Meyve Ağaçlarına İlaç Uygulama Teknikleri ve Kalibrasyon

Prof. Dr. Ali BAYAT

Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Bölümü-Adana

alibayat@cu.edu.tr

İlaç Uygulama Yöntemini belirleyen faktörler:

• Ağac Tacının Geometrisi

-Gelişmiş portakal ağaçları 6 m, çoğunlukla 3,5-5,0 m yüksekliğinde, Bodur ağaçlar ve çalı tipi ağaçlar1,5-2 m yüksekliğinde,

• Hedef zararlının Durumu

- Trips ve akarlar; ilaçlama anında doğrudan temasa gerek kalmayabilir,

-Kelebek ve afit mücadelesinde ağaç tacının dış yüzeyini ilaçlamak yeterli olabilir,

- Kabuklu bitler; ağaç üzerinde yüksek bir ilaç kaplaması gerektirirler

• Kimyasal ilaçlar ve etki biçimleri

-Petrol ürünü yağlar; hedef yüzeyler üzerinde yüzde yüzlük bir kaplama gerekmektedir.

-Yağ olmayan ilaçlar; doğrudan bir kimyasal içerdiklerinden zarlıdaki etki, ilaçla fiziksel ve kimyasal etkileşime ve zararlı tarafından ilacın alınmasına bağlıdır.

​

Pülverizatör seçimi ?

Bir pestisit şu koşullarda etkili olabilir?

​

Eğer “doğru ilaç” “doğru miktarda”, “doğru hedef” üzerine “doğru zamanda” “doğru pülverizatörle” “doğru hava koşullarında” uygulandığında etkili olur.

​

​

PAHALI VE KOMPLİKE PÜLVERİZATÖRLER Mİ DAHA ETKİLİ?

HAYIR

Ucuz bir pülverizatör ayarlanır ve doğru olarak işletilirse daha karmaşık yapılı bir pülverizatörden daha iyi sonuçlar sağlayabilir

Püskürtme Tabancalı Uygulama

Püskürtme Tabancalı Uygulama

Püskürtme tabancasıyla ilaçlama

Meyve ağaçlarına ilaç uygulamada

İzlenen ilaçlama yolu:

-önce ağacın iç kısımları daha sonra dış kısımları

-hortum ağaç gövdesine dolanmasın diye,

ağacın pülverizatöre göre ters tarafından başlanıp, pülverizatör tarafına doğru ilaçlamaya devam edilir

Meyve ağaçlarında dış yüzey ilaçlaması

“An excellent spraying outfit for tall orchard trees” (Lodeman,

1916)

Salınım hareketli hidrolik pülverizatör

• Türbo Atomizörlere göre, daha yüksek kaplama
• Satın alma bedeli yüksek; 18.000-20.000 ytl
• Yüksek uygulama hacmi nedeniyle, yüksek ilaçlama maliyeti
• P= 30 bar
• Pompa: 2x200 l/min
• Meme sayısı; 16 adet

Püskürtme Çubuğu Salınımlı Pül.

​

​

​

Püskürtme paterni (Salınım Çubuklu)

Kaynak:Carman, G. E., 1975. Citrus,Cıba-Geigy

İlerleme hızı, salınım hızı (tabanca kurs boyu) ağaç üzerinde oluşan

İlaç dağılımını etkiler.

62-70 salınım/dakika

Bahçe Pülverizatörleri �(Türbo Atomizörler)

Aksiyal Fanlı Bahçe Pülverizatörü

Polietilen tank, titreşimlere

karşı daha dayanıklı

Hava Akımlı Bahçe Pül.

Hava akımını ayarlamanın üç yolu:

• Mil dönü hızı (hi/low)

• Hava açıklığını değiştirmek.

(hi/medium/low)

• Fan kanat açılarını değiştirmek.

(hi/medium/low)

Eğer 2 farklı dönü hızıX 3 farklı hava çık açıklığı X 3 ayrı kanat açısı olanağı varsa böylece tek bir fanda 18 farkı hava akımı sağlanabilir.

Farklı düzenlemeler yapılarak farklı yapıdaki ağaçlar ilaçlanabilir.

32” ya da 36”

• Orchards can be sprayed 2 ways using Proptec Atomizers: in a vertical tower configuration (at left below), or from over the top for trees under 14’ tall (at right, below).

Bahçe pülverizatöründe önemli parametreler

Hava Akımı�

• Hızı

- Seçilecek meme tipi

• Hacmi

Ağaç tacı karakteristikleri

• Türbülans

Pülverizasyonun dağılımı

​

Püskürtme Sıvısı

• Hacmi

Damla büyüklüğü

• Konsantrasyon

Hava akımlı Bahçe pülverizatörleri

Hava hızı azalır

Büyük çaplı damlalar

yerçekiminden daha fazla etkilenir

Hava akımlı bahçe pül/ hava jetinde hız profili

Hava hızı ve damlanın hedefle teması ilişkisi

Yüksek hava hızlarında püskürtülen materyalin hedef yüzeyden sapması daha fazla olmaktadır.

Büyük damlalar yolları üzerindeki hedeflere daha kolayca çarparlar

Oysa küçük çaplı damlalar engelin çevresindeki hava akımını izlerler dolayısıyla engele çarpmazlar

Orta şiddetli rüzgar

Orta şiddetli rüzgar

Damla yolu üzerindeki engel ve damlacık arasındaki daha büyük bağıl hızlar, daha fazla çarpmayı olası kılmaktadır

DAHA KÜÇÜK ENGELLERDE, KÜÇÜK DAMLALARIN ÇARPMA OLASILIĞI DAHA YÜKSEKTİR

Orta şiddetli rüzgar

Optimum damla ölçüleri

Hava akımlı Bahçe pülverizatörleri

• FANLAR�
• Aksiyal
• Santrifüj
• Çapraz akışlı Fanlar
• Pervane

Aksiyal (Eksenel) Fan�

Aksiyal Fanlı Pülverizatörler

Hava akımlı pülverizatörler

Hava akımı profiline bağlı olarak püskürtme paternindeki düzensizlikler

Aksiyal fanlı ve tepe aparatlı pülverizatör

Pülverizasyonu yatay

olarak yönlendirmek için

Aksiyal fan üzerinden

yapılan bir düzenleme

Çift Aksiyal fanlı türbo atomizör

Ø 82 cm

80 cm

Ø 72 cm

Max yükseklik 3.5 m, Fan debisi: 72.000 m³/h, Hava hızı: 43 m/s

Pompa: santrifüj, Pompa debisi: 200 l/min, Güç gereksinimi: 70-80 BG

Standart ve Kuleli hava akımlı pül.

Turunçgil bahçeleri için standart herbisit uygulama çubuğu

Farklı Püskürtme Üniteli Pülverizatörler

Kaplama örneği

Radyal fanlı pülverizatörler

Radyal fanlı pülverizatör

Radyal fanlı pülverizatörler

Teğetsel akışlı fan

Teğetsel akışlı fanlı Pülverizatör

Yüksek kuleli pülverizatör

​

Teğetsel akışlı fan üniteleri,

Döner atomizör memeler, Uygulama hacmİ:95-190 l/ha

Güç Gereksinimi 120 BG

​

Kendinden motorlu fanlı pülverizatör

Çoklu Aksiyal fanlı pülverizatör (Düşük uygulama hacimleri için)

Tünel tip düzenlemeler

Meme Tipleri ve bakımı

İçi boş konik hüz. meme

Vakumlu meme

Döner Atomizör

Meme temizliği

Ağaç tacı parametreleri

Hava Kapasitesi ve Uygulama hacmi tahmini

• Ağaç yüksekliği x Taç yüksekliğinin yarısında ağaç taç genişliği x Sıra uzunluğu= İlaç uygulama için gerekli hava hacmi

Örnek: 2m x 1m x 10000m = 20000m³

İlerleme hızı =6km/h

10000m /6000 = 1.67 saat (10000 m lik sırayı ilaçlamak için)

O halde hava kapasitesi 20,000/1.67 = 12000 m³/h

​

• Eğer sıra üzeri mesafe 4 m ise ilaçlanacak ağaçların hacmi;

2m x 1 m x 10000 m²/4m =5000 m³/ha

​

Yıkama şeklinde ilaçlama yapmaksızın 1000 m³ ağaç hacmi için önerilen uygulama hacmi 10-100 litredir.

​

• 1000m³ başına 20 litre uygulama hacmi gerekli ise;

O halde Uygulama hacmi: 5000 m³ x 20 (l) /1000 (m³) = 100 l/ha olmalıdır.

Ağaç taç ölçülerine göre Gerekli Sıvı Hacmi (litre/100 m sıra uzunluğu)

Ağaç yüksekliği / yoğunluğundaki değişim

Ağaç gelişimine bağlı olarak doz ayarlaması

ÜRÜN DÜZELTME FAKTÖRÜ (CAF)

• Sıra arası mesafeyi belirleyin (m)
• Ürün düzeltme faktörünü (CAF) belirleyin
• Örneğin; 1/4, 1/2, 3/4, 1
• 1.Çiçekten sonra 1/4 ekleyin
• Ürün (ilaç) üzerindeki maksimum referans dozu saptayın (ürün/ha)
• Uygulama dozunu hesaplayın = Referans doz x CAF x3.5/sıra arası
• Pülverizatörün meme verdisi? Litre/min.
• Pülverizatör çekilme/ilerleme hızı ? Km/h

​

Farklı doz oranlarında sağlanan biyolojik etkinlik

Etiket dozu

Aşırı doz

Azaltılmış doz

Klasik uygulama

İyileştirilmiş uygulama

Uygulama sonrası süre

Zararlı ölümü

Kalıntı Düzeyi

Örnek: 3.5 km/h ilerleme hızı, 6 m sıra arası mesafe ve

2000 l/ha uygulama hacmi için pülverizatör toplam püskürtme debisi

70 l/min olmalıdır.

Hazır grafik yöntemlerle püskürtme debisinin tahmini

Aksiyal Fanlı Turbo Atomizör

Pomapa kapasitesi: 115-175 l/min

Meme sayısı:14-16 adet

Hava debisi: 68.000 (ø80)-75.000 (ø90) m³/h

Ağaç başına uygulama hacmi<20 litre

Güç gereksinimi: 40-60 BG

Ağaç Yüksekliğine bağlı olarak düzenleme

Bahçe pülverizatörü kalibrasyonu

Eğer ağaç tacı üzerindeki yapraklar düşeyde orantılı bir yoğunluğa sahipse, tüm memelerden eşit debi sağlanması beklenir.

Örneğin:

Sıra arası mesafe=5 m

Uygulama hacmi=600 l/ha

İlerleme hızı= 4 km/h olsun

Tek meme debisi=20 (l/min) / 10 meme

=2 l/min olmalı

Bu meme debisine sahip meme, meme kataloglarından seçilir.

Örneğin 6 bar basınçta (p₁) 1.94 l/min debi (q₁) sağlayan bir memenin 2 l/min debi (q₂) vermesi için işletilmesi gerekli basınç (p₂) şöyle hesaplanır.

Meme debilerinin bitki taç yapısına uydurularak kalibrasyon yöntemi

Püskürtme ünitesi üzerinde sağlı-sollu 8 adet meme bulunsun.

Sıra arası=5 m

Uygulama hacmi=600 l/ha

İlerleme hızı=4 km/h

​

​

Sağ yan 10 l/min-Sol yan 10 l/min sağlamalı, dolayısıyla her bir yan 300 l/ha olmalı

1 ve 8 nolu memeler kapatılmalı,

2 ve 3 nolu memelerde püskürtme hacminin % 20’ si,

4 ve 5 nolu memelerde püskürtme hacminin %50 ‘si,

6 ve 7 nolu memelerde püskürtme hacminin %30 ‘u,

​

2 ve 3 nolu memeler %20 için=2 l/min (her bir meme 1 l/min olmalı)

4 ve 5 nolu memeler %50 için=5 l/min (her bir meme 2.5 l/min olmalı)

6 ve 7 nolu memeler %30 için= 3 l/min ( her bir meme 1.5 l/min olmalı)

NOT: aynı basınçta bu debiyi veren memeler seçilmeli

​

​

Bahçe pülverizatörlerinde debi kontrolü

Aynı memelerin nominal (tek meme için belli basınçtaki debi) debiden sapması %15 den ya da ortalama debiden sapma % 10 dan daha küçük olmalıdır.

Pülverizatör Kalibrasyonu

​

• Kalibrasyon hataları ya pestisitlerin tank içindeki hatalı konsantrasyonu (Karıştırma hatası) ya da birim alan başına hatalı uygulama hacminden (kalibrasyon hatası) oluşmaktadır.
• Kalibrasyon hataları ilerleme hızı, meme basıncı ya da hatalı, bozuk ve aşınmış memelerin kullanımı nedenli olabilir.
• Ancak, püskürtme verdisi oranı, iş genişliği ve ilerleme hızının uygun şekilde düzenlenmesi kalibrasyon hatalarını azaltabilir.

​

Not: Özellikle yüksek debili uygulamalarda pistonlu ve piston membranlı pompalarda hata oranı santrifüj pompalardan daha yüksek olmaktadır.

​

Pülverizatör Kalibrasyonu (ayarlama)

Pülverizatör Kalibrasyonu şu yöntemlerle yapılabilir;

YÖNTEM I.

a)Belirli bir alana püskürtülen tanktaki karışımın miktarı belirlenir,

-Bunun için bahçede makina deposu tam doluyken 100 m uzunluğundaki bir mesafede tıpkı ilaçlama yapılıyormuş gibi gidiş-dönüşlü olarak su püskürtülür,

-Püskürtme sonucu depodan eksilen su dereceli bir kapla tamamlanır (q),

-Ağaç sıra arası mesafe ölçülür (B),

​

​

​

​

​

​

​

​

Doz ayarı

Ağaç ilaçlamalarında kullanılan ilaçlarda iki şekilde doz önerisi yapılmaktadır.

• Alan üzerinden (cc/da, ml/da, g/da, vb)
• Hacim Üzerinde (ml/l, ml/10 l, litre/1000 l, vb)

Örnek: Uygulama hacmi 100 l/da ve

doz 200 ml/da olsun.

1000 Litre depo kapasitesi için;

1 depoya katılacak ilaç=1000x200 (ml)/100

=2000 ml=2 litre

​

Doz Ayarı

• Hacim esaslı dozlar için;

Uygulama hacmi 250 l/da, doz ise 1.5 l/100 l ve depo hacmi 1500 l olsun;

1 depo için ilaç miktarı= 1.5 l/100 x 1500

= 22.5 litre ilaç

Doz yüzde olarak ifade edildiğinde;

Örnek: %2,5 konsantrasyonla=2,5 l/100 l (su) anlamını taşır

​

​

Püskürtme tabancası ile yapılan uygulamalarda kalibrasyon

Kalibrasyon önce yapılacaklar:

-Emiş filtresini temizleyiniz

• Kıvrılmış yada kırılmış hortumları düzeltiniz

-Regülatör üzerindeki vanaları, varsa yaylarını, aşınıp aşınmadığını ve çalışmasını kontrol ediniz,

-Pompa yağ seviyesi ve sızıntıları/kaçakları kontrol ediniz

-Memelerin aynı model olup olmadıkları, aşınma düzeyleri, debileri ve süzgeçlerini kontrol ediniz

Püskürtme tabancası ile yapılan uygulamalarda kalibrasyon

• (1)Eğer sıralar arasında traktörün girebileceği kadar boşluk yoksa iş genişliği; sıra arası mesafe pülverizatör/püskürtücü geçiş sayısına bölünerek bulunur:

Örneğin; sıra arası mesafe 4 m ve pülverizatörün 2 geçişi ile ilaçlama yapılıyorsa İş genişliği=4:2=2 m dir.

• (2)Tava ekimlerde (örneğin sebzeler) iş genişliği: tava genişliği x aynı anda ilaçlanan tava sayısı ile hesaplanır
• Örneğin,

1 m Tava genişliği x aynı anda ilaçlanan tava sayısı 3 adet ise iş genişliği= 1x3 = 3 m olacaktır.

Püskürtme tabancası ile yapılan uygulamalarda kalibrasyon

• (3)Eğer traktör sıra aralarına girebiliyorsa iş genişliği kullanılan tabanca sayısına bağlı olarak değişir.

Eğer bir tabanca kullanılıyorsa iş genişliği sıra arası mesafe 2 ye bölünerek bulunur (örneğin sıra arası mesafe 4 metre ve tek tabanca ile ilaçlamam yapışıyorsa iş genişliği 4/2=2 m dir.

Eğer iki tabanca kullanılıyorsa iş genişliği doğrudan sıra arası mesafesine eşit alınır (örneğin sıra arası mesafe 4 m ise iş genişliği de 4 m alınır)

Eğer ağaçların aynı yan yüzeyi iki operatörle ve her biri ayrı tabanca kullanarak ilaçlıyorsa iş genişliği sıra arası mesafe 2 ye bölünmek suretiyle hesaplanır ( örneğin sıra arası mesafe 4 m ise iş genişliği 4/2= 2 m olacaktır.

Püskürtme tabancası ile yapılan uygulamalarda kalibrasyon

• (4)To know how many meters need to be sprayed to cover 100 m² alanı ilaçlamak için kaç m ilaçlanması gerektiğini belirlemek için 100 sayısı iş genişliğine bölünmelidir (örneğin iş genişliği 2 m ise, 100/2=50 m mesafe ilaçlanmalıdır)
• (5)- Pülverizatör deposunu su ile doldurunuz.
• (6) Uygun vites kademesini traktörde ayarlayınız.
• (7) Kuyruk milini çalıştırınız.
• (8) Kuyruk mili devri 540 d/min oluncayay kadar traktör gazını yükseltiniz.
• (9) Madde 4 te verilen 50 m lik mesafeyi tarlada kat etmek için gerekli zamanı not ediniz.

Püskürtme tabancası ile yapılan uygulamalarda kalibrasyon

• (10) 50 m lik mesafeyi kat etmek için gerekli süreyi belirlerken en az iki tekrar yapınız ve ortalam süreyi hesaplayınız (Örneğin.: Tekrar 1 = 29s; Tekrar 2 = 31s; 29 + 31 = 60s; 60 ÷ 2 = 30s).
• (11) Traktör sabit çalışırken regülatörde uygun basıncı ayarlayınız

- Meme tiplerine göre önerilen basınç değerleri:

- Koni memeler: 3 - 14 bar

- Yelpaze hüzmeli yarıklı meme: 1 - 4 bar

- Yelpaze hüzmeli çarpmalı meme: 1 - 2 bar

- Paslanmaz çelik memeler: 7 -28 bar

Püskürtme tabancası ile yapılan uygulamalarda kalibrasyon

• (12)- Dereceli bir kap kullanarak ayarlanan basınçta püskürtme debisini ölçünüz (Örneğin madde 9 da ölçülen 30s için debiyi ölçünüz). Bu işlem en az 2 tekrarlı yapılıp ortalaması alınmalıdır.
• (13)- Madde 12 de belirtilen koşullarda ortalama debinin 5 litre olduğu varsayıldığında 1 ha alan için uygulama hacmini hesaplamak için bu değer 100 ile çarpılmalıdır.

Uygulama hacmi= 5 litrex100=500 L/ha olacaktır.

​

Püskürtme tabancası ile yapılan uygulamalarda kalibrasyon

• 16- Eğer hesaplanan uygulamam hacmi hedeflenenden %10 farklılık gösteriyor ise aşağıdaki yöntemlerle arzulanan orana ulaşılabilir;

1- Eğer hesaplanan değer arzu edilenin altında ise; basıncı yükseltiniz, hızınızı azaltınız ( traktör kuyruk mili devrini 540 olarak sabit tutunuz) yada daha yüksek debili meme kullanınız.

2- Eğer hesaplanan değer arzu edilenin üzerinde ise; basıncı düşürünüz, hızınızı yükseltiniz ( traktör kuyruk mili devrini 540 olarak sabit tutunuz), daha düşük debili meme kullanınız.

Hedefinize ulaşmak için Kalibrasyon işlemi için gerekli adımları tekrarlayınız

Püskürtme tabancası ile yapılan uygulamalarda kalibrasyon

​

• (17) İstenen dozun uygulanması;

Eğer önerilen doz alan esaslı ise 2,5 l/ha şeklinde ise depo başına kullanılacak ilaç miktarı şu şekilde hesaplanabilir. Depo kapasitesinin 400 litre ve uygulama hacmi 500 l/ha ise bir depoya konacak ilaç miktarı= (400/500)x2.5 = 2.0 litre olmalıdır.

Eğer önerilen ilaç konsantrasyon esaslı ise (örneğin 150 ml/100 L su );Depo kapasitesinin 400 litre olan bir pülverizatörün deposuna konacak ilaç miktarı = (400/100)x150 = 600 ml olacaktır.

İlacın hazırlanması

Etiket bilgilerini dikkatlice okuyunuz

İlacı depoya dökmeden önce az miktarda su ile ayrı bir kap içinde dikkatlice karıştırınız

İlacın hazırlanması

• İlacın hazırlandığı kap dolmaya yakın su ilave ediniz
• Karışım homojen oluncaya kadar karıştırınız

​

-Karışımı depoya dikkatlice dökünüz

-Depo kapağını kapatınız ve herhangi bir kaçağın olmadığından emin olunuz

Çevreye Dikkat!!!!

İlaçlama noktasından itibaren en az 18 m tampon bölgesi bırakılmalıdır.