BỘ SÁCH GIÁO KHOA

SỬ DỤNG THỐNG NHẤT TOÀN QUỐC

LỚP 4

1

Lớp 4

2

TẬP HUẤN GIÁO VIÊN

​

TIN HỌC LỚP 4

​

​

​

​

Các tác giả:

• TS. Nguyễn Chí Công (Tổng Chủ biên)
• TS. Hoàng Thị Mai (Chủ biên)
• ThS. Phan Anh
• CN. Nguyễn Thu Hiền
• CN. Nguyễn Bá Tuấn
• ThS. Hà Đặng Cao Tùng

A. Tài liệu hỗ trợ

Sách giáo viên

hướng dẫn GV

sử dụng hiệu quả SGK

và xây dựng

kế hoạch dạy học.

Vở bài tập cung cấp thêm hệ thống câu hỏi, bài tập cho HS và GV.

Tài liệu in

A. Tài liệu hỗ trợ

Hỗ trợ tập huấn giáo viên

trên website taphuan.nxbgd.vn.

Nền tảng số

Chương trình tập huấn

1. Giới thiệu chung
• Chương trình giáo dục phổ thông 2018
• Chương trình môn Tin học 2018
2. Nội dung SGK Tin học 4.
• Quan điểm biên soạn
• Cấu trúc các chủ đề và bài học
• Một số đặc điểm nổi bật
3. Hướng dẫn giảng dạy
• Kế hoạch môn học (phân phối chương trình)
• Kế hoạch bài dạy (giáo án)
• Đánh giá

6

1. Giới thiệu chung

7

1.1. Yêu cầu chung

• Tuân thủ định hướng đổi mới giáo dục phổ thông. Chuyển nền giáo dục từ chú trọng truyền thụ kiến thức sang giúp HS hình thành, phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực.
• Bám sát chương trình giáo dục phổ thông được ban hành theo thông tư 32/2018/TT-BGDĐT, các quy định về tiêu chuẩn, quy trình biên soạn Sách giáo khoa được ban hành theo thông tư 33/2017/TT-BGDĐT và thông tư 05/2022/TT-BGDĐT.

​

8

Ba cuộc cải cách Giáo dục

Hà Đặng Cao Tùng, Hà Nội 04/2012

9

Sự cần thiết và mục tiêu của các cuộc cải cách giáo dục:

• Ảnh hưởng của những biến động chính trị, kinh tế, xã hội,…
• Tác động của những tiến bộ công nghệ.
• Yêu cầu, đòi hỏi của thực tiễn của một thế giới biến đổi nhanh chóng

9

Chương trình Giáo dục phổ thông 2018

7 năng lực đặc thù

3 năng lực chung

5 phẩm chất

Yêu nước

Nhân ái

Chăm chỉ

Trung thực

Trách nhiệm

Tự chủ, tự học

Giao tiếp và hợp tác

Khoa học

Giải quyết vấn đề và sáng tạo

Công nghệ

Ngôn ngữ

Tính toán

Thẩm mỹ

Thể chất

Tin học

10

Tham khảo

• Năm điều Bác Hồ dạy
• Sáu mức học của Bloom
• Bảy trí năng của Gardner

11

Môn Tin học trong chương trình 2018

Đánh giá bằng nhận xét

kết hợp với ĐIỂM SỐ

Môn học bắt buộc

từ lớp 3 đến lớp 12

Tin học

12

Chương trình Tin học 2018

NLa: Sử dụng và quản lí các phương tiện công nghệ thông tin và truyền thông.

NLb: Ứng xử phù hợp trong môi trường số.

NLc: Giải quyết vấn đề với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và truyền thông.

NLd: Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong học và tự học.

NLe: Hợp tác trong môi trường số

Chủ đề A. Máy tính và xã hội tri thức

Chủ đề B. Mạng máy tính và Internet

Chủ đề C. Tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin

Chủ đề D. Đạo đức, pháp luật và văn hoá trong môi trường số

Chủ đề E. Ứng dụng tin học

Chủ đề F. Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính

Chủ đề G. Hướng nghiệp với tin học

7 chủ đề nội dung

3 mạch kiến thức

5 năng lực

Học vấn phổ thông về kĩ thuật số (DL)

Công nghệ thông tin (IT)

Khoa học máy tính (CS)

13

Tham khảo�(Shut down or restart? The way forward for computing in UK schools)

1. Thay tên môn học ICT thành Computing = CS + IT + DL
2. Cần định biên giáo viên chuyên IT và CS. Học sinh đảm bảo cấp độ 3 trong CS.
3. Tăng ngân sách Tin học và đảm bảo bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên.
4. Xây dựng chiến lược, đảm bảo sự cân bằng giữa số lượng máy tính và an toàn mạng.
5. Nguồn lực kỹ thuật như Scratch, vi điều khiển PICAXE, Arduino, robot để học CS.
6. Chứng chỉ cho HS. Lộ trình và cách triển khai. Giám sát tiến bộ của các trường.
7. Yêu cầu cấp độ khi tốt nghiệp. Đồng bộ hệ thống chứng chỉ, và các cuộc thi khác.
8. DĐTH cần tư vấn về cách đánh giá phù hợp đối với CS, IT và DL.
9. Đa dạng hoá hình thức hỗ trợ giáo viên (CLB, cố vấn,…). Cân nhắc kinh phí phù hợp.
10. Các Tổ chức trao giải cần tham vấn DĐTH và cơ sở GDĐH để xác lập cấp độ 3 trong CS.
11. Diễn đàn Tin học (DĐTH) tư vấn, phối hợp và giám sát việc thực hiện các khuyến nghị.

14

Tham khảo

Khuyến nghị 1 (Chương 2)

Thuật ngữ ICT với tư cách tên một môn học cần được xem xét lại (Computing) và tách nó thành ba lĩnh vực rõ ràng: Học vấn số (DL), Công nghệ thông tin (IT) và Khoa học máy tính (CS).

Có sự tương đồng về cấu trúc giữa môn tiếng Anh (tiếng Việt) và môn Tin học. DL ứng với việc biết đọc biết viết, IT ứng với ngôn ngữ, CS ứng với văn học. Thuật ngữ 'ICT' không còn được sử dụng vì nó đã thu hút quá nhiều hàm ý tiêu cực.

​

Tin học

Tiếng Việt

DL

Đọc, viết

IT

Ngôn ngữ

CS

Văn học

15

Ba mạch kiến thức

Công nghệ thông tin

Information Technology

Khoa học máy tính

Computer Science

Học vấn phổ thông về kĩ thuật số

Digital Literacy

16

17

SGK 4 Tin học (bản trực tuyến)

18

Trang facebook SGK Tin học 345 KNTTVCS

19

Tài liệu tham khảo

20

21

Đánh số chủ đề

A. Máy tính và em (Tiểu học) - Máy tính và xã hội (THCS và THPT)

B. Mạng máy tính và Internet

C. Tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin

D. Đạo đức, pháp luật và văn hoá trong môi trường số

E. Ứng dụng tin học

F. Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính

G. Hướng nghiệp với tin học

22

2. Giới thiệu SGK Tin học 4

23

2.1. Quan điểm biên soạn

• Cách tiếp cận: Kĩ thuật – Tư duy – Văn hoá và Năng lực
• Kết nối tri thức với cuộc sống
• Lấy thực tiễn cuộc sống làm chất liệu để xây dựng bài học,
• Ứng dụng bài học để giải quyết những vấn đề trong cuộc sống.
• Về phương pháp dạy học
• Khuyến khích học tập qua các hoạt động đa dạng.
• Xây dựng môi trường học tập cộng tác.
• Gắn kết sản phẩm học tập với mục tiêu bài học.
• Về kiểm tra đánh giá:
• Đánh giá qua sản phẩm học tập.
• Có sự tham gia của học sinh vào quá trình đánh giá.

24

2.2. Cấu trúc sách

• Số trang: 76
• Khổ sách: 19 cm × 26,5 cm
• Số màu: 4
• Số bài: 16 bài.
• Số tiết: 31 tiết (16 tiết LT, 15 tiết TH).

​

2. Một số điểm đặc thù

Chủ đề

1.

2.

3.

4.

5.

6.

25

Phân bổ số tiết

26

2.3. Cấu trúc bài học

• Mục tiêu
• Khởi động
• Nội dung
• Hoạt động
• Hoạt động đọc
• Hộp kiến thức
• Câu hỏi củng cố
• Luyện tập
• Vận dụng

2. Một số điểm đặc thù

Nội dung bài học

Câu hỏi củng cố

27

3. Một số điểm nổi bật

2. Một số điểm đặc thù

28

3.1. Hoạt động

• Sách gồm 22 hoạt động và 20 nhiệm vụ thực hành.
• Học sinh được hình thành, phát triển phẩm chất và năng lực qua các hoạt động.

1. Quan điểm biên soạn

29

3.2. Kết nối tri thức với cuộc sống

1. Quan điểm biên soạn

30

3.3. Kết nối nội dung khoa học và phương pháp sư phạm

• Kiến thức trừu tượng được chuyển tải qua tình huống quen thuộc
• Kết nối kiến thức cũ – mới
• Kích thích óc tưởng tượng và sáng tạo của HS

Chơi với bạn

1. Công việc thực hiện theo từng bước
2. Chia công việc thành những công việc nhỏ
3. Xác định một nhiệm vụ

Làm quen môi trường

lập trình trực quan

Chơi với máy tính

Tạo chương trình trò chơi đơn giản cho trước

Tạo chương trình của em

31

3.4. Kết nối liên môn

Ngữ liệu các bài học tích hợp liên môn Lịch sử và Địa lí 4:

• Đền Hùng và lễ giỗ tổ Hùng Vương
• Văn Miếu – Quốc Tử Giám
• Cố đô Huế
• Xây dựng và bảo vệ đất nước Việt Nam

1. Quan điểm biên soạn

32

3.5. Hỗ trợ dạy học

2. Một số điểm đặc thù

33

Học liệu số

• Trang Tập huấn của NXBGD có sách cho học sinh, sách giáo viên và sách bài tập.

https://taphuan.nxbgd.vn/

• Facebook:

SGK TIN HỌC 345 – Kết nối TTVCS

34

Chủ đề A: Máy tính và em

Chủ đề A: Máy tính và em

Bài 1. Phần cứng và phần mềm máy tính

• Nêu được tên một số phần cứng và phần mềm đã biết.
• Nêu được vai trò của phần cứng, phần mềm và mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau giữa chúng.
• Nêu được ví dụ cụ thể về một số thao tác không đúng sẽ gây ra lỗi cho phần cứng và phần mềm.

​

37

Bài 1. Phần cứng và phần mềm máy tính

Kết nối kiến thức lớp 3:

• Nêu được ví dụ cụ thể về những thao tác không đúng cách sẽ gây tổn hại cho thiết bị khi sử dụng.
• Biết thực hiện quy tắc an toàn về điện, có ý thức đề phòng tai nạn về điện khi sử dụng máy tính

​

38

Bài 2. Gõ bàn phím đúng cách

• Giải thích được lợi ích của việc gõ bàn phím đúng cách.
• Biết vị trí đặt các ngón tay trên hàng phím số và thực hiện các thao tác gõ đúng cách.
• Gõ được đúng cách một đoạn văn bản ngắn khoảng 50 từ.

39

Bài 2. Gõ bàn phím đúng cách

Kết nối kiến thức lớp 3

• Chỉ ra được khu vực chính của bàn phím và nêu được tên các hàng phím.
• Biết vị trí đặt các ngón tay trên hàng phím cơ sở
• Thực hiện được thao tác gõ các phím ở hàng cơ sở, hàng trên, hàng dưới đúng quy định của cách gõ bàn phím

​

40

Trao đổi, thảo luận

• Chương trình Tin học
• Chủ đề A
• Sử dụng Padlet trong phòng máy
• Sử dụng Plickers trong kiểm tra, đánh giá

41

Sử dụng máy tính an toàn và có trách nhiệm

42

Chủ đề B. Mạng máy tính và Internet

43

Bài 3: Điều chỉnh YCCĐ

YCCĐ của chương trình

• Nhận biết và phân biệt được các loại thông tin chính trên trang web: văn bản, hình ảnh, âm thanh và siêu văn bản
• Giải thích được sơ lược tác hại khi trẻ em cố tình truy cập vào những trang web không phù hợp lứa tuổi và không nên xem.

44

Chủ đề C�Tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin

45

Chủ đề C�Tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin

Các bước tìm kiếm thông tin trên Internet

Thao tác với tệp và thư mục

48

Một số biểu tượng tệp và thư mục

49

50

Nội dung buổi chiều

1. Thảo luận về các chủ đề: 4, 5, 6
2. Giờ dạy minh hoạ
3. Kế hoạch dạy học (Phân phối chương trình)
4. Kế hoạch bài dạy
5. Kiểm tra đánh giá

51

Chủ đề D. �Đạo đức, pháp luật và văn hoá trong môi trường số

52

Bài 6. Sử dụng phần mềm khi được phép

Điều chỉnh YCCĐ của chương trình: Bản quyền sử dụng phần mềm

• Nêu được một vài ví dụ cụ thể về phần mềm miễn phí và phần mềm không miễn phí.
• Biết rằng chỉ được sử dụng phần mềm có bản quyền khi được phép. �

53

Bản quyền và quyền tác giả

• Bản quyền là từ được sử dụng trong đời sống để nói đến quyền nhân bản, truyền gửi, xuất bản hay phân phối đối với những sản phẩm trí tuệ mà thông thường, đó là quyền của các tác giả đối với tác phẩm do họ sáng tạo ra. Trong Luật sở hữu trí tuệ, quyền tác giả là thuật ngữ pháp lí được dùng thay cho từ bản quyền.
• Theo Luật Sở hữu trí tuệ, chủ sở hữu của quyền tác giả có thể là: 1) tác giả, 2) các đồng tác giả, 3) tổ chức, cá nhân giao nhiệm vụ cho tác giả hoặc giao kết hợp đồng với tác giả, 4) người thừa kế quyền tác giả, 5) người được chuyển giao quyền, và 6) Nhà nước.

54

Tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả

• Tác giả: Là người trực tiếp sáng tạo ra một phần hoặc toàn bộ tác phẩm văn học, nghệ thuật và khoa học, nắm giữ các quyền nhân thân được quy định tại Điều 19 Luật Sở hữu trí tuệ.
• Chủ sở hữu quyền tác giả: Là tổ chức, cá nhân nắm giữ một, một số hoặc toàn bộ các quyền tài sản được quy định tại Điều 20 của Luật sở hữu trí tuệ.

​

55

Tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả

56

Chủ đề E. Ứng dụng tin học

57

Chủ đề E - 1. Tạo bài trình chiếu

58

Chủ đề E - 2. Tập soạn thảo văn bản

59

Chủ đề E – Tự chọn 1

60

Chủ đề E – Tự chọn 2

61

Cách gõ tiếng Việt có dấu

62

Chuyện cổ tích

• Lạc Long Quân & Âu Cơ : câu chuyện Bọc trăm trứng nở trăm con – Thời Kinh Dương Vương (đời vua Hùng thứ 1).
• Thánh Gióng (Phù Đổng Thiên Vương) : câu chuyện Phù Đổng Thiên Vương đánh giặc Ân – Vua (đời vua Hùng Thứ 6).
• Truyền thuyết Bánh Chưng – Bánh Giày: câu chuyện vua Hùng kén rể và truyền ngôi cho chàng Lang Liêu (đời vua Hùng thứ 7).
• Sự tích dưa hấu – Mai An Tiêm trên đảo hoang (đời vua Hùng thứ 17).
• Sơn Tinh – Thủy Tinh: câu chuyện về ước mơ chinh phục thiên nhiên của con người (đời vua Hùng vương thứ 18).
• Chử Đồng Tử – Tiên Dung (đời vua Hùng thứ 18).

63

Chủ đề F.

Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính

https://www.youtube.com/watch?v=ElSEI1mHQ18

https://ssyoutube.com/watch?v=ElSEI1mHQ18

​

​

65

Chủ đề F. �Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính

Kết nối kiến thức lớp 3:

1. Công việc thực hiện theo từng bước
2. Chia công việc thành những công việc nhỏ
3. Xác định một nhiệm vụ

Chơi với bạn

Làm quen môi trường

lập trình trực quan

Chơi với máy tính

Tạo chương trình trò chơi đơn giản cho trước

Tạo chương trình của em

66

Chủ đề F. �Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính

67

Chủ đề F. �Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính

Chủ đề F. �Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính

68

Sử dụng scratch

https://scratch.mit.edu/

https://scratch.mit.edu/download

69

2. Xây dựng kế hoạch môn học

• Hướng dẫn tại văn bản số 2345/BGDĐTGDTH ngày 07/06/2021 về việc hướng dẫn xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường cấp tiểu học.�

70

Kế hoạch bài dạy

71

Kế hoạch bài dạy

72

73

Soạn kế hoạch bài dạy

74

2.3. Cấu trúc bài học

• Mục tiêu
• Khởi động
• Nội dung
• Hoạt động
• Hoạt động đọc
• Hộp kiến thức
• Câu hỏi củng cố
• Luyện tập
• Vận dụng

2. Một số điểm đặc thù

Hoạt động đọc

Câu hỏi củng cố

75

Bốn cấu phần của hoạt động học

1. Hoạt động cộng tác

2. Hoạt động đọc

3. Chốt kiến thức

4. Củng cố

76

Tổ chức dạy học

Bước 1: Mở đầu bài học

Bước 2: Hình thành kiến thức

Bước 3:

Luyện tập

Bước 4: Vận dụng, sáng tạo

• Mục đích: đặt vấn đề, giới thiệu bài học,…
• Tình huống, vấn đề liên quan đến bài học

• Hoạt động độc lập và hoạt động nhóm
• Chốt kiến thức

• Nhắc lại kiến thức đã học
• Câu trả lời có trong bài học

• Liên kết bài học với thực tế.

Kiểm tra, đánh giá

Thực hiện theo Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT ngày 4/9/2020 quy định đánh giá học sinh tiểu học

78

Đánh giá thường xuyên nội dung học tập

a) Giáo viên sử dụng linh hoạt, phù hợp các phương pháp đánh giá, nhưng chủ yếu thông qua lời nói chỉ ra cho học sinh biết được chỗ đúng, chưa đúng và cách sửa chữa; viết nhận xét vào vở hoặc sản phẩm học tập của học sinh khi cần thiết, có biện pháp cụ thể giúp đỡ kịp thời.

b) Học sinh tự nhận xét và tham gia nhận xét sản phẩm học tập của bạn, nhóm bạn trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ học tập để học và làm tốt hơn.

c) Cha mẹ học sinh trao đổi với giáo viên về các nhận xét, đánh giá học sinh bằng các hình thức phù hợp và phối hợp với giáo viên động viên, giúp đỡ học sinh học tập, rèn luyện.

Thông tư số 27/2020/TT-BGDĐT ngày 4/9/2020 ban hành quy định đánh giá học sinh tiểu học

79

Đánh giá thường xuyên �về sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực

a) Giáo viên sử dụng linh hoạt, phù hợp các phương pháp đánh giá; căn cứ vào những biểu hiện về nhận thức, hành vi, thái độ của học sinh; đối chiếu với yêu cầu cần đạt của từng phẩm chất chủ yếu, năng lực cốt lõi theo Chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học để nhận xét và có biện pháp giúp đỡ kịp thời.

b) Học sinh được tự nhận xét và được tham gia nhận xét bạn, nhóm bạn về những biểu hiện của từng phẩm chất chủ yếu, năng lực cốt lõi để hoàn thiện bản thân.

c) Cha mẹ học sinh trao đổi, phối hợp với giáo viên động viên, giúp đỡ học sinh rèn luyện và phát triển từng phẩm chất chủ yếu, năng lực cốt lõi.

80

Đánh giá định kì

• Vào giữa học kỳ I, cuối học kỳ I, giữa học kỳ II và cuối năm học, giáo viên dạy môn học căn cứ vào quá trình đánh giá thường xuyên và yêu cầu cần đạt, biểu hiện cụ thể về các thành phần năng lực của từng môn học theo 3 mức: hoàn thành tốt, hoàn thành, chưa hoàn thành
• Vào cuối học kỳ I và cuối năm học: có bài kiểm tra định kỳ. Bài kiểm tra được giáo viên sửa lỗi, nhận xét, cho điểm theo thang điểm 10, không cho điểm thập phân và được trả lại cho học sinh
• Đề kiểm tra định kỳ phù hợp với yêu cầu cần đạt và các biểu hiện cụ thể về các thành phần năng lực của môn học, gồm các câu hỏi, bài tập được thiết kế theo các mức như sau:
• Mức 1: Nhận biết, nhắc lại hoặc mô tả được nội dung đã học và áp dụng trực tiếp để giải quyết một số tình huống, vấn đề quen thuộc trong học tập;
• Mức 2: Kết nối, sắp xếp được một số nội dung đã học để giải quyết vấn đề có nội dung tương tự;
• Mức 3: Vận dụng các nội dung đã học để giải quyết một số vấn đề mới hoặc đưa ra những phản hồi hợp lý trong học tập và cuộc sống

81

Phương pháp đánh giá

a) Phương pháp quan sát: Giáo viên theo dõi, lắng nghe học sinh trong quá trình giảng dạy trên lớp, sử dụng phiếu quan sát, bảng kiểm tra, nhật ký ghi chép lại các biểu hiện của học sinh để sử dụng làm minh chứng đánh giá quá trình học tập, rèn luyện của học sinh.

b) Phương pháp đánh giá qua hồ sơ học tập, các sản phẩm, hoạt động của học sinh: Giáo viên đưa ra các nhận xét, đánh giá về các sản phẩm, kết quả hoạt động của học sinh, từ đó đánh giá học sinh theo từng nội dung đánh giá có liên quan.

c) Phương pháp vấn đáp: Giáo viên trao đổi với học sinh thông qua việc hỏi đáp để thu thập thông tin nhằm đưa ra những nhận xét, biện pháp giúp đỡ kịp thời.

d) Phương pháp kiểm tra viết: Giáo viên sử dụng các bài kiểm tra gồm các câu hỏi, bài tập được thiết kế theo mức độ, yêu cầu cần đạt của chương trình, dưới hình thức trắc nghiệm, tự luận hoặc kết hợp trắc nghiệm và tự luận để đánh giá mức đạt được về các nội dung giáo dục cần đánh giá.

​

82

Tài liệu hỗ trợ

83

Fanpage

84

85