Μια Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία
Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία είναι ο οδικός χάρτης για να καταστεί βιώσιμη η οικονομία της ΕΕ, μετατρέποντας τις κλιματικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις σε ευκαιρίες και καθιστώντας τη μετάβαση δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς για όλους.
Αναγνωρίζοντας ότι η κλιματική αλλαγή και η υποβάθμιση του περιβάλλοντος αποτελούν υπαρξιακές απειλές για την Ευρώπη και τον κόσμο, η EGD παρέχει μια φιλόδοξη δέσμη μέτρων, ακολουθούμενη από το σχέδιο δράσης για την Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ. Αυτά τα μέτρα περιλαμβάνουν τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, την επένδυση στην έρευνα και την καινοτομία αιχμής και τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος της Ευρώπης.
Η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και η επίτευξη της μετάβασης σε μια κλιματικά ουδέτερη κοινωνία απαιτεί σημαντικές επενδύσεις, έρευνα και καινοτομία, νέους τρόπους παραγωγής και κατανάλωσης, διαχείριση των απορριμμάτων και αλλαγές στον τρόπο που εργαζόμαστε, μετακινούμαστε και συμβιώνουμε.
Δεδομένου ότι τα στερεά απόβλητα, τα λύματα, η παροχή νερού, η ενεργειακή απόδοση, η ατμοσφαιρική ρύπανση – όλα αυτά επηρεάζουν την κλιματική αλλαγή, η EGD συμπεριλαμβάνει το περιβάλλον (απόβλητα και ανακύκλωση) μεταξύ των βασικών τομέων δράσης για να επιτευχθεί κλιματική ουδετερότητα μέχρι το 2050.
Αύξηση του επιπέδου φιλοδοξίας της ΕΕ για το κλίμα για το 2030 και το 2050
Εφοδιασμός με καθαρή, προσιτή και ασφαλή ενέργεια
Κινητοποίηση της βιομηχανίας για μια καθαρή και κυκλική οικονομία
Οικοδόμηση και ανακαίνιση κτιρίων με αποδοτικό τρόπο ως προς την κατανάλωση ενέργειας και πόρων
Φιλοδοξία μηδενικής ρύπανσης για ένα περιβάλλον απαλλαγμένο από τοξικές ουσίες
Διατήρηση και αποκατάσταση των οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας
Από «το αγρόκτημα στο πιάτο»: σχεδιασμός ενός δίκαιου, υγιεινού και φιλικού προς το περιβάλλον συστήματος τροφίμων
Επιτάχυνση της μετάβασης στη βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα
Η ΕΕ ως παγκόσμιος ηγέτης
Ευρωπαϊκό σύμφωνο για το κλίμα
Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία
Μετασχηματισμός της οικονομίας της ΕΕ για βιώσιμο μέλλον
Χρηματοδότηση της μετάβασης
Να μη μείνει κανείς στο περιθώριο
(Δίκαιη Μετάβαση)
Επενδυτικό σχέδιο «Βιώσιμη Ευρώπη»
Πηγή: https://ec.europa.eu/info/strategy/priorities-2019-2024/european-green-deal/energy-and-green-deal_en
Η παραγωγή και η χρήση ενέργειας αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 75% των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου της ΕΕ. Η απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές του ενεργειακού συστήματος της ΕΕ είναι επομένως κρίσιμη για την επίτευξη των κλιματικών στόχων μας για το 2030 και για τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της ΕΕ για την επίτευξη ουδετερότητας όσον αφορά τον άνθρακα, έως το 2050.
Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία εστιάζει σε 3 βασικές αρχές για τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια, η οποία θα συμβάλει στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών μας:
Μία από τις κύριες ενέργειες που αναλαμβάνει η ΕΕ για τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια είναι το «κύμα ανακαινίσεων» δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων, επιδιώκοντας αυτή τη διπλή φιλοδοξία των ενεργειακών ωφελειών και της οικονομικής ανάπτυξης
Η αύξηση του ρυθμού, της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας της ανακαίνισης υφιστάμενων κτιρίων είναι η μεγαλύτερη πρόκληση για τις επόμενες δεκαετίες
Η ανακαίνιση τόσο δημόσιων όσο και ιδιωτικών κτιρίων είναι μια ουσιαστική ενέργεια και έχει επισημανθεί στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία ως βασική πρωτοβουλία για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης στον τομέα και την επίτευξη στόχων.
Σχέδιο δράσης:
Ειδική πρόκληση: Με την αυξανόμενη εστίαση στον κτιριακό τομέα (π.χ. η πρωτοβουλία «κύμα ανακαινίσεων» της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας) ενόψει της πλήρους απαλλαγής από τις εκπομπές CO2 έως το 2050, το δομημένο περιβάλλον παραμένει στρατηγικός τομέας. Προτεραιότητα είναι ο σχεδιασμός και η κατασκευή νέων ή ο εκσυγχρονισμός υφιστάμενων κτιρίων σε εργοστάσια παραγωγής ενέργειας με μηδενικές εκπομπές/μηδενική ρύπανση, σε βιώσιμες πράσινες γειτονιές (περιοχές). Υπάρχουν δύο βασικά στοιχεία αυτής της μετάβασης.
Πρώτον, η μετάβαση στο σχεδιασμό και την κατασκευή κτιρίων για τη μείωση των ενσωματωμένων εκπομπών τους και για την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης της λειτουργίας τους. Επίσης τη μετασκευή υφιστάμενων κτιρίων, με σκοπό την αύξηση της αποτελεσματικότητάς τους.
Δεύτερον, η μετάβαση σε ενεργειακά θετικά κτίρια (που παράγουν ηλεκτρική ενέργεια, καλύπτουν τις ανάγκες θέρμανσης και ψύξης τους και συμβάλλουν στη σταθερότητα του δικτύου) με βιώσιμες τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ο πολλαπλασιασμός τέτοιων κτιρίων επιτρέπει τη δημιουργία «εργαστηρίων διαβίωσης» πράσινων γειτονιών (συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών κατοικιών και μη οικιστικών κτιρίων όπως νοσοκομεία, σχολεία, δημόσια κτίρια, εμπορικά κτίρια κ.λπ.) με πρόσθετες αστικές λειτουργίες (π.χ. κοινόχρηστες εγκαταστάσεις φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων).
Πηγή: https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/research_and_innovation/green_deal/gdc_stakeholder_engagement_topic_04-1_buildings.pdf; https://setis.ec.europa.eu/system/files/2021-03/setis_magazine_2019_energy_efficiency_in_buildings.pdf
“To increase the energy efficiency of buildings, the first strategy is the renovation of their envelopes”
Τι αναλαμβάνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή:
Το Νέο ευρωπαϊκό Bauhaus
Τον Οκτώβριο του 2020, η Επιτροπή παρουσίασε το Νέο Ευρωπαϊκό Bauhaus. Η πρωτοβουλία παρέχει ένα φόρουμ, όπου οι Ευρωπαίοι μπορούν να συναντηθούν για να μοιραστούν ιδέες σχετικά με την φιλική προς το κλίμα αρχιτεκτονική. Η πρωτοβουλία περιλαμβάνει 3 φάσεις:
Κτιριακά προγράμματα της ΕΕ
Η Επιτροπή υποστηρίζει πολλά προγράμματα για την ανακαίνιση κτιρίων, καθώς και την έρευνα και την καινοτομία στον τομέα αυτό, με τα ερευνητικά της προγράμματα Horizon Europe, όπως:
Αποδοτικότητα των πόρων σημαίνει χρήση των περιορισμένων πόρων της Γης με βιώσιμο τρόπο, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τις επιπτώσεις στο περιβάλλον. Μας επιτρέπει να δημιουργούμε περισσότερα με λιγότερα και να προσφέρουμε μεγαλύτερη αξία με λιγότερα στοιχεία.
Οι κατασκευές με αποδοτική χρήση πόρων προσφέρουν μια συστημική προσέγγιση στη βιώσιμη κατασκευή. Υπερβαίνουν τη μηδενική ενέργεια, τις μηδενικές εκπομπές και το μηδενικό άνθρακα και επικεντρώνονται στη «μεγάλη εικόνα» - πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί (καλύτερα) το υπάρχον κτιριακό απόθεμα (δηλαδή μέσω ανακαινίσεων και αστικής εξόρυξης) και πώς μπορούν να χτιστούν νέα κτίρια με πιο αποδοτική χρήση πόρων, δηλαδή με υλικά λιγότερο υψηλής έντασης πόρων, νέες τεχνολογίες και νέες προσεγγίσεις στο σχεδιασμό.
Πρόκειται για μια ευρεία προσέγγιση συστημάτων που εξετάζει τις ροές υλικών και ενέργειας κατά τη διάρκεια ζωής ενός κτιρίου. Κατασκευή με αποδοτική χρήση πόρων σημαίνει τελικά τη χρήση λιγότερων υλικών πόρων για την κατασκευή ή την ανακαίνιση κατοικιών, κτιρίων και υποδομών, επιτυγχάνοντας την ίδια ή καλύτερη λειτουργικότητα.
Βασικές λύσεις:
ΣΤΟΧΟΙ:
Τεχνολογίες Κατασκευής
Ενεργοποίηση ενός «νέου τρόπου δόμησης», για κατασκευές με χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, μέσω σπονδυλοποίησης, ψηφιακών τεχνολογιών, κυκλικότητας και προηγμένων υλικών, καθώς και προτύπων και ασφάλειας.
Εξαιρετικά ενεργειακά αποδοτικό και κλιματικά ουδέτερο απόθεμα κτιρίων στην ΕΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στην ενεργειακή απόδοση των κτιρίων.
Οικονομική ανακαίνιση και εκσυγχρονισμός υφιστάμενων κτιρίων προς σχεδόν μηδενική ενέργεια. Ψηφιακά εργαλεία για το σχεδιασμό, την παρακολούθηση και τη βελτιστοποίηση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων. Οικονομική ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε επίπεδο κτιρίου και γειτονιάς, έξυπνη ενέργεια.
Οριζόντιες προσκλήσεις στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης για ανθρωποκεντρικό, βιώσιμο δομημένο περιβάλλον (Built4People, B4P)
Προσεγγίσεις κύκλου ζωής που ενσωματώνουν την αποδοτικότητα των πόρων, την κυκλική οικονομία και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις Αρχιτεκτονική υψηλής ποιότητας, διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, προσέγγιση με επίκεντρο τον χρήστη.