1 of 30

Ανακυκλωση και καλεσ πρακτικεσ��

1^ο ΕΠΑΛ ΝΕΑΣ ΖΙΧΝΗΣ

ΖΩΛΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΓΕΩΠΟΝΟΣ

2 of 30

Διαχειριση αποβλητων

Η διαχείριση αποβλήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ελλάδα βασίζεται στην ιεραρχία διαχείρισης αποβλήτων όπως αυτή απεικονίζεται στην ανεστραμμένη πυραμίδα. Όσο υψηλότερα βρίσκεται μια επιλογή για τη διαχείριση των αποβλήτων τόσο περισσότερο επιθυμητή είναι. Η πυραμίδα διαχείρισης αποβλήτων αποτυπώνεται στην Θεματική Στρατηγική της Ε.Ε. για την Πρόληψη και την Ανακύκλωση των Αποβλήτων που έχει μεταφερθεί στην εθνική νομοθεσία με τον νόμο 4042/2012.

3 of 30

Η βασική λογική της στρατηγικής είναι ότι τα απόβλητα δεν αποτελούν ένα άχρηστο βάρος αλλά έναν πολύτιμο πόρο που, αν αξιοποιηθεί σωστά, μπορεί να δώσει πολλαπλά οφέλη.

4 of 30

Τι ειναι η ανακυκλωση

Με τον όρο ανακύκλωση εννοούμε την επανεπεξεργασία ήδη επεξεργασμένων υλικών, ιδιαίτερα απορριμμάτων, σε νέα προϊόντα. Η ανακύκλωση δλδ είναι μια βασική έννοια της σύγχρονης διαχείρισης των αποβλήτων. Τα ανακυκλώσιμα υλικά αποκαλούμενα επίσης «recyclables» ή «recyclates» μπορούν να προέλθουν από πολλές πηγές συμπεριλαμβανομένων των σπιτιών, των δημόσιων υπηρεσιών και των βιομηχανιών.

5 of 30

ΤΙ ΠΕΤΥΧΑΙΝΟΥΜΕ ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ

Μείωση του όγκου των απορριμμάτων και των προβλημάτων διαχείρισής τους
Εξοικονόμηση ενέργειας και φυσικών πόρων
Εξοικονόμηση πόρων σε συνάλλαγμα
Περιορισμός της ρύπανσης του περιβάλλοντος (αέρας, νερό, υπόγεια ύδατα κτλ) κατά την επεξεργασία και κατασκευή νέων προϊόντων
Δημιουργία νέων θέσεων εργασίας σε τομείς θετικών ενεργειών για την διάσωση του πλανήτη
Αποτελεσματικότερη διαχείριση των αστικών αποβλήτων
Δημιουργία περιβαλλοντικής συνείδησης

6 of 30

Στη χώρα μας λειτουργεί το αδειοδοτημένο από τις αρμόδιες αρχές (ΕΟΑΝ – Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης) Σύστημα Ανακύκλωσης Αποβλήτων Συσκευασίας της Ελληνικής Εταιρείας Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ) με κύρια, αλλά όχι μοναδική μεθοδολογία συλλογής, τους μπλε κάδους και τους μπλε κώδωνες, μία προσπάθεια που ξεκίνησε το 2003.

7 of 30

Η Ε.Ε.Α.Α δηλ η Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης της Ανακύκλωσης έχει αναπτύξει και υλοποιεί το εγκεκριμένο από τις αρμόδιες αρχές σύστημα συλλογικής εναλλακτικής διαχείρισης για τα απόβλητα συσκευασιών
Στην Ε.Ε.Α.Α συμμετέχουν βιομηχανικές και εμπορικές επιχειρήσεις της ελληνικής αγοράς από τις οποίες αποκλειστικά παρέχονται οι πόροι της. Σε συνεργασία με τους οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης υλοποιούν το δίκτυο των ΜΠΛΕ ΚΑΔΩΝ

8 of 30

ΑΣ ΜΑΘΟΥΜΕ ΤΙ ΜΠΑΙΝΕΙ ΣΤΟΝ ΜΠΛΕ ΚΑΔΟ

9 of 30

Συσκευασίες από αλουμίνιο, π.χ αναψυκτικά, μπύρες
Συσκευασίες από λευκοσίδηρο, π.χ γάλα εβαπορέ, τόνο
Συσκευασίες από πλαστικό, π.χ μπουκάλια από νερό, απορρυπαντικά, πλαστικές σακκούλες
Συσκευασίες από χαρτί και χαρτοκιβώτια, π.χ δημητριακά, γάλα, εφημερίδες

10 of 30

Τι δεν ανακυκλωνουμε στουσ μπλε καδουσ

Οι μπλε κάδοι της ανακύκλωσης συσκευασιών, συχνά φορτωμένοι με κάθε είδους σκουπίδι, δίνουν μια εικόνα των μεγάλων προβλημάτων που αντιμετωπίζει ακόμα η ανακύκλωση στη χώρα μας. Φανερώνουν όμως και τη σύγχυση για το τι πρέπει να πέφτει ή όχι στον μπλε κάδο, την οποία έχουν ακόμα και πολίτες που θέλουν να συμμετέχουν στην ανακύκλωση. Υπάρχει έλλειμμα ενημέρωσης, με αποτέλεσμα αρκετοί πολίτες να ρίχνουν στους κάδους της ανακύκλωσης (μπλε ή άλλων συστημάτων και χρωμάτων) υλικά τα οποία δεν ανακυκλώνονται στο συγκεκριμένο σύστημα.

12 of 30

Συμβουλεσ για σωστη ανακυκλωση

Διαχωρίζουμε καθημερινά τα υλικά συσκευασίας μας από τα υπόλοιπα
Αδειάζουμε εντελώς τις συσκευασίες από τα υπολείμματα
Διπλώνουμε τα χαρτοκιβώτια
Δεν πετάμε στον κάδο τα υλικά συσκευασίας σε δεμένες σακουλές αλλά τα ρίχνουμε χύμα
Βγάζουμε τα καπάκια από τα γυάλινα ή πλαστικά μπουκάλια για την διευκόλυνση του διαχωρισμού των υλικών
Δεν πετάμε ποτέ κοινά σκουπίδια στους μπλε κάδους

13 of 30

Συστηματα ανακυκλωσησ στην Ελλαδα

Εκτός από τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασίας έχουν εκδοθεί Προεδρικά Διατάγματα (ΠΔ) και Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις για:
Οχήματα στο Τέλος Κύκλου Ζωής
Απόβλητα Λιπαντικών Ελαίων
Απόβλητα ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών
Χρησιμοποιημένα ελαστικά οχημάτων
Απόβλητα Εκσκαφών Κατασκευών και Κατεδαφίσεων
Απόβλητα ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού ΑΗΗΕ

14 of 30

Ανακυκλωση Λιπαντικων ελαιων

Στην Ελλάδα εκτιμάται ότι το 60% των λιπαντικών ελαίων που διατίθενται στην αγορά γίνεται απόβλητο.
Τα απόβλητα των λιπαντικών ελαίων (ΑΛΕ) αφορούν ειδικότερα τις ακόλουθες κατηγορίες αποβλήτων:
απόβλητα υδραυλικών ελαίων
απόβλητα έλαια μηχανής κιβωτίου ταχυτήτων και λίπανσης
απόβλητα έλαια μόνωσης και μεταφοράς θερμότητας

15 of 30

Γιατι να ανακυκλωσω αλε

Είναι επικίνδυνα για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον διότι περιέχουν σε μεγάλες συγκεντρώσεις τοξικές και καρκινογόνες ουσίες
Η ανεξέλεγκτη διάθεση προκαλεί ρύπανση υπέργειων, υπόγειων υδάτων και του εδάφους. Συγκεκριμένα 1 λίτρο ΑΛΕ μπορεί να ρυπάνει μεχρι και 1 εκ. λίτρα πόσιμου νερού.
κάνω οικονομία περιορίζοντας το ύψος των δημοτικών τελών καθαριότητας

16 of 30

Εναλλακτικη διαχειριση αποβλητων λιπαντικων ελαιων

Η ΕΝ.ΔΙ.Α.Λ.Ε ΑΕ δραστηριοποιείται από το 1998 στην συλλογή αποβλήτων λιπαντικών ελαίων.
Για την υλοποίηση του έργου της έχει συμβληθεί με 40 αδειοδοτημένους συλλέκτες σε όλη την Ελλάδα ενώ στη βάση δεδομένων έχουν καταγραφεί 34.000 περίπου σημεία συλλογής ΑΛΕ. Η προσωρινή αποθήκευση των ΑΛΕ που συγκεντρώνονται από τα σημεία συλλογής και τους συλλέκτες γίνεται σε 8 κέντρα συλλογής σε Αττική, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Κοζάνη, Βόλο, Καβάλα και Ηράκλειο. Στη συνέχεια τα έλαια οδηγούνται σε 8 μονάδες αναγέννησης

17 of 30

ΟΧΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ (ΟΤΚΖ)�

Από το 1997 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει το θεσμικό πλαίσιο για την αποσυναρμολόγηση και ανακύκλωση των οχημάτων με περιβαλλοντικά φιλικό τρόπο.
Από το 2004, έχει εγκριθεί το σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης οχημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους (ΕΔΟΕ), που έχει αναλάβει την οργάνωση και την εποπτεία λειτουργίας των σημείων συλλογής, επεξεργασίας και ανακύκλωσης των ΟΤΚΖ στην Ελλάδα.
Κάθε πολίτης, κάτοχος ΟΤΚΖ, μπορεί να το παραδώσει μόνο σε εγκεκριμένα κέντρα συλλογής και επεξεργασίας τα οποία έχουν σύμβαση με την ΕΔΟΕ και φέρουν κατάλληλη σύμβαση.
Η παράδοση του οχήματος γίνεται δωρεάν εφόσον αυτό είναι ακέραιο και αυτούσιο.

18 of 30

Μεταχειρισμενα ελαστικα οχηματων

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ETRA (European Tyre Recycling Association), περίπου 3.250.000 τόνοι ελαστικών αφαιρούνται από αυτοκίνητα και φορτηγά στην Ευρωπαϊκή Ένωση και χαρακτηρίζονται ως απόβλητα.
Στην Ελλάδα λειτουργεί συλλογικό σύστημα ανακύκλωσης ελαστικών από το 2004, και πανελλαδικά από το 2006.
Η μη ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση των ελαστικών έχει ως αποτέλεσμα τη μεταφορά τους σε ΧΥΤΑ με αποτέλεσμα, λόγω του όγκου τους, να επέρχεται ταχύτερος κορεσμός των χώρων υγειονομικής ταφής απορριμμάτων.
Επιπλέον χάνονται πολύτιμα υλικά, όπως καουτσούκ και χάλυβας, τα οποία έχουν πολλές χρήσεις και μπορούν να υποκαταστήσουν άλλα υλικά.

19 of 30

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΛΑΣΤΙΚΩΝ

Η ECO ELASTIKA ιδρύθηκε το Νοέμβριο του 2002 στην Ελλάδα με σκοπό τη δημιουργία ενός συλλογικού συστήματος εναλλακτικής διαχείρισης μεταχειρισμένων ελαστικών.
Μέλη της είναι όλες οι εταιρείες εισαγωγής ελαστικών και οχημάτων που δραστηριοποιούνται στον ελληνικό χώρο.
Βασίζεται στην αρχή της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού με την έννοια ότι ο παραγωγός επωμίζεται την ευθύνη τόσο να οργανώσει τη διαχείριση των παλιών ελαστικών όσο και να καλύψει το σχετικό κόστος.
Το 2015 λειτούργησαν 9 μονάδες επεξεργασίας ελαστικού, καθώς και μια μονάδα ενεργειακής αξιοποίησης (Αττική).

20 of 30

Ανακυκλωση φορητών ηλεκτρικων στηλων (μπαταριων)

Η συλλογή των μπαταριών έφτασε το 2018 τους 552 τόνους (περίπου 25.000.000 μπαταρίες) παρουσιάζοντας μείωση έναντι του 2017 κυρίως λόγω της περιορισμένης διαφημιστικής καμπάνιας που έλαβε χώρα το 2018. Το ποσοστό συλλογής ανέρχεται στο 34% των μπαταριών που διακινήθηκαν στην Ελληνική αγορά κατά μέσο όρο την τελευταία τριετία. Το δίκτυο συλλογής περιλαμβάνει 60.000 κάδους και είναι το δεύτερο μεγαλύτερο στην ΕΕ. Ενώ στην ΕΕ αντιστοιχούν 1.8 κάδοι ανά 1000 κατοίκους στην Ελλάδα η αντιστοιχία είναι 5.5 κάδοι/1000 κατοίκους.

21 of 30

ΑΝΑΚΥΚΛΥΚΛΩΣΗ ΕΙΔΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ

Η ανακύκλωση των αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ) έχει ιδιαίτερη σημασία όχι τόσο για την ανάκτηση υλικών αλλά κυρίως για τη διαχείριση των επικίνδυνων υλικών που εμπεριέχονται στις περισσότερες συσκευές όπως ο χαλκός, ο χρυσός, το ασήμι κλπ καθώς και βαρέων μετάλλων όπως ο μόλυβδος, ο υδράργυρος, το κάδμιο, το εξασθενές χρώμιο κ.α.

22 of 30

Μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί δύο (2) συλλογικά συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης για τα απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού. Τα συστήματα αυτά είναι τα ακόλουθα:
1. ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΥΣΚΕΥΩΝ Α.Ε. εξασφαλίζει στις επιχειρήσεις που παράγουν, εισάγουν και μεταπωλούν ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό, την απαλλαγή τους από την εκπλήρωση των υποχρεώσεων σχετικά με την Εναλλακτική Διαχείριση των ΑΗΗΕ που τους επιβάλλει ο Νόμος
Η επεξεργασία των ΑΗΗΕ γίνεται σήμερα σε 8 κατάλληλα αδειοδοτημένες μονάδες επεξεργασίας ΑΗΗΕ σε όλη τη χώρα. H μεθοδολογία που εφαρμόζεται είναι η πλήρης αποσυναρμολόγηση και η απορρύπανσή τους. Ειδικά η απορρύπανση των ψυγείων (ανάκτηση των CFCs) επιτυγχάνεται με εξειδικευμένες μονάδες.

23 of 30

2. ΦΩΤΟΚΥΚΛΩΣΗ Α.Ε. εγκρίθηκε τον Φεβρουάριο του 2009 και τον Ιούλιο του 2020 ανανεώθηκε και επεκτάθηκε η άδεια λειτουργίας του Συστήματος αναλαμβάνοντας υπηρεσίες διαχείρισης για όλα τα είδη Ηλεκτρικού & Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού, όπως λευκές συσκευές, οθόνες, προϊόντα τεχνολογίας, λαμπτήρες, φωτιστικά, μικροσυσκευές, φωτοβολταϊκά πλαίσια κλπ., χωρίς καμία εξαίρεση.
Η εμβέλεια και η δράση του συστήματος είναι Πανελλαδική και καλύπτει τόσο την ηπειρωτική όσο και τη νησιωτική χώρα μέσω ειδικών κάδων, αντίστοιχα, που είναι τοποθετημένοι σε 13 Περιφέρειες της χώρας.

24 of 30

Απόβλητα Εκσκαφών Κατασκευών και Κατεδαφίσεων

Είναι από τα πιο βαριά και ογκώδη απόβλητα που παράγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αντιπροσωπεύουν το 25% – 30% περίπου του συνόλου των παραγόμενων αποβλήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αποτελούνται από υλικά, όπως σκυρόδεμα, σίδηρο, τούβλα, γύψο, ξύλο, γυαλί, μέταλλα, πλαστικά, αμίαντο και χώμα, υλικά που μπορούν να ανακυκλωθούν.
Στην Ελλάδα η ποσότητα των αποβλήτων που παράγονται από τις διάφορες οικοδομικές εργασίες (κατασκευές και κατεδαφίσεις) εκτιμώνται σε 6-7 εκατ. τόνους ετησίως. Μέχρι σήμερα δεν υπήρχε ένα οργανωμένο δίκτυο συλλογής και αξιοποίησης τους και η διαχείριση των υλικών αυτών γίνεται αποσπασματικά, δημιουργώντας μεγάλα προβλήματα στο περιβάλλον εξαιτίας της ανεξέλεγκτης διάθεσής τους.

25 of 30

Επιβάλλεται η θέσπιση μέτρων με στόχο την επαναχρησιμοποίηση ή/και αξιοποίηση των υλικών αυτών και αποσκοπούν στη μείωση της τελικής διάθεσης των ΑΕΚΚ, με ενθάρρυνση κατά προτεραιότητα: της επαναχρησιμοποίησης, της ανακύκλωσης καθώς και κάθε άλλης ανάκτησης υλικών, ώστε να μειωθεί η κατανάλωση πρωτογενών πρώτων υλών και της ανάκτησης ενέργειας ως αποτελεσματικού μέσου αξιοποίησης τους
Το σχέδιο διαχείρισης αυτών των αποβλήτων περιλαμβάνει τα Συλλογικά Σύστηματα Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΣΕΔ) Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) που λειτουργούν σε περιφερειακό επίπεδο

26 of 30

Ανακυκλωνουμε τα τροφιμα

Οικιακή κομποστοποίηση
Διάθεση υπερώριμων ή αδιάθετων προϊόντων σε ευπαθείς ομάδες και συνεταιρισμούς.
Προγραµµατίζουµε καλύτερα τις αγορές µας, χρησιµοποιούµε λίστα αγορών (αγοράζουµε αυτά που πραγµατικά χρειαζόµαστε, στις σωστές ποσότητες, µε προσοχή στις ηµεροµηνίες λήξης)
Αποθηκεύουµε και συντηρούµε προσεκτικά τα τρόφιµα, αξιοποιούµε την κατάψυξη (αποφεύγουµε αλλοιώσεις, ξέρουµε τι / πού έχουµε αποθηκευµένο)
Βελτιώνουµε τη διαχείριση, προσαρµόζουµε το µενού στο απόθεµα (καταναλώνουµε τα τρόφιµα πριν λήξουν, δεν ξεµένουν στα ντουλάπια)

27 of 30

Ανακυκλωνουμε ρουχα, υφασματα, παιχνιδια κτλ

Επιδιόρθωση | Μεταποίηση | Επαναχρησιµοποίηση | Αλλαγή χρήσης, µετατροπή | Αναβάθµιση
Επίσης, µπορούµε να τα δωρίσουµε σε φίλους που τα χρειάζονται ή στα κατάλληλα σηµεία του ∆ήµου για να χρησιµοποιηθούν από άλλους που τα έχουν ανάγκη
Διακριτή συλλογή σε σταθερά και κινητά Πράσινα Σημεία και σε Κέντρα Δημιουργικής Επαναχρησιμοποίησης Υλικών

28 of 30

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΜΑΓΕΙΡΙΚΩΝ ΕΛΑΙΩΝ

Όλα τα χρησιμοποιημένα βρώσιμα έλαια, δηλαδή σπορέλαια (ηλιέλαιο, αραβοσιτέλαιο, βαμβακέλαιο, φοινικέλαιο), ελαιόλαδο, πυρηνέλαιο κλπ, μπορούν να μετατραπούν σε βιοκαύσιμο. Για να συμμετάσχουμε και εμείς σε αυτό, αποθηκεύουμε το λάδι που δεν θέλουμε πια σε μπουκάλια νερού ή αναψυκτικού τα οποία στη συνέχεια αδειάζουμε στις ειδικές δεξαμενές που είναι τοποθετημένες έξω από μεγάλα σούπερ μάρκετ ή στον ειδικό χώρο των συνεργείων του Δήμου