KINH TẾ VĨ MÔ

GVHD: BÙI PHẠM PHƯƠNG HẰNG

CHƯƠNG 1 �NHẬP MÔN KINH TẾ HỌC VĨ MÔ�

CHƯƠNG 1: NHẬP MÔN �KINH TẾ HỌC VĨ MÔ

1. Khái niệm, đặc trưng và phương pháp nghiên cứu của Kinh tế học

​

• Những vấn đề về tổ chức kinh tế

​

• Một số khái niệm và quy luật cơ bản trong kinh tế học

​

• Phân tích cung – cầu

1. KHÁI NIỆM, ĐẶC TRƯNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA KINH TẾ HỌC

1.1. Khái niệm:

“Kinh tế học là môn khoa học xã hội nghiên cứu cách thức con người sử dụng như thế nào các nguồn lực khan hiếm để sản xuất ra các hàng hóa dịch vụ để phân phối chúng cho các thành viên trong xã hội”.

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẦN LÀM RÕ VỀ KHÁI NIỆM KINH TẾ HỌC

Một là, các nguồn lực khan hiếm:

1. Nguồn tài nguyên thiên nhiên
2. Nguồn nhân lực
3. Nguồn lực tài chính
4. Trình độ quản lý công nghệ 5. ...

Hai là, xã hội phải sử dụng các nguồn lực hiệu quả

​

1. Nhu cầu là vô hạn

​

• Sử dụng có hiệu quả các nguồn lực

=> Kinh tế học bắt nguồn từ sự khan hiếm các nguồn lực trong xã hội và nhu cầu vô hạn của con người.

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẦN LÀM RÕ VỀ KHÁI NIỆM KINH TẾ HỌC

PHÂN LOẠI KINH TẾ HỌC

- Dựa vào phạm vi nghiên cứu:

+ Kinh tế học vĩ mô: nghiên cứu những vấn đề tổng thể của nền KT (tăng trưởng, lạm phát, thất nghiệp, cán cân thanh toán, tỷ giá hối đoái,...)

+ Kinh tế học vi mô: nghiên cứu sự hoạt động của các tế bào trong nền KT (doanh nghiệp, hộ gia đình,...)

PHÂN LOẠI KINH TẾ HỌC

- Dựa vào cách thức tiếp cận:

+ Kinh tế học thực chứng: là kinh tế học mô tả, phản ánh, phân tích những sự kiện, những hiện tượng đã xảy ra trong nền kinh tế, trả lời cho câu hỏi: là gì? Là bao nhiêu? Là như thế nào?

+ Kinh tế học chuẩn tắc: là kinh tế học đề cập đến mặt đạo lý, được giải quyết bằng sự lựa chọn, trả lời cho câu hỏi: có nên hay không? Nên như thế nào?

1. KHÁI NIỆM, ĐẶC TRƯNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA KINH TẾ HỌC

1.2. Đối tượng nghiên cứu

“Nghiên cứu hoạt động của con người trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm hàng hóa”.

1. KHÁI NIỆM, ĐẶC TRƯNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA KINH TẾ HỌC

1.3. Phương pháp nghiên cứu

• Áp dụng phương pháp quan sát, thu thập các số liệu
• Phân tích số liệu bằng các phương pháp thống kê và trừu tượng hoá
• Sử dụng các mô hình kinh tế trên cơ sở đưa ra các giả thiết
• Kiểm nghiệm thực tế và rút ra kết luận trong đời sống kinh tế

1. KHÁI NIỆM, ĐẶC TRƯNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA KINH TẾ HỌC

1.4. Đặc trưng

• Nghiên cứu sự khan hiếm các nguồn lực một cách tương đối so với nhu cầu vô hạn của nền kinh tế
• Tính hợp lý
• Môn học nghiên cứu mặt lượng
• Tính toàn diện và tính tổng hợp
• Kết quả nghiên cứu kinh tế chỉ xác định được ở mức trung bình

2. CÁC VẤN ĐỀ VỀ TỔ CHỨC KINH TẾ

2.1. Chức năng cơ bản của một nền kinh tế

​

Một là, sản xuất cái gì?

Sản xuất hàng hóa dịch vụ gì, với số lượng bao nhiêu? Mỗi xã hội cần xác định nên sản xuất mỗi loại sản phẩm bao nhiêu trong vô số các hàng hóa và dịch vụ có thể sản xuất được trong điều kiện nguồn lực khan hiếm và sản xuất chúng vào thời điểm nào.

2. CÁC VẤN ĐỀ VỀ TỔ CHỨC KINH TẾ

2.1. Chức năng cơ bản của một nền kinh tế

​

Hai là, sản xuất như thế nào?

Quyết định sản xuất như thế nào nghĩa là do ai và với tài nguyên nào, hình thức công nghệ nào, phương pháp sản xuất nào.

2. CÁC VẤN ĐỀ VỀ TỔ CHỨC KINH TẾ

2.1. Chức năng cơ bản của một nền kinh tế

​

Ba là, sản xuất cho ai?

Quyết định sản xuất cho ai đòi hỏi phải xác định rõ ai sẽ là người được hưởng và được lợi từ những hàng hóa và dịch vụ của đất nước. Nói cách khác là sản phẩm quốc dân được phân chia cho các thành viên trong xã hội như thế nào?

2. CÁC VẤN ĐỀ VỀ TỔ CHỨC KINH TẾ

2.1. Chức năng cơ bản của một nền kinh tế

* Cơ sở để thực hiện 3 chức năng:

Thứ nhất, tồn tại những cách thức khác nhau sử dụng các nguồn lực khác nhau để sản xuất ra cùng một loại hàng hóa dịch vụ.

Thứ hai, tồn tại những cách thức khác nhau sử dụng cùng một nguồn lực để

sản xuất ra các loại hàng hóa dịch vụ khác nhau.

Thứ ba, tồn tại các phương pháp khác nhau để phân phối hàng hoá, dịch vụ và thu nhập cho các thành viên trong xã hội.

2. CÁC VẤN ĐỀ VỀ TỔ CHỨC KINH TẾ

Hệ thống

các nền kinh tế

2.2. Hệ thống các nền kinh tế

​

Nền kinh tế truyền thống

Nền kinh tế chỉ huy

Nền kinh tế thị trường

Nền kinh tế hỗn hợp

2. CÁC VẤN ĐỀ VỀ TỔ CHỨC KINH TẾ

2.3. Các tác nhân của nền kinh tế

NỀN KINH TẾ

NGƯỜI TIÊU DÙNG

HÃNG KINH DOANH

CHÍNH PHỦ

NGƯỜI NƯỚC NGOÀI

3. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ QUY LUẬT CƠ BẢN TRONG KINH TẾ HỌC

3.1. Sơ đồ vòng chu chuyển

Hàng hóa, dịch vụ

Yếu tố

sản xuất

Yếu tố

sản xuất

Hàng hóa và dịch vụ

Doanh thu

Chi tiêu

Thu nhập

Tiền công, địa tô, lợi nhuận

THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA VÀ DỊCH VỤ

• Các doanh nghiệp là người bán
• Các hộ gia đình là người mua

• Các doanh nghiệp là người mua
• Các hộ gia đình là người bán

THỊ TRƯỜNG YẾU TỐ SẢN XUẤT

DOANH NGHIỆP HỘ KINH DOANH

HỘ GIA ĐÌNH NGƯỜI TIÊU DÙNG

3. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ QUY LUẬT CƠ BẢN TRONG KINH TẾ HỌC

3.2. Các yếu tố sản xuất

“Đây là các đầu vào của quá trình sản xuất, là điều kiện cần thiết để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh.”

3. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ QUY LUẬT CƠ BẢN TRONG KINH TẾ HỌC

3.3. Đường giới hạn khả năng sản xuất

3. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ QUY LUẬT CƠ BẢN TRONG KINH TẾ HỌC

40

20

300

1000

900

750

550

Sản xuất kém hiệu quả

Số lượng ô tô

3.2. Đường giới hạn khả năng sản xuất

Số lượng máy tính

Điểm không đạt được

Điểm sản xuất hiệu quả

Đường PPF

3. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ QUY LUẬT CƠ BẢN TRONG KINH TẾ HỌC

3.4. Chi phí cơ hội

Chi phí cơ hội của một thứ là cái mà bạn phải từ bỏ để có được

nó.

Khi bạn đưa ra bất kỳ quyết định nào, chẳng hạn như việc đi học đại học, người ra quyết định phải nhận thức được chi phí cơ hội gắn liền với mỗi hành động có thể thực hiện.

3. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ QUY LUẬT CƠ BẢN TRONG KINH TẾ HỌC

3.5. Quy luật khan hiếm

Nội dung quy luật

Một hoạt động của con người, trong đó có hoạt động kinh tế đều sử dụng các nguồn lực. Các nguồn lực đều khan hiếm, có giới hạn đặc biệt là các nguồn lực tự nhiên khó hoặc không thể tái sinh. Sự khan hiếm các nguồn lực có thể do:

• Dân số tăng dẫn tới nhu cầu sử dụng nguồn lực tăng.
• Do cạnh tranh để đáp ứng nhu cầu mới, các tác nhân trong hoạt động kinh tế phải cải tiến, thay đổi phương thức hành động vì vật nhu cầu sử dụng nguồn lực tăng.

3. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ QUY LUẬT CƠ BẢN TRONG KINH TẾ HỌC

3.6. Quy luật lợi suất giảm dần

Đây là quy luật phản ánh mối quan hệ giữa đầu vào của quá trình sản xuất với đầu ra mà nó góp phần tạo ra.

Nội dung quy luật:

“Khối lượng đầu ra có thêm ngày càng giảm đi, khi ta liên tiếp bỏ thêm những đơn vị bằng nhau của một đầu vào biến đổi vào một số lượng cố định của một đầu vào khác.”

3. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ QUY LUẬT CƠ BẢN TRONG KINH TẾ HỌC

3.7. Quy luật chi phí tương đối ngày một tăng

“ Quy luật này nói rằng: Để có thêm một số lượng bằng nhau về một mặt hàng, xã hội phải hi sinh ngày càng nhiều số lượng mặt hàng khác.”

3. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ QUY LUẬT CƠ BẢN TRONG KINH TẾ HỌC

3.8. Hiệu quả kinh tế

“Hiệu quả kinh tế là mối quan tâm duy nhất của kinh tế học nói chung và kinh tế học vĩ mô nói riêng. Hiệu quả nói một cách khái quát nghĩa là không lãng phí.”

3. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ QUY LUẬT CƠ BẢN TRONG KINH TẾ HỌC

3.8. Hiệu quả kinh tế

Như vậy, vấn đề hiệu quả theo quan điểm của kinh tế học được hiểu là:

• Tất cả những quyết định sản xuất cái gì trên đường giới hạn khả năng sản xuất là có hiệu quả vì nó tận dụng hết các nguồn lực.
• Số lượng hàng hóa đạt trên đường PPF càng lớn càng có hiệu quả.
• Sự thỏa mãn tối đa về mặt hàng, chất lượng, số lượng hàng hóa theo nhu cầu thị trường trong giới hạn của đường PPF cho ta đạt được hiệu quả kinh tế cao nhất.
• Kết quả trên một đơn vị chi phí càng lớn hoặc chi phí trên một đơn vị kết quả càng nhỏ thì hiệu quả kinh tế càng cao.
• Hiệu quả kinh tế là tiêu chuẩn cao nhất của mọi sự lựa chọn kinh tế.

4. PHÂN TÍCH CUNG CẦU

• Biểu cầu và đường cầu
• Cầu
• Biểu cầu
• Đường cầu
• Luật cầu

4. PHÂN TÍCH CUNG CẦU

4.1. Biểu cầu và đường cầu

• Các nhân tố ảnh hưởng đến cầu của một hàng hoá
• Giá của hàng hóa
• Thu nhập
• Giá của hàng hóa cỏ liên quan
• Thị hiếu
• Dân số
• Kỳ vọng
• ......

→ Di chuyển: P thay đổi

→ Dịch chuyển: Các yếu tố ngoài P thay đổi

4. PHÂN TÍCH CUNG CẦU

• Biểu cung và đường cung
• Cung
• Biểu cung
• Đường cung
• Luật cung

4. PHÂN TÍCH CUNG CẦU

4.2. Biểu cung và đường cung

• Các yếu tố ảnh hưởng đến cung
• Giá bán của hàng hóa
• Yếu tố đầu vào
• Số lượng doanh nghiệp
• Chính sách của Chính phủ
• Thời tiết
• Kỳ vọng
• ...

→ Di chuyển: P thay đổi

→ Dịch chuyển: Các yếu tố ngoài P thay đổi

4. PHÂN TÍCH CUNG CẦU

4.3. Cân bằng cung cầu

P

Dư cung

Dư cầu

S

D

P*

Q_S = Q_D

Q

Nhận xét

+ P = P*: thì thị trường cân bằng

+ P > P*: dư cung

+ P < P*: dư cầu

Q_S > Q_D Q_S < Q_D

4. PHÂN TÍCH CUNG CẦU

E

1

E₂

E₂

E₁

Q₁ Q₂

P₂ P₁

S₁

4.3. Cân bằng cung cầu

P S₂ P

D

S₁

D

2

D₁

P

2

P₁

Q₂ Q₁ Q

Giá đầu vào tăng, đường cung dịch chuyển sang trái

Q

Thu nhập tăng, đường cầu dịch chuyển sang phải

Điểm cân bằng dịch chuyển, giá và lượng cân bằng hay đổi

CHƯƠNG 2 �MỤC TIÊU VÀ CÔNG CỤ - CHÍNH SÁCH�ĐIỀU TIẾT KINH TẾ VĨ MÔ�

CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU VÀ CÔNG CỤ, CHÍNH SÁCH ĐIỀU TIẾT KINH TẾ VĨ MÔ

​

1. Mục tiêu điều tiết kinh tế vĩ mô

​

• Công cụ, chính sách điều tiết kinh tế vĩ mô

​

• Một số khái niệm và mối quan hệ kinh tế vĩ mô cơ bản

1. MỤC TIÊU ĐIỀU TIẾT KINH TẾ VĨ MÔ

MỤC TIÊU

Định lượng

Ổn định

Định tính

Tăng trưởng

Sản lượng quốc dân cao và không ngừng tăng

Công ăn việc làm nhiều và thất nghiệp ít

Ổn định giá cả

2. CÁC CHÍNH SÁCH, CÔNG CỤ ĐIỀU TIẾT KINH TẾ VĨ MÔ

5 Chính sách

Chính sách tiền tệ Chính sách thu nhập Chính sách ngành nghề

Chính sách kinh tế đối ngoại

2.1 Các chính sách bao gồm

Chính sách tài khóa

2. CÁC CHÍNH SÁCH, CÔNG CỤ ĐIỀU TIẾT KINH TẾ VĨ MÔ

2.2. Chính sách tài khóa

Chính sách tài khóa

Khái niệm: Chính sách tài khóa là quyết định của chính phủ về thu nhập và chi tiêu ở mỗi năm tài khóa (1/1/N đến 31/12/N).

Công cụ

G: chi tiêu của chính phủ về mua sắm hàng hóa

T: Thuế

Cơ chế

Y < Y*

Y > Y*

G ↑ ⇨ AD ↑ ⇨ Y↑, P↑, u↓

T↓ ⇨ Yd ↑ ⇨ C ↑ ⇨ AD ↑ ⇨ Y↑, P↑`, u↓

G ↓ ⇨ AD ↓ ⇨ Y↓, P↓, u↑

T↑ ⇨ Yd ↓ ⇨ C ↓ ⇨ AD ↓ ⇨ Y↓, P↓, u↑

Y : sản lượng QG

Y* : mức sản lượng tiềm năng

Yd : Thu nhập khả dụng

AD : tổng cầu

u : thất nghiệp

C : tiêu dùng

2. CÁC CHÍNH SÁCH, CÔNG CỤ ĐIỀU TIẾT KINH TẾ VĨ MÔ

Chính sách tiền tệ

• 2.3. Chính sách tiền tệ

Khái niệm: Là chính sách mà chính phủ sử dụng để điều hành nền kinh tế thông qua việc kiểm soát hệ thống tiền tệ, tín dụng và hệ thống ngân hàng quốc gia.

Công cụ

MS: mức cung tiền

i: lãi suất

MS ↑ ⇨ i ↓ ⇨ I ↑ ⇨ AD ↑ ⇨ Y↑, P↑, u↓

Y < Y*

Cơ chế

Y > Y*

MS ↓ ⇨ i ↑ ⇨ I ↓ ⇨ AD ↓⇨ Y↓, P↓, u↑

Y : sản lượng QG

Y* : mức sản lượng tiềm năng

I : Đầu tư theo lãi suất

AD : tổng cầu

u : thất nghiệp

2. CÁC CHÍNH SÁCH, CÔNG CỤ ĐIỀU TIẾT KINH TẾ VĨ MÔ

2.1. Các chính sách điều tiết kinh tế vĩ mô

2.1.3. Chính sách thu nhập

Chính sách này chủ yếu gồm có chính sách phân phối tổng thu nhập quốc dân, chính sách cơ cấu phân phối thu nhập quốc dân và chính sách phân phối thu nhập cá nhân.

• Chính sách phân phối tổng thu nhập quốc dân chủ yếu có hai loại.
• Một là, chính sách phân phối thu nhập quốc dân mở rộng.
• Hai là, chính sách phân phối thu nhập quốc dân thu hẹp.

2. CÁC CHÍNH SÁCH, CÔNG CỤ ĐIỀU TIẾT KINH TẾ VĨ MÔ

2.1. Các chính sách điều tiết kinh tế vĩ mô

2.1.3. Chính sách thu nhập

Chính sách cơ cấu phân phối thu nhập quốc dân là sự tổng hòa giữa nguyên tắc và biện pháp để nhà nước điều tiết phương hướng sử dụng thu nhập quốc dân.

Chính sách phân phối thu nhập cá nhân là tổng hòa các nguyên tắc và biện pháp được định ra do nhà nước điều tiết số lượng và cơ cấu thu nhập của mọi người, thực hiện công bằng xã hội.

2. CÁC CHÍNH SÁCH, CÔNG CỤ ĐIỀU TIẾT KINH TẾ VĨ MÔ

2.1. Các chính sách điều tiết kinh tế vĩ mô

2.1.4. Chính sách kinh tế đối ngoại

Là chính sách bao gồm các chính sách ngoại thương và quản lý thị trường ngoại hối.

Chính sách ngoại thương nhằm khuyến khích hoặc hạn chế xuất nhập khẩu thông qua các công cụ như: thuế quan, quota,…

Nhằm ổn định tỷ giá hối đoái, giữ cho thâm hụt cán cân thanh toán ở mức có thể chấp nhận được thông qua các chính sách thương mại, quản lý ngoại hối và sự phối hợp chính sách kinh tế vĩ mô với các nước khác.

2. CÁC CHÍNH SÁCH, CÔNG CỤ ĐIỀU TIẾT KINH TẾ VĨ MÔ

2.1. Các chính sách điều tiết kinh tế vĩ mô

2.1.5. Chính sách ngành nghề

Là tổng hòa các chính sách và biện pháp mà nhà nước áp dụng để nâng cao tố chất ngành nghề, điều chỉnh ngành nghề, từ đó điều chỉnh tổng lượng cung ứng theo yêu cầu phát riển của nền kinh tế quốc dân.

2. CÁC CHÍNH SÁCH, CÔNG CỤ ĐIỀU TIẾT KINH TẾ VĨ MÔ

• Các chính sách điều tiết kinh tế vĩ mô
5. Chính sách ngành nghề

Chính sách ngành nghề bao gồm 4 khía cạnh chính sau đây:

• Chính sách cơ cấu ngành.
• Chính sách tổ chức ngành nghề.
• Chính sách kỹ thuật ngành.
• Quan hệ giữa ngành trong nước và nước ngoài.

2. CÁC CHÍNH SÁCH, CÔNG CỤ ĐIỀU TIẾT KINH TẾ VĨ MÔ

• Các công cụ điều tiết kinh tế vĩ mô

Chính phủ điều tiết kinh tế vĩ mô thường sử dụng một loạt các công cụ chính sách, chủ yếu có:

• Công cụ kinh tế
• Công cụ pháp luật
• Công cụ kế hoạch
• Công cụ hành chính

3. MỘT SỐ MỐI QUAN HỆ KINH TẾ VĨ MÔ CƠ BẢN

3.1. Tổng sản phẩm quốc dân và tăng trưởng kinh tế

Sự gia tăng của tổng sản phẩm quốc dân (GNP) chính là sự tăng trưởng kinh tế.

Tăng trưởng kinh tế (g) là sự gia tăng của GNP thực tế (GNP_R). Tỷ lệ tăng tổng sản phẩm quốc dân thực tế gọi là tỷ lệ tăng trưởng và được xác định theo công thức:

GNP_R1 - GNP_R0

GNP_R0

g =

x 100 (%)

3. MỘT SỐ MỐI QUAN HỆ KINH TẾ VĨ MÔ CƠ BẢN

3.2. Chu kỳ kinh doanh và chênh lệch sản lượng

Chênh lệch sản lượng là độ lệch giữa mức sản lượng tiềm năng và mức sản lượng thực tế. Nghĩa là:

​

∆GNP =GNP* - GNP_R hay ∆Y = Y* - Y.

Nghiên cứu chênh lệch sản lượng giúp ta tìm ra những giải pháp chống lại dao động của chu kỳ kinh doanh nhằm ổn định nền kinh tế.

3. MỘT SỐ MỐI QUAN HỆ KINH TẾ VĨ MÔ CƠ BẢN

3.3. Quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và thất nghiệp

Mối quan hệ giữa tỷ lệ tăng trưởng kinh tế và tỷ lệ thất nghiệp được lượng hóa theo quy luật OKUN.

- Nội dung: “Nếu GDP thực tế giảm đi 2% so với GDP tiềm năng thì tỷ lệ thất nghiệp tăng thêm 1%. Chẳng hạn, nếu GDP bắt đầu tại 100% mức tiềm năng của nó và giảm xuống còn 98% mức tiềm năng thì tỷ lệ thất nghiệp sẽ tăng thêm 1%”.

Y *

_{- Công thức:} u = u * −50 × ^{Y − Y *} (%)

3. MỘT SỐ MỐI QUAN HỆ KINH TẾ VĨ MÔ CƠ BẢN

3.3. Quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và thất nghiệp

• Hệ quả: “GDP thực tế phải tăng nhanh bằng GDP tiềm năng để giữ cho tỷ lệ thất nghiệp không thay đổi”.
• Bản chất: Quy luật OKUN đưa ra mối quan hệ sống còn giữa thị trường đầu ra và thì trường lao động. Nó mô tả mối quan hệ giữa những vận động ngắn hạn của GDP thực tế và những thay đổi của thất nghiệp.

3. MỘT SỐ MỐI QUAN HỆ KINH TẾ VĨ MÔ �CƠ BẢN

3.4. Quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và lạm phát

Lạm phát do cầu

P₂

Hình 2.1: Tăng trưởng kinh tế, có lạm phát

Y₂

Y₁ Y

P

P₁

AD’

AD

AS

P₂

AS

AS’

^Y₂ Y₁ Y

​

Hình 2.2: Lạm phát nhưng không tăng trưởng kinh tế

P

P₁

AD

Lạm phát do cung

3. MỘT SỐ MỐI QUAN HỆ KINH TẾ VĨ MÔ �CƠ BẢN

P₁

AD’

AS

AS’

Y₀

Hình 2.3: Lạm phát nhưng không tăng trưởng kinh tế

Y

P

P₀

AD

3.4. Quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và lạm phát

Lạm phát dự kiến

Hình 2.4: Tăng trưởng kinh tế nhưng không gây ra lạm phát

Y₁ Y₂

Y

P

P₀

AD’

AD

AS

AS’

3. MỘT SỐ MỐI QUAN HỆ KINH TẾ VĨ MÔ �CƠ BẢN

3.4. Quan hệ giữa lạm phát và thất nghiệp

• Lạm phát và thất nghiệp chỉ có mối quan hệ đánh đổi ngược chiều trong ngắn hạn và với lạm phát do cầu.

​

• Đối với lạm phát do cung: chúng có mối quan hệ cùng chiều.

​

• Trong dài hạn, chúng không có mối quan hệ với nhau.

CHƯƠNG 3: �HẠCH TOÁN TỔNG SẢN PHẨM QUỐC DÂN�

CHƯƠNG 3: HẠCH TOÁN TỔNG SẢN PHẨM QUỐC DÂN

1.

• Tổng sản phẩm quốc dân và tổng sản phẩm quốc nội

2.

• Các phương pháp đo lường tổng sản phẩm quốc nội

3.

• Một số chỉ tiêu liên quan đến GDP

4.

• Các đồng nhất thức kinh tế vĩ mô cơ bản

1. TỔNG SẢN PHẨM QUỐC DÂN VÀ TỔNG SẢN PHẨM QUỐC NỘI

1.1. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP)

- Khái niệm: Là một chỉ tiêu đo lường tổng giá trị thị trường của tất cả các hàng hóa và dịch vụ cuối cùng được sản xuất ra trong phạm vi lãnh thổ quốc gia trong một thời kỳ nhất định (thường là một năm).

1. TỔNG SẢN PHẨM QUỐC DÂN VÀ TỔNG SẢN PHẨM QUỐC NỘI

1.1. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP)

• Giải thích một số thuật ngữ trong khái niệm
• Là chỉ tiêu tính theo giá trị thị trường
• …Của tất cả …
• …Hàng hoá và dịch vụ…
• … Cuối cùng…
• …được sản xuất ra…(trong thời kỳ hiện tại)
• …trong phạm vi lãnh thổ quố gia…
• …trong một thời kỳ nhất định…(quý, năm)

1. TỔNG SẢN PHẨM QUỐC DÂN VÀ TỔNG SẢN PHẨM QUỐC NỘI

1.2. Tổng sản phẩm quốc dân (GNP)

- Khái niệm:

Tổng sản phẩm quốc dân hay còn gọi là tổng sản phẩm quốc gia: Là chỉ tiêu phản ánh giá trị bằng tiền của toàn bộ sản phẩm cuối cùng do công dân một nước sản xuất ra trong một khoảng thời gian nhất định, thường là một năm

GDP & GNP

2. CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐO LƯỜNG TỔNG SẢN PHẨM QUỐC NỘI

2.1. Sơ đồ luân chuyển Kinh tế vĩ mô

Dịch vụ về yếu tố sản xuất

Thu nhập từ các yếu tố sản xuất

Chi tiêu hàng hóa và dịch vụ

Hàng hóa và dịch vụ

HỘ GIA ĐÌNH

HÃNG KINH DOANH

2. CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐO LƯỜNG TỔNG SẢN PHẨM QUỐC NỘI

Tính những cái mà các tác nhân trong nền kinh tế bỏ tiền ra mua, gọi là: phương pháp luồng sản phẩm hay phương pháp chi tiêu.

​

Tính những cái mà các tác nhân trong nền kinh tế nhận được, gọi là phương pháp thu nhập.

​

Tính những cái mà hãng kinh doanh sản xuất ra, gọi là phương pháp sản xuất.

2. CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐO LƯỜNG TỔNG SẢN PHẨM QUỐC NỘI

2.2. Phương pháp luồng sản phẩm (phương pháp chi tiêu)

GDP là tổng của bốn bộ phận cấu thành chính sau:

• Chi tiêu cho tiêu dùng cá nhân về hàng hóa và dịch vụ (C)
• Tổng đầu tư tư nhân trong nước (I)
• Chi tiêu của Chính phủ cho hàng hóa và dịch vụ (G)
• Xuất khẩu ròng (NX)

Tóm lại: GDP = C + I + G + NX

2. CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐO LƯỜNG TỔNG SẢN PHẨM QUỐC NỘI

2.3. Phương pháp chi phí (phương pháp thu nhập)

Theo phương pháp này GDP bao gồm tổng các bộ phận cấy thành sau đây:

• Tiền lương (w – wages)
• Tiền lãi (chi phí thuê vốn - i – interest)
• Tiền thuê nhà, đất (r – rent)
• Lợi nhuận (Pr)
• Khấu hao (De)
• Thuế gián thu (Ti)

GDP = w + i + r + Pr + De + Ti

2. CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐO LƯỜNG TỔNG SẢN PHẨM QUỐC NỘI

2.4. Phương pháp sản xuất

​

GDP = Σ Giá trị gia tăng của nền kinh tế

​

= Σ (Giá trị hàng hóa dịch vụ đầu ra – Chi phí trung gian)

​

= Σ (Giá trị hàng hóa dịch vụ - Giá trị hàng hóa dịch vụ trung gian)

​

= Σ Giá trị hàng hóa dịch vụ cuối cùng

3. MỘT SỐ CHỈ TIÊU LIÊN QUAN ĐẾN GDP

• Tổng sản phẩm quốc dân (GNP)

GNP = GDP ± NIA

NIA: Thu nhập tài sản ròng từ nước ngoài

• Tổng Sản phẩm quốc dân ròng (NNP)

NNP = GNP – De

• Sản phẩm quốc nội ròng (NDP)

NDP = GDP – De

3. MỘT SỐ CHỈ TIÊU LIÊN QUAN ĐẾN GDP

• Thu nhập quốc dân (Y)

Y = NNP – Ti

Hay: Y = w + r + i + Pr + NIA

• Thu nhập cá nhân (PI)

^{PI = Y – Pr}(nộp, không chia) ^{+ TR}

Trong đó:

NNP: Sản phẩm quốc dân ròng

Ti: Thuế gián thu

W: tiền lương

i: Lãi suất

Pr: Lợi nhuận

NIA: Thu nhập tài sản ròng từ nước ngoài

TR: Chi chuyển nhượng

3. MỘT SỐ CHỈ TIÊU LIÊN QUAN ĐẾN GDP

3.6. Thu nhập khả dụng (Yd)

Yd = GNP – De – Ti – Pr không chia, nộp- thuế cá nhân + Tr

= GNP – De – Ti – Pr không chia- Pr nộp- thuế cá nhân + T

⇒Yd = Y – T

= C + S

3.7. Chỉ tiêu phúc lợi kinh tế ròng (NEW)

4. CÁC ĐỒNG NHẤT THỨC �KINH TẾ VĨ MÔ CƠ BẢN

Thuế (T)

​

Nhập khẩu (IM)

Chi tiêu mua hàng hóa dịch vụ

4.1. Sơ đồ luân chuyển Kinh tế vĩ mô

Xuất khẩu (X)

​

Chi tiêu HH và DV của Chính phủ (G)

Đầu tư (I)

Thu nhập do yếu tố sx mang lại

Tiết kiệm (S)

Hộ gia

đình

Hãng kinh doanh

Ngân hàng

Chính phủ

Nước ngoài

4. CÁC ĐỒNG NHẤT THỨC �KINH TẾ VĨ MÔ CƠ BẢN

4.2. Đồng nhất thức mô tả mối quan hệ giữa các khu vực trong nền kinh tế

(S – I) + (T – G) + (IM – X) = 0

Trong đó:

• (S – I): tiết kiệm khu vực tư nhân
• (T – G): tiết kiệm khu vực công
• (IM – X): Phản ánh tiết kiệm của nước ngoài được chuyển vào trong nước và trở thành tiết kiệm quốc gia

4. CÁC ĐỒNG NHẤT THỨC �KINH TẾ VĨ MÔ CƠ BẢN

4.2. Đồng nhất thức mô tả mối quan hệ giữa các khu vực trong nền kinh tế

Nhận xét

• Thể hiện mối quan hệ giữa các tác nhân trong nền kinh tế.
• Ý nghĩa: các khu vực trong nền kinh tế luôn tác động qua lại và bổ sung lẫn nhau

4. CÁC ĐỒNG NHẤT THỨC �KINH TẾ VĨ MÔ CƠ BẢN

4.3. Đồng nhất thức tiết kiệm và đầu tư

Trong một nền kinh tế, tổng tiết kiệm thực tế bằng tổng đầu tư thực tế.

- Nền kinh tế giản đơn:

GDP = C + I GDP = C + S

=> S = I

4. CÁC ĐỒNG NHẤT THỨC �KINH TẾ VĨ MÔ CƠ BẢN

4.3. Đồng nhất thức tiết kiệm và đầu tư

- Nền kinh tế đóng:

GDP = C + I + G

⇒ GDP - C – G = I => GDP – C- T + T – G = I

S_QG = Y – C – G = (Y – C – T) + (T – G)

^Stư nhân ^Schính phủ

4. CÁC ĐỒNG NHẤT THỨC �KINH TẾ VĨ MÔ CƠ BẢN

4.3. Đồng nhất thức tiết kiệm và đầu tư

​

- Nền kinh tế mở:

GDP = C + I + G + X - IM

⇒ GDP - C – G + IM – X = I => GDP – C- T + T – G + IM - X = I

S_QG = (Y – C – T) + (T – G) + (IM – X)

^Stư nhân ^Schính phủ ^Snước ngoài

4. CÁC ĐỒNG NHẤT THỨC �KINH TẾ VĨ MÔ CƠ BẢN

4.4. Đồng nhất thức mô tả mối quan hệ giữa tổng các khoản bơm vào và tổng các khoản rút ra khỏi nền kinh tế

Xuất phát từ đồng nhất thức:

(S – I) + (T – G) + (IM – X) = 0

=> S + T + IM = I + G + X

CHƯƠNG 4: TỔNG CẦU VÀ �CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA��

CHƯƠNG 4: TỔNG CẦU VÀ �CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA

1. Tổng cầu
2. Chính sách tài khóa

1. TỔNG CẦU

1.1. Một số giả định khi nghiên cứu về tổng cầu

​

• GNP = NNP = Y

​

• Giá cả cố định
• Các hãng sản xuất kinh doanh có thể đáp ứng mọi nhu cầu của nền kinh tế

1. TỔNG CẦU

1.2. Các yếu tố cấu thành tổng cầu

Khái niêm: Tổng cầu là tổng khối lượng hàng hóa, dịch vụ mà các tác nhân trong nền kinh tế dự kiến sẽ mua (có khả năng và sẵn sàng mua) tại mức giá chung đã cho, trong một thời kỳ nhất định, khi các yếu tố khác không đổi.

1. TỔNG CẦU

1.2. Các yếu tố cấu thành tổng cầu

Các yếu tố cấu thành tổng cầu bao gồm:

• Tiêu dùng (C)
• Đầu tư tư nhân (I)
• Chi tiêu của Chính phủ về mua sắm hàng hóa dịch vụ (G)
• Xuất khẩu ròng (NX)

AD = C + I + G + NX

1. TỔNG CẦU

• Các mô hình tổng cầu

​

• Mô hình tổng cầu trong nền kinh tế giản đơn

​

AD = C + I

1. TỔNG CẦU

• Các mô hình tổng cầu
1. Mô hình tổng cầu trong nền kinh tế giản đơn
2. Hàm tiêu dùng
1. Khái niệm: Tiêu dùng là toàn bộ chi tiêu hộ gia đình về mua sắm hàng hóa dịch vụ cuối cùng.
2. Nhân tố ảnh hưởng:
• Thu nhập khả dụng
• Hiệu ứng của cải
• Giả thuyết về thu nhập thường xuyên và thu nhập dòng đời

1. TỔNG CẦU

• Phương trình hàm tiêu dùng

𝑪=𝑪 +𝑴𝑷𝑪.𝒀𝒅=𝑪 +𝑴𝑷𝑪.𝒀

Trong đó:

• C : mức tiêu dùng tự định (tiêu dùng tối thiểu)
• MPC: xu hướng tiêu dùng cận biên
• ∆C: mức biến động của tiêu dùng trong kỳ
• ∆Yd: mức biến động của thu nhập trong kỳ
• Yd: thu nhập khả dụng

1. TỔNG CẦU

• Đồ thị hàm tiêu dùng

C = C + MPC.Y

C

F

Y_V

Y

V

C_V

E

C

45⁰

1. TỔNG CẦU

• Hàm tiết kiệm
• Khái niệm: Hàm tiết kiệm phản ánh sự phụ thuộc của lượng tiết kiệm dự kiến với lượng thu nhập khả dụng mà hộ gia đình có được.

1. TỔNG CẦU

• Hàm tiết kiệm
• Phương trình:

S = Yd − C

⇒ ΔS = Δ Yd − ΔC

⇒

= 1−

Δ S

Δ Yd

Δ C

Δ Yd

• MPS = 1− MPC

S = Yd − C

• S = Yd − C − MPC.Yd

⇒ S = −C − (1− MPC ).Yd

• S = −C − MPS.Yd

MPS: Xu hướng tiết kiệm cận biên Vì 0 < MPC < 1 nên 0 < MPS < 1

1. TỔNG CẦU

• Hàm tiết kiệm
• Đồ thị

Y_V

Y

C_V

​

C

C

45⁰

− C

C=C+MPC.Y

V

S=−C +MPS.Y

1. TỔNG CẦU

• Hàm đầu tư
• Khái niệm: Hàm đầu tư theo sản lượng (I = f(Y)) phản ánh sự phụ thuộc của lượng đầu tư dự kiến vào sản lượng (thu nhập) quốc gia.

𝐈=𝐈 +𝐌𝐏𝐈.𝐘

(MPI = 0)

TH đặc biệt: I =𝐈

Trong đó:

• I : nhu cầu đầu tư tự định
• MPI: xu hướng đầu tư biên

1. TỔNG CẦU

• Hàm đầu tư
• Đồ thị
• Lý thuyết gia tốc:

Tốc độ thay đổi đầu tư chủ yếu do tốc độ

thay đổi sản lượng quyết định.

I

Y

I=I

I=I +MPI.Y

I

𝑀𝑃𝐼

1. TỔNG CẦU

• Mô hình tổng cầu và sản lượng cân bằng trong nền kinh tế giản đơn

1

⇒ Y₁ = _{1− MPC − MPI} .(C + I )

Đặt 1/1−𝑀𝑃𝐶−𝑀𝑃𝐼 = m: là số nhân chi tiêu trong nền kinh tế giản đơn.

- Nhận xét:

+ m phụ thuộc vào MPC, MPI

+ m >1 do: 0 < MPC < 1, 0 < MPI < 1

1. TỔNG CẦU

• Mô hình tổng cầu và sản lượng cân bằng trong nền kinh tế giản đơn

45⁰

E

C +I

AD

Y_V

Y

AD₁ = C + I

1. TỔNG CẦU

1.3.2. Mô hình tổng cầu trong nền kinh tế đóng

AD = C + I + G

• Hàm tiêu dùng:

C = 𝐂 +𝐌𝐏𝐂.𝐘𝐝

Yd = Y – T

T = 𝐓 +𝐭.𝐘

Mà: Trong đó:

TH đặc biệt:

o T = 𝐓

o T = 𝐭.𝐘

(T : thuế tự định) (t: thuế suất)

1. TỔNG CẦU

1.3.2. Mô hình tổng cầu trong nền kinh tế đóng

• Hàm tiêu dùng:

C = C + MPC.Yd

=> C = C + MPC.(Y − T )

=> C = C + MPC.(Y − T − t.Y )

=> C = (C − MPC.T ) + MPC.(1− t).Y

1. TỔNG CẦU

1.3.2. Mô hình tổng cầu trong nền kinh tế đóng

• Hàm đầu tư:

I = 𝐈 +𝐌𝐏𝐈.𝐘

• Hàm chi tiêu của chính phủ về mua sắm hàng hóa dịch vụ

𝑮=𝑮

1. TỔNG CẦU

• Mô hình tổng cầu và sản lượng cân bằng trong nền kinh tế đóng

* Nhận xét

• Số nhân chi tiêu và số nhân thuế có dấu ngược nhau
• m_t < m về giá trị tuyệt đối và nhỏ hơn MPC lần:

• Số nhân ngân sách cân bằng: m_t + m = 1

1

0 < MPC < 1 ⇒ ^−MPC <

; m_t = m^ʹ.MPC

1− MPC 1− MPC

1. TỔNG CẦU

1.3.3. Mô hình tổng cầu trong nền kinh tế mở

AD = C + I + G + NX

= C + I + G

+ X − IM

• Hàm tiêu dùng:

C = 𝐂 +𝐌𝐏𝐂.𝐘𝐝

Yd = Y – T

T = 𝐓 +𝐭.𝐘

Mà: Trong đó:

TH đặc biệt:

o T = 𝐓

o T = 𝐭.𝐘

(T : thuế tự định) (t: thuế suất)

1. TỔNG CẦU

1.3.3. Mô hình tổng cầu trong nền kinh tế mở

• Hàm đầu tư:

I = I +MPI.Y

• Hàm chi tiêu của chính phủ về mua sắm hàng hóa dịch vụ:

𝐺=𝐺

1. TỔNG CẦU

1.3.3. Mô hình tổng cầu trong nền kinh tế mở

• Hàm nhập khẩu:
• Khái niệm: Hàm xuất khẩu: X = f(Y) phản ánh lượng tiền mà nước ngoài dự kiến mua sắm hang hóa và dịch vụ trong nước, tương ứng với từng mức sản lượng (trong nước) khác nhau.
• Phương trình: X = X

1. TỔNG CẦU

1.3.3. Mô hình tổng cầu trong nền kinh tế mở

• Hàm xuất khẩu:
• Khái niệm: Hàm nhập khẩu theo sản lượng, IM = f(Y) phản ánh lượng tiền mà người trong nước dự kiến mua sắm hang hóa dịch vụ nước ngoài, tương ứng với từng mức sản lượng (trong nước) khác nhau.
• Phương trình: IM = MPM.Y

Trong đó: MPM: xu hướng nhập khẩu cận biên (MPM=∆IM/∆Y )

1. TỔNG CẦU

1.3.3. Mô hình tổng cầu trong nền kinh tế mở

*Nhận xét

• m” < m’
• m” phụ thuộc vào MPM

MPM ↑⇒ m '' ↓⇒ Y ↓, u ↑

Cơ chế tác động này phản ánh: hàng hoá nhập khẩu càng lớn có thể làm giảm sản lượng và mức việc làm trong nước

2. CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA

• Chính sách tài khóa với mục tiêu ổn định hóa nền kinh tế
1. Khái niệm và công cụ
2. Khái niệm: Chính sách tài khóa với mục tiêu ổn định hóa nền kinh tế là chính sách tài khóa khi mục tiêu của Chính phủ là đưa sản lượng cân bằng về mức sản lượng tiềm năng.
3. Công cụ: Thuế và chi tiêu

2. CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA

2.1. Chính sách tài khóa với mục tiêu ổn định hóa nền kinh tế

2.1.2. Cơ chế truyền dẫn của chính sách tài khóa

Trường hợp 1: Y > Y* (nền kinh tế tăng trưởng nóng)

G ↓⇒ AD ↓⇒ Y ↓, P ↓, u ↑

T ↑⇒ C ↓⇒ AD ↓⇒ Y ↓, P ↓, u ↑

Trường hợp 2: Y < Y* (nền kinh tế suy thoái)

G ↑⇒ AD ↑⇒ Y ↑, P ↑, u ↓

T ↓⇒ C ↑⇒ AD ↑⇒ Y ↑, P ↑, u ↓

2. CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA

2.1. Chính sách tài khóa với mục tiêu ổn định hóa nền kinh tế

2.1.2. Cơ chế truyền dẫn của chính sách tài khóa

AD

Y

45⁰

AD₂

E₂

AD

​

AD₁

E₁

Y₁

Y* ^Y₂

2. CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA

• Chính sách tài khóa với mục tiêu ổn định hóa nền kinh tế
3. Chính sách tài khoá trong thực tiễn
• Tính bất định
• Tính miễn cưỡng của các nhu cầu tự định
• Tính chậm trễ về mặt thời gian
• Lo ngại về thâm hụt NSNN

2. CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA

• Chính sách tài khóa với mục tiêu ổn định hóa nền kinh tế

Các nhân tố tự động ổn định

• Thuế luỹ tiến
• Trợ cấp thất nghiệp

2. CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA

• Ngân sách nhà nước
1. Một số khái niệm cơ bản
2. Phân loại thâm hụt ngân sách nhà nước
3. Chính sách tài khóa cùng chiều và chính sách tài khóa ngược chiều
4. Thâm hụt ngân sách và thoái giảm đầu tư
5. Các biện pháp tài trợ thâm hụt ngân sách nhà nước

2. CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA

• Ngân sách nhà nước

2.2.1. Một số khái niệm cơ bản

Ngân sách nhà nước (NSNN) là tổng các kế hoạch hàng năm về chi tiêu và thu nhập của Chính phủ.

B = G – T

• B < 0: Thặng dư NSNN
• B = 0: NSNN cân bằng
• B > 0: Thâm hụt NSNN

2. CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA

2.2. Ngân sách nhà nước

2.2.2. Thâm hụt ngân sách

• Thâm hụt ngân sách thực tế
• Thâm hụt ngân sách cơ cấu

2. CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA

2.2. Một số vấn đề về thâm hụt ngân sách nhà nước

2.2.2. Thâm hụt ngân sách nhà nước

• Thâm hụt ngân sách chu kỳ: là thâm hụt ngân sách bị động do tình trạng của chu kỳ kinh doanh. Thâm hụt chu kỳ bằng hiệu số của thâm hụt thực tế và thâm hụt cơ cấu.

​

Thâm hụt ngân sách = Thâm hụt ngân sách - Thâm hụt ngân sách chu kỳ thực tế cơ cấu

2. CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA

2.2. Một số vấn đề về thâm hụt ngân sách nhà nước

2.2.3. Chính sách tài khóa cùng chiều và chính sách tài khóa ngược chiều

• Chính sách tài khóa cùng chiều

Mục tiêu: B = 0

• Chính sách tài khoá cùng chiều ngược chiều Mục tiêu: Y = Y*

2. CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA

2.2.4. Thâm hụt ngân sách và thoái giảm đầu tư

G ↑⇒ AD ↑⇒ Y ↑⇒ I ↑

G ↑⇒ MD ↑⇒ i ↑⇒ I ↓

• Nghịch lý của khuyến khích đầu tư:

Lãi suất cao không khuyến khích đầu tư, nhưng sản lượng cao hơn kích thích

đầu tư (theo lý thuyết gia tốc).

• Hiện tượng thoái giảm hoàn toàn: đây là trường hợp cực đoan nhất của thoái giảm khi mà phản ứng tiền tệ là quá mạnh.

2. CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA

2.2.5. Các biện pháp tài trợ thâm hụt ngân sách nhà nước

• Vay nợ
• Vay nợ trong nước
• Vay nợ nước ngoài
• Sử dụng quỹ dự trữ ngoại hối
• In tiền

CHƯƠNG 5: �TIỀN TỆ VÀ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ���

NỘI DUNG

1.

• Tiền tệ

2.

• Thị trường tiền tệ

3.

• Ngân hàng trung gian và sự tạo ra các khoản tiền gửi

4.

• Ngân hàng trung ương và chính sách tiền tệ

1. TIỀN TỆ

1.1. Khái niệm

Theo quan điểm cổ điển: Tiền là hàng hóa đặc biệt giữ vai trò là vật ngang giá chung để đo lường giá trị của hàng hóa dịch vụ khi thực hiện quan hệ trao đổ

Theo quan điểm hiện đại: Tiền là bất cứ phương tiện gì được chấp nhận chung trong việc trao đổi để lấy hàng hóa dịch vụ hoặc trong việc hoàn trả các khoản nợ

1. TIỀN TỆ

• Chức năng của tiền tệ

Theo qua điểm của các nhà kinh tế thị trường, tiền có 3 chức năng:

• Phương tiện cất giữ
• Đơn vị hạch toán
• Phương tiện trao đổi

2. THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ

2.1. Cầu tiền tệ

​

• Khái niệm:

Là tổng lượng tiền mà các tác nhân trong nền kinh tế muốn giữ để thỏa mãn nhu cầu trao đổi, thanh toán và tích lũy giá trị.

2. THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ

2.1. Cầu tiền tệ

• Những động cơ chủ yếu của việc giữ tiền:
• Động cơ về giao dịch
• Động cơ về dự phòng
• Động cơ về tài sản
• Lý thuyết về cơ cấu đầu tư

Một cơ cấu đầu tư tốt nhất thường bao gồm cả những tài sản có mức độ rủi ro ít và những tài sản có mức độ rủi ro nhiều.

2. THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ

2.1. Cầu tiền tệ

• Phương trình (MD):

Hàm cầu tiền được xác định: MD = f(i) Cầu tiền là hàm tỷ lệ nghịch với lãi suất Cầu tiền tệ tỷ lệ thuận với thu nhập

MD = k.Y – h.i

MD = M₀ + k.Y – h.i

Trong đó:

Y: thu nhập quốc dân (thu nhập thực tế)

i: lãi suất 

k: độ nhạy cảm (hệ số) phản ánh mối quan hệ của cầu tiền và thu nhập

h: độ nhạy cảm (hệ số) phản ánh mối quan hệ của cầu tiền và lãi suất

​

2. THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ

2.1. Cầu tiền tệ

• Đồ thị (MD)

Trường hợp 1: Di chuyển trên đường MD, khi thu nhập và các biến số khác không đổi.

i₁

E₁

E₂

MD

i

i₂

M₁ M₂ M

2. THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ

2.1. Cầu tiền tiền

• Đồ thị (MD)

Trường hợp 2: Dịch chuyển đường MD, nếu lãi suất không đổi, thu nhập và các biến số khác thay đổi.

i

M₁

MD₁

M₂

M

i₀

MD₂

2. THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ

2.2. Cung tiền tệ

​

• Khái niệm:

Cung tiền tệ là tổng lượng tiền trong lưu thông gồm tiền trong dân giữ, tiên trong hệ thống ngân hàng, cơ quan doanh nghiệp ngoài ngân hàng.

2. THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ

Mn: Khối tiền danh nghĩa

Khối tiền giao dịch (M₁):

M₁ = C + D

Khối tiền M₂: M₂ = M₁ + tiền gửi ngân hàng có kỳ hạn

Khối tiền M₃: M₃ = M₂ + các loại chứng khoán có giá

2.2. Cung tiền tệ

• Phân loại

2. THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ

2.2. Cung tiền

• Hàm cung tiền
• Phương trình: MS = Mn /P = MS

​

• Đồ thị:

i

MS

𝑀𝑆

M

2. THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ

2.3. Cân bằng cung cầu tiền tệ

MS

MD

i

i₀

i₀

MD

i₁

MS₁ MS₀

i

M

M

𝑀

M1

M0

M0

2. THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ

• Cân bằng cung cầu tiền tệ

Những nguyên nhân làm dịch chuyển trạng thái cân bằng trên thị trường tiền tệ và thị trường trái phiếu:

​

• Sự cắt giảm cung ứng tiền tệ

​

• Tăng thu nhập thực tế

​

• Tăng cạnh tranh trong hoạt động ngân hàng

3. NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ KHẢ NĂNG TẠO TIỀN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

3.1. Ngân hàng thương mại

• Khái niệm: Ngân hàng thương mại là tổ chức kinh doanh tiền tệ với hai hoạt động chính là nhận tiền gửi và cho vay.

3. NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ KHẢ NĂNG TẠO TIỀN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

3.1. Ngân hàng thương mại

CHỨC NĂNG

Chức năng trung gian tín dụng

Chức năng tạo tiền

Chức năng thanh toán

3. NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ KHẢ NĂNG TẠO TIỀN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

3.2. Quá trình tạo tiền của ngân hàng thương mại

tiền ngân

hàng

1 VNĐ

Ngân hàng 1

Ngân hàng 2

10 VNĐ

Ngân hàng 3

…………….

3. NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ KHẢ NĂNG TẠO TIỀN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

3.2. Quá trình tạo tiền của ngân hàng thương mại

• Khái niệm: là quá trình mở rộng nhiều lần số tiền gửi, được thực hiện thông qua hệ thống ngân hàng thương mại với cơ chế số nhân tiền.

4. NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG VÀ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ

• Ngân hàng trung ương

​

• Khái niệm

Ngân hàng trung ương là ngân hàng của chính phủ nhằm thực thi chính sách tiền tệ

4. NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG VÀ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ

4.1. Ngân hàng trung ương

4.1.2. Chức năng

Chức năng của ngân hàng trung ương

Phát hành giấy bạc và kiểm soát lưu thông tiền tệ.

​

​

Là Ngân hàng của các Ngân hàng.

​

Là Ngân hàng của Nhà nước và là cơ quan quản lý Nhà nước.

4. NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG VÀ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ

• Chính sách tiền tệ

​

• Các công cụ của chính sách tiền tệ

​

• Tỷ lệ dự trữ bắt buộc

r_d ↓ → Cho vay ↑→ D↑→ MS↑ r_d ↑ → m_m↓ → MS↓

4. NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG VÀ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ

• Chính sách tiền tệ
1. Các công cụ của chính sách tiền tệ
2. Nghiệp vụ thị trường mở

Nghiệp vụ thị trường mở là những nghiệp vụ mà ngân hàng TW sử dụng để thay đổi lượng tiền cơ sở thông qua việc mua bán các chứng khoán có giá trên thị trường mở.

• Cơ chế tác động:
• NHTW mua CK↑→ MB_n↑ → MB↑ → MS↑
• NHTW bán CK↓ → MB_n ↓ → MB↓ → MS↓

4. NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG VÀ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ

• Chính sách tiền tệ

​

• Các công cụ của chính sách tiền tệ

​

• Các công cụ điều tiết khác

Lãi suất trả cho tiền gửi sử dụng séc, kiểm soát tín dụng có lựa chọn, ấn định lãi suất cho các NHTG,…

4. NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG VÀ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ

4.2. Chính sách tiền tệ

4.2.2. Tác động của chính sách tiền tệ tới sản lượng và giá cả

Chính phủ sử dụng chính sách tiền tệ nới lỏng: Rd↓; i↓ ; Mua chứng khoán

MS↑ " i↓ " I↑ " AD↑ " Y↑, P↑, u↓

Chính phủ sử dụng chính sách tiền tệ thắt chặt: Rd↑; i↑ ; Bán chứng khoán

MS↓ " i↑ " I↓ " AD↓ " Y↓ , P↓ , u↑

CHƯƠNG 6: �TỔNG CUNG – TỔNG CẦU���

TỔNG CUNG – TỔNG CẦU

1. Tổng cầu (AD)

2. Tổng cung (AS)

​

• Thị trường lao động

​

• Tổng cung (AS)

3. Cân bằng

kinh tế vĩ mô

TỔNG CẦU

1.1. Khái niệm:

Tổng cầu là tổng khối lượng hàng hóa dịch vụ mà các tác nhân trong nền kinh tế sẽ sử dụng trong một thời kỳ nhất định tương ứng với mức giá đã cho, khi các biến số khác không đổi.

TỔNG CẦU

1.2. Các yếu tố cấu thành tổng cầu:

• Tiêu dùng (C)
• Đầu tư (I)
• Chi tiêu của chính phủ về hàng hóa dịch vụ (G)
• Xuất khẩu ròng (NX)

AD = C + I + G + NX

TỔNG CẦU

1.3. Đường tổng cầu theo giá:

Là đường biểu thị mối quan hệ giữa tổng cầu và mức giá chung khi các

biến số khác không đổi.

Tại sao đường tổng cầu lại dốc xuống?

• Hiệu ứng lãi suất
• Hiệu ứng của cải
• Hiệu ứng tỷ giá

P

Y

AD

TỔNG CẦU

1.4. Các nhân tố làm dịch chuyển đường tổng cầu:

TỔNG CUNG

• Thị trường lao động
1. Cầu lao động

Cầu lao động là số lượng lao động mà các doanh nghiệp sẵn sàng tuyển

dụng tại mỗi mức tiền lương thực tế khác nhau.

𝑤↓𝑟 =𝑤↓𝑛 /𝑃

Trong đó:

r

• w : tiền lương thực tế

• w : tiền lương danh nghĩa

n

• P: mức giá cả chung

L

L2

D ^DL1

L₁

L₂

𝑤↓

𝑟

𝑤↓

𝑟1

𝑤↓

𝑟2

TỔNG CUNG

2.1. Thị trường lao động

2.1.2. Cung lao động

Cung lao động là số lượng lao động sẵn sàng cung ứng tại mỗi mức tiền

lương thực tế.

L

^SL1 ^SL2

^L₁ L₂

𝑤↓

𝑟

𝑤↓

𝑟2

𝑤↓

𝑟1

TỔNG CUNG

2.1. Thị trường lao động

2.1.3. Cân bằng lao động

L

L₁

D_L ^S_L

𝑤

𝑤^↓↓

𝑟^𝑟3

Dư cung

Dư cầu

L

L*

𝑤↓

𝑟1

𝑤↓

𝑟2

Y

Y*

a, Thị trường lao động

b, Hàm sản xuất

TỔNG CUNG

• TỔNG CUNG
1. KHÁI NIỆM
2. Tổng cung là tổng khối lượng hàng hoá và dịch vụ mà nền kinh tế có thể sản xuất ra tương ứng với các mức giá khác nhau trong một thời kỳ nhất định khi các yếu tố khác không đổi

TỔNG CUNG

• 2.2. Tổng cung
• 2.2.1. Sản lượng tiềm năng
• Sản lượng tiềm năng
• Về mặt định lượng, GDP tiềm năng là mức sản lượng có thể sản xuất ra tại mức chuẩn thấp của tỷ lệ thất nghiệp
• Nền móng của tổng cung là năng lực sản xuất của nền kinh tế hay sản lượng tiềm năng của nó

TỔNG CUNG

2.2. Tổng cung

2.2.2. Các yếu tố quyết định tổng cung

• Chi phí đầu vào
• Nếu CPSX ↑, Y^* không đổi => AS↓ => AS dịch chuyển sang trái
• Nếu CPSX↓ , Y^* không đổi => AS↑=> AS dịch chuyển sang phải

TỔNG CUNG

2.2.3. Các hình dáng của đường tổng cung

Đường tổng cung thẳng đứng

c. Đường 45⁰

Y

Y

W/P

L

Y₁=Y₂=Y₃

L*

Y*

a, Thị trường lao động

d. Đường tổng cung

F(L)

SL

DL

AS

LS

P

P₃ P₂

P₁

Y

(W/P)*

Y*

L

b. Hàm sản xuất

Y

45⁰

TỔNG CUNG

2.3. Các hình dáng của đường tổng cung

2.3.2. Đường tổng cung nằm ngang

Theo trường phái Keynes, đường tổng cung nằm ngang.

P

Y

A

B

_AD AD’

P₀

AS

Y1

Y2

3. CÂN BẰNG KINH TẾ VĨ MÔ

P

Y

^Y₀ Y*

P₀

P₁

AS_LR

• Điểm cắt của AD và AS ngắn hạn gọi là điểm cân bằng trong ngắn hạn (điểm E).

• Điểm cắt của ba đường: AD và AS và AS_LR gọi là điểm cân bằng trong dài hạn (điểm E₁).

AD

AD’

AS

E

E₁

3. CÂN BẰNG KINH TẾ VĨ MÔ

• Quá trình điều chỉnh từ ngắn hạn đến dài hạn:

Ngắn hạn: Lý thuyết ngắn hạn về nền kinh tế giả định giá cả cứng nhắc và vì thể, vốn và lao động có lúc không sử dụng hết.

3. CÂN BẰNG KINH TẾ VĨ MÔ

• Quá trình điều chỉnh từ ngắn hạn đến dài hạn:

Dài hạn: Lý thuyết cơ bản dài hạn về nền kinh tế giả định giá cả linh hoạt, do đó vốn và lao động được sử dụng. Giả định này thích hợp trong khoảng thời gian dài. Trong khoảng thời gian đó, giá cả có thể điều chỉnh đủ mức để đạt mức cân bằng, còn vốn, lao động và công nghệ tương đối ổn định.

CHƯƠNG 7: �KINH TẾ VĨ MÔ TRONG NỀN KINH TẾ MỞ���

CHƯƠNG 7:KINH TẾ VĨ MÔ TRONG NỀN KINH TẾ MỞ

1. Nguyên tắc lợi thế so sánh trong thương mại quốc tế

2. Các chế độ

tỷ giá

3. Cán cân thanh toán quốc tế

4. Thị trường ngoại hối

5. Tỷ giá hối

đoái

1. NGUYÊN TẮC LỢI THẾ SO SÁNH TRONG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ

• Tính chuyên môn hóa cao
• Các bên tham gia đều có lợi

1.1. Đặc điểm của thương mại quốc tế

• Nguyên tắc lợi thế so sánh
• Thuyết lợi thế một chiều của trường phái trọng thương
• Lợi thế tuyệt đối (A.Smith)
• Phân tích của Ricardo về lợi thế so sánh

1.2. Cơ sở của thương mại quốc tế

1.3. Lợi ích kinh tế từ thương mại quốc tế

2. CÁC CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ

2.1. Chế độ tỷ giá cố định

Trong chế độ tỷ giá này, Chính phủ duy trì khả năng chuyển đổi của đồng tiền tại mức tỷ giá cố định.

2. CÁC CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ

2.1. Chế độ tỷ giá cố định

​

Ưu điểm

Tạo thuận lợi cho thương mại quốc tế thông qua việc làm giảm tính bất định của tỷ giá hối đoái.

Đặt ra kỷ luật cho các cơ quan hữu trách về tiền tệ, qua đó ngăn ngừa khả năng gia tăng quá mức của cung tiền.

​

Đây là quy tắc tiền tệ dễ dàng thực hiện.

2. CÁC CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ

2.1. Chế độ tỷ giá cố định

​

​

Nhược điểm

​

Chính phủ không thể dùng chính sách tiền tệ để theo đuổi các mục tiêu của chính sách khác, ngoài mục tiêu duy trì tỷ giá hối đoái.

​

Có thể dẫn đến tình trạng mất ổn định lớn hơn trong thu nhập và việc làm.

2. CÁC CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ

2.2. Chế độ tỷ giá thả nổi

Chế độ tỷ giá thả nổi là chế độ

mà tỷ giá hối đoái được tự do điều

chỉnh về trạng thái cân bằng mà không cần tới bất kì sự can thiệp nào của ngân hàng trung ương vào thị trường ngoại hối.

2. CÁC CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ

2.2. Chế độ tỷ giá thả nổi

• Cho phép chính sách tiền tệ theo đuổi các mục tiêu khác với mục tiêu ổn định tỷ giá hối đoái.

Ưu điểm

• Tạo ra tính bất định cao của tỷ giá hối đoái và điều này có thể tạo khó khăn cho thương mại thế giới.

Nhược điểm

2. CÁC CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ

2.3. Chế độ tỷ giá thả nổi có quản lý

Một hệ thống tỷ giá hối đoái thả nổi có quản lý là một hệ thống trong đó tỷ giá hối đoái được phép thay đổi phù hợp với các điều kiện thị trường, nhưng đôi khi Chính phủ can thiệp vào để ngăn ngừa không cho nó vận động ra ngoài các giới hạn quy định.

4. THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI

4.1. Cầu về tiền của một nước trên thị trường ngoại hối

Cầu về tiền của một nước phát sinh trên thị trường ngoại hối khi dân cư từ các nước khác mua hàng hóa và dịch vụ được sản xuất ra tại nước đó.

Một nước xuất khẩu càng nhiều thì cầu đối với đồng tiền nước đó càng lớn trên thị trường ngoại hối.

3. CÁN CÂN THANH TOÁN QUỐC TẾ

BẢNG CÁN CÂN THANH TOÁN QUỐC TẾ

Tài khoản

vãng lai

Tài khoản vốn

Sai số

thống kê

Cán cân thanh toán

Tài trợ chính thức

4. THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI

Thị trường ngoại hối là thị trường quốc tế mà trong đó đồng tiền của quốc gia này có thể đổi lấy đồng tiền của quốc gia khác. Nói cách khác là thị trường trao đổi, mua, bán ngoại tệ.

4. THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI

4.2. Cung về tiền của một nước trên thị trường ngoại hối

Tiền của một nước được cung ứng ra thị trường ngoại hối khi nhân dân trong nước mua hàng hóa và dịch vụ được sản xuất ra ở các nước khác.

Một nước nhập khẩu càng nhiều thì đồng tiền của nước ấy sẽ được đưa vào thị trường tiền tệ quốc tế ngày càng nhiều.

4. THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI

4.3. Cân bằng cung cầu về tiền của một nước trên thị trường ngoại hối

Tỷ giá hối đoái được xác định chủ yếu thông qua các quan hệ cung cầu tiền trên thị trường ngoại hối.

Điểm E: Là điểm cân bằng

Khoảng trên điểm E

• Sd > Dd => IM > X (nhập siêu)
• Thâm hụt CCTM

Khoảng dưới điểm E

• Sd < Dd => IM < X (xuất siêu)
• Thặng dư CCTM

Q₀

^QVNĐ

e

0

E

Dd

Sd

^eUSD/VNĐ

4. THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI

4.4. Sự dịch chuyển các đường cung và cầu

về tiền trên thị trường ngoại hối

Cán cân

thương mại

Tỷ lệ lạm phát tương đối

Sự vận động của vốn

Dự trữ và đầu cơ ngoại tệ

5. TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

5.1. Tỷ giá hối đoái danh nghĩa và tỷ giá hối đoái thực tế

Tỷ giá hối đoái thực tế (ε) là giá so sánh hàng hoá giữa hai quốc gia.

Trong đó: P: giá hàng hóa trong nước P*: giá hàng hóa nước ngoài e: tỷ giá hối đoái danh nghĩa

P

ε = e. _{P *}

5. TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

• Tỷ giá hối đoái danh nghĩa và tỷ giá hối đoái thực tế

Tỷ giá hối đoái danh nghĩa: là giá so sánh của đồng tiền giữa hai quốc gia.

Tỷ giá hối đoái danh nghĩa

được biểu thị bằng hai phương pháp:

• Phương pháp trực tiếp (E)
• Phương pháp gián tiếp (e)

5. TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

5.2. Tỷ giá hối đoái và xuất khẩu ròng

Mối quan hệ này được biểu thị như sau:

NX = NX(ε).

Tỷ giá hối đoái thực tế phản ánh khả năng cạnh tranh hàng hoá giữa các quốc gia.

0

NX

NX(ε)

ε

ε₀

5. TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

5.3. Các yếu tố quyết định tỷ giá hối đoái thực tế

• Tỷ giá hối đoái thực tế có quan hệ với xuất khẩu ròng (NX).

• Cán cân thương mại phải cân bằng với đầu tư nước ngoài ròng, tức xuất khẩu ròng phải tiết kiêm trừ đi đầu tư (S – I).

NX₀

NX

S - I

ε

ε₀

NX(ε)

5. TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

5.4. Tác động của các chính sách tới tỷ giá hối

đoái

5.4.1. Chính sách tài khóa trong nước

G↑ => Scp↓ => (S – I) giảm => (S- I) sang

trái => ε↑ ; NX↓

NX

S₁ - I

ε

NX(ε)

S₂ - I

ε₁ ε₀

^NX₁ NX₀

5. TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

5.4. Tác động của các chính sách tới tỷ giá hối đoái

5.4.2. Chính sách tài khóa ở các nước lớn

Nếu các Chính phủ nước ngoài tăng chi tiêu (hoặc giảm thuế), sẽ làm giảm tiết kiệm thế giới, làm

tăng lãi suất thế giới.

Dẫn tới giảm đầu tư trong nước, kết quả là

đường (S – I) dịch chuyển sang phải và có sự di chuyển trên đường NX. Có nghĩa là cả (S – I) và NX đều tăng.

NX

S – I₂

ε

NX(ε)

S – I₁

ε₀ ε₁

^NX₀ NX₁

5. TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

5.4. Tác động của các chính sách tới tỷ giá hối đoái

5.4.3. Chính sách đầu tư trong nước

Nếu I tăng thì tại mức lãi suất thế giới cho trước, I tăng làm cho cả (S – I) và NX đều giảm.

NX

S₁ - I

ε

NX(ε)

S₂ - I

ε₁

ε₀

^NX₁ NX₀

5. TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

5.4. Tác động của các chính sách tới tỷ giá hối đoái

5.4.4. Chính sách thương mại

• Nếu I tăng thì tại mức lãi suất thế giới cho trước, I tăng làm cho cả (S – I) và NX đều giảm.

NX₀

NX

S - I

ε

ε₀

NX(ε)

ε₁

NX(ε)’

5. TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

5.4. Tác động của các chính sách tới tỷ giá hối đoái

5.4.4. Chính sách thương mại

• Các công cụ của chính sách bảo hộ mậu dịch

​

Thuế quan: Thuế đánh nặng vào hàng nhập khẩu.

​

​

Quota: Kiểm soát khối lượng hàng hóa được phép nhập khẩu.

​

Trợ giá xuất khẩu: Tiền bù lỗ cho người sản xuất hàng xuất khẩu và các công ty xuất khẩu.

​

Các biện pháp khác như cấm nhập khẩu một loại hàng hóa; căn cứ vào các tiêu chuẩn đặt ra khắt khe; thủ tục hải quan khó khăn,…

CHƯƠNG 8: �LẠM PHÁT VÀ THẤT NGHIỆP���

1. LẠM PHÁT

• Khái niệm và phân loại lạm phát
• Quan hệ giữa lạm phát và lãi suất
• Quan hệ giữa lạm phát và tiền tệ
• Tác động của lạm phát
• Giải pháp chống lạm phát

1. LẠM PHÁT

• Khái niệm và phân loại lạm phát
1. Khái niệm

“Lạm phát là sự tăng lên của mức giá trung bình theo thời gian.”

1. LẠM PHÁT

• Khái niệm và phân loại lạm phát
1. Khái niệm

Biểu hiện của lạm phát thông qua chỉ số giá: Chỉ số giá được xác định theo công thức:

Trong đó:

I_p là chỉ số giá cả chung.

i_P là chỉ số giá cá thể của từng loại hàng, nhóm hàng.

d là tỷ trọng mức tiêu dùng của từng loại, từng nhóm hang (Ʃ d = 1)

1. LẠM PHÁT

1.1.1. Khái niệm

Một số chỉ tiêu đại diện cho chỉ số giá:

• CPI (chỉ số giá tiêu dùng)
• PPI (chỉ số giá sản xuất)
• D (chỉ số giảm phát)

1. LẠM PHÁT

1.1.1. Khái niệm

Tỷ lệ lạm phát (gp) là chỉ tiêu phản ánh sự biến động của chỉ số giá chung giữa

hai thời kỳ

Trong đó:

gp là tốc độ tăng trưởng của mức giá chung

P_t: chỉ số giá cả năm t

P _t-1: chỉ số giá cả năm t - 1

1. LẠM PHÁT

• Phân loại lạm phát
1. Căn cứ theo tỷ lệ lạm phát
• Lạm phát vừa phải
• Lạm phát phi mã
• Siêu lạm phát
2. Căn cứ theo tỷ lệ lạm phát và độ dài thời gian
• Lạm phát kinh niên
• Lạm phát nghiêm trọng
• Siêu lạm phát

1. LẠM PHÁT

1.1.2. Phân loại lạm phát

1.1.2.3. Căn cứ vào các lý thuyết và nguyên nhân gây ra lạm phát

(3)

(1)

(2)

AS₂

AS_LR

E₂

E₁

• Lạm phát cầu kéo

Khi thất nghiệp thấp, tương ứng với sản lượng cao. Chính phủ tăng tổng cầu, mức giá tăng liên tục

P

Y

Y*

AS

1

AD₂

AD₁

P₁

P

2

1. LẠM PHÁT

1.1.2. Phân loại lạm phát

1.1.2.3. Căn cứ vào các lý thuyết và nguyên nhân gây ra lạm phát

(3)

(2)

(1)

AS₂

AS_LR

E₂

E₁

• Lạm phát phí đẩy

Một cú sốc về phía cung, đường AS dịch chuyển sang trái. Tại điểm cân bằng ngắn hạn E₃: Y₃<Y*, thất nghiệp cao, việc làm giảm

P

Y

Y*

AS

1

AD₂

AD₁

P₁

P

2

1. LẠM PHÁT

• Phân loại lạm phát

​

• Căn cứ vào các lý thuyết và nguyên nhân gây ra lạm phát

​

• Lạm phát ỳ (giảm phát dự kiến, giảm phát mong đợi)

Khi mà giá cả chung của các hàng hoá và dịch vụ tăng liên tục đều đặn theo thời gian với 1 tỷ lệ tương đối ổn định.

1. LẠM PHÁT

1.2. Quan hệ giữa lạm phát và tiền tệ

Xuất phát từ quy luật lưu thông tiền tệ, với giả thuyết tốc độ chu chuyển của tiền là cố định thì lạm phát chỉ xảy ra khi tốc độ tăng của mức cung tiền lớn hơn tốc độ tăng của sản lượng thực tế

:

1. LẠM PHÁT

1.3. Quan hệ giữa lạm phát và lãi suất

Hiệu ứng Fisher phản ánh mối quan hệ giữa lãi suất thực tế và tỷ lệ lạm phát khi cố định lãi suất danh nghĩa

i = r + πe                                              

+ i: lãi suất danh nghĩa

+ r: lãi suất suất thực

+ πe : kỳ vọng lạm phát

1. LẠM PHÁT

1.4. Tác động của lạm phát

​

• Tác động đối với sản lượng

​

• Tác động đối với phân phối lại thu nhập

​

• Tác động đến cơ cấu kinh tế

​

• Tác động đến tính hiệu quả kinh tế

1. LẠM PHÁT

P

AS

1

AS₂

AD₁

AD

2

E₁

E₂

P₂

P

1

Y₁ Y₂

Y

• Tác động của lạm phát
1. Tác động đối với sản lượng
• Trường hợp 1:

Lạm phát do cầu kéo, sản lượng có thể tăng

1. LẠM PHÁT

P

AS₁

AS₂

AD₁

AD₂

E₁

E

2

P₂

P

1

Y₂ ^Y₁

Y

• Tác động của lạm phát
1. Tác động đối với sản lượng
• Trường hợp 2:

Lạm phát do chi phí đẩy, sản lượng giảm, giá cả tăng

1. LẠM PHÁT

Y

P

AS

1

AS₂

AD

1

AD

2

E₁

E₂

Y*

Y

P₂

P₁

• Tác động của lạm phát
1. Tác động đối với sản lượng
• Trường hợp 3:

Nếu do cả 2 (do cầu kéo và chi phí đẩy), thay đổi của P và Y sẽ tùy theo mức độ dịch chuyển của 2 đường AD và AS.

1. LẠM PHÁT

• Giải pháp chống lạm phát
1. Hạn chế sức cầu tổng hợp
2. Thông qua việc thực hiện chính sách tài khóa thắt chặt và chính sách tiền tệ thắt chặt hoặc kết hợp cả 2.
3. Bổ sung hỗ trợ thông qua chính sách thu nhập (kiểm soát giá và
4. Lương).

1. LẠM PHÁT

• Giải pháp chống lạm phát
2. Gia tăng sức cung tổng hợp
• Giảm chi phí sản xuất
• Tăng năng lực sản xuất của nền kinh tế

2. THẤT NGHIỆP

• Thất nghiệp, tỷ lệ thất nghiệp và phương pháp xác định
• Phân loại thất nghiệp
• Tác động của thất nghiệp
• Giải pháp hạ thấp tỷ lệ thất nghiệp
• Quan điểm giữa thất nghiệp với tăng trưởng kinh tế và lạm phát

2. THẤT NGHIỆP

• Thất nghiệp, tỷ lệ thất nghiệp và phương pháp xác định
1. Thất nghiệp và một số khái niệm liên quan
• Người trong độ tuổi lao động
• Lực lượng lao động
• Người có việc làm
• Người thất nghiệp

2. THẤT NGHIỆP

• Thất nghiệp, tỷ lệ thất nghiệp và phương pháp xác định
2. Xác định tỷ lệ thất nghiệp
• Số người thất nghiệp: U = L - E

​

• Tỷ lệ thất nghiệp:

2.THẤT NGHIỆP

• Phân loại thất nghiệp
1. Phân loại theo loại hình thất nghiệp

​

Thất nghiệp

Giới tính

Vùng lãnh thổ

Dân tộc, chủng tộc

Lứa tuổi

…

2. THẤT NGHIỆP

2.2. Phân loại thất nghiệp

2.2.2. Phân loại theo lý do thất nghiệp

​

Thất nghiệp

Mất việc

Bỏ việc

Nhập mới

Tái nhập

2. THẤT NGHIỆP

2.2. Phân loại thất nghiệp

2.2.3. Phân loại theo nguồn gốc thất nghiệp

​

Thất nghiệp

Tạm thời

Cơ cấu

Thiếu cầu

Lý thuyết cổ điển

2. THẤT NGHIỆP

• Phân loại thất nghiệp

​

• Thất nghiệp tự nguyện và thất nghiệp không tự nguyện
• Thất nghiệp tự nguyện: Là những người tự nguyện không muốn làm việc do công việc và mức tiền công tương ứng chưa phù hợp với mong muốn của mình.
• Thất nghiệp không tự nguyện: Là những người muốn làm việc ở

mức tiền công hiện hành nhưng vẫn không có việc làm

2. THẤT NGHIỆP

2.2. Phân loại thất nghiệp

2.2.5. Thất nghiệp tự nhiên

“ Là thất nghiệp khi thị trường lao động đạt cân bằng”.

2. THẤT NGHIỆP

• Tác động của thất nghiệp
1. Tác động tiêu cực của thất nghiệp
• Tác động đối với hiệu quả kinh tế
• Tác động đối với xã hội
• Tác động đối với cá nhân và gia đình người bị thất nghiệp

2. THẤT NGHIỆP

• Tác động của thất nghiệp

​

• Tác động tích cực của thất nghiệp
• Tạo nên một đội quân dự trữ cung cấp lao động
• Tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên phản ánh tình trạng cuộc sống của người lao động đã thay đổi.
• Tồn tại một số lượng thất nghiệp sẽ làm cho việc sử dụng tiền vốn và nguồn nhân lực có hiệu quả hơn.

2. THẤT NGHIỆP

• Giải pháp hạ thấp tỷ lệ thất nghiệp

​

• Đối với thất nghiệp chu kỳ

Thực hiện các giải pháp chống suy thoái như: sử dụng chính sách tài khóa mở rộng, chính sách tiền tệ mở rộng. Khi các chính sách này phát huy tác dụng, tổng cầu sẽ tăng. Kết quả là công ăn việc làm tăng, thất nghiệp giảm.

2. THẤT NGHIỆP

• Quan hệ giữa thất nghiệp với tăng trưởng kinh tế và lạm phát
1. Mối quan hệ giữa thất nghiệp với tăng trưởng kinh tế
• Theo Robert J.Gordon

​

• Theo Paul A. Samuelson và William D. Nordhaus

• Theo R. Dornbusch và S. Fischer

Δu = (g − g*) / 2, 5 = −0, 4.(g − g*)

=> u₁ = u₀ – 0, 4 ₍ g − g *₎