1

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ�Μπακάλης Κώστας�history-logotexnia.blogspot.com

2

1. Τα δημογραφικά δεδομένα��α. Ο πληθυσμός

Α. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

3

• Πώς διαμορφώθηκαν τα σύνορα της Ελλάδας από τα πρώτα χρόνια της Ανεξαρτησίας έως και το 1881 (1);

4

Φτωχή, απαρχαιωμένη, μικρή, ολιγάνθρωπη!!!

5

• Πώς διαμορφώθηκαν τα σύνορα της Ελλάδας από τα πρώτα χρόνια της Ανεξαρτησίας έως και το 1881 (2);

Η γραμμή Αμβρακικού- Παγασητικού αποτελούσε τα σύνορα του νέου ελληνικού κράτους.

• Από τα νησιά του Αιγαίου στην Ελλάδα ανήκαν μόνο οι Βόρειες Σποράδες και οι Κυκλάδες.
• Ο κορμός της χώρας ήταν η Ρούμελη και ο Μωριάς, όπως στα επαναστατικά χρόνια.
• Το 1864 προστέθηκαν τα Ιόνια νησιά και τα
• το 1881 η Θεσσαλία.

Έτσι, τα βόρεια σύνορα

• άγγιξαν τον Όλυμπο και τη Μακεδονία.

6

• Πώς διαμορφώθηκαν τα σύνορα της Ελλάδας από τα πρώτα χρόνια της Ανεξαρτησίας έως και το 1881 (2);

Η γραμμή Αμβρακικού- Παγασητικού αποτελούσε τα σύνορα του νέου ελληνικού κράτους.

• Από τα νησιά του Αιγαίου στην Ελλάδα ανήκαν μόνο οι Βόρειες Σποράδες και οι Κυκλάδες.
• Ο κορμός της χώρας ήταν η Ρούμελη και ο Μωριάς, όπως στα επαναστατικά χρόνια.
• Το 1864 προστέθηκαν τα Ιόνια νησιά και τα
• το 1881 η Θεσσαλία.

Έτσι, τα βόρεια σύνορα

• άγγιξαν τον Όλυμπο και τη Μακεδονία.

7

• Να συγκρίνετε την πυκνότητα του ελληνικού πληθυσμού με την αντίστοιχη των ευρωπαϊκών κρατών. Σε ποια κατάσταση βρισκόταν η ελληνική ύπαιθρος τα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια;

​

Η πυκνότητα του πληθυσμού κυμαινόταν από 15 (1828) σε 43 (1911) κατοίκους στο τετραγωνικό χιλιόμετρο,

🡺 όταν σε πολλές χώρες της Δυτικής Ευρώπης οι ίδιοι αριθμοί ήταν τριψήφιοι.

• Πανόραμα της Αθήνας

στα 1830-1840

• Οι εικόνες που μας έρχονται από εκείνη την εποχή μαρτυρούν

🠞την εξάντληση του τόπου και των ανθρώπων.

• Γύρω από τις πόλεις τα εδάφη ήταν γυμνά, εξαντλημένα:
• από την υπερβόσκηση και ❷ την υλοτομία
• και τα χωράφια έμοιαζαν χέρσα,
• εξαιτίας της εκτεταμένης αγρανάπαυσης, με την οποία οι αγρότες πάσχιζαν να βελτιώσουν τις αποδόσεις τους.
• Τα περιφραγμένα περιβόλια
• πολύ λίγο βελτίωναν την αίσθηση εγκατάλειψης που απέπνεε το τοπίο.

8

• Να συγκρίνετε την πυκνότητα του ελληνικού πληθυσμού με την αντίστοιχη των ευρωπαϊκών κρατών. Σε ποια κατάσταση βρισκόταν η ελληνική ύπαιθρος τα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια;

​

Η πυκνότητα του πληθυσμού κυμαινόταν από 15 (1828) σε 43 (1911) κατοίκους στο τετραγωνικό χιλιόμετρο,

🡺 όταν σε πολλές χώρες της Δυτικής Ευρώπης οι ίδιοι αριθμοί ήταν τριψήφιοι.

• Πανόραμα της Αθήνας

στα 1830-1840

• Οι εικόνες που μας έρχονται από εκείνη την εποχή μαρτυρούν

🠞την εξάντληση του τόπου και των ανθρώπων.

• Γύρω από τις πόλεις τα εδάφη ήταν γυμνά, εξαντλημένα:
• από την υπερβόσκηση και ❷ την υλοτομία
• και τα χωράφια έμοιαζαν χέρσα,
• εξαιτίας της εκτεταμένης αγρανάπαυσης, με την οποία οι αγρότες πάσχιζαν να βελτιώσουν τις αποδόσεις τους.
• Τα περιφραγμένα περιβόλια
• πολύ λίγο βελτίωναν την αίσθηση εγκατάλειψης που απέπνεε το τοπίο.

9

Δημογραφική ανάπτυξη

• Παρ' όλα αυτά, ο πληθυσμός αυξανόταν με γρήγορους ρυθμούς,
• χωρίς ποτέ να εξαντλούνται τα περιθώρια δημογραφικής εξέλιξης σε μια τόσο αραιοκατοικημένη χώρα.

Οικονομία

• Οι οικονομικές δυνατότητες ήταν περιορισμένες και τα παραγωγικά πλεονάσματα πενιχρά.
• Σε περιόδους αστάθειας εύκολα ερχόταν η καταστροφή.
• Ο ναυτικός αποκλεισμός από τους Αγγλο-Γάλλους, το 1854, στη διάρκεια του Κριμαϊκού πολέμου, (+ σ.σ.74, 134) προκάλεσε:
• πείνα, αρρώστια και ανθρώπινες απώλειες,
• επιβεβαιώνοντας τις μικρές δυνατότητες της χώρας.

◄ Ο Κριμαϊκός πόλεμος (1854 –1856) ξεκίνησε όταν η Ρωσία απαίτησε να προστατεύει η ίδια τους Άγιους Τόπους. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία αρνήθηκε και το 1853 κήρυξε πόλεμο στη Ρωσία. Με την Οθωμανική Αυτοκρατορία συμμάχησαν η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία, που ήθελαν να σταματήσουν την επεκτατική πολιτική της Ρωσίας. Έτσι, έστειλαν στρατό στην Κριμαία, στη Μαύρη Θάλασσα. Ο πόλεμος τέλειωσε όταν η Ρωσία, που νικήθηκε, υπέγραψε συνθήκη ειρήνης το Μάρτιο του1856.

Πηγή: http://museduc.gr/docs/Istoria/C/065-084_C_GYM_KEF_04.pdf

• Πώς εξελίσσονταν ο πληθυσμός και η οικονομία της Ελλάδας και τι έδειξε ο ναυτικός αποκλεισμός του 1854;

10

Δημογραφική ανάπτυξη

• Παρ' όλα αυτά, ο πληθυσμός αυξανόταν με γρήγορους ρυθμούς,
• χωρίς ποτέ να εξαντλούνται τα περιθώρια δημογραφικής εξέλιξης σε μια τόσο αραιοκατοικημένη χώρα.

Οικονομία

• Οι οικονομικές δυνατότητες ήταν περιορισμένες και τα παραγωγικά πλεονάσματα πενιχρά.
• Σε περιόδους αστάθειας εύκολα ερχόταν η καταστροφή.
• Ο ναυτικός αποκλεισμός από τους Αγγλο-Γάλλους, το 1854, στη διάρκεια του Κριμαϊκού πολέμου, (+ σ.σ.74, 134) προκάλεσε:
• πείνα, αρρώστια και ανθρώπινες απώλειες,
• επιβεβαιώνοντας τις μικρές δυνατότητες της χώρας.

◄ Ο Κριμαϊκός πόλεμος (1854 –1856) ξεκίνησε όταν η Ρωσία απαίτησε να προστατεύει η ίδια τους Άγιους Τόπους. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία αρνήθηκε και το 1853 κήρυξε πόλεμο στη Ρωσία. Με την Οθωμανική Αυτοκρατορία συμμάχησαν η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία, που ήθελαν να σταματήσουν την επεκτατική πολιτική της Ρωσίας. Έτσι, έστειλαν στρατό στην Κριμαία, στη Μαύρη Θάλασσα. Ο πόλεμος τέλειωσε όταν η Ρωσία, που νικήθηκε, υπέγραψε συνθήκη ειρήνης το Μάρτιο του1856.

Πηγή: http://museduc.gr/docs/Istoria/C/065-084_C_GYM_KEF_04.pdf

• Πώς εξελίσσονταν ο πληθυσμός και η οικονομία της Ελλάδας και τι έδειξε ο ναυτικός αποκλεισμός του 1854;

11

1. Τα δημογραφικά δεδομένα��β. Οι μετακινήσεις μέσα και έξω από την Ελλάδα

Α. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

12

• Να συγκρίνετε την κατάσταση των ελληνικών πόλεων τα πρώτα χρόνια μετά τη δημιουργία ανεξάρτητου ελληνικού κράτους με την αντίστοιχη των αστικών κέντρων της Δυτικής Ευρώπης.

▲ Η Αθήνα γύρω στο 1860.

13

• Τι γνωρίζετε για τις μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών εντός και εκτός Ελλάδας ως τις αρχές του 20^ου αιώνα

​

• Η μετακίνηση ανθρώπων από την ύπαιθρο στα αστικά κέντρα δεν στόχευε αποκλειστικά σε εγκατάσταση στον αστικό χώρο, όπου η αργή ανάπτυξη των παραγωγικών δραστηριοτήτων δεν έδινε στους νεοφερμένους πολλές ευκαιρίες.
• Οι μεταναστεύσεις του αγροτικού πληθυσμού
• προς τα λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας,
• προς το Δούναβη, τη Νότια Ρωσία,
• τη Μικρά Ασία
• και την Αίγυπτο
• ήταν συχνό φαινόμενο.
• Προς το τέλος του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού,
• άνοιξαν οι δρόμοι προς την Αμερική.
• σταφιδική κρίση εκείνης της εποχής (+ σ.σ. 38, 49) προκάλεσε μεγάλο ρεύμα μετανάστευσης πέρα από τον Ατλαντικό.

► Οι εξαγωγές σταφίδας στα 1878

► Αγρότες επεξεργάζονται σταφίδα

► Δρεμόνι, δοχείο για την επεξεργασία της σταφίδας

14

• Τι γνωρίζετε για τις μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών εντός και εκτός Ελλάδας ως τις αρχές του 20^ου αιώνα

​

• Η μετακίνηση ανθρώπων από την ύπαιθρο στα αστικά κέντρα δεν στόχευε αποκλειστικά σε εγκατάσταση στον αστικό χώρο, όπου η αργή ανάπτυξη των παραγωγικών δραστηριοτήτων δεν έδινε στους νεοφερμένους πολλές ευκαιρίες.
• Οι μεταναστεύσεις του αγροτικού πληθυσμού
• προς τα λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας,
• προς το Δούναβη, τη Νότια Ρωσία,
• τη Μικρά Ασία
• και την Αίγυπτο
• ήταν συχνό φαινόμενο.
• Προς το τέλος του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού,
• άνοιξαν οι δρόμοι προς την Αμερική.
• σταφιδική κρίση εκείνης της εποχής (+ σ.σ. 38, 49) προκάλεσε μεγάλο ρεύμα μετανάστευσης πέρα από τον Ατλαντικό.

► Οι εξαγωγές σταφίδας στα 1878

► Αγρότες επεξεργάζονται σταφίδα

► Δρεμόνι, δοχείο για την επεξεργασία της σταφίδας

15

2. Οι παραγωγικές δυνάμεις μέσα και έξω από την Ελλάδα και η «Μεγάλη Ιδέα»

Α. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

16

• Σε ποιο μοντέλο (πρότυπο) ανάπτυξης είναι προσανατολισμένη η χώρα και για ποιους λόγους αυτό δεν επιτυγχάνεται αρκετές δεκαετίες μετά την ανεξαρτησία;

​

Πολλές δεκαετίες, μετά την ανεξαρτησία της, η Ελλάδα εξακολουθούσε να μοιάζει περισσότερο

• με την Ανατολή παρά με τη Δύση,
• παρ' όλο που η τελευταία υπήρξε το ζητούμενο, το επιθυμητό, το σημείο αναφοράς όλα αυτά τα χρόνια.
• Απουσίαζαν τα ισχυρά κέντρα ανάπτυξης, οι «ατμομηχανές» της οικονομικής και τεχνικής προόδου.
• Πώς θα μπορούσαν άλλωστε να υπάρξουν, όταν απουσίαζαν όλα όσα ήταν αναγκαία και προαπαιτούμενα για τη δημιουργία τους;

1. Η χώρα δεν διέθετε σημαντικές πρώτες ύλες,

2. δεν είχε πλεονάζον ειδικευμένο ή έστω φθηνό εργατικό δυναμικό,

3. η συσσώρευση κεφαλαίου, ιδιωτικού και δημόσιου, ήταν ισχνή

4. και η εσωτερική αγορά περιορισμένη έως ασήμαντη.

17

• Σε ποιο μοντέλο (πρότυπο) ανάπτυξης είναι προσανατολισμένη η χώρα και για ποιους λόγους αυτό δεν επιτυγχάνεται αρκετές δεκαετίες μετά την ανεξαρτησία;

​

Πολλές δεκαετίες, μετά την ανεξαρτησία της, η Ελλάδα εξακολουθούσε να μοιάζει περισσότερο

• με την Ανατολή παρά με τη Δύση,
• παρ' όλο που η τελευταία υπήρξε το ζητούμενο, το επιθυμητό, το σημείο αναφοράς όλα αυτά τα χρόνια.
• Απουσίαζαν τα ισχυρά κέντρα ανάπτυξης, οι «ατμομηχανές» της οικονομικής και τεχνικής προόδου.
• Πώς θα μπορούσαν άλλωστε να υπάρξουν, όταν απουσίαζαν όλα όσα ήταν αναγκαία και προαπαιτούμενα για τη δημιουργία τους;

1. Η χώρα δεν διέθετε σημαντικές πρώτες ύλες,

2. δεν είχε πλεονάζον ειδικευμένο ή έστω φθηνό εργατικό δυναμικό,

3. η συσσώρευση κεφαλαίου, ιδιωτικού και δημόσιου, ήταν ισχνή

4. και η εσωτερική αγορά περιορισμένη έως ασήμαντη.

18

• Αναφερθείτε στις παραγωγικές δυνάμεις έξω από την Ελλάδα

Επιπλέον, η χώρα ανταγωνιζόταν τον εαυτό της.

• ΙΣΧΥΡΑ ΚΕΝΤΡΑ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ:
• Έξω από τα σύνορά της υπήρχαν ισχυρά κέντρα ελληνισμού, πνευματικά, οικονομικά, παραγωγικά,
• τα οποία πολλές φορές κυριαρχούσαν στο χώρο τους αλλά και σε ευρύτερες περιοχές.
• ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗ
• Έλληνες, ελληνικά κεφάλαια και πλούτος υπήρχαν και αναπτύσσονταν
• από την Ουκρανία ως το Σουδάν,
• από το Δούναβη ως τον Καύκασο
• και από τη Σμύρνη ως την Κιλικία.
• ΠΩΣ ΕΒΛΕΠΑΝ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ
• Για τους Έλληνες των περιοχών αυτών το μικρό ελληνικό βασίλειο ήταν για πολλά χρόνια
• μια κακή ανάμνηση μάλλον, ένας φτωχός και ίσως ανεπρόκοπος συγγενής.
• Η ΑΝΤΙΘΕΣΗ
• Οι δικές τους επιτυχίες φάνταζαν ολότελα ξένες
• σε σύγκριση με τη στασιμότητα και την ένδεια της μικρής Ελλάδας.
• Η ΜΕΤΑΣΤΡΟΦΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ 19ΟΥ ΑΙΩΝΑ
• Χρειάστηκε να δυσκολέψουν γι' αυτούς οι οικονομικές και πολιτικές συνθήκες, προς το τέλος κυρίως του 19ου αιώνα,
• για να ανακαλύψουν τη σημασία που είχε η φτωχή τους πατρίδα,
• ως ασφαλές καταφύγιο
• και ως πεδίο ανάπτυξης οικονομικών δραστηριοτήτων.

19

• Αναφερθείτε στις παραγωγικές δυνάμεις έξω από την Ελλάδα

Επιπλέον, η χώρα ανταγωνιζόταν τον εαυτό της.

• ΙΣΧΥΡΑ ΚΕΝΤΡΑ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ:
• Έξω από τα σύνορά της υπήρχαν ισχυρά κέντρα ελληνισμού, πνευματικά, οικονομικά, παραγωγικά,
• τα οποία πολλές φορές κυριαρχούσαν στο χώρο τους αλλά και σε ευρύτερες περιοχές.
• ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗ
• Έλληνες, ελληνικά κεφάλαια και πλούτος υπήρχαν και αναπτύσσονταν
• από την Ουκρανία ως το Σουδάν,
• από το Δούναβη ως τον Καύκασο
• και από τη Σμύρνη ως την Κιλικία.
• ΠΩΣ ΕΒΛΕΠΑΝ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ
• Για τους Έλληνες των περιοχών αυτών το μικρό ελληνικό βασίλειο ήταν για πολλά χρόνια
• μια κακή ανάμνηση μάλλον, ένας φτωχός και ίσως ανεπρόκοπος συγγενής.
• Η ΑΝΤΙΘΕΣΗ
• Οι δικές τους επιτυχίες φάνταζαν ολότελα ξένες
• σε σύγκριση με τη στασιμότητα και την ένδεια της μικρής Ελλάδας.
• Η ΜΕΤΑΣΤΡΟΦΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ 19ΟΥ ΑΙΩΝΑ
• Χρειάστηκε να δυσκολέψουν γι' αυτούς οι οικονομικές και πολιτικές συνθήκες, προς το τέλος κυρίως του 19ου αιώνα,
• για να ανακαλύψουν τη σημασία που είχε η φτωχή τους πατρίδα,
• ως ασφαλές καταφύγιο
• και ως πεδίο ανάπτυξης οικονομικών δραστηριοτήτων.

• Περιοχές επιχειρηματικής δραστηριότητα των Ελλήνων ομογενών κεφαλαιούχων.

Χάρτης: Λογισμικό Centennia

21

• Να εξηγήσετε πώς το όραμα της “Μεγάλης Ιδέας” αποτέλεσε τροχοπέδη στην εσωτερική ανάπτυξη του ελληνικού κράτους.

• είχε επιπτώσεις στον πολιτικό και οικονομικό χώρο,
• ιδιαίτερα σε εποχές που τα προβλήματα έμοιαζαν με ανοικτές πληγές,
• στην περίπτωση της Κρήτης ή, αργότερα, της Μακεδονίας.

❶ στην οικονομική ανόρθωση και ❷ τη γεφύρωση του χάσματος με τη Δύση.

Όλα αυτά συνυφαίνονταν με το εθνικό όραμα,

• μεγαλώνοντας το κόστος των προσπαθειών
• και καθιστώντας συχνά τις οικονομικές πρωτοβουλίες έρμαια των εθνικών κρίσεων.

Οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν είχαν στραμμένο το ενδιαφέρον τους αποκλειστικά στα εσωτερικά ζητήματα,

• Ενίσχυε την ιδέα ότι το υπάρχον κράτος δεν ήταν παρά μία ημιτελής κατασκευή, τα θεμέλια απλώς για κάτι μεγαλύτερο.
• Η «Μεγάλη Ιδέα» δημιουργούσε προσδοκίες για ολοκλήρωση του εθνικού οράματος,
• που προϋπέθετε σημαντική διεύρυνση των συνόρων

22

• Να εξηγήσετε πώς το όραμα της “Μεγάλης Ιδέας” αποτέλεσε τροχοπέδη στην εσωτερική ανάπτυξη του ελληνικού κράτους.

• είχε επιπτώσεις στον πολιτικό και οικονομικό χώρο,
• ιδιαίτερα σε εποχές που τα προβλήματα έμοιαζαν με ανοικτές πληγές,
• στην περίπτωση της Κρήτης ή, αργότερα, της Μακεδονίας.

❶ στην οικονομική ανόρθωση και ❷ τη γεφύρωση του χάσματος με τη Δύση.

Όλα αυτά συνυφαίνονταν με το εθνικό όραμα,

• μεγαλώνοντας το κόστος των προσπαθειών
• και καθιστώντας συχνά τις οικονομικές πρωτοβουλίες έρμαια των εθνικών κρίσεων.

Οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν είχαν στραμμένο το ενδιαφέρον τους αποκλειστικά στα εσωτερικά ζητήματα,

• Ενίσχυε την ιδέα ότι το υπάρχον κράτος δεν ήταν παρά μία ημιτελής κατασκευή, τα θεμέλια απλώς για κάτι μεγαλύτερο.
• Η «Μεγάλη Ιδέα» δημιουργούσε προσδοκίες για ολοκλήρωση του εθνικού οράματος,
• που προϋπέθετε σημαντική διεύρυνση των συνόρων

23

▲ Η Ελλάδα κοιμάται και ονειρεύεται τις Μεγάλες Δυνάμεις να την οδηγούν στην Κωνσταντινούπολη και στο θρόνο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

◄ Γελοιογραφία από το σατιρικό περιοδικό Νέος Αριστοφάνης: Οι «αλύτρωτες» περιοχές είναι τα πουλερικά που ταΐζει η Ελλάδα. http://museduc.gr/docs/Istoria/C/LAI_ K03_K04.pdf

24

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ

25

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ

​

1. Ισχυρά κέντρα ανάπτυξης, που θα αποτελούσαν για την Ελλάδα τις «ατμομηχανές» της προόδου, δεν υπήρχαν για αρκετά χρόνια μετά την ανεξαρτησία της. (25428)

Σ

• Η Μεγάλη Ιδέα ως εθνική ιδεολογία βοήθησε στην αντιμετώπιση των εθνικών προβλημάτων, όπως το Κρητικό Ζήτημα. (25964)

Λ

• Η μετακίνηση των ανθρώπων από την ύπαιθρο στα αστικά κέντρα μετά την Ελληνική Επανάσταση εξασφάλιζε πολλές ευκαιρίες στους νεοφερμένους. (25979)

Λ

• Η Ελλάδα, μετά την ανεξαρτησία της, άρχισε να μοιάζει όλο και περισσότερο στη Δύση. (26192)

Λ

• Το 1864 τα βόρεια σύνορα της Ελλάδας έφθαναν στη γραμμή Αμβρακικού Παγασητικού. (27385)

Λ

6. Η σταφιδική κρίση στην Ελλάδα στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού προκάλεσε μεγάλο ρεύμα μετανάστευσης προς την Αμερική. (27443), (29677)

Σ

7. Η ιδεολογία της «Μεγάλης ιδέας» δημιούργησε προσδοκίες για διεύρυνση των συνόρων της Ελλάδας. (27444)

Σ

• Τον 19ο αι. οι μεταναστεύσεις του αγροτικού πληθυσμού προς τα λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας ήταν συχνό φαινόμενο. (27929)

Σ

• Για τα ευρωπαϊκά μέτρα, την περίοδο μετά την επανάσταση, οι πόλεις της Ελλάδας έμοιαζαν με μεγάλα χωριά. (28552)

Σ

26

10. Το ελληνικό κράτος διευρύνθηκε με την προσάρτηση της Θεσσαλίας το 1864. (28585)

Λ

• O ναυτικός αποκλεισμός από τους Αγγλο-Γάλλους κατά τη διάρκεια του Κριμαϊκού πολέμου προκάλεσε πολλά δεινά στους Έλληνες. (28649)

Σ

• Μετά την ανεξαρτησία της Ελλάδας παρέμειναν έξω από τα σύνορά της πολλά ισχυρά κέντρα ελληνισμού. (28649)

Σ

• Η σταφιδική κρίση προκάλεσε μεγάλο ρεύμα μετανάστευσης προς την Αίγυπτο και τις ακτές της Μαύρης Θάλασσας. (32484)

Σ

​

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: 

«Μεγάλη Ιδέα» -  Θέμα #27443, 30821, 33224, 33276

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ι. Από την αγροτική οικονομία στην αστικοποίηση. Α. Η ελληνική οικονομία μετά την επανάσταση, 2. Οι παραγωγικές δυνάμεις μέσα και έξω από την Ελλάδα και η «Μεγάλη Ιδέα», «[…] Στο μεταξύ η πρόοδος…σημαντική διεύρυνση των συνόρων. […]» 

27

► Η μετανάστευση προς τις ΗΠΑ συνεχίζεται μέχρι το 1924. Τότε η αμερικανική κυβέρνηση κλείνει τα σύνορά της για τους μετανάστες.

► «Τα Μετέωρα», ελληνικό καφενείο

στις ΗΠΑ τη δεκαετία του 1910.

► Ιωάννα Καρυστιάνη, Νύφες (2005)�Η μετανάστευση στις Η.Π.Α στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου αιώνα. Στο βιβλίο βασίστηκε η ομώνυμη ταινία του Παντελή Βούλγαρη(2005)