การจัดการเรียนรู้การสหกรณ์ในสถานศึกษา�
นายต้นตระการ กันทะเรือน
ผู้อำนวยการศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีการสหกรณ์ที่ 9
ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีการสหกรณ์ที่ 9 จังหวัดเชียงใหม่
พระราชทานบทความลงพิมพ์ในหนังสือ 40 ปี โรงเรียน ตชด.เมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2539
การสหกรณ์�เป็นวิถีการดำเนินชีวิตร่วมกัน
ที่มีจุดมุ่งหมาย คือ
สันติสุข �ทั้งกายและใจ
สหกรณ์นักเรียนในสถานศึกษา
รร.จัดการเรียนรู้การสหกรณ์
ประชุมใหญ่
เลือกตั้งกรรมการ
ที่ปรึกษา
ผู้จัดการ
ร้านค้า
ออมทรัพย์
เกษตร / ผลิต
ศึกษา/สวัสดิการ
นักเรียนสมัครเป็นสมาชิกสหกรณ์นักเรียน
ขั้นตอนสหกรณ์นักเรียน
1.รร.จัดการเรียนรู้การสหกรณ์ ตามรูปแบบ แผน
2.จัดตั้ง/สมัครสมาชิก ถือหุ้น รหัสสมาชิก
3.สมาชิกร่วมกิจการร้านค้า ออมทรัพย์
ผลิต/เกษตร ศึกษา/สวัสดิการ
4. สิทธิ - หน้าที่ เข้าประชุม แสดงความคิดเห็น ลงมติ ตรวจสอบ รายได้ระหว่างเรียน มีเงินออม รับปันผล เฉลี่ยคืน ผู้แทนสหกรณ์
กิจกรรมร้านค้า
1.สำรวจความต้องการสินค้า(สมาชิก)
จัดหา(กรรมการ) จัดวาง(เจ้าหน้าที่)
กำหนดราคา(กรรมการ) จำหน่าย(เจ้าหน้าที่) สะสมยอดซื้อ(สมาชิก) เฉลี่ยคืน(ที่ประชุมใหญ่)
2. เรียนรู้การประชุม คัดเลือกสินค้า กำหนดราคา ทักษะตัดสินใจซื้อ / ขาย การบันทึกบัญชี เชื่อมโยงชุมชน รายได้ระหว่างเรียน ซื่อสัตย์ รับผิดชอบ แหล่งเรียนรู้ทุกวิชา ฯลฯ
กิจกรรมออมทรัพย์
1.ประหยัดรายจ่าย สร้างรายได้(สมาชิก)
กำหนดประเภทเงินฝาก อัตราดอกเบี้ย(กรรมการ) รับฝาก-ถอน(เจ้าหน้าที่) ฝาก-ถอน(สมาชิก) วางแผนนำเงินรับฝากไปซื้อสินค้า ลงทุนผลิต/เกษตร ลงทุนศึกษา/สวัสดิการ (กรรมการ) กำหนดอัตราดอกเบี้ยกรณีให้กู้ยืม(กรรมการ)
2. สร้างนิสัยประหยัด มีระเบียบวินัย พึ่งตนเอง การจดบันทึก/บัญชี การลงทุน ศึกษาต่อ ฯ
กิจกรรมผลิต/เกษตร
1.สำรวจความต้องการอาชีพ(สมาชิก)
จัดการเรียนรู้(กรรมการ) ลงทุน(กรรมการ)
ผลิต/เกษตร(สมาชิก) จำหน่าย(เจ้าหน้าที่) สะสมยอดขาย(สมาชิก) เฉลี่ยคืน(ที่ประชุมใหญ่)
2. เรียนรู้อาชีพ เชื่อมโยงชุมชน ทำงานร่วมกันในอาชีพ กำหนดราคาขาย บันทึกบัญชี รายได้ระหว่างเรียน ขยัน อดทน ซื่อสัตย์ รับผิดชอบอาหารกลางวัน แหล่งเรียนรู้ทุกวิชา ฯลฯ
กิจกรรมศึกษาสวัสดิการ
1.สำรวจความต้องการเรียนรู้(สมาชิก)
จัดการเรียนรู้(กรรมการ) ลงทุน(กรรมการ)
ดำเนินการ/ประกอบการ(สมาชิก) (เจ้าหน้าที่) สะสมยอดใช้บริการ(สมาชิก) เฉลี่ยคืน(ที่ประชุมใหญ่)
2. ค้นหาตนเอง กำหนดราคา การตัดสินใจ การบันทึกบัญชี เชื่อมโยงชุมชน รายได้ระหว่างเรียน ชีวิตอนาคต เสียสละ สามัคคี ฯลฯ
* กิจกรรมร้านค้า�* กิจกรรมส่งเสริมการออม�* กิจกรรมส่งเสริมการเกษตรและอาชีพ * กิจกรรมส่งเสริมสวัสดิการ/การศึกษา
วางแผนการดำเนินงานสหกรณ์นักเรียนโรงเรียน
ศึกษาสภาพปัจจุบันของกิจกรรมสหกรณ์นักเรียนในโรงเรียน
วิเคราะห์กิจกรรมสหกรณ์นักเรียน
* สำรวจอาชีพที่นักเรียนสนใจ/อาชีพผู้ปกครอง/อาชีพในชุมชน�* จัดกิจกรรมสหกรณ์สอนอาชีพให้กับนักเรียน�* จัดจำหน่าย/สร้างช่องทางทำมาหากินเพื่อฝึกฝนและมีรายได้ระหว่างเรียน
ประเมินผลการดำเนินงาน
A : Action
P : Plan
D: Do
C: Check
ตัวอย่าง
ดร.วัฒนา มัคคสมันและคณะ อบรมครูสหกรณ์ ชะอำ เพชรบุรี
28
๑๓-๑๕ กรกฎาคม ๒๕๔๗
รวมคน
ร่วมคิด
ร่วมทำ
ร่วมรับผลประโยชน์
กิจกรรมสหกรณ์ในโรงเรียน
กลุ่มปลูกผัก
กลุ่มเลี้ยงปลา
กลุ่มเลี้ยงไก่ไข่
กลุ่มเลี้ยงกบ
กลุ่มทำขนม/แปรรูปอาหาร
กลุ่มเลี้ยงไก่พื้นเมือง
โครงการเกษตร
เพื่ออาหารกลางวัน
จำหน่าย
กลุ่มทำปุ๋ยหมัก
ประธานกลุ่ม
ประธานกลุ่ม
ประธานกลุ่ม
กิจกรรมร้านค้า
การทำบัญชี ซื้อ/ขาย
กิจกรรมการประชุม
ชุมชน
ผู้ปกครอง
เหลือ
กิจกรรมออมทรัพย์
โภชนาการดี
สวัสดิการ
กลุ่มอื่นๆ
..ตัวอย่าง..
การจัดสรรผลประโยชน์ของสหกรณ์ในโรงเรียน
1. เงินสำรอง 5 %
2. เงินปันผลตามหุ้น 10 % ของหุ้น
3. เงินเฉลี่ยคืน 15 %
4. เงินโบนัสกรรมการ/เจ้าหน้าที่ 10 %
5. ทุนศึกษาอบรม 20 %
6. ทุนสมทบกิจกรรมโรงเรียน 20 %
7. ทุนสมทบกิจกรรมชั้นเรียน 10 %
8. ทุนสมทบกิจกรรมสาธารณะประโยชน์ 10 %
อัตราการจัดสรรเปลี่ยนแปลงได้ตามความเหมาะสม
32
11/06/69
กิจกรรมต่างๆ
33
11/06/69
ตลาดนัดนักเรียน
ง่ายและงามตามวิถีตน
แนวโน้มแห่งความสำเร็จเรื่องการสหกรณ์
การจัดการเรียนรู้เรื่องสหกรณ์ ในสถานศึกษา
เป็นภาระ หรือ เป็นพลัง
หากสหกรณ์โรงเรียนของท่าน....
มีความโดดเด่น
เกิดจากการ มีส่วนร่วม
เป็นประโยชน์
มีคุณค่าทางวิชาการ
One co-op
One school
ดร.เบญจลักษณ์ น้ำฟ้า รองเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
วิชาการ
สอนให้คนมีงานทำ
กิจกรรม
สอนให้คนทำงานเป็น
ทรงเสด็จเยี่ยมโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านโตแฮ
อำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน
รางวัลพระราชทานการจัดการเรียนรู้การสหกรณ์ในโรงเรียน ประจำปี 2559
โรงเรียนบ้านโปร่งนก อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่
สังกัด สพป.เชียงใหม่ เขต 3
รางวัลพระราชทานการจัดการเรียนรู้การสหกรณ์ในโรงเรียน ประจำปี 2561
โรงเรียนบ้านหนองไคร้ อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่
สังกัด สพป.เชียงใหม่ เขต 2