​

ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ ΤΟΥ 21^ου ΑΙΩΝΑ

​

Μακροχρόνιες επιπτώσεις της κλιματικής και περιβαλλοντικής αλλαγής στην υγεία κοινωνικών ομάδων στη Κρήτη

​

​

​

ΠΕΤΡΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

Παιδοχειρουργός

Μέλος Ιατρικού Συλλόγου Ηρακλείου

Επίτιµο Mέλος Ελληνικής Εταιρείας Τοξικολογίας�

Πως ξέρουμε ότι η κλιματική αλλαγή είναι γεγονός;�

ΑΜΕΣΕΣ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ

​

α. Το διοξείδιο άνθρακα και η θερμοκρασία της ατμόσφαιρας αυξάνονται

β. Η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει σταθερά

γ. Η μέση θερμοκρασία της γης ανεβαίνει συνεχώς

δ. Οι πάγοι και η χιονοκάλυψη μειώνονται

ε. Παρατηρείται οξίνιση των ωκεανών

στ. Συμβαίνουν ακραία καιρικά φαινόμενα

ζ. Εξασθένιση των θαλασσίων ρευμάτων

η. Αλλάζει η γεωχημεία (αλατότητα ωκεανών, κύκλος νερού, άνθρακα)

θ. Αύξηση αέριων ρύπων και υπεριώδους ακτινοβολίας

​

ΕΜΜΕΣΕΣ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ

​

ι. Αυξάνεται η περιβαλλοντική υποβάθμιση

ια. Υπερπληθυσμός

Ιβ. Εξάρτιση στο μοντέλο ανάπτυξης με βάση τα ορυκτά καύσιμα

ιγ. Κοινωνικές καταστροφές (πόλεμοι, μετανάστευση)

Ιδ. Αύξηση νοσηρότητας, θνησιμότητας, υπογονιμότητας, κόστους υγείας

​

Πληθυσμός

Μέσες τιμές και τυπική απόκλιση των κλιματικών παραμέτρων στη Κρήτη��

Μέση Θερμοκρασία Αέρα

Βροχόπτωση

Πηγή:

​

ΕΜΕΚΑ (2011)

Πηγή:

​

ΕΜΕΚΑ (2011)

Πηγή:

​

ΕΜΕΚΑ (2011)

Πηγή: ΕΜΕΚΑ (2011)

“Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται θετική απόκλιση

της μέσης θερμοκρασίας στην ατμόσφαιρα της Κρήτης”

Λέκκας Εμμανουήλ - Μετεωρολόγος 28 Απριλίου 2017

Μείωση των βροχοπτώσεων στην Ελλάδα�

Υφαλμύρωση στο Β.Δ. Κόκκινο Πύργο

Αύξηση της ηλεκτρικής αγωγιμότητας

του νερού στη λεκάνη Τυμπακίου

​

Αύξηση νιτρικών στις λεκάνες

Γεροποτάμου και Ιεράπετρας

Οι συνέπειες της λειψυδρίας στη Κρήτη

Paritsis 2005, Περιφέρεια Κρήτης 2009, ΥΠΕΚΑ 2014

Μελέτη Επιπτώσεων Κλιματικής Αλλαγής (ΕΜΕΚΑ) -2011

Κρήτη: Μείωση όγκου

βροχής κατά 20-25%

Η κλιματική αλλαγή είναι τοξική, ιδιαίτερα σε ευπαθείς ομάδες π.χ. έμβρυα και έγκυα θηλυκά�CO₂ 750 Gt - CH₄ 556 Mt - NO_Χ14.7Mt/a (± 3.5Mt/a) �

CO2

CH4

NOΧ

750 Gt

Διοξείδιο άνθρακα

Μεθάνιο

Χλωροφθοράνθρακες

Πτητικοί υδρογονάνθρακες

Οξείδια του αζώτου, θείου

Όζον, ηλιακή ακτινοβολία

Μονοξείδιο άνθρακα

Αμμωνία

Αιωρούμενα σωματίδια

Βαρέα μέταλλα

Οργανικοί ρύποι

Τοξικές ουσίες

Ραδιενεργά

Η μέση ετήσια αύξηση CO2 για το 2007 ήταν 2,14 ppm

Ρύποι ατμόσφαιρας

​

1945: 20 είδη

1955: 100 είδη

2017: > 3,000 είδη

�

​

​

​

Εμβρυοτοξικότητα από καύσιμα πετρελαίου, αγροτικές

και στρατιωτικές δράσεις στη Κρήτη

Chronic exposure or accumulation of heavy metal nanoparticles within lymph nodes, could determine carcinogenetic mutations

​

Tommaso Iannitti et al. Intracellular heavy metal nanoparticle storage:

progressive accumulation within lymph nodes with transformation from chronic

inflammation to malignancy. Int J Nanomedicine. 2010; 5: 955–960

Μικροσωματίδια PM10 και PM2.5, διοξείδιο θείου, οξείδια αζώτου και μέταλλα εκλύονται στα θερμικά εργοστάσια της ΔΕΗ στη Κρήτη, στα καυσαέρια αστικών, ακτοπλοϊκών και αέριας μεταφοράς, με ιδιαίτερη επιβάρυνση στο πληθυσμό της πόλης του Ηρακλείου και σε κατοίκους της ενδοχώρας. H καύση αργού πετρελαίου με εμβρυοτοξικά μέταλλα όπως vanadium και strondium μπορεί να προκαλέσει θανατηφόρες μεταλλάξεις σε έμβρυα, αύξηση της περιγεννητικής θνησιμότητας, σκελετικές ανωμαλίες, καρκίνο οστών, λευχαιμία, οστεοπόρωση, αναστολή πρόσληψης σιδήρου για σύνθεση αιμοσφαιρίνης σε νεογνά και βρέφη και τέλος βλάβες σπερματογένεσης

​

Η καύση μιγμάτων hydrazine στα στρατιωτικά αεροπλάνα είναι καρκινογόνος, μεταλλαξιογόνος, εμβρυοτοξική και τερατογόνος. Προκαλεί μείωση αντιοξειδωτικών ενζύμων Γλουταθειόνης, οίδημα μιτοχονδρίων, αναπνευστικές, ηπατικές, νεφρικές και νευρικές βλάβες

​

Η Κρήτη είναι η πρώτη περιφέρεια στην Ελλάδα σε κατανάλωση φυτοφαρμάκων που ανιχνεύονται σε αμνιακό υγρό, πλακούνταα, μηκώνια, στο αίμα εγκύων και στο μητρικό γάλα

​

Υψηλές συγκεντρώσεις εμβρυοτοξικών μετάλλων As, Cd, Cr, Pb, Tl, W, Ti και Al έχουν βρεθεί στην αμερικανική βάση Salto di Quirra, Sardinia, Italy, όμοια με την αμερικανονατοϊκή βάση στα Χανιά. Έουν καταγραφεί τερατογενέσεις, μεταλλάξεις και αύξηση περιστατικών καρκίνου σε απόσταση Μικροσωματίδια PM10 και

END

​

OF

​

FLAME

Toxic Emissions from a Military Test Site in the Territory of Sardinia, Italy

​

Mauro Cristaldi. Int J. Environ Res Public Health. 2013 Apr; 10(4): 1631–1646

�Περιεκτικότητα των αποβλήτων του εργοστασίου ΔΕΗ Λινοπεραμάτων σε βαρέα μέταλλα �Στοιχεία ς ΔEH. 1998�

1. Mόλυβδος (Pb) 30 (επιτρεπτό όριο 0)��2. Nικέλιο (Ni) 1960 (επιτρεπόμενο όριο 2)��3. Xαλκός (Cu) 1570 (επιτρεπτό όριο 2)��4. Xρώμιο (Cr) 67 (επιτρεπτό όριο 2)��5. Ψευδάργυρος (Zn) 392 (επιτρεπτό όριο 2)��6. Kάδμιο (Cd) < 1 (επιτρεπτό όριο 0.1)��7. Yδράργυρος (Hg) < 5 (επιτρεπτό όριο 0.1)��8. Aρσενικό (As) < 5 ��9. Mαγγάνιο (Mn) 112��10. Bανάδιο (V) 4200

Διοξείδιο του θείου (SO2): 4.000 (ανώτερο επιτρεπτό όριο 250-350 mg/Nm-3) Οξείδια αζώτου (NOx): 300 (με όριο 200 mg/Nm-3)

�Μέχρι 1998 δεν υπήρχαν φίλτρα κατακράτησης των σωματιδίων και χρησιμοποιούταν πετρέλαιο με περιεκτικότητα θείου 4%

​

Χιλιάδες λίτρα ορυκτελαίου με βαρέα μέταλλα χρησιμοποιούνται με διαφυγές στη θάλασσα

​

Τα σωματίδια καπνού δημιουργούν αποπνικτικό νέφος και αυξανόμενης συχνότητας προβλήματα υγείας στον πληθυσμό του Ηρακλείου

​

​

����

Πολλοί περιβαλλοντικοί ανθρωπογενείς ρύποι όπως φυτοφάρμακα,

μόλυβδος διφαινίλια ανιχνεύονται στο μητρικό γάλα

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Ατμοσφαιρικοί ρύποι

​

Φυτοφάρμακα σε τρόφιμα

​

Ενδοκρινικοί διαταράκτες

στα πρόσθετα εμβολίων

​

Φθαλικοί εστέρες στις πλαστικές

σύριγγες μιας χρήσης

​

1/3 των παιδιατρικών ασθενειών οφείλονται σε περιβαλλοντική έκθεση (WHO, 2000)

1 - 7 Νοεμβρίου

​

​

​

​

�

Επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη Κρήτη

• Φυσικό (Βιοποικιλότητα - Δίκτυο Natura 2000 Δασικά Οικοσυστήματα)
• Πολιτιστικό Κεφάλαιο
• Παράκτιες Ζώνες
• Δομημένο Περιβάλλον
• Γεωργία
• Τουρισμός
• Ενέργεια
• Ιχθυαλιεύματα

Ποσοτικά στοιχεία Εκπαίδευσης Κρήτης� ΕΣΥΕ, Ευρωπαϊκή Ένωση: Έκθεση Παρακολούθησης της Εκπαίδευσης και της Κατάρτισης — 2016�Πανεπιστήμιο Κρήτης, Στοιχεία και αριθμοί 2017�

• Η Κρήτη είναι η τελευταία περιφέρεια της χώρας που είχε περισσότερες γεννήσεις παρά θανάτους μέχρι το 2012. Έχει το υψηλότερο μαθητικό δυναμικό της χώρας (αναλογία εγγεγραμμένων μαθητών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση σε σύγκριση με τον πληθυσμό) και τον υψηλότερο συντελεστή προσχολικής εκπαίδευσης

​

• Το ποσοστό σχολικής διαρροής ανέρχεται στο 7,7% και ο μαθητικός πληθυσμός αναμένεται να μειωθεί κατά 25% μέχρι το 2022. Οι ανενεργοί φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και Πολυτεχνείο είναι ~21% (~5.000)

​

• Τη τελευταία 5ετία στο Παν/μιο Κρήτης μειώθηκαν κατά 4% το διδακτικό προσωπικό (485), οι προπτυχιακοί φοιτητές αυξήθηκαν κατά 15% (13.669), οι μεταπτυχιακοί αυξήθηκαν κατά 2% (2.604) και τα έσοδα μειώθηκαν κατά 33%

​

• Στο ΤΕΙ Κρήτης το 2015 ήταν εγγεγραμμένοι 16.484 φοιτητές με ποσοστό ανενεργών 31%. Το εκπαιδευτικό προσωπικό ΤΕΙ μειώθηκε στη 5ετία 2011-2015 κατά 21%

Τα χαρακτηριστικά της κρητικής γεωργίας �Απώλεια γηγενών ειδών, αυτάρκειας και κλειστές καλλιέργειες

Κρήτη: 1960

488.000 στρ. σιτηρά

49.000 τόνοι καρπού

18.500 τόνοι σιτάρι

2006

50.000 στρέμματα

11.000 τόνοι σιτηρά

Συγκριτική παραγωγή σιτηρών στη Κρήτη�Νικ. Χρ. Σέτας. Αγροτική Ανάπτυξη της Κρήτης, 1963�Πτυχιακή μελέτη του σπουδαστή Ι. Ζαφειριάδη. ΤΕΙ Καλαμάτας. 2011�

-

-

-

-

-

-

Κt

Στρ.Χ10³

70

140

210

184

Ντόπιες 90�

Ξένες 94

7

14

21

18,5�

Σιτάρι

100 κιλά/στρέμμα

106

Κριθάρι

Βρώμη

Λοιπά

135

63

Λοιπά: Ρόβι 25, βίκος 11, λάθουρος 17,

μηδική 7, καλαμπόκι 1, πίσο 1, λούπινα 1

220 κιλά/στρέμμα

2 δις τόνοι η παγκόσμια

παραγωγή σιτηρών το 2016

2002

58

2005

48

52

2006

Το 1960 καλλιεργήθηκαν στη

Κρήτη 488.000 στρέμματα σιτηρών Έδωσαν 49.000 τόνους καρπό

με 18.500 τόνους σιτάρι

​

Το 2006 καλλιεργήθηκαν 50.000

στρ. με 11.100 τόνους σιτηρά

1960

Κλιματική και διατροφική αλλαγή

Αλλαγές στη κρητική διατροφή

• Χημικές εντατικές καλλιέργειες
• Υπερκατανάλωση εισαγόμενου

κρέατος εκτροφείων και επιβλαβών

ειδών διατροφής

• Μείωση ημερήσιας πρόσληψης ελαιολάδου
• Περιορισμός χόρτων και οσπρίων
• Απώλεια του φυσικού νερού ύδρευσης
• Χρήση πλαστικών
• Διατροφή fast food και delivery
• Περιορισμός μητρικού θηλασμού
• Παράγοντες συμπεριφοράς

​

Θησαυροφυλάκιο σπόρων

στο νησί Svalbard

1961: 100ml

2013: 40ml

����Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη ποιότητα ζωής της Κρήτης �Allbaugh LG 1953 Crete: a case study of an underdeveloped area. In: Princeton NJ: Princeton University Press��Keys A, 1970 Coronary heart disease in Seven Countries Study. Circulation 41: Suppl 1: 1-211��Kromhout D, et al, 1989 Food consumption patterns in the 1960s in Seven Countries Study. Am J Clin Nutr 49: 889-894� ��

1960

Η κρητική διατροφή πρότυπο του ΠΟΥ για καρδιαγγειακές παθήσεις, καρκίνο και διαβήτη (Ίδρυμα Rockefeller)

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

2017

• Η Κρήτη κατέχει τη 1η θέση στην Ευρώπη στα ποσοστά των υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών ηλικίας 13-17 ετών. Στην Κρήτη, 1 στα 3 παιδιά είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο (Έκθεση ΟΟΣΑ, Μελέτη ΡΕΑ)
• 1960-2011: 3.881 θάνατοι στη Κρήτη από καρκίνο (ΕΛΣΤΑΤ, CHRISTOS M. HATZIS et al. 2013). 1992-2014: 30.000 θάνατοι από καρκίνο (Κέντρο καταγραφής καρκίνου). Ένας στους 4 άνδρες της Κρήτης πεθαίνει από καρκίνο εντέρου, προστάτη ή πνεύμονα.
• 8,5% του πληθυσμού έχουν διαβήτη (Παγκρήτιος Σύλλογος Διαβητικών. 2003)
• Το 2013, ο χάρτης στρατηγικού σχεδιασμού της περιφέρειας Κρήτης, είχε εντοπίσει περιοχές με περιβαλλοντικά προβλήματα (αριστερά) ίδιες με εκείνες που βρέθηκαν σε μελέτη να έχουν τα περισσότερα νέα κρούσματα καρκίνου (δεξιά)

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Διαχρονικές διαταραχές βασικών δεικτών υγείας στη Κρήτη� ΕΛΣΤΑΤ – Β.Κοτζαμάνης, Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων Παν/μιου Θεσσαλίας. 2015, WHO - U.S. Department of Veterans Affairs�� �

1951

80 -

​

70 -

​

60 -�

50 -

​

40 -

​

30 -

​

20 -

​

10 -�

2013

30

43

2,4

1,3

Παιδιά/Γυναίκα

Γεννήσεις Παιδιών/1000 κάτοικοι

Θάνατοι /1000 κάτοικοι

20

8,6

7,5

10,2

​

​

80,5

65

Πληθυσμός Κρήτης Προσδόκιμο επιβίωσης

Μέση ηλικία

9.243

5.332

6.324

462.124

620.000

3.465

1992

2.380 (449/100.000)

Νέα κρούσματα καρκίνου άνδρες Νέα >> καρκίνου γυναίκες

​

​

3.616 (574/1000.000)

2.097 (408/100.000)

3.238 (514/1000.000)

1970

621 (136/100.000)

1951

80 -

​

70 -

​

60 -�

50 -

​

40 -

​

30 -

​

20 -

​

10 -�

2013

30

43

2,4

1,3

Παιδιά/Γυναίκα

Γεννήσεις Παιδιών/1000 κάτοικοι

Θάνατοι /1000 κάτοικοι

20

8,6

7,5

10,2

​

​

80,5

65

Πληθυσμός Κρήτης Προσδόκιμο επιβίωσης

Μέση ηλικία

9.243

5.332

6.324

462.124

620.000

3.465

1992

2.380 (449/100.000)

Νέα κρούσματα καρκίνου άνδρες Νέα >> καρκίνου γυναίκες

​

​

3.616 (574/1000.000)

2.097 (408/100.000)

3.238 (514/1000.000)

1970

621 (136/100.000)

������

6500 -

​

6000 -

​

5500 -

​

5000 -

​

4500 -

​

4000 -

​

3500 -

​

3000 -

​

2500 -

​

2000 -

​

1500 -

​

1000 -

​

500 -�

�

�

�

1960

2001

2011

483.358

802

601.131

2698 (700%)

621.000 (22%)

386

802

386

Διαχρονική αύξηση πληθυσμού, ιατρών και εμβολίων στη Κρήτη

ΣΙΩΖΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΑ, ΤΣΕΚΕΝΗ ΧΑΪΔΩ. ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ, ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ. ΤΕΙ ΚΑΛΑΜ ΑΤΑΣ. 2010

​

17 (570%)

Ιατροί

​

Πληθυσμός

​

Εμβόλια

​

Κόστος εμβολίων

3

38,8 ευρώ

8,5 ευρώ

31 ευρώ (2.700% )

1975

354,6 ευρώ (4.172%)

Το 2050 θα είναι 1.128 ευρώ

Στις πτωχές χώρες συμβαίνουν περισσότεροι θάνατοι νεογνών

Αύξηση κατά 26% παρουσίασε

η βρεφική θνησιμότητα στην

Ελλάδα στα πρόσφατα χρόνια

της Κρίσης 2009-2015

Κέντρο Μελετών Υπηρεσιών Υγείας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

�Διαχρονική εξέλιξη ασθενειών, χρήσης φυτοφαρμάκων και κόστους υγείας�

Διαβήτης

Αυτισμός

Υπογεννητικότητα

Φυτοφάρμακα

Παγκόσμιες δαπάνες

Κατάθλιψη

Alzhimer’s

Non Hodkgin’s L

Oι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία

• Η έκθεση σε υψηλότερες θερμοκρασίες θα προκαλέσει θερμικό stress, θερμοπληξία, αφυδάτωση, καρδιαγγειακές, αναπνευστικές και εγκεφαλικών αγγείων παθήσεις καθώς και αύξηση νεκρών (~300%) σε περίοδο καύσωνα

​

• Διαταραχές Κ.Ν.Σ., μυών, ικανότητας εργασίας, από εφίδρωση, ηλεκτρολυτικές διαταραχές, υπόταση, δυσχέρεια εγκλιματισμού στη ζέστη, παχυσαρκία, δυσανεξία σε φάρμακα και αλκοόλ

​

• Αύξηση μυκητιασικών και μικροβιακών λοιμώξεων και του ανοσολογικού ελλείμματος από διαφοροποίηση των βιομεμβρανών των μικροβίων και ανθεκτικότητα στις θεραπείες, καρκίνου, αυτοάνοσων και μεταβολικών ασθενειών

​

• Αύξηση πρωτεοβακτηριδίων με διαταραχή βιομάζας κυτταρίνης, απορύθμιση φωτοσύνθεσης

​

Διασυνδέσεις κλιματικής αλλαγής οικονομικής ανάπτυξης και ποιότητας ζωής

Παχυσαρκία, τροχαία ατυχήματα, κακοποίηση παιδιών, εξαρτήσεις (αλκοόλ, τσιγάρο, ναρκωτικά, υπολογιστές), είναι παθολογικά και αυξανόμενα χαρακτηριστικά που έχουν πολύπλοκη διασύνδεση με την οικονομική ανάπτυξη και τη κλιματική αλλαγή

Demetrios Petrakis, Loukia Vassilopoulou, Charalampos Mamoulakis, Christos Psycharakis, Aliki Anifantaki, Stavros Sifakis, Anca Oana Docea, John Tsiaoussis, Antonios Makrigiannakis and Aristides M. Tsatsakis. Endocrine Disruptors Leading to Obesity and Related Diseases. Int. J. Environ. Res. Public Health 2017, 14(10), 1282; doi:10.3390/ijerph14101282. Review

�����Η βασική αιτία της τοξικότητας βρίσκεται στα χημικά υποπροϊόντα των ορυκτών καυσίμων που είναι η βάση του υφιστάμενου ενεργειακού μοντέλου ��

Obesity, Persistent Organic Pollutants

and Related Health Problems

​

Loukia Vassilopoulou, Christos Psycharakis,

Demetrios Petrakis, John Tsiaoussis, Aristides M Tsatsakis

​

Obesity and Lipotoxicity. Pages 81-110

Springer International Publishing. 2017

Η διαταραχή ισορροπίας στην ενέργεια είναι η αιτία

της κλιματικής αλλαγής αλλά και της παχυσαρκίας

Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει υγεία και κοινωνικούς παράγοντες

​

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΙΣΟΤΗΤΑ, ΑΝΕΡΓΙΑ, ΧΡΕΗ, ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΑΓΧΟΣ, ΑΝΤΙΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΗΤΑ

• υποβαθμίζουν παγκόσμια την υγεία του ανθρώπου, του πλανήτη, την υγειονομική περίθαλψη, τη ποιότητα ζωής και την οικονομική ανάπτυξη

​

• επηρεάζουν ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ιατρικά σφάλματα, παραβατικότητα, εγκληματικότητα και θνησιμότητα

​

• Ο σύγχρονος τρόπος ζωής είναι ο νοσηρός φαινότυπος του επιβλαβούς μοντέλου διαχείρισης ενέργειας από ορυκτές πηγές

Olaf von dem Knesebeckcorresponding. Concepts of social epidemiology in health services research.

BMC Health Serv Res. 2015; 15: 357.doi: 10.1186/s12913-015-1020-z. PMCID: PMC4557631

Economic Growth, Climate Change and Obesity

Minos D, Butzlaff I, Demmler KM, Rischke R. Curr Obes Rep. 2016 Dec;5(4):441-448

��Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη σεξουαλική συμπεριφορά ανθρώπων και ζώων από τη μακροχρόνια επίδραση ενδοκρινικών διαταρακτών ��Στις ΗΠΑ 8 εκατομμύρια (3,5%) είναι bisexual και 25,6 εκατομμύρια (11%)� αναγνωρίζουν τουλάχιστον κάποια σεξουαλική έλξη ίδιου φύλου ��

Η κλιματική αλλαγή και ο υπερπληθυσμός στηρίχθηκαν στην ενέργεια από πηγές ορυκτών καυσίμων �Πετράκης Δημήτρης Παιδοχειρουργός�

• Χιλιάδες χρόνια ο πληθυσμός της γης στηρίχθηκε στη φυσική παραγωγή ενέργειας
• Το 1935 ήταν 2 δις. Σε 80 χρόνια (1935 - 2.015) ο πληθυσμός έγινε 8 δις

​

1.930

2 δις

2.016

8 δις

Πρόβλεψη 2050

12 δισεκατομμύρια

1 μ.Χ.

100.000

Billion of barrels /year

Billion of barrels /year

Φυτοφάρμακα

Πετρέλαιο

Πληθυσμός

36,5

7,5

6

5

1

4

3

2

Μillion

Tons

H κατανάλωση πετρελαίου, παραγώγων του π.χ. φυτοφαρμάκων και ο υπερπληθυσμός έχουν παράλληλη αύξηση

.

.

.

.

.

.

.

.

600.000

450.000

300.000

150.000�

4.000 π.Χ.�

3.000

2.000�

1.000

0�

�2011�

1000 μ.Χ.�

.

.

.

.

.

Προανακτορική περίοδος (3500- 2800 π.Χ.)

Πρωτομινωική περίοδος (2800- 2100)

Μεσομινωική περίοδος (2100-1560)

Υστερομινωϊκή περίοδος (1560-1400)

​

Αχαιοί 1400-1100 π.χ

Δωριείς 1100-600 π.χ.

Κλασσική και Ελληνιστική περίοδος 600 - 67 π.χ.

Ρωμαιοκρατία 67 π.χ.- 395 μ.χ.

Α’ Βυζαντινοκρατία 395 – 823

Αραβοκρατία– 960

Β΄Βυζαντινοκρατία 960 - 1204

Ενετοκρατία 1204– 1645

Τουρκοκρατία - Αιγυπτιοκρατία 1645– 1896

Κρητική Πολιτεία 1896 – 1913

276.208

280.000

160.000 - 300.000

150.000

210.000

250.000

574.279

Ελλάδα 1913

Διαχρονική μεταβολή κυριαρχίας και πληθυσμού Κρήτης

Εκτιμήσεις αρχαιολόγων, Robert Pashley, Απογραφές περιηγητών και ελληνικού κράτους

ΝΙΚΟΣ ΑΝΔΡΙΩΤΗΣ: ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΚΑΙ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΙ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ 1821-1924

Δημήτρης Φωτιάδης: Επανάσταση τού 21, United Nations 2015

.

2050

Πρόβλεψη Ευρωπαϊκής Ένωσης

400.000

���Οι πληθυσμιακές μεταβολές στη Κρήτη κατά την έναρξη της κλιματικής αλλαγής ��

1821 265.000

1876 220.000 

1881 279.165

1900 303.543

1911 336.151

1920 346.584

1930 390.000

1941 450.000

1948 476.000

1951 504.575

1961 534.264

1971 556.617

1981 502.165

1991 540.854

2001 601.131

2011 574.279/623.065

- 3.672 Mετανάστες

- Μουσουλμάνοι

+33.900 Πρόσφυγες

35,9% του πληθυσμού της

πόλης του Ηρακλείου το 1928

+45.000 Γερμανοί

+30.000 Ιταλοί

+25.000 Βρετανοί

+ 6.000 Νεοζηλανδοί

+11.500 Έλληνες

- 3.471 Εκτελέσεις

• 26.529 Απώλειες κατοχής
• 4.000 Βρετανοί νεκροί
• 8.000 Γερμανοί νεκροί

​

Η μείωση πληθυσμού οφείλεται στη μείωση των γεννήσεων, αύξηση των θανάτων και στην καθαρή εκροή πληθυσμού (Ελλήνων και αλλοδαπών)

(26% Μουσουλμάνοι)

(16% αστικός, 84% αγροτικός)

+ 63.335 Αλλοεθνείς νόμιμοι μετανάστες 10%

+ 8.000 - 15.000 Αλλοεθνείς μη νόμιμοι

+ 4.070 Ομοεθνείς μετανάστες

- 80.000 Ομοεθνείς μετανάστες

ΕΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ

1940:41%, 2015:20% <20 ετών

2015:73% αστικός, 27% αγροτικός

-17.050 Ομοεθνείς μετανάστες

- 4.812 Αλλοεθνείς μετανάστες

Κλιματική αλλαγή και γαμηλιότητα�WHO 2008

� Μετά 2010 ο αριθμός θανάτων είναι σταθερά μεγαλύτερος των γεννήσεων στη Κρήτη �Βύρων Κοτζαμάνης. Καθηγητής,Πανεπιστήμιο ΘεσσαλίαςΟ Πληθυσμόςτης Ελλάδας: Τάσεις και Προοπτικές�Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων, Πεδίον Άρεως, Βόλος

.

.

.

.

.

.

.

800

1600

2400

3200

4000

4800

Άτομα

1960

1970

2005

2015

4771

763

1998

1243

� Δημογραφικές αλλαγές στο Δήμο Φαιστού� Ληξιαρχείο Δήμου Φαιστού 2017��

Γεννήσεις

Θάνατοι

2020

.

.

Μέσος

Πληθυσμός 8534

Μέσος πληθυσμός 10ετίας 2571

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΡΗΤΗΣ - ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ

Τη 12ετία 2003-2015 έγιναν 5880 νόμιμες εγγραφές αλλοδαπών στο

Δήμο Φαιστού. Συνολικά εκτιμάται ότι ο αριθμός νέων αλλοδαπών

εργαζόμενων στο Δήμο Φαιστού τη 12ετία υπερβαίνει τις 12000

Οι γεννήσεις 2005-2015 επηρεάζονται σημαντικά από αλλοδαπούς�

1965: 1,8 παιδιά ανά κάτοικο

2010: 0,2 παιδιά ανά κάτοικο

1998

Υπογονιμότητα από ενδοκρινικούς περιβαλλοντικούς διαταράκτες �(Φυτοφάρμακα, μέταλλα, φθαλικά, δισφαινόλη, παράγωγα πετρελαίου) ��de Kretser DM. Male infertility. Lancet. 1997;349:787–790. doi: 10.1016/S0140-6736(96)08341-9. [PubMedde Kretser DM. Male infertility. Lancet. 1997;349:787–790. doi: 10.1016/S0140-6736(96)08341-9. [PubMed] [Cross Ref] ��Evers JL. Female subfertility. Lancet. 2002;360:151–159. doi: 10.1016/S0140-6736(02)09417-5. [PubMedEvers JL. Female subfertility. Lancet. 2002;360:151–159. doi: 10.1016/S0140-6736(02)09417-5. [PubMed] [Cross Ref] �

O Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας διακρίνει 5 κατηγορίες:

​

1). Ελάττωση αριθμού, κινητικότητας και ποιότητας σπερματοζωαρίων (ανδρική υπογονιμότητα που επηρεάζει το 25% των ζευγαριών)

2). Διαταραχές περιόδου και ωρίμανσης ωαρίων (γυναικεία υπογονιμότητα που επηρεάζει επίσης 25% των ζευγαριών)

3). Διαταραχές κολπικής έκκρισης που εμποδίζουν τη προσέγγιση σπερματοζωαρίων και ωαρίων (15% των υπογόνιμων ζευγαριών)

4). Σαπλιγγο-περιτοναϊκές διαταραχές (αποφράξεις σαλπίγγων, υδροσάλπιγγες, περιτοναϊκές συμφύσεις, ινομυώματα, ενδομητρίωση (20% των υπογόνιμων ζευγαριών) και

5). Αδιευκρίνιστα αίτια 10-30% της υπογονιμότητας

Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην οικονομία της Κρήτης

• H Κρήτη παραμένει σε άνιση ανάπτυξη έχοντας διαταραγμένους δείκτες υγείας, παιδείας, πληθυσμού και κοινωνικών συνθηκών

​

​

​

​

​

​

• Με τη οικονομική κρίση του 2008 η Κρήτη έχασε το 50% του κατά κεφαλή εισοδήματος, αύξησε νοσηρότητα, υπογενητικότητα, έχασε νέους επιστήμονες, ανθρώπινο κεφάλαιο και μέρος της μεσαίας τάξης

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

���Κρητική οικονομία και ανάπτυξη 1965-2013� Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης 2010, ΕΛΣΤΑΤ 2015�����

.

.

.

.

.

.

1965

1975

1985

1995

2008

2013

Ρυθμός ανάπτυξης %

Πληθωρισμός %

Ανεργία %

Ακαθάριστο ΑΕΠ/κεφαλή

δολάρια

10,8

3

4,8

772

-6,4

26,9

2,1

2.419

2,5

19,3

7,8

4.085

2,1

8,9

10

11.073

28.250

9

2,5

1,8

-3,2

-2

27,5

15890

127

99

178

25

30

Ευρωζώνη

2001

20

Δημόσιο χρέος % του ΑΕΠ

ΚΡΗΤΗ 1965-2015

Αύξηση ανεργίας και χρέους�Αποπληθωρισμός�Μείωση εισοδήματος�Αρνητικός ρυθμός ανάπτυξης

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, EΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΥΠΕΡΠΛΗΘΥΣΜΟΣ�5.000 εκατομμύρια τόνοι καυσίμων το 1970, έγιναν 13.541 το 2013 (αύξηση 270%)�

Από το 1970 μέχρι το 2013 ο πληθυσμός της γης

αυξήθηκε από 3,8 δις σε 7,2 δις, ποσοστό 189%

Από το 1970 μέχρι το 2013 η κατανάλωση

ενέργειας αυξήθηκε κατά 250%

Αφού η προσφερόμενη ενέργεια δεν έχει παραλήπτη το πληθυσμό της γης

σημαίνει ότι κάπου αυτή η ενέργεια αποθηκεύεται ή καταναλώνεται

​

Η διαφορά ενέργειας χρησιμοποιείται σε στρατιωτικούς εξοπλισμούς και πολέμους

Σήμερα οι ΗΠΑ δαπανούν γα εξοπλισμούς περισσότερα από ότι οι 7 επόμενες ισχυρές στρατιωτικές χώρες μαζί, γνωρίζοντας ότι το 2020 η Κίνα θα είναι πρώτη παγκόσμια δύναμη� �

RUSSIA

CHINA

USA

Τομείς κατανάλωσης ενέργειας στη Κρήτη�Στατιστικά στοιχεία ΔΕΗ, 2015 ΚΑΙ 2016�

​

335.000 tn

44,6%

50.000

6,6%

230.000

30,6%

30.000

4%

105.000

14%

Αναλογία κατανάλωσης καυσίμων στη Κρήτη το 2015

Η Κρήτη καταναλώνει το 5,5 % της ενέργειας της

Ελλάδας και έχει το 5,5% του πληθυσμού

�Πηγές ενέργειας Κρήτης: �Πετρέλαιο: 105.000 tn παράγουν το 66% των MWs Κρήτης

Ηλιακή: Φωτοβολταϊκά το 24% (195 MWs) και 16% Φβ χώρας�Αιολική: 9,5% των 78 MWs και 13% Α.Π. χώρας

​

​

• Ο τομέας του τουρισμού καταναλώνει στη Κρήτη το 75% της ενέργειας
• Στη Κρήτη καταναλώνονται 5,25 λίτρα/ημέρα/κάτοικο, αξίας 6,8 ευρώ

(7,5 φορές >της μέσης παγκόσμιας κατανάλωσης)

​

335.000 tn

44,6%

50.000

6,6%

230.000

30,6%

30.000

4%

105.000

14%

Αναλογία κατανάλωσης καυσίμων στη Κρήτη το 2015

Η Κρήτη καταναλώνει το 5,5 % της ενέργειας της

Ελλάδας και έχει το 5,5% του πληθυσμού

�Πηγές ενέργειας Κρήτης: �Πετρέλαιο: 105.000 tn παράγουν το 66% των MWs Κρήτης

Ηλιακή: Φωτοβολταϊκά το 24% (195 MWs) και 16% Φβ χώρας�Αιολική: 9,5% των 78 MWs και 13% Α.Π. χώρας

​

​

• Ο τομέας του τουρισμού καταναλώνει στη Κρήτη το 75% της ενέργειας
• Στη Κρήτη καταναλώνονται 5,25 λίτρα/ημέρα/κάτοικο, αξίας 6,8 ευρώ

(7,5 φορές >της μέσης παγκόσμιας κατανάλωσης)

Παράπλευρες απώλειες της κλιματικής αλλαγής στη Κρήτη�Μελέτη Επιπτώσεων Κλιματικής Αλλαγής (ΕΜΕΚΑ) -2011, WWF HELLAS 2009, Giannakopoulos et al. (2009), Intergovernmental Panel on Climate Change- IPCC (2007) � 1

• Σημαντικές επιπτώσεις σε παράκτιες, υποθαλάσσιες ενεργειακές υποδομές της Κρήτης, σε οικισμούς, τουριστικές, λιμενικές και υποδομές αναψυχής

​

• Αύξηση της θερμικής αστικής νησίδας κατά 6-10^ο C και τριπλασιασμός φορτίου αιχμής για κλιματισμό. Μείωση απόδοσης των κλιματιστικών συσκευών κατά 20%. Αύξηση κατανάλωσης και κόστους ενέργειας

​

• Αύξηση πυρκαγιών με κινδύνους για Εθνικό Δρυμό Λευκών Ορέων, ελαιώνων και δασικών οικοσυστημάτων Κρήτης

​

• Καταστροφή περιοχών Natura της Κρήτης, οικοσυστημάτων και βιοτόπων, με μείωση μετανάστευσης πουλιών

​

​

​

​

Παράπλευρες απώλειες της κλιματικής αλλαγής στη Κρήτη�Μελέτη Επιπτώσεων Κλιματικής Αλλαγής (ΕΜΕΚΑ) -2011, WWF HELLAS 2009, Giannakopoulos et al. (2009), Intergovernmental Panel on Climate Change- IPCC (2007) � 2

​

• Διάβρωθση 800 km ακτογραμμών που φιλοξενούν το 70% του μόνιμου πληθυσμού και αναστολή κοινωνικών και οικονομικών δραστηριοτήτων. Υφαλμύρωση των υπόγειων υδροφορέων

​

• Απώλειες διανυκτερεύσεων κόστους 1 δις ευρώ ετησίως (Ciscar et al., 2014), για κάθε 1ο C αύξησης θερμοκρασίας σε Ισπανία, Πορτογαλία και Ελλάδα

​

• Καταστροφή από διάβρωση, ρωγμές, καθιζήσεις, καταρρεύσεις, αστάθεια εδάφους, δομικές βλάβες, σημαντικών αρχαιολογικών χώρων και δομών

​

• To συνολικό κόστος επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στη Κρήτη μέχρι το 2100, ανέρχεται σε 30 - 40 δις, χωρίς το κόστος υγείας και θανάτων

​

​

Γεωργική παραγωγή �και κλιματική αλλαγή�

Η έρευνα PESETA (Ευρωπαϊκή

Ένωση) προβλέπει μείωση έως

και 27% σε αύξηση θερμοκρασίας κατά

2,5⁰C. Η Αν. Κρήτη θα έχει τις

μεγαλύτερες επιπτώσεις

γεωγραφικός διαχωρισμός ανάλογα με τις

​

προβλεπόμεν

​

ες αλλαγές στις γεωργικές αποδόσεις

​

,

​

αποτυπώνετ

​

αι στον παρακάτω

​

χάρτη

​

.

​

Η ζώνη

​

4

​

(

​

Μεσογειακή

​

)

​

περιλαμβάνει τις χώρες της νότιας Ευρώπης

​

(

​

Ελλάδα

​

,

​

Ιταλία

​

,

​

Ισπανία

​

,

​

Πορτογαλία

​

).

γεωγραφικός διαχωρισμός ανάλογα με τις

​

προβλεπόμεν

​

ες αλλαγές στις γεωργικές αποδόσεις

​

,

​

αποτυπώνετ

​

αι στον παρακάτω

​

χάρτη

​

.

​

Η ζώνη

​

4

​

(

​

Μεσογειακή

​

)

​

περιλαμβάνει τις χώρες της νότιας Ευρώπης

​

(

​

Ελλάδα

​

,

​

Ιταλία

​

,

​

Ισπανία

​

,

​

Πορτογαλία

​

).

Γεωγραφικός διαχωρισμός ανάλογα �με τις προβλεπόμενες αλλαγές �στις γεωργικές αποδόσεις. Σε Ν. Ευρώπη

(Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία) οι

μεγαλύτερες μειώσεις της αγροτικής παραγωγής

������Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στις καλλιέργειες της Κρήτης �Αναστάσιος Σ. Σιώμος. Καθηγητής λαχανοκομίας του Τμήματος Γεωπονίας Α.Π.Θ.�ΣΤΕΦ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΑΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΟ Α.Π.Θ.�ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΝΑΝΟΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΕΝΔΡΟΚΟΜΙΑΣ ΣΤΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ� ����

Οι αλλαγές του κλίματος στη Κρήτη…

​

• 50 ημέρες με ελάχιστη θερμοκρασία >20ºC
• 40 ημέρες με θερμοκρασίες >35ºC
• Αύξηση 30% του κινδύνου πλημμυρών
• Αύξηση κατά 20 επιπλέον ημέρες ξηρασίας
• Αύξηση κατά 20-40 ημέρες με κίνδυνο πυρκαγιών

​

​

​

…και οι συνέπειες στις καλλιέργειες

​

• Μείωση ποιότητας και ποσότητας
• Πρώιμη ωρίμανση, λειψυδρία, αύξηση ασθενειών
• Διάβρωση και καταστροφή εδάφους καλλιεργειών
• Υφαλμύρινση, αύξηση αλατότητας νερού άρδευσης
• Εισαγωγή και πολλαπλασιασμός ξενικών ειδών
• Υποβάθμιση συνθηκών αναπαραγωγής των ειδών
• Απώλεια εισοδήματος 6% για κάθε χρόνο

​

Γιάννης Στρατάκης

Ρογδιά 26.10.2017

​

Κύπρος, Σικελία, Μάλτα, Κορσική, Σαρδηνία και κυρίως η Κρήτη, πήραν μέρος στο Νατοϊκό πόλεμο για έλεγχο πηγών ενέργειας στη Λιβύη �

USS Kearsarge -πλοίο αμφίβιας

επίθεσης στη Σούδα 13/9/2010

Κρήτη

​

• 2ος Π.Π. 1939-1945
• Κύπρος 1974
• Πόλεμος Κόλπου 1991
• Ιράκ 2003
• Λιβύη 2011
• Συρία 2014-2017

�7 Απριλίου 2017: Εκτόξευση 59 πυραύλων Tomahawk από τα αμερικανικά πολεμικά πλοία USS Porter και USS Ross εναντίον του αεροδρόμιο Shayrat στην επαρχία Homs της Συρίας, από θαλάσσια περιοχή της Κρήτης��Ο πόλεμος στη Συρία ανοίγει ενεργειακούς δρόμους στη Μέση Ανατολή, με τη συμμετοχή και της Κρήτης στον ενεργειακό και στρατιωτικό σχεδιασμό

USS Porter

USS Ross

Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής�στο πολιτισμό της Κρήτης στον 21^ο αιώνα:

• Γλώσσα: Στον 21^ο αιώνα, θα είναι εμφανής ο μαρασμός, η διαστρέβλωση και η αλλοίωση της κρητικής γλώσσας ως σύμβολο. Θα περιοριστεί η προφορική και γραπτή μορφή της, ως μέσο επικοινωνίας και θα χρησιμοποιείται περισσότερο η γλώσσα των υπολογιστών
• Κοινωνική ταυτότητα: Η συλλογική ταυτότητα, η μαζική κουλτούρα, η αμοιβαία επικοινωνία, οι συνδετικοί κρίκοι ανάμεσα σε κοινωνικές ομάδες θα διαφοροποιηθούν λόγω επιβεβλημένης απρόσωπης ανομοιομορφίας κατά την εξυπηρέτηση ξένων συμφερόντων και ενεργειακών πόρων. Οι διαπροσωπικές αντιθέσεις και η βία θα ενταθούν και θα μειωθούν οι δυνατότητες αυτοπροσδιορισμού.
• Θρησκευτικότητα: Η θρησκεία θα λειτουργεί συμβολικά και αμυντικά σε μια τουριστικά ανεπτυγμένη και μετα-μεταναστευτική Κρήτη

​

Επιπτώσεις

• Αύξηση ψυχικών νοσημάτων, παραβατικότητας, διαταραχών συναισθήματος και συμπεριφοράς
• Υποβάθμιση παιδείας, υγείας, πολιτισμού, επιστήμης, ηθών και εθίμων, ενότητας κοινωνικών ομάδων και συλλογικής ταυτότητας
• Οργανωμένη και αναγκαία έννομη βία του κράτους για καταναγκαστικό έλεγχο ή απαξίωση και διαστρέβλωση της επιστήμης (πολιτικές σκοπιμότητες, εκτροπές)

����Κλιματική και περιβαλλοντική διαταραχή:��Ιατρικό ή κοινωνιολογικό πρόβλημα; �

• Η οργανωμένη ιατρική παραμένει ένας από τους ισχυρότερους κοινωνικούς θεσμούς της σύγχρονης εποχής και έχει τα ίδια κίνητρα με τη κοινωνιολογία

​

• Η οργανωμένη ιατρική διατηρεί σημαντική θεσμική ισχύ και κοινωνική νομιμότητα στην σημερινή κοινωνία της Κρήτης και έχει εδραιώσει τις γνώσεις, τις δεξιότητές, το πολιτισμό της ως καθημερινή τάξη πραγμάτων. Στη παρουσίαση αυτή αποδείχτηκε ότι η ιατρική δεν επαρκεί για την ευημερία των κατοίκων και η προοπτική της παρουσιάζεται δυσοίωνη

​

• Απουσιάζει η ιατρική κοινωνιολογία που θα ενισχύσει την εκπαίδευση και τη παροχή επιστημόνων ιατρών με χαρακτηριστικά μίγματος ανθρωπολογίας, κοινωνιολογίας, πειθαρχίας στη συμπεριφορά και ιατρικής ψυχολογίας

�����Συμπεράσματα ���

• Η γεωστρατηγική πολιτική και η ιστορία μας διδάσκουν ότι ουδέποτε υπήρξε ευημερία στη Κρήτη με καθεστώς εσωτερικού διχασμού, ανταγωνισμού, ξενοκρατίας υποτέλειας, ξένων στρατιωτικών βάσεων, κηδεμονίας, εγγυήσεων, επικυριαρχίας, αμυντικής προστασίας, ιδιοκτησίας ή στρατιωτικής κατοχής

​

• Η Κρήτη, στη ΝΑ γωνία της ΕΕ θα ενταχθεί στο ευρύτερο ευρωπαϊκό δίκτυο υγροποίησης και μεταφοράς φυσικού αερίου σε βάρος της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές

​

• Οι ανανεώσιμες μορφές ενέργειας είναι η μόνη βιώσιμη λύση. Εξηγήσαμε γιατί προωθούνται συστηματικά και μεθοδευμένα λύσεις ορυκτών καυσίμων, παρά τις διεθνείς συμφωνίες για τη κλιματική αλλαγή, μελέτες του Πολυτεχνείου Κρήτης και παρά το Χωροταξικό Σχεδιασμό Εθνικού Επιπέδου για τις ΑΠΕ

​

​

Το κενό της Κρήτης στο δίκτυο γροποίησης φυσικού αερίου ΕΕ

΄Δίκτυο γροποίησης

φυσικού αερίου στην ΕΕ

Ρεαλιστική η μελλοντική μείωση του πληθυσμού της Κρήτης

• Είναι ρεαλιστική ή προβλεπόμενη από τα Ενωμένα Έθνη και την ΕΕ μελλοντική μείωση του πληθυσμού της Κρήτης σε 400.000 κατοίκους περί το 2050, ως αποτέλεσμα αυξημένης θνησιμότητας, μειωμένης γεννητικότητας και αυξημένης μετανάστευσης. Ο αριθμός των ετήσιων θανάτων είναι μεγαλύτερος του ετήσιου αριθμού γεννήσεων σε Κρήτη, Ελλάδα και ΕΕ
• Η μετανάστευση είναι Ευρωπαϊκό εργαλείο διατήρησης του εισοδήματος και ανάπτυξης μέσω συγκράτησης του πανευρωπαϊκής μείωσης του εργατικού δυναμικού και του πληθυσμού
• Η παραμονή της Κρήτης στο σημερινό δίκτυο συμφερόντων δεν είναι ιστορικά, οικονομικά, πολιτικά και κοινωνικά ασφαλής ή δεδομένη, αφού εξαρτάται από το συσχετισμό των μεγάλων δυνάμεων

​

​

Ο πληθυσμός της Ευρώπης

με και χωρίς μετανάστες

Ο πληθυσμός της Κρήτης

με και χωρίς μετανάστες

Η κλιματική αλλαγή έχει πλήξει την ευημερία της Κρήτης και τη ποιότητα ζωής

• Η αυτάρκεια της κρητικής παραγωγής με γηγενείς ποικιλίες εξασφάλιζε διατροφή για πληθυσμό περί τους 300.000- 400.000

​

• Μετά τη Συμφωνία Σύνδεσης Ελλάδας– ΕΟΚ το 1961, η διαταραχή μέχρι και η απώλεια της παραδοσιακής κρητικής διατροφής έγινε αιτία μείωσης του πληθυσμού

​

• Η τροφική ανεπάρκεια, η απώλεια της κρητικής διατροφής και των γηγενών ποικιλιών, ο τουρισμός, το ενεργειακό μοντέλο ανάπτυξης και η αύξηση νοσηρότητας εντάσσονται στον ευρύτερο πολιτικό – πολιτισμό της ΕΕ

​

• Συμβάλλουμε στην ενημέρωση και τη παρατήρηση σε θέματα κλιματικών και περιβαλλοντικών διαταράξεων στη κοινωνία της Κρήτης και τη ποιότητα ζωής στον 21ο αιώνα με την ίδρυση Επιστημονικού Παρατηρητηρίου Καταγραφής και Αξιολόγησης Έκθεσης και Περιβαλλοντικής Ρύπανσης

ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ TOY 21^ου ΑΙΩΝΑ

​

Μακροχρόνιες επιπτώσεις της κλιματικής και περιβαλλοντικής

αλλαγής στην υγεία κοινωνικών ομάδων στη Κρήτη

Σας ευχαριστώ πολύ !!

Η ζωή δεν είναι να περιμένουμε να περάσει η καταιγίδα της κλιματικής αλλαγής

Είναι να μάθουμε να χορεύουμε στη βροχή

​

​

Ανυφαντάκη Αλίκη, Γιαμνιαδάκης Γιάννης, Μωραϊτάκη Ευθυμία, Παπαηλιάκης Μιχάλης,

Ρίζος Απόστολος, Πετράκης Δημήτρης , Σηφάκης Σταύρος, Τσατσάκης Αριστείδης

​