า)ต่อ
วิเคราะห์งบการเงิน - Financial Statement Analysis
สินทรัพย์หมุนเวียน (เท่า)
= 265,000
ปี 2554
250,000
= 1.06 ต่อ 1
ปี 2555
= 281,000
= 0.97 ต่อ 1
290,000
หนี้สินหมุนเวียน
21. อัตราส่วนทุนหมุนเวียน(เท่า)ต่อ
ตัวอย่าง สรุปผลสภาพคล่อง (L)
จากตัวอย่าง จะเห็นว่าสภาพคล่องของสหกรณ์
ปีปัจจุบัน 0.97 เท่า ต่ำกว่าปี 2554 ที่มีสภาพคล่องเท่ากับ 1.06 เท่า
ข้อสังเกต
การวัดส่วนทุนหมุนเวียน
การวิเคราะห์อัตราส่วนทุนหมุนเวียนมีจุดอ่อนประการหนึ่ง คือ ไม่ได้มีการพิจารณาการเคลื่อนไหวของรายการต่างๆ ที่ประกอบกันเป็นสินทรัพย์หมุนเวียนที่มีผลกระทบต่อสภาพคล่องทางการเงินด้วย นั่นคือระยะเวลา ที่ใช้ในการเปลี่ยนสภาพลูกหนี้ และสินค้าคงเหลือให้เป็นเงินสด การวิเคราะห์อัตราส่วนสภาพคล่องแต่เพียงอย่างเดียว อาจก่อให้เกิดความหลงผิดได้ ผู้วิเคราะห์จึงควรนำอัตราส่วนที่เกี่ยวข้องมาพิจารณาประกอบ อันได้แก่ อัตราหมุนของลูกหนี้ อัตราหมุนของสินค้าคงเหลือ มาใช้ประกอบการประเมินสภาพคล่องนอกเหนือไปจากอัตราส่วนสภาพคล่องทางการเงิน
เป็นอัตราส่วนที่ใช้วัดความสามารถในการเปลี่ยนสินค้าเป็นเงินสด
ทำให้ทราบว่าสหกรณ์สามารถจำหน่ายสินค้าได้คล่องเพียงใด ซึ่งแสดงถึง
ประสิทธิภาพในการจัดการสินค้า
การวิเคราะห์อัตราส่วนนี้ โดยแยกเป็นแต่ละประเภทสินค้าจะทำให้
เกิดความชัดเจนยิ่งขึ้น
ต้นทุนสินค้าขาย
สินค้าคงเหลือสุทธิถัวเฉลี่ย
22. อัตราหมุนของสินค้า (ครั้ง)
ต้นทุนสินค้าขาย ได้จาก งบกำไรขาดทุน รายการต้นทุนสินค้าขาย/บริการ
สินค้าคงเหลือสุทธิถัวเฉลี่ย ได้จาก งบดุล รายการสินค้าคงเหลือปีปัจจุบัน+ปีก่อน/2
กรณีอัตราหมุนของสินค้ามีผลลัพธ์สูง หรือมีจำนวนครั้งมากแสดงว่า
สหกรณ์จำหน่ายสินค้าได้เร็ว ส่งผลให้ยอดขายและผลกำไรเพิ่มขึ้น แต่หาก
เป็นผลมาจากสาเหตุอื่น เช่น จำหน่ายสินค้าลดราคา มีสินค้าเสื่อมสภาพ
ชำรุด ล้าสมัย เก็บรักษาสินค้าไว้น้อยเกินไปอาจทำให้เกิดความเสียหาย
หรือเสียโอกาสในการทำกำไรได้
กรณีอัตราส่วนนี้มีผลลัพธ์ต่ำ หรือมีจำนวนครั้งน้อยแสดงว่าสหกรณ์
มีเงินทุนจมในสินค้ามากเกินไป ส่งผลต่อยอดขายและผลกำไรของสหกรณ์
และอาจมีค่าใช้จ่ายในการเก็บรักษาสินค้าเพิ่มขึ้น หรือมีสินค้าเสื่อมสภาพ
ชำรุด ล้าสมัย
�
22. อัตราหมุนของสินค้า (ครั้ง) (ต่อ)
ปี | อัตราหมุนของสินค้า |
25x2 | 4.46 ครั้ง |
25x1 | 4.61 ครั้ง |
ในปี 25x2 อัตราหมุนของสินค้า 4.46 ครั้ง เมื่อเปรียบเทียบกับ
ปี 25x1 ซึ่งมีอัตราหมุนของสินค้า 4.61 ครั้ง จะเห็นว่าในปี 25x2 ความสามารถในการจำหน่ายสินค้าใกล้เคียงกับปีก่อน
ตัวอย่าง
เป็นอัตราส่วนที่แสดงว่า สหกรณ์ใช้ระยะเวลาในการขายสินค้า
ออกไปให้ได้โดยเฉลี่ยเท่าใด
กรณีอายุเฉลี่ยสินค้ามีผลลัพธ์น้อย หรือระยะเวลาในการขาย
โดยเฉลี่ยน้อย แสดงถึงการได้มาซึ่งเงินจากการขายสินค้าเร็ว
365
อัตราหมุนของสินค้า
23. อายุเฉลี่ยสินค้า(ระยะเวลาในการขายโดยเฉลี่ย) (วัน)
365 ได้จาก 1 ปี มี 365 วัน หรือ 366 วัน (ตามปีปฏิทิน)
อัตราหมุนของสินค้า ได้จาก ต้นทุนสินค้าขาย/สินค้าคงเหลือสุทธิถัวเฉลี่ย
ปี | อายุเฉลี่ยสินค้า |
25x2 | 81.84 วัน |
25x1 | 79.18 วัน |
ในปี 25x2 อายุเฉลี่ยสินค้า 81.84 วัน เมื่อเปรียบเทียบกับปี 25x1 ซึ่งมีอายุเฉลี่ยสินค้า 79.18 วัน จะเห็นว่าในปี 25x2 มีระยะเวลาในการขายสินค้าโดยเฉลี่ยเพิ่มขึ้น ทำให้ได้เงินจากการขายสินค้าช้าลง จึงควรเพิ่มประสิทธิภาพในการขายสินค้าเพื่อป้องกันมิให้เกิดปัญหาสินค้าเสื่อมสภาพ ชำรุด หรือล้าสมัย และควรสำรวจความต้องการของสมาชิกเพื่อจัดหาสินค้ามาจำหน่ายได้ตรงตามความต้องการในปริมาณที่เหมาะสม
ตัวอย่าง
= ยอดขายเชื่อสุทธิ
ลูกหนี้การค้าสุทธิถัวเฉลี่ย
ครั้ง
24. อัตราหมุนของลูกหนี้ ครั้ง
ยอดขายเชื่อสุทธิ ได้จาก การขายสินค้าเป็นเงินเชื่อแก่สมาชิกทั้งสิ้นระหว่างปี
ลูกหนี้การค้าสุทธิถัวเฉลี่ย
ได้จาก งบดุล รายการลูกหนี้การค้าสุทธิปีปัจจุบัน+ปีก่อน/2
อัตราหมุนของลูกหนี้ใช้วัดความสามารถของกิจการในการเก็บหนี้ โดยจะวัดในรูปของจำนวนครั้งในระหว่างปี และจำนวนวันที่เก็บหนี้ได้ อัตราส่วนนี้เป็นสิ่งบ่งบอกประสิทธิภาพในการจัดเก็บหนี้ หรือคุณภาพของลูกหนี้ เช่น ลูกหนี้บางรายอาจไม่ให้ความร่วมมือ หรือคอยบ่ายเบี่ยงอยู่ตลอดเวลาหรือฐานะการเงินของลูกหนี้อาจตกต่ำ ฯลฯ ยิ่งอัตราหมุนของลูกหนี้สูงเท่าใด แสดงว่าสหกรณ์มีความสามารถในการติดตามหนี้มีประสิทธิภาพ
24. อัตราหมุนของลูกหนี้ (ครั้ง) (ต่อ)
ตัวอย่าง
ปี | อัตราหมุนของลูกหนี้ |
25x2 | 27.84 ครั้ง |
25x1 | 25.18 ครั้ง |
ในปี 25x2 อัตราหมุนของลูกหนี้ 27.84 ครั้ง เมื่อเปรียบเทียบกับปี 25x1 ซึ่งมี อัตราหมุนของลูกหนี้ 25.18 ครั้ง จะเห็นว่าในปี 25x2 มีอัตราหมุนของลูกหนี้จำนวนครั้งที่เพิ่มขึ้น ได้รับเงินจากลูกหนี้การขายสินค้าเป็นเงินเชื่อเร็วขึ้น ทำให้เห็นประสิทธิภาพในการเร่งรัด หรือเข้มงวดในการจัดเก็บหนี้มากขึ้น
ข้อควรคำนึงสำหรับการวิเคราะห์เปรียบเทียบกับปีก่อน ก็คือ ภาวะเศรษฐกิจหรือเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้น และส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจ
24. อัตราหมุนของลูกหนี้ (ครั้ง) (ต่อ)
เป็นอัตราส่วนที่แสดงว่า สหกรณ์ใช้ระยะเวลาในการเก็บหนี้ได้
โดยเฉลี่ยเท่าใด
กรณีอายุเฉลี่ยการเก็บหนี้น้อย หรือระยะเวลาในการเก็บหนี้
โดยเฉลี่ยน้อย แสดงถึงการได้มาซึ่งเงินจากลูกหนี้เร็ว
365
อัตราหมุนของลูกหนี้
25. ระยะเวลาจัดเก็บหนี้โดยเฉลี่ย (วัน)
ข้อจำกัดของการวิเคราะห์อัตราส่วนทางการเงิน
การวิเคราะห์อัตราส่วนทางการเงินไม่สามารถบอก ได้ว่าอัตราส่วนใดมีประโยชน์ หรือสำคัญน้อยที่สุด ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของการวิเคราะห์ และการใช้อัตราส่วนใดเพียงอัตราส่วนเดียวไม่สามารถชี้ได้ว่าฐานะการเงินและผลการดำเนินงานของสหกรณ์เป็นอย่างไร ต้องอาศัยอัตราส่วนอื่นๆ ที่มีความสัมพันธ์เข้ามาช่วย เสริมด้วย