๗๐
การเขียนรายงานการปฏิบัติงาน เป็นการเขียนเพื่อนำเสนอสิ่งที่ได้ปฏิบัติหรือพบเห็นต่อผู้บังคับบัญชา หรือหน่วยงานที่รับผิดชอบ เรื่องที่นำมาเขียนรายงานอาจเป็นเรื่องที่ได้รับมอบหมายให้ไปทำหรืออาจเป็น� เรื่องเกี่ยวกับความก้าวหน้าหรือความสำเร็จของงาน� ในหน้าที่ที่ตนรับผิดชอบ การเขียนรายงานผล� การปฏิบัติงานอาจมีผลต่อการทำงานในองค์กร� ทั้งภาครัฐ รัฐวิสาหกิจ เอกชน รวมถึงต่อผู้บริหาร หรือ� ผู้เกี่ยวข้องอย่างใดอย่างหนึ่ง
๗๑
รายงานผลการปฏิบัติ หมายถึง การเขียนเพื่อให้ทราบถึงภารกิจ
ที่ได้รับมอบหมาย หลังจากปฏิบัติงานเสร็จสิ้นแล้ว และเสนอต่อผู้บังคับบัญชาหรือผู้ที่เกี่ยวข้องต่อไปการเขียนรายงานผลการปฏิบัติงาน จึงต้องเขียนอย่างมีหลักเกณฑ์ โดยมีสาระสำคัญของการเขียนรายงานผล� การปฏิบัติงาน การนำเสนอรายงานการปฏิบัติงานอาจทำ� เป็นประจำเสมอตามระยะเวลาที่กำหนดไว้ เช่น รายงาน� ประจำเดือน รายงานประจำปีหรือรายงานของแผนกต่างๆ� บางครั้งการนำเสนอรายงานการปฏิบัติงานอาจทำเป็นครั้ง� คราวตามความต้องการและความจำเป็น เรียกว่า “รายงาน� พิเศษ” ซึ่งมักเป็นการวิเคราะห์หรือวางแผนงานในอนาคต� เพื่อกำหนดแนวทางการปฏิบัติงานของหน่วยงาน
๗๒
1
ใช้รูปแบบตามที่หน่วยงานนั้นๆ กำหนด
2
เขียนในรูปของจดหมายหรือบันทึกติดต่อ
3
เขียนในรูปของรายงานขนาดสั้น
วิธีเขียนรายงานการปฏิบัติงาน
เขียนอย่างละเอียดทุกขั้นตอนของการปฏิบัติงาน
๑
เขียนแบบสรุปความ
๒
มีแนวทางการเขียนรายงานการปฏิบัติงานไว้ ๒ ลักษณะ คือ
๗๓
การนำเสนอรายงานการปฏิบัติงาน
การเสนอรายงานปากเปล่า
๑
การเสนอรายงานเป็นลายลักษณ์อักษร
๒
มี ๒ ลักษณะ ได้แก่
๑
เพื่อช่วยในการตัดสินใจหรือค้นหาสาเหตุความต้องการ
๒
เพื่อช่วยสำหรับการตัดสินใจว่า ควรจะดำเนินงานต่อไป
๓
เพื่อช่วยในการตัดสินใจปรับปรุง เปลี่ยนแปลงงาน
๔
เพื่อเผยแพร่ความก้าวหน้าของงาน
๕
เพื่อช่วยส่งเสริมความเข้าใจ และความรู้พื้นฐาน
๗๔
๑
รายงานขนาดสั้นแบบไม่เป็นทางการ
๓
รายงานที่อยู่ในรูปของการกรอกข้อความ�ลงในแบบฟอร์ม
๒
รายงานขนาดยาวแบบเป็นทางการ
การเขียนรายงานมีหลายรูปแบบขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ เนื้อหา�ที่มุ่งศึกษาและระยะเวลาที่ทำในที่นี้จะแบ่งเป็น ๓ ประเภท ได้แก่
๗๕
๑. รายงานขนาดสั้นแบบไม่เป็นทางการ
❖ มีความยาวไม่เกิน ๑๐ หน้า � บางครั้งอาจมีแค่ประโยคเดียว � เช่น การให้ข้อมูลบางอย่าง
❖ ใช้ในโอกาสเร่งด่วนกับเรื่องราว� ที่ไม่เป็นทางการนัก
❖ มีรูปแบบวิธีเขียนหลายแบบ � นิยมเขียน ในรูปบันทึก ซึ่งมักใช้� เป็นการภายใน หรืออยู่ในรูป� จดหมายซึ่งนิยมใช้ภายนอกที่� เป็นทางการมากกว่า
รายงาน
ขนาดสั้น
องค์ประกอบ
แบ่งเป็น ๓ ส่วน คือ
๑. ตอนต้นหรือส่วนหน้า
๒. เนื้อหา
๓. ตอนท้ายหรือสรุป
๗๖
รายงาน
ขนาดยาว
องค์ประกอบ
แบ่งเป็น ๔ ส่วน คือ
๑. หนังสือนำส่งรายงาน
๒. ส่วนต้นของรายงาน
๓. ส่วนเนื้อหา
๒. รายงานขนาดยาวแบบเป็นทางการ
❖ มีความยาวตั้งแต่ ๑๐ หน้าขึ้นไป � มีขอบเขตของเรื่อง
❖ มีข้อมูลรายละเอียดที่กว้างขวาง
ต้องอาศัยการวิเคราะห์อย่าง� ละเอียด มีความชัดเจนแม่นยำ
❖ ใช้เป็นหลักฐานอ้างอิงได้
❖ นิยมจัดทำเป็นรูปเล่ม
❖ มีการใส่สถิติ ตาราง รูปถ่าย และ� เอกสารอ้างอิงตามระเบียบแบบ� แผนที่กำหนดไว้
๔. ส่วนท้าย
๗๗
๓. รายงานที่อยู่ในรูป� ของการกรอกข้อความ � ลงในแบบฟอร์ม
เป็นการเขียนรายงานในแบบฟอร์มที่เตรียมไว้แล้ว มักใช้กับการรายงานผลที่รีบด่วน หรือรายงานที่ทำเป็นประจำ เช่น การรายงานผลการปฏิบัติงานประจำวัน การบันทึกผลการขายสินค้าประจำวัน
๗๘
การเขียนรายงานการปฏิบัติงานเป็นการเขียนเพื่อนำเสนอสิ่งที่ได้รับมอบหมายต่อผู้บังคับบัญชา หรือหน่วยงานที่รับผิดชอบ ต้องใช้ภาษา�ที่สุภาพ ใช้รูปแบบการเขียนรายงานการปฏิบัติงานที่ถูกต้อง เขียนในสิ่งที่สร้างสรรค์และคำนึงถึงประโยชน์ส่วนรวมเป็นสำคัญ