ERGONOMİ

1

ERGONOM�

• Ergo:İş
• Nomos:Bilim (Yasalar)‏
• Ergonomi:İşbilim (Yunanca)‏

​

Ergonomi, insanın davranışsal ve biyolojik özelliklerini inceleyerek bunlara uygun yaşama ve çalışma ortamları yaratmayı amaçlayan bir bilim dalıdır.

​

2

• Kısaca fiziksel çevrenin insana uyumlaştırılması süreci diyebiliriz.

​

• Ergonomi ile uğraşanlara ergonomist adı verilir ve ergonomistin çalışma alanı işçi, işyeri ve iş dizaynıdır.

​

3

ERGONOM�

Amaç,

Kaza ve yaralanmaları önlemek, yorgunluğu ve insan vücudunun aşırı kullanımını, işe devamsızlığı, zaman kaybını, kaza ve rahatsızlıklara bağlı tazminatları en alt düzeye indirmek, verimliliği, kaliteyi, güvenliği, konforu ve üretkenliği en üst düzeye çıkarmaktır.

4

ERGONOMİ

Ergonominin konuları

• Gürültü, aydınlatma, ısı, titreşim, çalışma alanının dizaynı, el aletleri dizaynı, makine dizaynı, sandalye dizaynı, ayakkabı dizaynı ve iş dizaynı, mesai saatleri, vardiya, mola saatleri, yemek rejimi vb.

5

ERGONOMİ

İskelet kas sistemi rahatsızlıklarında riskin en fazla olduğu işler şunlardır:�İmalat sektörü , �Hizmet ve temizlik işleri, �Sağlık bakım işleri ,�Uzun yol sürücülüğü,

Sporcular, diş hekimleri.

• Ofis çalışanları ve bilgisayar kullanan meslek grupları da risk altındadır.

​

​

6

ERGONOMİ

Masa ve Bilgisayar Başında Uzun Süre Çalışanlarda Gün Sonunda Boyun, Omuz, El Bileği, Sırt Bölgesinde Ağrı, Hareket Kısıtlılığı ve Uyuşma Gibi Yakınmalar Sıktır.

İş başarısını ve yaşam kalitesini de düşüren bu durum bazı temel ERGONOMİK ÖNLEMLER İLE ENGELLENEBİLİR.

​

ERGONOMİ

• Çalışma alanının iyi düzenlenmiş olması,
• Masa ve sandalyelerin kişiye özel ayarlarının yapılması,

ERGONOMİK ÖNLEMLER

​

• Monitör, klavye ve farenin kişiye uygun düzenlenmesi,

9

• Aydınlatmanın sağlanması ve uygun ışık kaynağının seçilmesi,
• Oturma ve ayakta durma sırasında vücudun uygun duruş şeklinin (postür) sağlanması.

ERGONOMİK ÖNLEMLER

​

10

ERGONOMİK ÖNLEMLER

​

• Ofis egzersizleri
• Bel ağrılarına karşı koruyucu ergonomi ilkeleri

​

Ofis düzeninde yapılan hatalar;

​

Hata: Ofis ortamındaki havanın kuruması nedeniyle oluşan çok kuru hava.

Sonuç:  Akciğer rahatsızlıkları, bronşit, soğuk algınlığı ve nezlenin artması, göz ve deri hastalıkları, göz kuruluğu, deri döküntüleri, alerjik duyarlılığın artması.

11

ERGONOMİ

İşyerinde olması gereken havanın ısı ve nem oranı

• Hava ısısı:(Hafif fiziksel iş:18.3 °C, büro işleri: 19.4 °C-22.8°C , ağır endüstriyel iş: 12.8°C-15.6°C),
• Nem oranı %70 olmalı,
• Oda her gün mutlaka havalandırılmalı.

12

ERGONOMİ

Sonuç: Bilgisayar monitörlerinden yayılan negatif yüklü partiküller, insan bedeninde ve gözlerde negatif elektrik yükü oluşturarak havadaki pozitif yüklü toz parçacıklarını çekip gözlerde konjonktivite neden olur.

​

​

13

ERGONOMİ

Ofis düzeninde yapılan hatalar;

​

Hata: Bilgisayar karşısında geçirilen sürenin uzun olması.

Ofis düzeninde yapılan hatalar;

​

Hata: Çalışma alanının önünde ışık kaynağı

(pencere, lamba, yansıtıcı vs.) oluşu.

Sonuç: Ekran kullanıma uygun olsa bile çalışma alanı yanlış aydınlatıldığı için, kamaşma ve göz rahatsızlıkları, baş ağrısı.

​

14

ERGONOMİ

Ofis düzeninde yapılan hatalar;

​

Hata: Ekranın (monitörün) yerinin yanlış olması, çalışan kişinin bakış açısında ya da arkasında pencere olması nedeniyle oluşan yansıma.

Sonuç: Ciddi zihinsel ve algısal yüklenme ve göz yorgunluğu.

​

15

ERGONOMİ

Ofis düzeninde yapılan hatalar;

Hata: Ekran kalitesinde düşüklük, bozuk renkler, titreme ve yansıma.

Sonuç: Gözlerde oluşan aşırı yüklenme, varolan göz rahatsızlıklarının (Miyop, astigmat gibi) derecesinin artması, konsantrasyonda güçlük.

16

ERGONOMİ

​

• Monitöre uzaklık, görüntüye, ekran çözünürlüğüne, yazıların okunabilirliğine ve monitörün büyüklüğüne bağlıdır. Ortalama olarak göz-ekran uzaklığı en az kol mesafesi kadar uzaklıkta 60-70 cm.) olmalıdır.

​

17

ERGONOMİK ÖNLEMLER

Monitörün kişiye uygun düzenlenmesi,

• Işığın karşıdan, yani bilgisayarın üzerinden gelmemesi sağlanmalıdır.
• Monitörün tepe noktası göz seviyenizden daha aşağıda olmalıdır.

18

Monitörün kişiye uygun düzenlenmesi,

ERGONOMİK ÖNLEMLER

• Ekran üzerine düşen yansımaları önlemek için monitörün eğim açısı değiştirilmelidir.

19

Monitörün kişiye uygun düzenlenmesi,

ERGONOMİK ÖNLEMLER

Monitörün kişiye uygun düzenlenmesi,

• 20 dk aralarla gözler ekrandan ayırıp uzakta bir noktaya odaklanmalı, 10–15 sn. gözler kapatılıp dinlendirilmelidir.
• Sık sık göz kırpma işlemi yapılmalıdır.
• Monitörün temiz tutulmasına özen gösterilmelidir.

​

20

ERGONOMİK ÖNLEMLER

Monitörün kişiye uygun düzenlenmesi,

• Ekranda çok küçük karakterler kullanılmamalıdır.
• Ekran kontrastı gözü yormayacak şekilde ayarlanmalıdır.
• Monitörden gelen kimi zararlı ışınları önlemek için ekran filtresi kullanımalıdır.

​

21

ERGONOMİK ÖNLEMLER

Klavye ve farenin 

kişiye uygun düzenlenmesi,

​

• Klavye ekrandan ayrı ve hareketli olmalıdır.
• Klavye tuşları çok yumuşak ve çok sert olmamalıdır.

​

22

ERGONOMİK ÖNLEMLER

Klavye ve farenin 

kişiye uygun düzenlenmesi,

• Yazı yazarken sadece 2 parmak kullanılmamalıdır.
• Klavyenin önünde yeterli boşluk olmalıdır.

​

23

ERGONOMİK ÖNLEMLER

​

• Doğru bir el-fare yerleşimi için klavye ve fare aynı yükseklikte olmalıdır.
• Fare klavyenin yanında olmalıdır.
• Bilek düz bir çizgide tutulmalıdır.

24

ERGONOMİK ÖNLEMLER

Klavye ve farenin  kişiye uygun düzenlenmesi,

ERGONOMİK ÖNLEMLER

Klavye ve farenin  kişiye uygun düzenlenmesi,

​

Klavye ve farenin 

kullanımı sırasında,

• Fare kullanırken bileği sağa ya da sola doğru bükmemeye dikkat etmelidir.
• El ve avuç içinin yukarı ve aşağı doğru döndürme hareketi fazla yapılmamalıdır.

26

ERGONOMİK ÖNLEMLER

• Klavye, fare,yazı ve okuma alanı, dirsekler vücuda bitişik, eller açılmış durumda iken, dirseği masadan kaldırmadan çizilen yayın içinde olmalıdır

(Kol dairesi).

27

ERGONOMİ

Çalışma alanının iyi düzenlenmiş olması,

ERGONOMİK ÖNLEMLER

• Sinir-Tendon Hasarına neden olduğu için kolların masa yüzeyinden aşağıda kalması ve buna bağlı olarak bileklerin sürekli masa kenarına dayalı tutulmaması gereklidir.

Çalışma alanının iyi düzenlenmiş olması,

Ofis düzeninde yapılan hatalar;

​

Hata: Dinamik ve insan anatomisine uygun ortopedik, sağlıklı oturma olanağının olmaması.

Sonuç: Kronikleşen sırt, boyun, bel rahatsızlıkları, kramplar, kas ağrıları ve gerilmeleri

29

ERGONOMİ

ERGONOMİ

Oturma sırasında vücudun

uygun duruş şeklinin (postür) sağlanması;

​

• Ayaklar düz olarak yere temas etmeli,diz 90 derece açılı olmalı, sandalyede beli destekleyen parça olmalı, sırt dik, omuzlar rahat, dirsekler 90 derece açılı ve bilekler nötral pozisyonda tutulmalıdır.

​

31

ERGONOMİK ÖNLEMLER

• Çalışanın masa altında ayaklarını uzatabileceği ve vücut hareketini kolayca değiştirebileceği alan olmalıdır.
• Eğer ayaklar yere temas etmiyorsa, ayaklara ek bir destek yerleştirilmelidir.

​

32

ERGONOMİK ÖNLEMLER

Oturma sırasında vücudun uygun duruş şeklinin (postür) sağlanması;

​

Oturma sırasında vücudun uygun duruş

şeklinin (postür) sağlanması;

• Sandalye ileri geri gidebilmeli, 360 derece dönebilmeli, yüksekliği ayarlanabilmeli, bel eğimini desteklemeli, sırt desteği ayarlanabilmeli, oturma yüzeyi yandan kalçalara baskı yapmamalıdır.
• Oturma alanı hava alıp verebilen bir kumaş ile kaplanmalıdır.

33

ERGONOMİK ÖNLEMLER

Oturma sırasında vücudun uygun duruş

şeklinin (postür) sağlanması;

• Baş nötral pozisyonda tutulmalıdır.
• Kişi tüm alanlara rahatlıkla ulaşabilmeli ve bu sırada vücudu eğilip bükülmemelidir.
• Oturma postürü sürekli değiştirilmelidir.

​

34

ERGONOMİK ÖNLEMLER

35

ERGONOMİ

OFİS EGZERSİZLERİ

36

• Boyun egzersizlerini yaparken, boynun düzgün tutulması önemlidir. Bu nedenle, önce nötral pozisyon oluşturulur: Baş, boyun düz hale gelene kadar arkaya çekilir. Bu arada yüz tam karşıya bakar. Egzersizler bu pozisyon korunarak yapılır.

​

OFİS EGZERSİZLERİ

37

• Başınızı sırayla sağa ve sola doğru yavaşça çevirip, 8 sn bekleyin.

​

• Kulaklarınızı her iki omuz bölgesine yavaşça yaklaştırarak, 8 sn bekleyin.

​

• Çenenizi öne doğru yaklaştırarak boyun arkasındaki kasları germeye çalışın. 8 sn bekleyin.

​

​

OFİS EGZERSİZLERİ

38

• Omuzlarınızı kulaklarınıza doğru kaldırın, 3 sn. bekleyin.Ardından dairesel hareketlerle öne ve arkaya 5 kez çevirmeye çalışın.

​

• Dirseğinizi arkadan elinizle kavrayarak, ters yöne doğru germeye çalışın. Ardından karşı omuza doğru gerilme hissedinceye kadar önden yaklaştırıp, 8 sn bekleyin.

OFİS EGZERSİZLERİ

39

• Parmaklarınızı içi içe geçirerek, el ayası karşıya bakacak şekilde dirsekler kırılmadan esneme yapın. 8 sn bekleyin.

​

• Elleriniz aynı pozisyonda ve başınızın arkasında iken, dirseklerinizi arkaya doğru uzaklaştırarak 8 sn bekleyin.

​

OFİS EGZERSİZLERİ

40

• El ayanız yukarıda olacak şekilde, sırayla sağa- sola eğilerek 8 sn bekleyin.

• Ellerinizi arkada çaprazlayarak, omuzlarınızı geriye doğru yaklaştırıp belinizi çukurlaştırarak 10 sn bekleyin.

OFİS EGZERSİZLERİ

41

• Ayağınız yere temas halinde iken diziniz ile gövdenizi ters yönlerde gerilme hissedinceye kadar çevirin.

• Bacağınızı yavaşça yukarı kaldırın. Ayak bileğinizi dairesel hareketlerle çevirin, ardından öne-arkaya doğru germe hareketi yaparak 10 sn bekleyin.

OFİS EGZERSİZLERİ

42

• Her saat 3-4 dk süreyle germe egzersizlerini uygulayın.
• Hareketleri karşılıklı olarak her iki yön için birkaç kez tekrarlayın.
• Egzersizler sırasında gerilme hissi dışında, ağrı ve zorlanma hissetmemelisiniz.

Bel Gerçekleri

• Bel ağrısı genellikle tek ani bir hareketten ziyade, tekrarlamalı, zorlamalı ve belin yanlış kullanımına bağlı hareketlerin birikimli etkisi ile oluşur.
• Bel ağrısı korunma ile çok büyük ölçüde  engellenebilir

43

ERGONOMİ

44

ERGONOMİ

Bel Gerçekleri

• Ağrılı atakların çok büyük  çoğunluğu iyileşir. Ağrı yerleştikçe tedavi zorlaşır.
• Bel fıtığının oluşumunda etkili olan hareketler dizleri bükmeden öne eğilme, ağırlık kaldırma ve dönmedir. 

​

BEL AĞRILARINA KARŞI �KORUYUCU ERGONOMİ İLKELER

• Uzun süre ayakta kalmanız yada oturmanız gerektiğinde, ayağınızın altına tabure yerleştirmeniz omurganızın zorlanmasını engelleyecektir.

45

BEL AĞRILARINA KARŞI �KORUYUCU ERGONOMİ İLKELER

• Herhangi bir ağırlığı taşırken, vücudunuza yakın tutmanız bel bölgesine binen yükü azaltacaktır.
• Yerden bir ağırlık kaldırmanız gerektiğinde, beliniz yerine kalça ve dizlerinizden eğilmeniz daha sağlıklıdır.

46

BEL AĞRILARINA KARŞI �KORUYUCU ERGONOMİ İLKELER

• Bel ağrısı yaşıyorsanız, yastık kullanmadan sırt üstü pozisyonda ya da çok yüksek yastıkla uyumamanız,
• Mutlaka dizlerinizin altına yeterli yükseklikte yastık koymanız tavsiye edilmektedir.

47

BEL AĞRILARINA KARŞI �KORUYUCU ERGONOMİ İLKELER

• Resimdeki oturma şekilleri, boyun ve sırt bölgesindeki kaslarda zorlanmaya ve omurgada fıtıklaşma yaratacağından sakıncalıdır.

​

• Otururken kalçalardan hafifçe öne eğilmek, yandan bakıldığında boyun ve sırt bölgesinin aynı hizada olması önerilmektedir.

48

�Korunma ve ergonomi eğitimi ve ergonomik  iyileştirmelerin  bel ağrısı sıklığı ve maliyetini % 50’ nin üzerinde azalttığı gösterilmiştir.

49

ERGONOMİ

Bir çalışma ortamını iyileştirmeyi düşündüğünüz zaman şu kuralı unutmayın: Ortam rahat hissediliyorsa büyük ihtimal rahattır. Ortam konforsuz olarak hissediliyorsa hata kişilerde değildir, mutlaka birşeyler kötü dizayn edilmiştir.

50

ERGONOMİ