1 of 22

NOKTALAMA İŞARETLERİ

4

Özgür KAYA

Türkçe Öğretmeni

2 of 22

TIRNAK İŞARETİ

KÖŞELİ AYRAÇ

YAY AYRAÇ

1

3

2

3 of 22

YAY AYRAÇ

Özgür KAYA

Türkçe Öğretmeni

4 of 22

YAY AYRAÇ

​

Örnek:

​

  • Anadolu kentlerini, köylerini (Köy sözünü de çekinerek yazıyorum.) gezsek bile görmek için değil, kendimizi göstermek için geziyoruz.

1. Cümledeki anlamı tamamlayan ve cümlenin dışında kalan ek bilgiler için kullanılır. Yay ayraç içinde bulunan ve yargı bildiren anlatımların sonuna uygun noktalama işareti konulur.

5 of 22

YAY AYRAÇ

​

Örnek:

​

  • İhtiyar – (Yavaş yavaş yaklaşır.) Ne oluyor beyefendi? Bana da anlatın lütfen.

2. Tiyatro eserlerinde ve senaryolarda konuşan kişinin hareketleri, durumunu açıklamak ve göstermek için kullanılır.

6 of 22

YAY AYRAÇ

​

Örnek:

​

  • Eşin var, aşiyanın var, baharın var ki beklerdin

Kıyametler koparmak neydi ey bülbül, nedir derdin?

(Mehmet Akif Ersoy)

3. Alıntıların aktarıldığı eseri, yazarı veya künye bilgilerini göstermek için kullanılır:

7 of 22

YAY AYRAÇ

​

Örnek:

​

  • I) 1) A) a)

​

  • II) 2) B) b)

4. Bir yazının maddelerini gösteren sayı ve harflerden sonra kullanılır.

8 of 22

YAY AYRAÇ

​

Örnek:

​

  • (…)

Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım.

Hangi çılgın bana zincir vuracakmış? Şaşarım!

(…)

​

5. Alıntılarda, alınmayan kelime veya bölümle­rin yerine konulan üç nokta, yay ayraç içine alınabilir.

9 of 22

YAY AYRAÇ

​

Örnek:

​

  • İsteseymiş bir günde bitirirmiş (!) ama ne yazık ki vakti yokmuş (!).

​

  • Adam, akıllı (!) olduğunu söylüyor.

​

6. Bir söze alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırmak için kullanılan ünlem işareti yay ayraç içine alınır.

10 of 22

YAY AYRAÇ

​

Örnek:

​

  • Yunus Emre (1240 ?-1320), (Doğum yeri: ?)

​

  • 1496 (?) yılında doğan Fuzuli…

​

  • Ankara’dan Antalya’ya arabayla üç saatte (?) gitmiş.

7. Bir bilginin şüpheyle karşılandığını veya kesin olmadığını gös­termek için kullanılan soru işareti yay ayraç içine alınır.

11 of 22

LGS’de Çıkmış Sorular

Shenzen şehri 1980’lerde uygulanmaya başlayan SEZ (Özel Ekonomik Bölge) projesiyle kurulmuş ve bu projeden sonra gelişmiş bir şehir. Shenzen sokaklarını adımlar ve teknolojik dünyanın enerjisini hissederken hep aynı tipler çıkıyor önünüze: düşlerinin peşinden koşan girişimciler, ilham peşindeki sanatçılar, kişilik arayışına çıkmış kayıp ruhlar…

​

17. Bu metindeki noktalama işaretlerinin işlevi aşağıdakilerin hangisinde yanlış verilmiştir?

  1. İki nokta, kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna konmuştur.
  2. Virgül, birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasında kullanılmıştır.
  3. Yay ayraç, cümledeki anlamı tamamlayan ve cümlenin dışında kalan ek bilgileri belirtmek amacıyla konmuştur.
  4. Üç nokta, herhangi bir sebepten dolayı açık yazılmak istenmeyen kelime ve bölümlerin yerine konmuştur.

2020 LGS

12 of 22

YAY AYRAÇ BİTTİ

  • ANA SAYFAYA DÖNELİM.
  • KONUYU TEKRAR EDELİM

Özgür KAYA

Türkçe Öğretmeni

13 of 22

KÖŞELİ AYRAÇ

Özgür KAYA

Türkçe Öğretmeni

14 of 22

KÖŞELİ AYRAÇ

​

Örnek:

​

  • Halikarnas Balıkçısı [Cevat Şakir Kabaağaçlı (1886-1973)] en güzel eserlerini Bodrum’da yazmıştır.

​

​

1. Ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce köşeli ayraç kullanılır.

15 of 22

KÖŞELİ AYRAÇ BİTTİ

  • ANA SAYFAYA DÖNELİM.
  • KONUYU TEKRAR EDELİM

Özgür KAYA

Türkçe Öğretmeni

16 of 22

TIRNAK İŞARETİ

Özgür KAYA

Türkçe Öğretmeni

17 of 22

TIRNAK İŞARETİ

​

Örnek:

​

  • Ulu önderin “Ne mutlu Türk’üm diyene!” sözü herkesi duygulandırır.

​

  • Bakınız, şair vatanı ne güzel tarif ediyor:

“Bayrakları bayrak yapan üstündeki kandır.

Toprak eğer uğrunda ölen varsa vatandır.”

​

​

​

​

1. Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tırnak içine alınır. Alıntıya ait tüm noktalamalar tırnak işareti içerisinde yazılır.

18 of 22

TIRNAK İŞARETİ

​

Örnek:

​

  • İyi yerlere gelmek istiyorsanız işinizi “özveriyle” yapmalısınız.

​

  • Yeni bir “barış taarruzu” başladı.

​

​

​

2. Özel olarak vurgulanmak istenen sözler tırnak içine alınır.

19 of 22

TIRNAK İŞARETİ

​

Örnek:

​

  • Elif Şafak’ın “Bit Palas”ını okudunuz mu?

​

  • “Yazım Kuralları” bölümünde bazı uyarıları yer verilmiş.

​

​

​

3. Cümle içerisinde eserlerin ve yazıların adları ile bölüm başlıkları tırnak içine alınır. Bu özel isimlere gelen eklerin tekrar kesme işaretiyle ayrılmasına gerek yoktur.

20 of 22

TIRNAK İŞARETİ

​

Örnek:

​

  • Edebiyat öğretmeni “Şiirler içinde ‘Han Duvarları’ gibisi var mı?” dedi ve Faruk Nafiz’in bu güzel şiirini okumaya başladı.

​

  • “Atatürk henüz ‘Gazi Mustafa Kemal Paşa’ idi. Benden ona dair bir kitap için ön söz istemişlerdi.”

Not: Tırnak içinde verilen cümlenin içinde yeniden tırnağa alınması gereken bir sözü, ibareyi belirtmek için «tek tırnak işareti» kullanılır.

​

21 of 22

LGS’de Çıkmış Sorular

12. Bu açıklamalara göre aşağıdakilerin hangisinde tırnak işaretinin kullanımıyla ilgili yanlışlık yapılmıştır?

​

  1. İnsanın «sevgi» açlığı, maddi değerlere bağımlılığını artırıyor.
  2. Çoğu arkadaşım Attila İlhan’ın «Ben Sana Mecburum» şiirini ezbere biliyor.
  3. Atatürk’ün «Bilgi kuvvettir.» sözü günümüz çağının anahtarıdır.
  4. Kurtuluş Savaşı’nı anlatan «Küçük Ağa’yı» okuduğumda çok etkilendim.

2019 LGS

22 of 22

TIRNAK İŞARETİ BİTTİ

  • ANA SAYFAYA DÖNELİM.
  • KONUYU TEKRAR EDELİM

Özgür KAYA

Türkçe Öğretmeni