1 of 11

ਭਾਸ਼ਾ :ਅਰਥ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ �ਡਾ. ਸੰਦੀਪ ਕੌਰ �Hmv, jalandhar

2 of 11

ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅਰਥ

  • ਭਾਸ਼ਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੰਚਾਰ ਦੀਆਂ ਪੇਚੀਦਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ, ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਰੱਖ-ਰਖਾਵ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ l
  • ਭਾਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ l
  • ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ, ਹਾਵ – ਭਾਵ, ਅਤੇ ਜਜ਼ਬਾਤ ਦੂਸਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈl

ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅਰਥ

3 of 11

ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ

  • ਭਾਸ਼ਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ language ਦਾ ਸਮਾਨਰਥੀ ਹੈ l
  • ਇਹ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ lingua ਤੋਂ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਇਆ l
  • ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ l

4 of 11

ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ

  • ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਤੋਂ ਭਾਵ ਓਹਨਾ ਗੁਣਾਂ, ਲੱਛਣਾਂ , ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਅਹਿਮ ਪਹਿਲੂਆਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ l
  • ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਧਾਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ l

5 of 11

ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਤੱਤ �1.ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ

  • ਭਾਸ਼ਾ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਹੈ l
  • ਭਾਸ਼ਾਈ ਸੰਚਾਰ ਰੂਪ ਭਾਸ਼ਾ ਸਮਾਜਕ ਸਾਂਝ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਧਨ ਹੈ

​

6 of 11

ਆਪ ਹੁਦਰੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ

  • ਭਾਸ਼ਾ ਇਕ ਆਪ ਹੁਦਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ l
  • ਹਰੇਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕੁ ਸ਼ਬਦ ਅਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਅਰਥ ਪੱਧਰ ਤੇ ਤਰਕ ਸੰਗਤ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ l
  • ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਵੀ ਹੈ l
  • ਅਜੋਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ l

7 of 11

ਦੋਹਰੀ ਹੋਂਦ ਜਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ

  • ਭਾਸ਼ਾ ਦੋਹਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਧਾਰਨੀ ਹੈ l
  • ਜਿੱਥੇ ਇਕ ਪੱਖ ਧੁਨੀਅਤਮਕ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਪੱਖ ਰੂਪਾਤਮਕ ਹੈ l

​

8 of 11

ਸਿਰਜਨਾਤਮਕਤਾ

  • ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਉਸਦੀ ਸਿਰਜਨਾਤਮਕਤਾ ਹੈ l
  • ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਉਚਾਰੇ ਹੁੰਦੇ l

​

9 of 11

ਵਿਆਕਰਨਕ ਵਿਵਸਥਾ

  • ਭਾਸ਼ਾ ਇਕ ਸਿਸਟਮ ਬੱਧ ਵਿਆਕਰਨਕ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ l
  • ਇਸਦੇ ਅਧੀਨ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਆਕਰਨਕ ਇਕਾਈਆਂ ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੀਆਂ ਹਨ l

10 of 11

ਚਿਹਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ

  • ਭਾਸ਼ਾ ਇਕ ਚਿਹਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਕਿਤੀ ਹੈ l
  • ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਚਿਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ l

​

11 of 11

ਧੰਨਵਾਦ