Η ενδομυϊκή χορήγηση φαρμάκων

Κώστας Παναγιωτίδης

Νοσηλευτής ΠΕ87.02

Η ενδομυϊκή οδός χορήγησης φαρμάκου είναι η είσοδος φαρμάκου στους μυς του οργανισμού με χρήση σύριγγας και βελόνας.

Η ενδομυϊκή ένεση γίνεται όταν το φάρμακο :

• Καταστρέφεται από τα γαστρικά υγρά (πενικιλίνη)�
• Δε χορηγείται ενδοφλέβια�
• Δεν απορροφάται εύκολα από άλλη οδό�
• Είναι αδύνατη η λήψη από το στόμα, για παράδειγμα σε:
• συγχυτικές καταστάσεις
• αδυναμία κατάποσης
• οξείες ή χρόνιες �γαστρεντερικές παθήσεις)

​

Η χορήγηση φαρμάκου με ενδομυϊκή ένεση δεν γίνεται:

​

• Σε περιοχές με εγκαύματα, ουλές, φλεγμονές ή ερεθισμοί (μειωμένη απορροφητική ικανότητα)
• Όπου υπάρχει κρεατοελιά

• Στους αιμορροφιλικούς και σε αρρώστους που κάνουν αντιπηκτική θεραπεία (δημιουργία αιματώματος)

Οι ανατομικές θέσεις της ενδομυϊκής ένεσης

Η επιλογή του σημείου έγχυσης γίνεται σύμφωνα:�

• με την ηλικία
• την φυσική διάπλαση
• την αναγνώριση του �κατάλληλου μυ.

�

Σε περίπτωση συχνής έγχυσης πρέπει να εναλλάσσονται οι επιλογές.

1. Ο δελτοειδής μυς�
1. Εύκολη πρόσβαση
2. Κατάλληλο για εμβόλια
3. 0,5 – 1 ml

​

Προσοχή: μικρό σημείο έγχυσης

• Συνεπώς ο αριθμός και ο όγκος των εγχύσεων είναι περιορισμένος

​

​

2. Ο μείζων γλουτιαίος μυς

Άνω έξω τεταρτημόριο �

• Σημείο επιλογής για βαθιές εγχύσεις
• Μέχρι 4 ml

​

Προσοχή:

• Πιο αργή απορρόφηση
• Κίνδυνος τραυματισμού ισχιακού νεύρου και αρτηρίας
• Πιθανή ατροφία σε ηλικιωμένα άτομα ή μειωμένης κινητικότητας

​

3. Η προσθιοπλάγια επιφάνεια του έξω πλατύ μυ

​

• Σημείο εύκολης πρόσβασης
• Ελεύθερο από νεύρα και αγγεία
• Ενδείκνυται για παχύσαρκους ασθενείς
• Μέχρι 5 ml

4. Ο ελάσσων γλουτιαίος μυς (στο κοιλιογλουτιαίο σημείο)�
1. Η πλέον ασφαλής & ανώδυνη επιλογή
2. Σημείο εύκολης πρόσβασης
3. Ελεύθερο από νεύρα �και αγγεία
4. Κατάλληλο για αντι-�βιοτικά, αντιεμετικά, �ελαιώδη φάρμακα,
5. Μέχρι 2,5 ml

• Η παλάμη στο μείζονα τροχαντήρα
• Ο δείκτης στην πρόσθια άνω λαγόνια άκανθα
• Ο μέσος στη λαγόνια ακρολοφία�

Διαμορφώνεται ένα τρίγωνο μέσα στο οποίο βρίσκεται το σημείο έγχυσης.

Σημείο έγχυσης

Ο ασθενής ξαπλώνει σε πλάγια θέση

Η εκτέλεση

1. Ελέγχουμε την ιατρική οδηγία�
2. Προετοιμάζουμε το φάρμακο σύμφωνα με την τεχνική προετοιμασίας ενέσιμων σκευασμάτων�
3. Ταυτοποιούμε τον άρρωστο και τον ενημερώνουμε

4. Πλένουμε τα χέρια μας�
5. Απομονώνουμε τον άρρωστο�
6. Φοράμε γάντια
7. Τοποθετούμε τον άρρωστο στην κατάλληλη�
8. Επισκοπούμε & ψηλαφούμε

​

8. Κάνουμε αντισηψία του δέρματος με κυκλική κίνηση από μέσα προς τα έξω διάμετρος ≥ 5 cm
9. Αφαιρούμε το καπάκι της βελόνας και κρατάμε τη σύριγγα σαν βελάκι
10. Ενθαρρύνουμε τον άρρωστο να πάρει βαθιά ανάσα (μειώνει τον πόνο)

11. Τεντώνουμε το δέρμα ανάμεσα στα δύο δάκτυλα
12. Με απότομη κίνηση εισάγουμε τη βελόνα με γωνία 70^ο – 90^ο
13. Αφήνουμε 1 cm της βελόνας έξω από τους ιστούς
14. Κρατάμε το κάτω μέρος της σύριγγας με το δείκτη και τον αντίχειρα του μη κυρίαρχου χεριού

​

​

15. (A) Αν κάναμε την ένεση στον οπίσθιο γλουτό, τότε με το κυρίαρχο χέρι πιάνουμε το έμβολο και κάνουμε αναρρόφηση. Αν δώσει αίμα αφαιρούμε τη βελόνα και τη σύριγγα, αλλάζουμε το φάρμακο και επαναλαμβάνουμε όλη τη διαδικασία

15. (B) Σε άλλες θέσεις, πιέζουμε το έμβολο αργά και σταθερά με ρυθμό έγχυσης 1ml / 10 δευτερόλεπτα�
16. Περιμένουμε 10’’ πριν αφαιρέσουμε τη βελόνα�
17. Αποσύρουμε τη βελόνα ομαλά αλλά γρήγορα με την ίδια γωνία εισόδου�
18. Πιέζουμε ελαφρά το σημείο με στεγνό τολύπιο. Δεν κάνουμε μάλαξη.

19. Απομακρύνουμε τη σύριγγα και τη βελόνα χωρίς να επανατοποθετήσουμε το κάλυμμα.�
20. Τακτοποιούμε τον άρρωστο�
21. Σημειώνουμε τη νοσηλεία στο δελτίο του άρρωστου.