Білет №23. Пытанне № 2. Практычнае заданне. Гаспадарчае развіццё беларускіх зямель у XIV-XVIII стст.

Матэрыялы для падрыхтоўкі да экзамена па гісторыі Беларусі 9 клас. Праект «Капілка гісторыка»

Асноўныя змены ў гаспадарцы

Асаблівасці вядзення гаспадаркі

• Сеялі пераважна жыта, проса, пшаніцу, ячмень, авёс, вырошчвалі бабы, гарох, розную гародніну
• Жывёлагадоўля таксама па-ранейшаму заставалася важным элементам
• Разводзілі як буйную, так і дробную рагатую жывёлу
• Шырокае распаўсюджванне атрымалі розныя хатнія промыслы: выраб посуду, адзення, абутку, прылад працы

Прывілей Казіміра 1447 г.

Пашырыў правы і прывілегіі шляхты, паклаў пачатак юрыдычнаму афармленню прыгона сялян

Далейшы прыгоны сялян

• У 1468 г. будзе прыняты Судзебнік Казіміра, які пашырыў правы шляхты
• У 1529 г. I Статут ВКЛ, які пашырыў прывілегіі шляхты і яшчэ больш запрыгоніў сялян, якія цяпер павінны былі выконваць розныя шматлікія павіннасці

Аграрная рэформа 1557 г.

• У 1557 г.будзе падпісаны дакумент «Статут на валокі», які ўводзіў адзіную меру зямельнай плошчы – валоку, роўную 21,36 гектара. Будуць упарадкаваны сялянскія павіннасці, памеры зямельных участкаў.

Асаблівасці фальваркава-паншчынай сістэмы

Асаблівасці развіцця гарадоў

• У XIV-XVI стст. адбудзецца значны рост гарадоў і гарадскога насельніцтва
• Буйнымі гарадамі будуць з'яўляцца Брэст, Полацк, Гродна, Мінск, Навагрудак
• Галоўным заняткам гарадскога насельніцтва будзе з'яўляцца рамесніцтва
• У гарадах працавалі кавалі, ювеліры, ганчары, шаўцы, цесляры
• У гарадах і мястэчках частай з'явай сталі кірмашы. Гандаль ажыццяўлялі купцы
• Прычым была развіта як унутраная, так і знешняя гандаль

Гарадскія «цэхі»

• Гарадскія рамесленікі аб'ядноўваліся ў «цэхі»
• Цэхі складаліся з майстроў, якія маглі афіцыйна вырабляць рамесленыя вырабы
• У выпадку, калі рамесленікі не ўваходзілі ў "цэхі", то іх называлі партачамі і ім забаранялася прадаваць сваю прадукцыю

Магдэбургскае права

• права гарадоў на самакіраванне. Першым з гарадоў ВКЛ Магдэбургскае права атрымае Вільна ў 1387 г., а на тэрыторыі Беларусі - Бярэсце (Брэст) у 1390 г.

Асаблівасці кіравання горадам

• Гарадскім органам кіравання і ўлады будзе з'яўляцца магістрат
• Магістрат з'яўляўся выбарным органам улады і складаўся з гарадской рады (выбіралі самі гараджане) «лавы» (судовы орган)
• Магістрат узначальваў бурмістр.

Развіццё гаспадаркі ў XVIII ст.

• У XVIII ст. на змену цэхавай арганізацыі прыйдзе мануфактурная вытворчасць
• Мануфактура ўяўляе з сябе прадпрыемства, якое заснавана на ручной працы і яго падзеле
• На мануфактуры выкарыстоўвалася наёмная праца і існаваў падзел працы
• Першыя мануфактуры на тэрыторыі Рэчы Паспалітай з'явяцца ў Налібоках і Уруччы і будуць звязаныя з вытворчасцю вырабаў са шкла

Практычнае заданне

Дэма-версія. Крыніца: adu.by

Білет №23. Пытанне № 2. Варыянт №2. Заданне склала: настаўнік вышэйшай катэгорыі Андрэева я. а., ДУА «Гімназія №1 г. Віцебска імя Ж. і. Алфёрава»

• Выкарыстоўваючы прадстаўленыя матэрыялы адкажыце на пытанні:

�1. Назавіце тавары, якія вывозілі з беларускіх зямель.

2. Якія вонкавыя атрыбуты сведчылі, што горад валодае магдэбургскім правам?

3. Вызначыце асноўныя напрамкі спецыялізацыіпрамысловасці на беларускіх землях у XVIII стагоддзі.

4. Як вызначалася колькасць павіннасцей і іх від пасля ўвядзення рэформы «Устава на валокі"?�

Пытанне 1. Назавіце тавары, якія вывозілі з беларускіх зямель.

Пытанне 2. Якія вонкавыя атрыбуты сведчылі, што горад валодае магдэбургскім правам?

Пытанне 3. Вызначыце асноўныя напрамкі спецыялізацыіпрамысловасці на беларускіх землях у XVIII стагоддзі.

Пытанне 4. Як вызначалася колькасць павіннасцей і іх від пасля ўвядзення рэформы «Устава на валокі"?

Білет №23. Пытанне № 2. Варыянт № 3. Заданні: Краўчанка Вольга Віктараўна, настаўнік гісторыі і грамадазнаўства ДУА «Сярэдняя школа №2 г. Рагачова імя В. М. Калеснікава»

• Выкарыстоўваючы прадстаўленыя матэрыялы, адкажыце на пытанні:

1. Якія заняткі былі ў жыхароў Вялікага Княства Літоўскага ў сярэдзіне XVI ст.?

2. У сярэдзіне XVI ст. развіццё гарадоў і рост насельніцтва ў краінах Заходняй Еўропы выклікалі павелічэнне попыту на зерне. Продаж якіх сельскагаспадарчых культур у Вялікім Княстве Літоўскім даваў найбольшы даход?

3. Што ўплывала на цяжкае становішча сялян у сярэдзіне XVI ст.? Канкрэтызуйце свой адказ прыкладамі з крыніц.

4.Прывядзіце доказы таго, што ВКЛ выконвала ролю пасрэдніка ў гандлі паміж краінамі. Свой адказ растлумачце на падставе крыніц. 

Пытанне 1. Якія заняткі былі ў жыхароў Вялікага Княства Літоўскага ў сярэдзіне XVI ст.?

Пытанне 2. У сярэдзіне XVI ст. развіццё гарадоў і рост насельніцтва ў краінах Заходняй Еўропы выклікалі павелічэнне попыту на зерне. Продаж якіх сельскагаспадарчых культур у Вялікім Княстве Літоўскім даваў найбольшы даход?

Пытанне 3. Што ўплывала на цяжкае становішча сялян у сярэдзіне XVI ст.? Канкрэтызуйце свой адказ прыкладамі з крыніц.

Пытанне 4.Прывядзіце доказы таго, што ВКЛ выконвала ролю пасрэдніка ў гандлі паміж краінамі. Свой адказ растлумачце на падставе крыніц. 

Білет №23. Пытанне № 2. Варыянт № 4. Заданні распрацавалі: Каменскі Юрый Паўлавіч, настаўнік гісторыі, ДУА "Сярэдняя школа № 33 г. Гродна" Кухарчык Наталля Аляксандраўна, настаўнік гісторыі, ДУА "Сярэдняя школа № 20 імя Я. і. Чайкінай г. Гродна" Навіцкая Святлана Вацлаваўна, настаўнік гісторыі, ДУА " Сярэдняя школа № 20 імя Я. і. Чайкінай г. Гродна»

На аснове прадстаўленых матэрыялаў выканайце заданні:

• Як называўся дакумент, на падставе якога, праводзілася аграрная рэформа?
• Вызначыце па картасхеме, дзе на беларускіх землях актыўна ствараліся фальваркі.
• Растлумачце, чаму заходнія і паўночныя рэгіёны Беларусі былі больш развіты эканамічна.
• Дакажыце, абапіраючыся на крыніцы, што з XVI ст. адбываўся працэс прыгона сялян.

Пытанне 1. Як называўся дакумент, на падставе якога, праводзілася аграрная рэформа?

Пытанне 2. Вызначыце па картасхеме, дзе на беларускіх землях актыўна ствараліся фальваркі.

Пытанне 3. Растлумачце, чаму заходнія і паўночныя рэгіёны Беларусі былі больш развіты эканамічна.

Пытанне 4. Дакажыце, абапіраючыся на крыніцы, што з XVI ст. адбываўся працэс прыгона сялян.

Капілка гісторыка - усё неабходнае да экзамена

Не забудь подписаться!

vk.com/teacher_historikan

t.me/his38_bot