Сабақтың тақырыбы:
§17. Атмосфера неден тұрады?
Сұрақ: Атмосфераның газ құрамы және
оның мәні. ?
Жауап: Атмосфераның газ құрамы және оның мәні. Атмосфера — Жер ғаламшарын қоршап тұрған ауа қабықшасы. Атмосфераның ішкі қабаты гидросфераны және ішінара жер қыртысын жауып, сыртқы қабаты ғарыш кеңістігінің Жер төңірегіндегі шегінде. Атмосфералық ауаның құрамында азот — 78,08%, оттек — 20,95%, аргон — 0,93%, көмірқышқыл газы — 0,03% және басқа газдар — 0,01% Жер ғаламшары өзара байланысқан қабықшалардан тұрады. Олардың өзара әрекеттесуі кезінде атмосфера ауасының құрамы анық көрінеді. Азот — атмосфераның негізгі газы және оттек бөлетін өсімдіктердің тіршілігін қолдау үшін қажет.
Сұрақ: Оттек таралуы ?
Жауап: Оттек — таралуы жағынан атмосферадағы екінші газ, ол биосфералық үдерістерде маңызды рөл атқарады. Оттек тірі ағзалар тарапынан тыныс алу үшін пайдаланылады, органикалық зат (ақуыз, майлар, көмірсулар) құрамына кіреді. Ал оттек түріндегі газ — озон. Күннің тіршілікке зиянды ультракүлгін сәулелерін тежейді. Сондықтан атмосфера — Жер ғаламшарының қорғаныш қабықшасы.
Сұрақ: Атмосферада көмірқышқыл
газының рөлі маңызды ,
Атмосферада көмірқышқыл газының рөлі маңызды, ол — фотосинтез барысында органикалық зат жасауға арналған негізгі құрылыс материалы. Көмірқышқыл газ Күн энергиясын өткізетін және жылулық сәулеленуді тежейтін бірегей қабілетке ие. Осылайша Жерді салқындаудан қорған, оның ерекше жылу «жамылғысы» болады.
Сұрақ: Атмосфералық ауа,
Атмосфералық ауа – маңызды табиғи ресурстардың бірі, онсыз жер бетіндегі тіршілік еш мүмкін болмас еді. Атмосфера ғарышпен шекараласымен литосферада мүжілу орын алады. Ғарыштағы метеориттердің басым бөлігі жер бетіне жетпестен атмосфераның жоғарғы қабаттарында жанып кетеді.
Қорытынды сұрақ: сипаттама береміз
КЕРІ БАЙЛАНЫС