მჟავები

ქიმიის მასწავლებელი : ნანა კოზმავა

მჟავის განსაზღვრა

• მჟავა არის რთული ნივთიერება, რომელიც შედგება წყალბადის ატომებისა და მჟავას ნაშთისაგან.

HCl H₂SO₄ HNO₃ H₃PO₄ CH₃COOH

HCl → H⁺ + Cl^-

HNO₃ → H⁺ + NO₃^-

CH₃COOH → CH₃COO + H⁺

H₂SO₄ → 2H⁺ + SO₄^-2

H₃PO₄ → 3H⁺ + PO₄^-3

წყალხსნარებში დისოცირდებიან და წარმოქმნიან წყალბად–იონებს

მჟავების თვისებები

მჟავები შემადგენლობა

ძლიერი და სუსტი მჟავები

ძლიერი მჟავები

სუსტი მჟავები

მჟავა მით უფრო ძლიერია, რაც უფრო მტკიცეა არამეტალის ცენტრალური ატომის ბმა ჟანგბადთან

მუხტის გადიდება, ე.ი არამეტალის ცენტრალური ატომის  ვალენტობის მატება და მისი რადიუსის შემცირება ადიდებს მჟავას ძალას

HCl H₂SO₄ HNO₃

H₂S H₂SO₃ H₂CO₃ CH₃COOH

(CO₂ + H₂O)

მჟავების კლასიფიკაცია

წყალბადატომების რაოდენობა

ერთფუძიანი

მრავალფუძიანი

HCl

HNO₃

CH₃COOH

​

H₂SO₄

​

H₃PO₄

​

H₂CO₃

რაოდენობა Н ატომების

განაპირობებს განსხვავებას მჟავებს შორის

მჟავები

უჟანგბადო

ჟანგბადიანი

HCl

H₂S

​

H₂SO₃

CH₃COOH

​

მინერალური მჟავები

ორგანული მჟავები

მჟავების მიღება�

უჟანგბადო მჟავები

ჟანგბადიანი მჟავები

H₂ + S → H₂S

H₂ + Cl₂ → 2 HCl

მჟავა ოქსიდი+ წყალი

SO₂ + H₂O → H₂SO₃

ქვიშა

H₂O

მჟავის ფიზიკური თვისებები

მჟავე გემო

სიმჭიდროვე უფრო მეტია, ვიდრე წყლის

კოროზიული

წყალი, გამხსენელი, საჭმელი სოდა

პირველად წყალი, შემდეგ მჟავა –

წინააღმდეგ შემთხვევაში მოხდება დიდი უბედურება!

მჟავის ქიმიური თვისებები

 მჟავათა ხსნარები ფერს უცვლის ინდიკატორებს

ლაკმუსი

მეთილის ნარინჯისფერი

წითელი ფერი

ინდიკატორები

ინდიკატორი აფიქსირებს მჟავის წყალხსნარში Н⁺ იონს

მჟავები რეაქციაში შედიან მეტალებთან, რომლებიც მეტალთა აქტიურობის მწკრივში წყალბადის მარცხნივ დგანან

Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂ ↑

Zn⁰ – 2e → Zn⁺²

H⁺¹ + 1e → H⁰

იჟანგება , აღმდგენია

აღდგა, მჟანგავია

რეაქცია მჟავასა და მეტალს შორის მიმდინარეობს ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციის სახით

მჟავები რეაქციაში შედიან მეტალის ოქსიდებთან

MgO + H₂SO₄ → MgSO₄ + H₂O

მჟავები რეაქციაში შედიამ ტუტეებთან

NaOH + HCl → NaCl + H₂O

ნეიტრალიზაციის რეაქცია

მარილი + წყალი

მადლობა ყურადღებისთვის !