SAYFA :236-237-238-239-240

HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

1. Günlük hayatınızda hangi teknolojik ürünleri kullanıyorsunuz? Bu araçlar size ne tür kolaylıklar sağlıyor?

Günlük hayatımda teknolojik ürünlerden akıllı telefon, tablet, bilgisayar, televizyon ve kulaklık kullanıyorum. Bu ürünler sayesinde ailemle her an haberleşebiliyor ve dünyada olan gelişmeleri takip edebiliyorum.

2. Teknolojik bir ürünün tarihî gelişimi ile ilgili yaptığınız araştırma sonuçlarını arkadaşlarınıza anlatınız.

19. yüzyılın ortalarında, mekanik tasarımların gelişmesiyle birlikte ilk manuel çamaşır makineleri ortaya çıktı. Bu makineler, genellikle döner bir tambur içinde giysilerin yıkanmasını sağlayan basit mekanizmalardı. Ancak, bu makineler hâlâ manuel çaba gerektiriyordu.

20. yüzyılın başlarında, elektrikli çamaşır makineleri geliştirilmeye başlandı. Bu makineler, elektrik motorları tarafından çalıştırılan döner tamburlar kullanarak giysileri otomatik olarak yıkama olanağı sağlıyordu. Bu dönemde, makine içine su doldurmak ve boşaltmak için manuel müdahaleler hâlâ gerekiyordu.

1940’lar ve 1950’lerde tam otomatik çamaşır makineleri ortaya çıktı. Bu makineler, suyu otomatik olarak alabilen ve boşaltabilen, yıkama, durulama ve sıkma işlemlerini tek bir döngüde gerçekleştiren makinelerdi. Kullanıcılar, giysileri makineye yerleştirip uygun bir programı seçerek işlemi başlatabiliyordu.

1980’lerden itibaren çamaşır makineleri dijital kontrol panelleri, çeşitli yıkama programları ve daha gelişmiş özelliklerle donatılmaya başlandı. Bu dönemde enerji ve su tasarrufu sağlayan uygulamalar da yaygınlaştı.

Bugün, akıllı teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte çamaşır makineleri daha akıllı hale geldi. Wi-Fi üzerinden uzaktan kontrol, enerji tüketimi izleme, giysilerin cinsine göre otomatik program seçimi gibi özellikler bu dönemde popüler hale geldi.

GÖRSEL YORUMLAMA

OKUMA ÇALIŞMASI

Aşağıdaki metni yazım ve noktalama kurallarına uygun olarak sesli okuyunuz.

Bilimsel gelişmeler sayesinde ortaya çıkan teknolojik buluşlar, bisiklet maceracılarının da ufuklarını genişletmekte geç kalmadı. Öyle ki bisiklet yalnızca bir ulaşım aracı olmaktan çıkıp yeniliklerin, hatta imkânsızın denendiği makineler hâline geldi. Sadece macera olsun diye üretilen teorilerin ardından ortaya çıkan bisiklet prototipleri, zamanla insanlığın tutkusu oldu.

Neydi bu kadar araştırmanın sebebi? Bisikletin, insan gücüyle çalışabilen en basit makine olması ve yapılan iş oranında az enerji harcamasıydı elbette. Son yıllarda özellikle fosil kaynaklı yakıtların çevre konusunda ortaya çıkardığı ekolojik sorunlar, hemen hiç kirlilik yapmayan bu makinelerin daha da fazla incelenmesi gereğini doğurdu. Hedef, çok daha az enerji harcayarak uzun mesafeler katetmekten başlayıp uçan hatta suda giden bisiklet benzeri araçların yapılmasıydı. 1982 yılında bir İngiliz firması, İngiliz tasarımcı ve yarışçı Mike Burrows’a (Mayk Barrovs) “Windeheetah”ı (Rüzgâr Çitası) tasarlama işini verdiğinde, bu prototipin gelecekte, olimpiyatlarda yarış kazanacak denli başarılı olacağı acaba biliniyor muydu?

Rüzgâr Çitası adı verilen bu tasarım, monokok (roketlerde olduğu gibi tüm yükün dış yüzey tarafından taşındığı tasarım) gövde üzerine yüksek bir sele ve alçak gidon düzenlemesi ile sürücüyü, yüksek aerodinamik verim elde edecek bir pozisyonda kullanmaya zorlayan bir tasarımdı. Tasarımcılar 70’li yıllardan beri, çok daha hafif karbon-fiber tüpler aracılığı ile çeşitli gövde tasarımları yapmaktaysalar da, üretici firmanın aerodinamik mühendisi Richard Hill’e göre Rüzgâr Çitası’nın ağırlığı, yarışın başlarından (hız yeterli oluncaya kadar geçen süreden) sonra önemsiz hâle gelmekteydi.

Üretici firma, bisikleti üretirken Formula yarış arabalarının rüzgârı yaran gövdelerine benzeyen 4.5 poundluk (yaklaşık 2.05 kilogram) basık bir yapı geliştirdi. Monokok gövdeyi çok yönlü karbon-fiberden oluşan dayanıklı plastik benzeri kompozit malzemeden üretti. Sele, titanyum destekli bir sistem ile güçlendirildi. Arka tekerlek; yatay kolon benzeri, çok yönlü yük taşıyan, özellikle uydu üretim teknolojisinde kullanılan, karbon bazlı bir maddeden üretilmiş bir çubuk ile desteklendi.

O günün raici olan 20 000 dolarlık maliyetle, Boardman adlı bir bisiklet yarışçısı tarafından kullanılan, toplam 16.8 poundluk (yaklaşık 7.62 kilogram) ağırlığıyla diğer yarış bisikletlerinden çok farklı değildi. Ne var ki sürüklenme katsayısı diğer yarış bisikletlerininkinden yarı yarıya daha azdı. Her ne kadar sürüklenme daha çok sürücünün vücut boyutlarına bağlı ise de Rüzgâr Çitası’nın Boardman’ın vücuduna ve sürüş tarzına göre tasarlanması, rüzgâra karşı sürüklenmeyi büyük ölçüde azaltmıştı.

Sürüklenmeyi azaltmanın bir diğer yolu da tüm gövdeyi ve sürücüyü tamamen saran, yağmur damlasını andıran bir kabuk kullanmaktır. Bunun benzeri bir çalışma sonucu 1992 yılında “Cheetah” (Çita) adlı bir hız bisikleti ile Kolorado Çölü’ndeki bir sürat pistinde, saatte 68.73 kara mili (yaklaşık 110.59 km) hız yapıldı ve dünya rekoru kırıldı. Normal olarak profesyonel bir bisiklet yarışçısı saatte 40 kara mili (yaklaşık 64.36 km) hıza ulaşabilir. Bu hızı saatte 30 kara mili (yaklaşık 48.27 km) artırmak ise yüksek mühendislik ve teknoloji gerektirir.

Sürüklenmeyi azaltmanın bir diğer yolu da tüm gövdeyi ve sürücüyü tamamen saran, yağmur damlasını andıran bir kabuk kullanmaktır. Bunun benzeri bir çalışma sonucu 1992 yılında “Cheetah” (Çita) adlı bir hız bisikleti ile Kolorado Çölü’ndeki bir sürat pistinde, saatte 68.73 kara mili (yaklaşık 110.59 km) hız yapıldı ve dünya rekoru kırıldı. Normal olarak profesyonel bir bisiklet yarışçısı saatte 40 kara mili (yaklaşık 64.36 km) hıza ulaşabilir. Bu hızı saatte 30 kara mili (yaklaşık 48.27 km) artırmak ise yüksek mühendislik ve teknoloji gerektirir.

Bir İngiliz firması, “Windeheetah”ı tasarlama görevini kime vermiştir?

Çita prototipi, 1987 yılında nerede mühendislik öğrenimi gören bir grup öğrencinin deneme amacıyla saatte 50 kara mili (yaklaşık 80.45 km) hız yapan “Concept-Z” ismini verdikleri bir tasarım ile başladı?

Hangi yıl, “Cheetah” (Çita) adlı bir hız bisikleti ile Kolorado Çölü’ndeki bir sürat pistinde, saatte 68.73 kara mili (yaklaşık 110.59 km) hız yapılarak dünya rekoru kırıldı?

Bisikletler son dönemde niçin popüler hâle geldi?

Teknolojik buluşlar nasıl ortaya çıkmıştır?

 Prototip

İlk örnek, model

 Ekolojik

 Ekoloji ile ilgili olan

Gidon:

Direksiyon

Aerodinamik: 

Hareket hâlinde olan bir cisim üzerinde havanın yarattığı etkiyi inceleyen bilim

Kompozit

Karma, değişik tarzları bir arada taşıyan

 Zaman

Miktar

Yer-yön

 Soru

Bisikletin tarihçesidir.

Bir eşyanın, aletin, aracın kullanım amacı zaman içinde değişim gösterebilir.

 Fosil yakıtlar çevreye zarar vermektedir.

Bir nesnenin üretiminde başka bir eşya veya aracın üretimi örnek alınabilir.

Teknoloji geliştikçe bisiklet üzerine araştırmalar devam edecek ve daha pek çok yenilikler yapılacaktır.

Ben küçükken her yaz tatili yaklaşırken babam bize bisiklet alacağına söz verir ve çok heyecanlanırdık. Fakat kaç yaz tatilim hayal kırıklığıyla geçti hatırlamıyorum. Babam bir şekilde bizi bisikleti bir sonraki sene almaya ikna ederdi. Bisiklet sürmeyi arkadaşlarımın bisikletlerinde öğrenmiştim. Nihat’ın iki bisikleti olduğu için birini bana veriyordu. İnsan elinde olmayanı daha çok sever ve ona değer verir ya ben de bisikletleri çok seviyor ve artık kendime ait bir bisikletim olmasını istiyordum. Ve nihayet babamı ikna etmiştik ve bisikletimiz alınmıştı. Sürekli bisikletin üzerindeydim. Bisikletin üzerindeyken dünyanın en özgür insanı ben oluyordum ve aynı zamanda da en öz güvenli insanı. İki eli bırakmalar, kazık fren sıkıp arka tekeri kaydırmalar, ön tekeri kaldırmalar… Çok düştüm bisikletten, çok defa kanattım kollarımı, bacaklarımı ama bisiklet sevgim bitmiyordu. Vites teli, fren teli değiştirme, fren pabuçlarını takma, lastik tamiri… Hepsini yapabiliyordum. Ve hâlâ gece gündüz bisiklet sürmek için yaz tatillerini iple çekiyorum.

Bisikletin, insan gücüyle çalışabilen en basit makine olmasıdır.

İsmi (isim-fiili) yüklem yaptı.

Rüzgâr Çitası, sürücüyü, yüksek aerodinamik verim elde edecek bir pozisyonda kullanmaya zorlayan bir tasarımdı.

İsmi (isim-fiili) yüklem yaptı.

Rüzgâr Çitası’nın Boardman’ın vücuduna ve sürüş tarzına göre tasarlanması, rüzgâra karşı sürüklenmeyi büyük ölçüde azaltmıştı.

Birleşik zamanlı fiil kurdu. (duyulan geçmiş zamanın hikâyesi)

Hızı saatte 30 kara mili artırmak ise yüksek mühendislik ve teknoloji işidir.

İsmi (isim-fiili) yüklem yaptı.

Ek fiilin di’li geçmiş zamanı:

Geçen sene LGS soruları kolaydı.

 Ek-fiilin miş’li geçmiş zamanı:

Dayımın yaptığı çiğ köfte çok acıymış.

 Ek-fiilin şartı: 

Kardeşin hastaysa yarın okula gelmesin.

 Ek-fiilin geniş zamanı:

 Bu akşam çok yorgunum.

TAŞINABİLİR PROJEKSİYON CİHAZI

Geçenlerde babam bizi bir teknoloji mağazasına götürmüştü. Orada dikkatimi taşınabilir projeksiyon cihazı çekti ve incelemeye başladım. Bu projeksiyon cihazı çok küçüktü ve rahatlıkla taşınabiliyordu. Çok güçlü hoparlörleri vardı. Bluetooth ve wi-fi özelliği sayesinde kablosuz bir şekilde bağlayabildiğimiz tüm cihazların görüntüsünü de yansıtılabiliyordu. Ayrıca cihazın su geçirmez özelliği de vardı. Bu nedenle istediğimiz her yerde rahatlıkla kullanılabilecek bir cihaz olduğunu söyleyebilirim.

MEHMET POLAT