1 of 60

HABERLEŞME

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

1

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

2 of 60

Öğrenim Hedefleri

  1. Haberleşmenin tanımını söyleyebilmeli
  2. Acil sağlık hizmetlerinde telsiz haberleşmesinin genel kurallarını söyleyebilmeli
  3. Telsiz kullanımında dikkat edilmesi gereken hususları sayabilmeli
  4. Telsiz koruma ve bakım talimatını söyleyebilmeli
  5. HF telsiz haberleşme kurallarını söyleyebilmeli
  6. Telsizi kurallarına uygun şekilde kullanabilmeli

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

2

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

2

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

3 of 60

HABERLEŞME

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

3

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

4 of 60

Haberleşme

  • Gerçeklerin, düşüncelerin, duyguların karşılıklı alışverişidir.
  • Haberleşme genel olarak telli ve telsiz araçlarla gerçekleştirilir.
  • Acil durum ve afetlerde en uygun haberleşme araçları telsizlerdir.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

4

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

4

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

5 of 60

Saniyeler boyutunda hizmet vermesi gereken acil sağlık sisteminde, haberleşmenin hizmet sunumunun vazgeçilmez bir parçası ve temel taşlarından biri olduğunu hiçbir zaman unutulmamalıdır!!

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

5

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

6 of 60

NEREDE ?

  • Acil Sağlık Hizmetleri
  • Afet durumları
  • Arama – Kurtarma operasyonları
  • Askeri birimler
  • Olağandışı tüm durumlar

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

6

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

6

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

7 of 60

NİÇİN ?

  • Birimlerin birbirleri ile iletişimi
  • Ücretsiz ve kesintisiz bir iletişim
  • Strateji amaçlı iletişimin devamı
  • Konum belirleme
  • Özel bir operatöre bağlı olmayan iletişim

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

7

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

7

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

8 of 60

ASH TELLİ İLETİŞİM

Daha önceden çekilmiş olan telekom hatları üzerinden yapılır;

  • Telefon
  • Fax
  • İnternet

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

8

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

9 of 60

ASH TELSİZ İLETİŞİM

  1. Telsiz Haberleşmesi
    1. Analog (VHF-UHF-HF)
    2. Dijital (Tetra-Apco25)
  2. GSM Haberleşmesi
  3. Uydu Haberleşmesi
  4. Mobil internet

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

9

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

10 of 60

TELSİZ HABERLEŞME CİHAZLARI VE SİSTEMLERİNİN GRUPLANDIRILMASI

  • Telsiz cihazlarını ve Telsiz Haberleşme Sistemlerini farklı biçimde gruplandırabiliriz.

  • Cihazın kullanım alanlarına göre üçe ayrılır:
  • KARA
  • HAVA
  • DENİZ

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

  • Çalışma frekanslarına göre:
  • HF
  • VHF
  • UHF olarak üçe ayrılır.
  • Cihaz kullanım şekline göre:
  • EL
  • ARAÇ
  • SABİT

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

10

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

10

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

11 of 60

FREKANS SPEKTRUMU

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

Frekans Aralığı

Kısaltma

Açıklama

3-30 Hz

ULF - Ultra Low Frequency

Ultra Alçak Frekans

30-300 Hz

ELF - Extremely Low Frequency

Ekstra Alçak Frekans

300 Hz-3 kHz

VF - Voice Frequencies

Ses Frekans Aralığı

3-30 kHz

VLF - Very Low Frequency

Çok Kısa Dalga

30-300 kHz

LF - Low Frequency

Kısa Dalga

300 kHz-3 MHz

MF - Medium Frequency

Orta Dalga

3-30 MHz

HF - High Frequency

Yüksek Dalga

30-300 MHz

VHF - Very High Frequency

Çok Yüksek Frekans

300 MHz-3 GHz

UHF - Ultra High Frequency

Ultra Yüksek Frekans

3-30 GHz

SHF - Süper High Frequency

Süper Yüksek Frekans

30-300 GHz

EHF - Extremely High Frequency

Ekstra Yüksek Frekans

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

11

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

12 of 60

HABERLEŞMENİN GERÇEKLEŞMESİ

  • Bir telsiz haberleşmesinin varlığından söz edebilmek için aynı frekanslarda çalışabilen, teknik özellikleri birbirinin aynı olan en az iki cihaz gereklidir,
  • Haberleşme, verici konumundaki (gönderme yapan) cihazdan çıkarak kablo ve anten vasıtasıyla boşluğa yayılan elektromanyetik dalgaların, alıcı durumundaki cihazın anteni ve kablosu yoluyla alıcı cihaza (dinleme yapan) ulaşması: şeklinde olur.
  • Telsiz frekansları planlanırken iki farklı çalışma prensibi esas alınır. (1.SİMPLEX, 2.SEMİ DUBLEX )

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

12

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

12

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

13 of 60

SİMPLEX

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

B

A

Gönderme ve dinleme frekansları aynı

RX 168.850

TX 168.850

RX 168.850

TX 168.850

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

13

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

14 of 60

SİMPLEX

  • İki telsizin doğrudan doğruya aynı frekans üzerinden haberleşmesidir. Bu türlü görüşmelere simpleks (yakın kanal görüşme) adı verilir. Bu türde görüşme, cihazların menzili ile sınırlıdır. Sabit merkez telsizleri en uzak, araç cihazları orta ve el cihazları en kısa menzile sahip cihazlardır.

  • Haberleşme menzili normalde bulunulan konumla doğrudan orantılı olmakla birlikte, genelde ufuk mesafesi ile sınırlıdır. Bazı olumsuz koşullarda ve özellikle el telsizleri kullanıldığında, bu menzil bir kaç kilometreye kadar düşebilir. Yüksek konumlar ve açık alanlar avantajlıdır.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

14

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

14

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

15 of 60

SEMİ DUPLEX

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

B

A

Gönderme ve dinleme frekansları farklı

RX 168.850

TX 168.350

RX 168.850

TX 168.350

RX 168.350

TX 168.850

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

15

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

16 of 60

AKTARICI SİSTEMLER(RÖLE, REPEATER CİHAZLARI)

  • VHF, UHF bantlarında arazi şekilleri ve/veya istasyonlar arası mesafe haberleşmeyi güçleştiren, bazen de imkansız hale getiren faktörlerdir. Bu gibi durumlarda röle yada aktarıcı İstasyon denilen birtakım cihazlardan istifade edilir.

  • Temel olarak bir röle cihazı yüksek kazançlı bir anten, az kayıplı bir anten kablosu, filtre ünitesi (duplekser), alıcı ve verici bölümler ile bunların kontrol ünitesinden meydana gelir: Alıcı ve verici frekanstan arasında farklılık bulunan röle cihazları filtre ünitesinin yardımıyla, alıcısının duyduğu işaretleri aynı anda vericisinden güçlendirilmiş olarak yayınlar.

  • Rölenin konulduğu yerin yükseltisi ile doğru orantılı olarak geniş bir haberleşme alanı elde edilmiş olur.
  • Gönderme ve dinleme frekanslarının farklı olduğu ve aktarıcı bir sistemin yardımıyla yapılan telsiz görüşmelerinde ise "semi duplex" görüşme denir. Semi duplex ve simplex haberleşmelerde telsiz cihazlarının alıcı ve verici bölümleri aynı anda çalışmazlar.
  • Röle cihazları ise full dupleks (tam çift yönlü) çalışan cihazlardır.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

16

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17 of 60

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

18 of 60

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

Full (tam) duplex

Half (yarı) duplex

Veri almayı ve göndermeyi eş zamanlı olarak gerçekleştirebilen iletişim türüdür. Bir istasyon aynı anda veri yollayıp alabilir.

Tam çift yönlü haberleşmede collision (çakışma) olmaz. Kablolu veya kablosuz telefonlar tam çift yönlü cihazlara iyi birer örnek teşkil ederler.

Bir istasyon veri yollarken diğer istasyonun sadece veri almasına izin veren iletişim türüdür. Yarı çift yönlü iletişimde cihazlar çift yönlü veri gönderip alabilirler; fakat bunu eş zamanlı olarak yapamazlar. 

Walkie-talkie (Bas-konuş) cihazlar yarı çift yönlü iletişime iyi birer örnektir.

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

18

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

19 of 60

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

19

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

20 of 60

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

20

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

21 of 60

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

21

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

22 of 60

GENEL BİLGİLER

  • Telsiz haberleşmesi bazı kurumların (kolluk kuvvetleri, belediyeler v.b..) kendilerine göre yaptıkları düzenlemeler haricinde tüm dünyada aynı kurallara tabidir.
  • Tüm birimlerin ve/veya telsiz kullanıcı operatörlerinin katılımına ÇEVRİM denmektedir ve her çevrimin bir lideri vardır.
  • 112 Acil’de çevrim lideri 112 KKM ‘dir.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

22

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

22

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

23 of 60

  • Çevrim lideri (KKM);

Örgütün en üst idari makamı adına hareket eder. Örgüt haberleşmesinin ve kontrollü iletişimin merkezidir, bu sebeple talimatlarına tüm birimler kesinlikle uymak zorundadır.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

23

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

24 of 60

Yoğun bir haberleşme trafiği ?

Öncelikli anons vermesi gerekenler?

  1. Olay yerine giden ambulans (acil)
  2. Hasta/Yaralı taşıyan ambulans (öncelikli)
  3. Görev yerine dönen ambulans (rutin)
  4. İkmale giden ambulans (idare izni)

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

24

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

24

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

25 of 60

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

25

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

25

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

26 of 60

ASH TELSİZ SİSTEMİ

  • SABİT MERKEZ TELSİZİ

  • Hastane öncesi Acil Sağlık Sisteminde, KKM ve ASH istasyonlarında kullanılır.
  • Antenleri bina çatısındadır.
  • El telsizine göre menzilleri daha uzundur

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

26

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

26

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

27 of 60

ASH TELSİZ SİSTEMİ

  • ARAÇ TELSİZİ

  • Anteni araç üzerinde bulunan, elektrik güçlerini araçtan alan telsizlerdir
  • El telsizine göre menzilleri daha uzundur

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

27

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

27

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

28 of 60

ASH TELSİZ SİSTEMİ

  • EL TELSİZİ

  • ASH personelleri tarafından sahada haberleşmek amaçlı kullanılır.
  • Menzilleri kısadır.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

28

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

28

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

29 of 60

Çağrı Karşılama Personeli (Paramedik, ATT, Hemşire)

  • Çağrı karşılama personeli, komuta kontrol merkezinde işleyişin 24 saat kesintisiz sürdürülmesi için nöbet sistemi ile çalışır ve konusunda eğitim almış sağlık personelidir. Çağrı karşılama personelinin görevleri şunlardır:

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

29

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

29

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

30 of 60

Çağrı Karşılama Personeli (Paramedik, ATT, Hemşire)

  1. Komuta kontrol merkezine gelen telefon çağrılarını uygun bir şekilde karşılar. Sağlıkla ilgili çağrıları komuta kontrol merkezi hekimine aktarır.
  2. Hizmetin etkin sunumu için her türlü bilgi, doküman, donanım ve iletişim sistemlerini kullanır, kullanılmasını sağlar.
  3. Hasta ve olay ile ilgili bilgileri kayıt altına alır. Gerektiğinde bu bilgileri komuta kontrol merkezi hekiminin bilgisine sunar.
  4. Ambulansların takibi ve görevlendirilmesinde komuta kontrol merkezi hekiminin bilgisi dâhilinde görev yapar.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

30

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

30

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

31 of 60

DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER !!

  • ASH telsiz kanallarında 112KKM en üst birimdir, telsiz anonslarında «112 Merkez» koduyla anons edilir.
  • Acil Sağlık İstasyonları KKM’nin çağrılarını dinlemek ve verilecek talimatlara uymak zorundadır.
  • Telsiz anonslarında anons verme önceliği ekip sorumlusundadır.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

31

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

31

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

32 of 60

DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER !!

  • Telsiz açılıp konuşmaya başlamadan önce 15sn beklenir. (telsizin tekrarlayıcı röleye kayıt olması için gereken süre)
  • Kanal meşgul ise veya o sırada acil konuşma yapılıyorsa araya girilmez, mandala basılmaz.
  • Telsiz iletişimi sağlanırken önceden idari makamlarca belirlenen telsiz kodları kullanılır.
  • Anons bitiminden 1-2 sn sonra mandal bırakılır, aksi halde son konuşma anlaşılmayabilir.
  • Anons geçen taraf, iletişim kurmak istediği ekibin kodunu iki kere tekrar eder sonra kendi kodunu söyler, mesajın bittiğini belli etmek için TAMAM der ve 1-2 sn sonra mandalı bırakır. (örnek diyaloğu inceleyiniz)

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

32

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

32

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

33 of 60

DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER !!

  • Anons yapılırken önce karşı tarafın sonra kendi kodumuzu söyleyerek anons işlemi yapılır.
  • ASH istasyonu tüm çıkış hareketlerini telsizle bildirmek zorundadır.

-Vaka için (olay, olay yeri, hasta veya yaralı) çıkış yapıldı.

-Vaka yerine, Olay yerine ulaştık.

-Vakayı aldık veya yerinde müdahale ettik.

-Vakayı............hastanesine naklediyoruz.

-Hastaneye ulaştık.

-İstasyona dönüyoruz ve istasyona döndük.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

33

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

33

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

34 of 60

Örnek Diyalog

  • Örnek 1: 112 merkez, 3012’yi anons ediyorsa; başka bir deyişle arayan 112 Merkez, aranan 3012 ise;
  • «3012 3012– 112 merkez- (MESAJ)-TAMAM» denilmelidir.
  • Örnek 2: 4050, 112 merkezi anons ediyorsa; başka bir deyişle arayan 4050, aranan 112 Merkez ise;
  • «112 merkez 112 merkez– 4050- (MESAJ)-TAMAM» denilmelidir.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

34

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

34

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

35 of 60

  1. 3012 3012– 112 merkez- TAMAM
  2. 112 Merkez 112 Merkez- 3012, dinlemede- TAMAM
  3. 3012 3012- 112 Merkez- Vaka bildiriyorum …….. TAMAM
  4. 112 Merkez 112 Merkez- 3012, Anlaşıldı, Vaka çıkışı yapılıyor- TAMAM
  5. 3012 3012- 112 Merkez- Anlaşıldı, çıkış saatiniz 20.05-TAMAM
  6. 112 Merkez 112 Merkez- 3012, Olay yerine ulaşıldı-TAMAM
  7. 3012 3012- 112 Merkez- Anlaşıldı, TAMAM

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

Örnek 1: 112 merkez, 3012’yi anons ediyorsa; başka bir deyişle arayan 112 Merkez, aranan 3012 ise;

  1. 112 Merkez 112 Merkez- 3012, Vaka alındı, olay yeri ayrılış- TAMAM
  2. 3012 3012- 112 Merkez- Anlaşıldı, TAMAM
  3. 112 Merkez 112 Merkez- 3012, Hastaneye giriş-TAMAM
  4. 3012 3012- 112 Merkez- Anlaşıldı, TAMAM
  5. 112 Merkez 112 Merkez- 3012, Hastaneden ayrılış yapıldı-TAMAM
  6. 3012 3012- 112 Merkez- Anlaşıldı, TAMAM
  7. 112 Merkez 112 Merkez- 3012, İstasyondayız-TAMAM
  8. 3012 3012- 112 Merkez- Anlaşıldı, istasyona dönüş saatiniz 20.55-TAMAM

DOĞRU DİYALOG ŞEKLİ BU !!!

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

35

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

36 of 60

  1. 3012 3012– 112 merkez- TAMAM
  2. 3012, dinlemede- TAMAM
  3. 3012 Vaka bildiriyorum …….. TAMAM
  4. Anlaşıldı 112 Merkez- TAMAM
  5. 112 Merkez 112 Merkez- 3012, Vaka çıkışı yapıldı- TAMAM
  6. Anlaşıldı 3012, çıkış saatiniz 20.05-TAMAM
  7. 112 Merkez 112 Merkez- 3012, Olay yerine ulaşıldı-TAMAM
  8. Anlaşıldı 3012, -TAMAM

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

Örnek 1: 112 merkez, 3012’yi anons ediyorsa; başka bir deyişle arayan 112 Merkez, aranan 3012 ise;

  1. 112 Merkez 112 Merkez- 3012, Vaka alındı, olay yeri ayrılış- TAMAM
  2. Anlaşıldı 3012, - TAMAM
  3. 112 Merkez 112 Merkez- 3012, Hastaneye varış-TAMAM
  4. Anlaşıldı 3012, -TAMAM
  5. 112 Merkez 112 Merkez- 3012, Hastaneden ayrılış yapıldı-TAMAM
  6. Anlaşıldı 3012, -TAMAM
  7. 112 Merkez 112 Merkez- 3012, İstasyondayız-TAMAM
  8. Anlaşıldı 3012, istasyona dönüş saatiniz 20.55-TAMAM

SAHADA YAYGIN KULLANILAN DİYALOG ŞEKLİ BU !!!

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

36

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

37 of 60

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

Örnek 1: 4050, 112 Merkezi anons ediyorsa; başka bir deyişle arayan 4050, aranan 112 Merkez ise;

(ÖRN:-4050 Yemek ihtiyacı için çıkış anonsu yapsın. )

Örnek telsiz diyaloğu yapınız

  1. Karşı ekip Karşı ekip-Kendi kodum-TAMAM
  2. Karşı Karşı - Kendi , (MESAJIM) - TAMAM
  3. .
  4. .
  5. .
  6. .

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

37

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

38 of 60

BAKIM ve KORUMA

  • Telsizler istasyon nöbetçi ekibin sorumluluğundadır.
  • Şarj durumları kontrol edilmeli, 24 saat süreklilik arz etmelidir.
  • Cihazın sıvı ile temas etmesi engellenmeli, yağışlı havalarda korunmalıdır.
  • Antenden tutularak taşınmamalı, anteni çıkarılmamalıdır.
  • Darbelere maruz bırakılmamalıdır.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

38

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

38

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

39 of 60

CİHAZ KORUMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ

  • Telsiz cihazları pahalı cihazlardır. Dolayısıyla çalınma, kaybolma ve muhtemel hasarlara karşı korunması, gerek kaynakların verimli kullanılması gerekse bireylerin mali sorumluluğu açısından önemlidir.
  • Ancak, telsiz cihazlarının korunması için mali sorumluluktan daha önemli sebepler vardır. Bunların başında ise 2813 sayılı Telsiz kanunu gelir. Yürürlükteki Türkiye Cumhuriyeti mevzuatına göre, telsiz cihazları neredeyse ateşli silahlarla eşit tutulmakta; kaybedilmeleri halinde çok ciddi yaptırımlar söz konusu olabilmektedir.
  • El telsizlerinin özellikle suya düşürülmesi veya ıslanmasından kaçınılmalıdır.
  • Yağmurlu havalarda yağmurluk dış ceplerinde taşınan el telsizlerinin cep dibine biriken sudan zarar görme olasılığı vardır.
  • Kapalıyken suya düşürülen bir el telsizi hiçbir surette çalıştırılıp "kontrol edilmemeli", aküsü derhal çıkartılmalı ve cihaz hemen teknisyene iletilmelidir.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

39

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

39

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

40 of 60

Merak edenler için

Telsizle haberleşmede harfleri ifadesi için kullanılan kelimeler

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

40

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

41 of 60

FONETİK ALFABE

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

ULUSLAR ARASI

TÜRKİYE

ULUSLAR ARASI

TÜRKİYE

A

Alfa

Ankara

N

November

Nazilli

B

Bravo

Bursa

O

Oscar

Ordu

C

Charlie

Ceyhan

Ö

Ödemiş

Ç

Çankırı

P

Papa

Pazar

D

Delta

Denizli

R

Romeo

Rize

E

Echo

Edirne

S

Sierra

Samsun

F

Foxtrot

Fatsa

Ş

Şarköy

G

Golf

Giresun

T

Tango

Trabzon

Ğ

U

Uniform

Urfa

H

Hotel

Hopa

Ü

Ünye

I

İndia

Isparta

V

Viktor

Van

İ

İzmir

W

Whisky

J

Juliet

Jale

X

X-Ray

K

Kilo

Kayseri

Y

Yankie

Yozgat

L

Lima

Lüleburgaz

Z

Zulu

Zonguldak

M

Mike

Manisa

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

41

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

42 of 60

Çağrı Karşılama Prensipleri

  • Çağrı karşılama personeli, hızlı fakat acele etmeden aşağıdaki kurallara göre gelen çağrılara cevap verir.
  • Çağrı karşılama personelinin acil başvuru şikâyetlerinin belirlenmesi konusunda kazanmış olduğu beceriler, tüm sistemi etkileyeceğinden bu birimlerde çalışan personelin seçilmiş olmasına dikkat edilmelidir.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

42

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

42

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

43 of 60

  • Her gelen telefon, KKM’ nin bulunduğu ilin adı ile birlikte 112 diyerek karşılanır. Örnek: Ankara 112, Kütahya 112 vb.
  • Çağrı karşılama personeli, telefonu açtıktan sonra karşıdaki kişi cevap vermiyor ise 5 saniye bekler, karşı taraftan hala cevap gelmiyorsa telefonu kapatır.
  • Karşı taraf uygunsuz sözler söylüyorsa hiç bir şekilde cevap verilmeden, konuşmadan çağrı karşılama personeli tarafından telefonu kapatır.
  • Arayan kişinin otomatik olarak telefon numarası ekranda görünmüyorsa arayan kişiden sorularak telefon numarası kaydedilir.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

43

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

44 of 60

  • Arayan kişinin arama nedeni belirlenerek veri giriş ekranında işaretlenir. (Trafik kazası, medikal, yaralanma, intihar, iş kazası, diğer kazalar, vb.)
  • Arayan kişinin nereden aradığı (aradığı semt, bölge) girilir.
  • Aramanın acil arama mı olduğu yoksa herhangi bir kurum tarafından nakil için mi arandığı tespit edilir.
  • Acil arama ise boşta bulunmasına göre 1, 2 veya 3 nolu danışman hekime telefon aktarılır. (nüfus yoğunluğu az olan illerde bir tane danışman hekim bulunabilir)
  • Nakil ise nakil birimine telefon aktarılır.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

44

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

45 of 60

  • Aynı vaka için birden çok gelen arama olabilir. Bu nedenle tüm vakalar izlenerek görevlendirme yapılıp yapılmadığı takip edilir ve görevlendirme yapılmamışsa ilgili birime aktarılması gerekir.
  • Kişi başına dakikada karşılanması gereken telefon sayısı, 4 kişilik bir ekip için 5’ dir, Çağrı karşılama personelinin günlük fiili çalışma süresi (telefon başında geçirilen süre) 12 saatin altına düşmemelidir. Nöbet sırasında 24 saatin hepsi telefon karşısında geçirilmez, birer saat ara ile mola verilir.
  • Çağrı karşılama personeli, hattına düşen telefonların % 90’ ını cevaplamış olması gerekir.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

45

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

46 of 60

Standart Telefon Görüşmesi

  • Çağrı karşılama personeli: “Ankara112”
  • Arayan kişi: “Acele ambulans gönderin”
  • Çağrı karşılama personeli: Sorun (“şikâyetiniz, rahatsızlığınız”) nedir?
  • Arayan kişi: “Size ambulans gönderin diyorum”
  • Çağrı karşılama personeli: “Lütfen soruya cevap veriniz”
  • Arayan kişi:……
  • Çağrı karşılama personeli: (Telefon numarası görünmüyorsa) “Telefon numaranızı verin. Hat kesilirse biz size ulaşacağız”
  • Arayan kişi:……
  • Çağrı karşılama personeli: “Nereden arıyorsunuz? (Şu an nerde olduğunuzu biliyor musunuz?)”
  • Arayan kişi:……
  • Çağrı karşılama personeli: “Şimdi sizi ilgili birime aktarıyorum”

  • Standart görüşme süresi 30 sn. içinde tamamlanmalıdır.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

46

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

47 of 60

Çağrı Karşılamada Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

  • Çağrı karşılama biriminde çalışacak personelin duyma, konuşma, ellerini kullanma özürlerinin olmaması gerekir.
  • Stres altında çalışmaması gereken panik atağı olan, riskli gebeler vb. personel çağrı karşılama biriminde görev almamalıdır. Çağrı karşılama personeli olarak bu alanda yetiştirilmiş acil tıp teknisyenlerinin ve paramediklerin çalıştırılmasına özen gösterilmelidir.
  • İdari konuşmalar, dış aramalar ve özel konuşmalar kesinlikle 112 üzerinden yapılmamalıdır.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

47

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

47

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

48 of 60

  • Çağrı karşılama personeli, hızlı fakat acele etmeden karar vermelidir. 112’yi arayan kişi, olayın etkisi ile panik ve korku içindedir. Çağrı karşılama personelinin ses tonundaki kararsızlık bile karşı tarafta olumsuz etkiler yaratacaktır.
  • Çağrı karşılayan kişi, konuşma sırasında çok dikkatli olmalıdır. Yine olayın etkisi ile kendini yanlış ifade eden kişileri kötü niyetli aramalar olarak algılamamalıdır. En az 5 sn telefonu dinlemeli sonra kapatmalıdır.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

48

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

49 of 60

  • Çalışma sırasında etrafı ile iletişim halinde olmalıdır. Çoklu bir kazada birden fazla kişi 112’ yi arayacağından gelen çağrı değerlendirilmeli ve diğer çağrı karşılama personelleri tarafından da veri giriş ekranı açılmamasına dikkat edilmelidir. Bu durumda aynı olay için gelen çağrılar, tek danışman hekime aktarılmalıdır. Aynı zamanda ambulans sorgusu için aynı kişi tekrar aradığında görevlendirmenin yapılıp yapılmadığına dair bilgiyi de verebilecek konumda olmalıdır.
  • Arayan kişinin bilgileri alındıktan sonra 60 sn içinde danışman hekime aktarılmalıdır.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

49

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

50 of 60

  • Danışman hekimlerin hatları dolu ise telefon aktarılmadan danışman hekim hatlarının boşalmasının beklenmesi gerekmektedir.
  • Dışarıdan arayanlara olaylar ile ilgili hiçbir bilgi verilemez. Arayan kişilere bilgi verme yetkisi sadece başhekime, onun yokluğunda ise danışman hekime aittir. Resmi kurumlar dışındaki kişilere sadece yazılı başvuru halinde bilgi verilebilir. Yetkisiz kişilere bilgi verilmesi, TCK ile yasaklanmıştır.
  • Görüşme süresi, en az 5 sn, en çok 30 sn olmalıdır.
  • Günlük olarak ekibin düzenli sıra ile çalışması, ekip sorumlusu gözetimi altında gerçekleştirilmelidir.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

50

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

51 of 60

  • Olağandışı durumlarda personel ek göreve çağırılabilir, çağrı karşılama dışında da görevlendirilebilir.
  • Çalışma süresince Acil Sağlık Hizmetleri Kıyafet Yönergesi’ nde belirtilen iş kıyafeti giyilerek çalışılmalıdır.
  • Komuta kontrol merkezinde kesinlikle özel görüşme yapılmamalıdır. Sadece 112 hattından değil, diğer tüm özel görüşmeler komuta kontrol merkezi içinde yapılmamalıdır.
  • Komuta kontrol merkezinde herhangi bir şey yenilip içilmemeli, sohbet edilmemeli ve başka bir işle meşgul olunmamalıdır.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

51

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

52 of 60

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİNDE KAYIT SİSTEMİ

  • Acil sağlık hizmetlerinde kayıtlar; acil vakaların niteliğini saptayarak kontrol altına almak, bu yolla topluma fayda sağlamak, acil vakaların oluşumu ve özellikleri konusunda sistematik veri toplamak amacıyla yapılır. Kayıt merkezi; acil vakalara ait bilgileri depolayan, analizlerini yapan ve istatistikî sonuçlarını çıkaran birimdir.
  • Acil sağlık hizmetleri hakkındaki veriler; hastane öncesi acil sağlık hizmetleri kayıt merkezinin tuttuğu kayıtlar, hastanelerde acil sağlık hizmeti veren birimlerin tuttuğu kayıtlar, bölgesel acil sağlık kayıt ağları, ulusal/uluslararası acil sağlık kayıt ağları birimlerinden sağlanmaktadır.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

52

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

52

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

53 of 60

  • Şu durum hiçbir zaman unutulmamalıdır ki:
  • “Yazılmayan yapılmamıştır, kaydedilmeyen kaybedilmiştir.”

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

YAZILMAMIŞ

YAPILMAMIŞTIR!

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

53

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

54 of 60

AMBULANS YANGINLARI

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

54

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

55 of 60

Oksijen Tüpü Parlaması/Patlaması

  • Ambulanslarda karşılaşılan iş kazalarından biri de oksijen tüpü patlamasıdır. Oksijen tüpü patlamaları ambulans sayısının artmasıyla birlikte gün geçtikçe daha da fazla yaşanmakta ve gerek ambulans çalışanlarının gerekse hastaların hayatlarını tehlikeye atmaktadır.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

55

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

55

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

56 of 60

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

56

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

56

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

57 of 60

Önlem olarak ne yapılmalı (Bakanlık talimatı)

  1. Yağlı, kremli ve kirli ellerinizle oksijen tüplerine veya sisteme temas edilmeyecektir.
  2. Yağlı ve kirli eldivenle oksijen tüplerine ve sistemlerine dokunulmayacaktır.
  3. Yağlı ve kirli aletlerle oksijen tüplerine ve sisteme müdahale edilmeyecektir.
  4. Oksijen tüpü veya sistemdeki cihazların değişiminde tüp ve vanalar mutlaka kapatılacaktır.
  5. Nemlendirici veya vakum trompu açılarak sistemdeki gaz tamamen boşaltılacaktır.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

57

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

57

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

58 of 60

  1. Tüp regülatörleri otomatik basınç ayarlı olduğundan regülatörlerin basınç ayarlarına müdahale edilmeyecektir. Oksijen tüplerini açıp kapatmak için tüp regülatörleri kesinlikle kullanılmayacaktır.
  2. Nakil esnasında tüpler yan yatırılmamalı, tercihen dik vaziyette, bir araba üzerinde ve bağlı olarak nakledilmelidir.
  3. Tüpler kapağından ve ventilinden kaldırılarak taşınmamalıdır. Tüpleri kaldırmak için mıknatıs, halat veya zincir kullanılmamalıdır, tüpler düşmemeli ve birbirine çarpmamalıdır. Ambulans içine getirilen tüpler dik olarak kullanılmalı, tüpün üzerindeki etiketten doğru gazın kullanıldığı kontrol edilmelidir.
  4. Kapağı sökülüp vana dişleri kontrol edilmelidir. Vanası asla yağlanmamalı ve yavaşça açılmalıdır. Uygun bir yöntemle (sabun köpüğü, kaçak tespit solüsyonu vb.) gaz kaçakları kontrol edilmelidir.
  5. Tüpü kullanıma sokmadan önce, sisteme geri besleme olmamasına dikkat edilmelidir. Bir tüpün basıncını arttırmak için asla direkt çıplak alev veya elektrikli ısıtıcı cihazlar kullanılmamalıdır. Tüp asla 45°C ‘nin üzerindeki bir sıcaklığa maruz bırakılmamalıdır. Tüp içindeki gaz tamamen bitmeden, tüpün vanası zorlanmadan kapatılmalı ve kapağı takılmalıdır.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

58

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

59 of 60

  • 11. Yağ, petrol veya diğer kolaylıkla yanabilir maddelerin, oksijen ihtiva eden tüplerin valfleri ile temasa geçmesine asla müsaade edilmemelidir. Havaya karışan yağ ve yağ buharlarının oksijen gazı ile teması halinde infilak ve yangın tehlikesi vardır.
  • 12. Tüp çıkış valfleri özellikle yağ ve su gibi kirleticilerden uzak ve temiz tutulmalı, yağlı ekipman (conta, regülatör vb.). kesinlikle kullanılmamalıdır. Oksijen ile birlikte kullanılacak ekipman üzerindeki yağlar, etkili endüstriyel yağ temizleme malzemeleri ile temizlenebilir, ancak bu solüsyonların yanıcı olamaması, ekipman materyalinde korozyona neden olmaması teyit edilmelidir.
  • 13. Kalay, gümüş veya kurşun kalay alaşımları iyi conta malzemeleridir. Teflon, teflon kompozitleri tercih edilen metalik olmayan conta malzemeleridir. Harici malzemeler conta olarak kullanılmamalıdır.

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

59

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ

60 of 60

  • Soru /Katkı?
  • Teşekkürler

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

17.10.2023

Öğr. Gör. Dr. Yusuf GÜNER

60

KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ