11.SINIF�EDEBİYAT NOTLARI���

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

HİKAYE ÜNİTESİ

11.SINIF TÜRK DİLİ ve EDEBİYATI

2. ÜNİTE (HİKAYE)

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

2.ÜNİTE : HİKAYE /ÖYKÜ

ÜNİTE İÇERİĞİ

• A- GENEL BİLGİLER (9-10.Sınıf Konularından)
• 1-Hikaye Nedir? 2-Hikaye Yapı Unsurları
• 3-Hikaye Planı 4-Hikaye Türünün Özellikleri
• 5-Hikaye Türleri 6-Hikaye Türü Tarihi Gelişimi
• B-1923-1940 Arası Cumhuriyet Dönemi Hikaye
• C-1940-1960 Arası Hikaye
•  D-Konu İle Alakalı Önemli Sanatçılar

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• A-Hikaye Hakkında Genel Bilgiler

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

1-Hikaye Nedir?�

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

1-Hikaye Nedir?�

• TANIM: Yaşanmış veya yaşanması mümkün olan olayların okuyucuya haz verecek şekilde anlatıldığı kısa edebî yazılara "hikâye (öykü) denir

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

2-Hikâyenin Öğeleri/Yapı Unsurları

• ?

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

2-Hikâyenin Öğeleri/Yapı Unsurları

• a. Olay: Öykü kahramanının başından geçen olay ya da durumdur.
• �b. Çevre/Mekan (yer): Olayın yaşandığı yer.
• �c. Zaman: Hikâye kısa bir zaman diliminde geçer. Hikâyeler geçmiş zamana göre (mi'li-di'li) anlatılır.
• �d. Kişi: Hikâyede anlatılan olayları veya durumları yaşayan kahramanlardır.
•  

​

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

YARDIMCI UNSURLAR

• e.Dil ve Anlatım -Anlatıcı�"birinci kişili anlatım“�"üçüncü kişili anlatım"
•  
• f.Bakış açısı
• I. Hâkim/İlahi/Tanrısal bakış açısı:Yaşanmış, yaşanan ve yaşanacak olan her şeyi bilir, görür ve duyar.
• II. Kahraman Bakış Açısı:Hikayede anlatıcı kahramanlardan birisidir.
•  
• III.  Müşahit/Gözlemci Bakış Açısı
• Olup bitenlere dahil olmadan sadece müşahede etmekle yetinir. Gözlemlerini adeta bir kamera tarafsızlığı ile okuyucuya nakleder. Bir “yansıtıcı” konumundadır. 

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

3-Hikaye Planı �

  Hikâyenin    planı  üç  bölümden  oluşur:

​

• 1.SERİM:   Hikâyenin   giriş   bölümüdür.Çevre ,  kişiler tanıtılarak  ana  olaya giriş  yapılır.

​

• 2.DÜĞÜM: Hikâyenin  bütün  yönleriyle  anlatıldığı en  geniş  bölümdür.

​

• 3.ÇÖZÜM : Hikâyenin sonuç  bölümü  olup   merakın bir  sonuca bağlanarak  giderildiği bölümdür

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

4-Hikaye Türünün Özellikleri

• 1-Hikayede olmuş ya da olma ihtimali olan olaylar anlatılır.
• 2- Hikayelerde olay ve kahraman sayısı sınırlıdır.
• 3-Hikayelerde mekan ve zaman betimlemesi kısa tutulur.
• 4- Neredeyse her konuda hikaye yazılabilir.
• 5- Hikayelerde dil sadedir.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• 6-Hikayelerde –miş ya da –di’li zaman dilimi kullanılır.
• 7-Hikayelerin olay örgüsü çoğunlukla sıralı yani kronolojiktir.
• 8-   Hikaye türü edebiyatımızda masalların gerçeklik unsurunun artırılması ile ortaya çıkmıştır.
• 9-Hikâyelerde düşündürmekten çok, duygulandırmak ve heyecanlandırmak esastır
• 10-Hikâyeler, gerçek ya da düş ürünü bir olayı kısa şekilde anlatır.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

5-Hikaye Türleri

​

• Hikayelerimiz konu, üslup, sanat, anlatım yönleri ile türlere ayrılır. Gelişim sırasına göre hikaye türleri şunlardır:

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• 1-         Meddah Hikayeleri:
• Tek bir kişinin orta yere gelerek halkı bazen güldürmek bazen düşündürmek bazen de insanlara ders vermek maksadı ile anlattığı hikayelere meddah hikayeleri denir

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• 2-         Dede Korkut Hikayeleri
• Asıl adı “Kitab-ı Dede Korkut Alâ Lisan-ı Taife-i Oğuzan”'dır.Göçebe hayattan yerleşik hayata, Destandan Halk hikâyeciliğine ve İslamiyet Öncesinden Müslümanlığa Geçiş gösteren, geçiş hikâyelerdir 11. yy'de Müslüman Oğuz boylarının geleneklerini, göreneklerini, iç mücadelelerini, doğa üstü güçlerle, yaratıklarla savaşmalarını ele alır.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• 3-         Halk Hikayeleri
• Türk edebiyatında 16.asırdan itibaren görülmeye başlanan, genellikle âşıklar tarafından nazım-nesir karışık bir ifade tarzı ile dinleyicilere karşı anlatılarak nesilden nesile sözlü olarak aktarılan , yer yer masal ve destan özellikleri gösteren hikayelerdi

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

4-         Çağdaş Hikaye: 

• a. Olay öyküsü: Bu tarz öykülere "klasik olay öyküsü" de denir. Bu tür öykülerde olaylar zinciri, kişi, zaman, yer öğesine bağlıdır. Olaylar serim, düğüm, çözüm sırasına uygun olarak anlatılır. Bu teknik, Fransız sanatçı Guy de Maupassant tarafından geliştirildiği için bu tür öykülere 'Maupassant tarzı öykü" de denir.
• Batı’da
• Guy de Maupassant
• Türk edebiyatında;
• —Ömer Seyfettin —Refik Halit Karay
• —Reşat Nuri Güntekin —Yakup Kadri Karaosmanoğlu

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• b. Durum öyküsü:  Yazar, bu öykülerde günlük hayattan bir kesit sunar veya bir insanlık durumunu anlatır. Okuyucuyu sarsan, çarpan, heyecana getiren bir anlatım sergilemez. Onun yerine Bu öykülerde kişisel ve sosyal düşünceler, duygu ve hayaller ön plana çıkar. Durum öyküsü ünlü Rus edebiyatçı Anton Çehov tarafından geliştirildiği için bu tür öykülere "Çehov tarzı öykü' de denir.
• Batı’da;
•  Anton Çehov
• Türk edebiyatında;
• —Sait Faik Abasıyanık
• —Memduh Şevket Esendal

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• c. Ben merkezci/ Modern öykü: Durum hikâyesine benzeyen ancak kahramanın daha çok kendi ruh hâli ve hayal dünyasını yansıttığı hikâyelere ben merkezli hikâye" denir Bu hikâye türünde yazar, bireysel bunalım ve çıkmazlara yönelir. Bu nedenle bu hikâyelere "bireyi birey olarak ele alan hikâyeler" de denir.
•  
• İlk defa batıda görülen bu tarz hikâyenin önde gelen temsilcisi Franz Kafka'dır.
•  
• Ben merkezli öykünün Türk edebiyatındaki ilk temsilcisi Haldun Taner'dir.
• Bilge Karasu, Oğuz Atay ve Nezihe Meriç de bireyi birey olarak ele alan (ben merkezli) hikâyeler yazmışlardır.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• d. Küçürek Öykü :
• Çok kısa öykü, minimal öykü olarak da anılan küçürek öykü; kısa öykünün bir cümleye kadar küçültülmüş şeklini ifade eder. Küçürek hikaye yoğun bir öykü türüdür.Öykünün alt koludur. Küçürek öyküde az kelimeyle bir şeyler anlatmak amacı  güdülür.
• Türk edebiyatında öne çıkan temsilcileri Ferit Edgü, Hulki Aktunç ve İsmetKür'dür.

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• BU��— Bu ne bu?�— Kar.�— Böyle kar hiç görmemiştim.�— Burda daha neler göreceksin.�— Neymiş göreceklerim?�— Kurt, köpek.�— Başka?�— Ayı, tilki.�— Başka?�— İşin rast giderse, bir insanoğlu.�— Bu karda mı?�— Bu karda, eğer yolunu bulabilirsen. Ya da o, yolunu�yitirmişse. Artık bahtına…�Ferit EDGÜ, Doğu Öyküleri (Toplu Öyküler)

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• Konuk�Bu akşam biri ölecek, dedi adam.�Yemekten önce konuşulacak bir konu değil�bu, dedi kadın�Yemekten sonra vaktim olmayacak, dedi�adam�Tam o sıra kapı çalındı.�Kadın ayağa kalkmıştı ki,�Hayır, hayır, açma! dedi adam.
• �Ferit Edgü

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

6-Hikaye Türü Tarihi Gelişimi

Dünya Edebiyatında Hikâye

         Rönesans'tan (16. yüzyıl) sonra Giovanni Boccacio, "Decameron Öyküleri' adlı eseriyle öykü türünün ilk örneğini vermiş ve çağdaş öykücülüğün başlatıcısı olmuştur.

Dünya Edebiyatında en ünlü öykücüler Guy de Maupassant ve A.Çehov ve Franz Kafka olmuştur.Bu sanatçılar kendi öykü anlayışının ekolleşmesini de sağlamışlardır.

​

• Türk Edebiyatında Hikâye
• *Türk edebiyatında Batılı anlamdaki ilk öyküler Tanzimat Döneminde 1870 lerden sonra yazılmıştır.

​

• *İlk öykü denemesi Emin Nihat'ın "Müsameretnâme”sidir

​

• *İlk öykü örneği "Letaif-i Rivayat (1880-1890)' adlı eseriyle Ahmet Mithat Efendi vermiştir.

​

• * Batılı anlamda ilk öykü örneğini,Sami Paşazade Sezai'nin "Küçük Şeyler"adlı eseridir.  
• .

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• *Milli edebiyat akımıyla birlikte Ömer Seyfettin Türk öykücülüğünde yeni bir çığır açmıştır.

​

• *Cumhuriyet Döneminde Sait Faik Abasıyanık alışılmışın dışında bir öykü dünyası kurmuştur.

​

• *Ben merkezli modern öykünün ilk örnekleri Haldun Taner tarafından verilmiş.

​

• *Son yıllarda yeni bir tür olan küçürek öykü de edebiyatımızda Ferit Edgü ile kabul görmüştür.

​

• *Hikaye asıl gelişimini Cumhuriyet döneminde göstermiştir

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

11.SINIF�EDEBİYAT NOTLARI���

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

HİKAYE ÜNİTESİ

ÜNİTE İÇERİĞİ

• A- GENEL BİLGİLER (9-10.Sınıf Konularından)
• 1-Hikaye Nedir? 2-Hikaye Yapı Unsurları
• 3-Hikaye Planı 4-Hikaye Türünün Özellikleri
• 5-Hikaye Türleri 6-Hikaye Türü Tarihi Gelişimi
• B-1923-1940 Arası Cumhuriyet Dönemi Hikaye
• C-1940-1960 Arası Hikaye
•  D-Konu İle Alakalı Önemli Sanatçılar

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

B-1923-1940 Arası Cumhuriyet Dönemi Hikaye

• *Cumhuriyetin ilanı başlangıç noktası olarak kabul edilir.

​

• *Millî Edebiyat sanatçıları da eser vermeye devam ettiği bir dönemdir.

​

• * Cumhuriyet Dönemi’nin ilk yıllarında daha çok, gözlemci gerçekçiliğe dayalı hikâyeler yazılmıştır.
•  
• *Milli Edebiyat döneminde önemli olan olay hikâyesi yerini durum hikâyesine bırakmaya başlar
• ��

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• *Dili sadeleştirme düşüncesinden dolayı konuşma dili ile yazı dili arasındaki fark ortadan kalkmaya başladı.
•  
• *Eğitim ve öğretimin yaygınlaşmasıyla okur yazar oranı arttı.
•  
• *Milli Edebiyat döneminde başlayan Anadolu’ya yöneliş hız kazandı.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• *Halkın dertlerini, problemlerini ve Anadolu’nun güzelliklerini işlediler.

​

• *Anadolu efsanelerinden, masallarından ve mitolojiden yararlandılar.
•  
• *Halk arasında yaşayan her türlü kültür unsurunu sanat eserlerinde işlediler

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• *Bu dönemde roman ve hikayede gerçekçilik akımı ön plana çıkar.

• *Genellikle Cumhuriyet devrimleri, ağa- köylü, patron- işçi, kadın- erkek çatışması gibi konular işlenmişti.
•  
• *Bu dönemde bazı sanatçılar hikâyelerinde toplumsal konuları, Cumhuriyet devrimlerini, yeni kurum ve değerleri ele alırken bazıları da bireyin iç dünyasını esas alan hikâyeler yazmıştır. 

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

Bu dönemdeki önemli hikayeler :�

• � 
• Reşat Nuri Güntekin’in Leyla ile Mecnun;

​

•  
• Fahri Celalettin Göktulga’nın Telak-ı Selase;

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• Ercüment Ekrem Talu’nun Teravihten Sahura;
•  
• Nahid Sırrı Örik’in Eski Resimler;
•  
• Sadri Ertem’in Bacayı İndir Bacayı Kaldır;
•  
• Memduh Şevket Esendal’ın Otlakçı, Pazarlık

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• Sabahattin Ali’nin Ses, Kamyon;
•  Sait Faik Abasıyanık’ın Son Kuşlar, Lüzumsuz Adam

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

.

ÜNİTE İÇERİĞİ

• A- GENEL BİLGİLER (9-10.Sınıf Konularından)
• 1-Hikaye Nedir? 2-Hikaye Yapı Unsurları
• 3-Hikaye Planı 4-Hikaye Türünün Özellikleri
• 5-Hikaye Türleri 6-Hikaye Türü Tarihi Gelişimi
• B-1923-1940 Arası Cumhuriyet Dönemi Hikaye
• C-1940-1960 Arası Hikaye
•  D-Konu İle Alakalı Önemli Sanatçılar

​

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

C-1940-1960 Arası Hikaye

• *Milli Edebiyat dönemi sanatçıları bu dönem hikaye yazarlarını etkilemiştir.

​

• *Milli kaynaklarından,Türk mitolojisinden,destanlarından etkilenmiştir.

​

• *Genellikle olay hikayesi [Maupassant] tarzı öykü yazılmıştır.

​

• *Hikayelerde genellikle sosyal-kültürel özellikler üzerinde durulmuştur.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

1-Milli -dini duyarlılığı yansıtan hikayeler 

C-1940-1960 Arası Hikaye

• Milli mücadele savaşları, Cumhuriyetin  kazanımları ve devrimleri Türk tarihinin milli değerleri ve isimleri anlatılmıştır.

​

• *Din olgusu ön plana çıkarılmış,dini unsurlar ve yaşama biçimi eserlere yansıtılmıştır.

​

• *Din olgusunda iç huzur,dinin [islamın] birey üzerindeki olumlu etkileri  ele alınmıştır.

​

• *Hikayeler genelde açık anlaşılır bir dille yazılmıştır.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

1-Milli -dini duyarlılığı yansıtan hikayeler 

C-1940-1960 Arası Hikaye

• *Klasik hikaye planına uygun yazılmıştır.[Serim-Düğüm-Çözüm]

​

• *Türkçe cümle yapısına uygun ifadelere yer verilmiş ayrıca *Türkçenin edebi yeterliliği vurgulanmıştır.

​

• *Sanat toplum içindir anlayışından hareketle sanata toplumsal bir işlev yüklemişlerdir.
•  

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

1-Milli -dini duyarlılığı yansıtan hikayeler 

C-1940-1960 Arası Hikaye

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

1-Milli -dini duyarlılığı yansıtan hikayeler 

C-1940-1960 Arası Hikaye

• Örnek hikayeler:
• ** Milli Savaş Hikayeleri (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)
•  
• **Eğik Ağaçlar, Bölüşmek, Derin Yara (S.Çokum)
•  
• **Dönüş, Şehidlerin Duası, Erkek kız,(H.N.Atsız)

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

1-Milli -dini duyarlılığı yansıtan hikayeler 

C-1940-1960 Arası Hikaye

• **Ahdürrezzak Efendi ,Menekşeler Ölmemeli , Bir Büyülü Dünya ki (M.N.Sepetçioğlu)
•  
• **Çok Sesli Bir Ölüm, Gül Yetiştiren Adam, Çözülme, Hastalar ve Işıklar, Yer Düzeninin Sefaleti (R.Özdenören)
•  
• **Küçük Dünya ( E.Işınsu)

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

1-Milli -dini duyarlılığı yansıtan hikayeler 

C-1940-1960 Arası Hikaye (TOP)

• * Toplumcu gerçekçilik (sosyal realizm), toplumcu dünya görüşü üzerine temellendirilmiş bir edebiyat akımıdır.
• *Bu akım, toplumu sosyal sınıflar arasında gerçekleşen çatışma alanı olarak değerlendirir.
• *Amacı, söz konusu sınıfsal çatışmayı ve bu çatışmanın toplumda yol açtığı etkileri ve sorunları yansıtmanın yanında bu sorunlara toplumcu çizgide çözüm yolunu da göstermektir.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

2-Toplumcu Gerçekçi Hikaye

C-1940-1960 Arası Hikaye

• Toplumcu gerçekçiler eserlerinde büyük şehirlere göçün ortaya çıkardığı problemler ve sosyalizm üzerinde durmuştur.
• *Bu eserlerde siyasi ideolojiler ön plana çıkar.
• *Yazar okuyucuyu kendi doğrultusunda yönlendirmek ister.
• *Sanat eseri belli görüşleri ifade etmek için araçtır.
• *Roman ve hikâyelerde çok sağlam bir kurgu görülmez.
• *Toplumcu gerçekçi eserlerde realizm ve natüralizm etkileri vardır

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

2-Toplumcu Gerçekçi Hikaye

C-1940-1960 Arası Hikaye

• *Eserlerde köylü ağızlarına oldukça fazla yer verilmiştir.

​

• *Anadolu coğrafyası ve insanı, toplumdaki düzensizlikler, çatışmalar, köy gibi küçük yerleşim yerlerinin sorunları ağa-köylü, öğretmen-imam, zengin-fakir, halk-yönetici, güçlü-güçsüz, aydın-cahil ve büyük şehirlere göçün ortaya çıkardığı problemler gibi konular üzerinde yoğunlaşmışlar.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

2-Toplumcu Gerçekçi Hikaye

C-1940-1960 Arası Hikaye

• *Halkı aydınlatmak düşüncesiyle bazı yazarlar bazı bölgeleri özellikle konu edinmiş.

​

• *Toplum için sanat ilkesine bağlı olarak edebiyata eğitici bir işlev yüklerler.

​

• *Rus edebiyatında Maksim Gorki, Mihail Şolohov; Amerikan edebiyatında Jack London, John Steinbeck (Con Ştaynbek) bu akımın başlıca temsilcileridir.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

2-Toplumcu Gerçekçi Hikaye

C-1940-1960 Arası Hikaye

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

2-Toplumcu Gerçekçi Hikaye

C-1940-1960 Arası Hikaye

• Örnek hikayeler:
• Telli Kavak ,Sığınak ,Sam Amca- (S Kocagöz)
•  
• Ekmek Kavgası ,72. Koğuş,Cemile,Mahalle Kavgası-(O.Kemal)
•  
• Değirmen, Kağnı, Ses, Yeni Dünya, Sırça Köşk -(S.Ali)

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

2-Toplumcu Gerçekçi Hikaye

C-1940-1960 Arası Hikaye

• Anadolu’dan Hikâyeler, Irgatların Öfkesi-(K.Bilbaşar)
• Göl İnsanları-(K.Tahir)

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

2-Toplumcu Gerçekçi Hikaye

C-1940-1960 Arası Hikaye (BİÇ)

• Cumhuriyet Dönemi edebiyatında bazı sanatçılar da bireyin iç dünyasını (psikolojisini, ruhsal durumunu) anlatmayı amaçlamış bu doğrultuda önemli eserler vermişlerdir.

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

3-Bireyin iç dünyasını esas alan hikayeler

C-1940-1960 Arası Hikaye

• Bireyi sosyal (toplumsal) yönüyle değil psikolojik (ruhsal) yönüyle ele alıp anlatmışlardır.
• Bu yazarlar, insanın topluma yabancılaşmasının nedenlerini sosyo-ekonomik unsurlarda değil bireyin iç dünyasında aramışlardır.
• İnsanın iç dünyasını ve içsel çatışmalarını gerçekçi tasvirlerle ortaya koymaya çalışmışlardır.

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

3-Bireyin iç dünyasını esas alan hikayeler

C-1940-1960 Arası Hikaye

• olay örgüsünü önemsememişler, merak unsurunu ikinci plana atmışlar.
• * Çehov tarzı hikâyeler yazmışlardır.

​

• * Birey kavramından yola çıkarak bireysel çözümlemeler yapmışlardır.

​

• * Bireyin bunalım, sıkıntı, yabancılaşma ve yalnızlıklarını ele almışlardır.

​

• * Bireydeki psikolojik unsurların birey üzerindeki etkilerini anlatmışlardır.

​

• * Psikoloji ve psikiyatriden faydalanmışlar; çağrışımlara açık, sanatlı bir dille ruh tahlillerine/çözümlemelerine yer vermişlerdir.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

3-Bireyin iç dünyasını esas alan hikayeler

C-1940-1960 Arası Hikaye

• * Ruhî bunalım, yabancılaşma, yalnızlık, toplumla hesaplaşma, kendini sorgulama, bilinçaltı, kozmik alem, iç sıkıntısı, ruhi bunalım gibi konuları ele almışlardır.

​

• * Eserlerinde yeni teknikler kullanırlar.  İç konuşma, bilinç akımı gibi teknikleri kullanmışlardır.

​

• * Sanat için sanat ilkesine bağlı

​

• * Hikayelerde sosyal yarar beklenmemiştir.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

3-Bireyin iç dünyasını esas alan hikayeler

C-1940-1960 Arası Hikaye

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

3-Bireyin iç dünyasını esas alan hikayeler

C-1940-1960 Arası Hikaye

• Örnek hikayeler:
• Ortadaki Adam , Gönül İşi,Yokuşa Akan Sular , Yoksulluk İçimizde Ya Tahammül Ya Sefer ,Sır (M.Kutlu)
•  
• Abdullah Efendi'nin Rüyaları ,Yaz Yağmuru (A.H.Tanpınar)

​

• İstanbul Hikayeleri (Peyami Safa)

​

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

3-Bireyin iç dünyasını esas alan hikayeler

C-1940-1960 Arası Hikaye

• Oğlumuz ,Yarın Diye Bir Şey Yoktur ,İki Uyku Arasında (T.Buğra)

​

• Ege Kıyılarından (Halikarnas Balıkçısı)

• Eski Bahçe (Tezer Özlü)

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

3-Bireyin iç dünyasını esas alan hikayeler

C-1940-1960 Arası Hikaye

• Modernizm; yerleşik olanı, geleneksel olanı, kanıksanmış olanı yeni ortaya çıkana uyarlama eğilimi ve düşünce tarzıdır.
• Modernizm rasyoneldir ve pozitivisttir,,
• Özünde insan aklına güvenmek ve insan haklarına saygı yatmaktadır.
• Din, tarih, ahlak, hukuk, felsefe vb. kavramların sebep sonuç ilişkisi ekseninde sert eleştirisi mevcuttur,
• Geleneksel düşünce yapısı ile çatışır; bilimsel bakış açısı ve rasyonel düşünce hakimdir

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

4-Modernist Hikayeler, Modernizmi Esas Alan Hikayeler:

C-1940-1960 Arası Hikaye

• Modernist yazarların temsilciliğini Franz Kafka, Albert Camus, J.P. Sartre’nin yaptığı varoluşçuluktan etkilendikleri görülür.
• Bu akım bireyin kendi özünü bulması gerektiğini, hür olmanın son derece önemli olduğunu, kişinin geleceğini kendisinin verdiği kararların oluşturduğunu ve bu yüzden bireyin kendini sorgulaması gerektiğini savunur.

​

• Küçük burjuva aydınının ruhsal bunalımlarının işlenmesine neden olmuştur. Modernist edebiyat bu yüzden “bunalım edebiyatı” olarak da adlandırılmıştır.

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

4-Modernist Hikayeler, Modernizmi Esas Alan Hikayeler:

C-1940-1960 Arası Hikaye

• “Modernizm”i esas alan eserlerde;

-İnsan, karmaşık bir varlık olarak sunulur.�-Bireysellik ve bireyin kozmik yalnızlığı anlatılır.�-Bireysel ve toplumsal huzursuzluk geniş biçimde işlenir.�-İnsanın geleneklere isyanı ve toplumdan kaçışı ele alınır.

• -Bireyin bunalımları, toplumla çatışmaları ve huzursuzlukları anlatılır.
• * Modernist hikâyede gerçeklik karşısında kuşkucu ve tedirgin olan, iç dünyasına çekilen, yabancılaşan, toplumla çatışan, karamsar, bunalımlı, zayıf birey ele alınmıştır

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

4-Modernist Hikayeler, Modernizmi Esas Alan Hikayeler:

C-1940-1960 Arası Hikaye

• * Bu tarz hikâyede kronolojik zamanda geriye dönüşlerle geleneksel anlatım ve yapıdan uzaklaşılmış, olay örgüsü ve mekân geri planda kalmıştır.
• *Eserlerde “bilinç akışı” tekniği kullanılır; diyaloglara ve hikaye etmeye pek yer verilmez.
• * Kişilerin psikolojik özellikleri ön plandadır, toplum içindeki statü ve rolleri pek önemsenmez.
• * Anlatımda geleneksel yapı reddedilir.
• * Anlatımda sıradan bir zaman akışı kullanılmaz, anlatı kişisi aynı zaman dilimi içinde değişik zaman dilimlerini yaşar.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

4-Modernist Hikayeler, Modernizmi Esas Alan Hikayeler:

C-1940-1960 Arası Hikaye

• * Bu eserlerde insan duygu, düşünceleriyle karmaşık ve çok yönlü bir varlık olarak tanıtılır.
• * Dil ve anlatımda geleneksel tekniklerin dışına çıkılır, anlatıcı birey bilinciyle kendi “ben”ini öne çıkarır.
• * Anlatımda şiirsel bir söyleyiş amaçlanır.
• * Bireysel yalnızlık ve toplumdan kaçış eserlerde işlenen kahramanların karakteristik özelliğidir.
• * Olayın temel alındığı anlatılarda “çağrışım”a çok yer verilir.
• * Klasik romanda temel alınan “olay, karakter ve çevre” unsurları

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

4-Modernist Hikayeler, Modernizmi Esas Alan Hikayeler:

C-1940-1960 Arası Hikaye

• * Alegorik (simgesel) bir anlatım görülür.
• * Batı edebiyatında bu türün önemli temsilcileri şunlardır: James Joyce, Robret Musil, Virgina Wolf, Henry James, Marcel Proust
• * Türk edebiyatında önemli modernist sanatçılar ise şunlardır:
• Bilge Karasu, Yusuf Atılgan, Orhan Pamuk, Fürüzan, Oğuz Atay, Rasim Özdenören, Adalet Ağaoğlu, Vüs’at O. Bener, Ferit Edgü, Nezihe Meriç, Elif Şafak vs.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

4-Modernist Hikayeler, Modernizmi Esas Alan Hikayeler:

C-1940-1960 Arası Hikaye

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

4-Modernist Hikayeler, Modernizmi Esas Alan Hikayeler:

C-1940-1960 Arası Hikaye

• Örnek hikayeler:
• *Korkuyu Beklerken (O.Atay),
• *Yüksek Gerilim, Sessizliğin İlk Sesi,(A.Ağaoğlu),
• *Troya’da Ölüm Vardı, Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı *(B.Karasu),
• *Bozbulanık, Topal Koşma, Menekşeli Bilinç, Dumanaltı (N.Meriç),
• *Kaçkınlar, Bir Gemide, Bozgun, Av, Ressamın Öyküsü (F.Edgü)

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

4-Modernist Hikayeler, Modernizmi Esas Alan Hikayeler:

•  
• Kaynaklar: derskonum.com---onedebiyat.net-- 11.Sınıf Edebiyat Kitapları
• Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

.

11.SINIF�EDEBİYAT NOTLARI���

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

HİKAYE ÜNİTESİ