1 of 11

สัญญาซื้อขาย

Commercial Laws

20001-1005

2

กฎหมายพาณิชย์

2 of 11

1.ความหมายและลักษณะของสัญญาซื้อขาย

มาตรา 453 บัญญัติว่า “อันว่าซื้อขายนั้น คือสัญญาซึ่งบุคคลฝ่ายหนึ่งเรียกว่าผู้ขาย โอนกรรมสิทธิ์แห่งทรัพย์สินให้แก่บุคคลอีกฝ่าย

หนึ่งเรียกว่า ผู้ซื้อ และผู้ซื้อตกลงว่าจะใช้ราคาทรัพย์สินนั้นให้แก่ผู้ขาย”

  • ลักษณะสำคัญ

1) เป็นสัญญาที่มีบุคคลสองฝ่าย ฝ่ายหนึ่งเรียกว่าผู้ซื้อ ฝ่ายหนึ่งเรียกว่าผู้ขาย

2) เป็นสัญญาต่างตอบแทน

3) เป็นสัญญาที่มีการโอนกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินที่ซื้อขาย จากผู้ขายไปยังผู้ซื้อ

4) ผู้ซื้อจะต้องชำระราคาให้แก่ผู้ขาย ซึ่งในที่นี้หมายถึงเงิน

5) เป็นสัญญาที่โดยทั่วไปตกลงกันด้วยวาจาก็สมบูรณ์แล้ว

6) เป็นสัญญาที่มีวัตถุแห่งสัญยาซื้อขายเป็นทรัพย์ หรือทรัพย์สิน

3 of 11

2.ทรัพย์สินที่ซื้อขายกันไม่ได้

ทรัพย์สินที่กฎหมายห้ามมิให้ซื้อขายกัน

  • ทรัพย์สินที่กฎหมายห้ามมิให้ซื้อขายกัน

1) สาธารณสมบัติของแผ่นดิน

2) วัดและธรณีสงฆ์

3) ทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์

4) สิทธิที่กฎหมายห้ามโอน

5) ทรัพย์สินที่กฎหมายห้ามจำหน่ายจ่ายโอน

6) ทรัพย์นอกพาณิชย์

4 of 11

3.ประเภทของการซื้อขาย

ประเภทของการซื้อขาย

  • ประเภทของการซื้อขาย

1) สัญญาซื้อขายเสร็จเด็ดขาด

2) สัญญาจะซื้อจะขาย

3) คำมั่นจะซื้อจะขาย

ตัวอย่างประกอบเอกสารหนังสือ หน้า 32-34

5 of 11

4.แบบและหลักฐานของสัญญาซื้อขาย

แบบและหลักฐานของสัญญาซื้อขาย

1) การซื้อขายที่ต้องการทำตามแบบ

  • อสังหาริมทรัพย์
  • เรือมีระวางตั้งแต่ห้าตันขึ้นไป
  • แพ
  • สัตว์พาหนะ

2) สถานที่จดทะเบียนโอนทรัพย์สิน

  • สำนักงานที่ดินจังหวัด
  • กรมเจ้าท่า
  • ที่ว่าการอำเภอ

3) การซื้อขายที่ควรมีหลักฐาน

  • สัญญาจะซื้อจะขายอสังหาริมทรัพย์
  • คำมั่นว่าจะซื้อหรือขายอสังหาริมทรัพย์
  • สัญญาซื้อขายอสังหาริมทรัพย์

ตัวอย่างประกอบเอกสารหนังสือ หน้า 35-38

6 of 11

5.ค่าฤชาธรรมเนียมในการทำสัญญาซื้อขาย

ค่าฤชาธรรมเนียมในการทำสัญญาซื้อขายนั้น โดยทั่วไปเรียกกันว่าค่าโอน ซึ่งฝ่ายผู้ขาย หรือฝ่ายผู้ซื้อ

จะเป็นผู้ออกนั้นต้องเป็นตามที่กฎหมายกำหนด

  • ประมวลกฎหมายแพ่ง และพาณิชย์ มาตรา 457 บัญญัติว่า ”ค่าฤชาธรรมเนียมทำสัญญาซื้อขายนั้น

ผู้ซื้อผู้ขายพึงออกใช้เท่ากันทั้งสองฝ่าย” จะเห็นได้ว่าค่าฤชาธรรมเนียมในการทำสัญญาซื้อขายกฎหมาย

ให้คู่สัญญาตกลงกันเองว่าฝ่ายใดจะเป็นผู้ออก แต่ถ้ามิได้ตกลงกันไว้ว่าฝ่ายใดเป็นผู้ออกก็ให้ออกคนละครึ่ง

ตัวอย่างประกอบเอกสารหนังสือ หน้า 37-38

7 of 11

6.การโอนกรรมสิทธิ์

กรรมสิทธิ์ หมายความว่า ความเป็นเจ้าของทรัพย์ หรือสิทธิทั้งปวงที่ผู้เป็นเจ้าของมีอยู่เหนือทรัพย์สิน

กฎหมายกำหนดข้อยกเว้นไว้ว่า แม้จะเป็นสัญญาซื้อขายเสร็จเด็ดขาดก็ตาม กรรมสิทธิ์ก็จะยังไม่โอน

ไปยังผู้ซื้อหากเข้าข้อยกเว้นใน 3 กรณี

  1. การซื้อขายที่มีเงื่อนไข หรือเงื่อนเวลา
  2. การซื้อขายทรัพย์สินซึ่งยังมิได้กำหนดลงไว้แน่นอน หรือยังไม่เป็นทรัพย์เฉพาะสิ่ง
  3. การซื้อขายทรัพย์สินที่เป็นทรัพย์เฉพาะสิ่งแล้ว แต่ผู้ขายยังต้องกระทำการใดๆ เพื่อให้รู้ราคา

ผลการโอนกรรมสิทธิ์ กรรมสิทธิ์ใดขายไปยังผู้ซื้อแล้ว หากขณะที่ผู้ขายยังไม่ได้ส่งมอบทรัพย์สินนั้นแก่ผู้ซื้อได้เกิด

ภัยพิบัติหรือความวินาศใด ๆ แก่ทรัพย์สินนั้น ความเสียหายย่อยตกแก่ผู้ซื้อ เว้นแต่ความเสียหายนั้นจะได้เกิดขึ้นจากความผิดของผู้ขายเอง หรือได้มีข้อตกลงให้ภัยพิบัตินั้นอยู่ในความรับผิดชอบของผู้ขายจนกว่าจะได้มีการส่งมอบกันเรียบร้อยแล้ว

ตัวอย่างประกอบเอกสารหนังสือ หน้า 39-40

8 of 11

7.หน้าที่และความรับผิดชอบของผู้ขาย

หน้าที่ส่งมอบ

  • ผู้ขายจะต้องส่งมอบทรัพย์สินที่ซื้อขายนั้นให้แก่ผู้ซื้อ
  • การส่งมอบนั้นจะต้องทำอย่างหนี่งอย่างใดสุดแต่ว่าเป็นผลให้ทรัพย์สินนั้นไป

ในเงื้อมมือของผู้ซื้อ

  • ถ้าในสัญญากำหนดว่าให้ส่งมอบทรัพย์สินซึ่งขายนั้นจากที่แห่งหนึ่งไปถึงอีกแห่งหนึ่ง

การส่งมอบย่อมสำเร็จเมื่อได้ส่งมอบทรัพย์สินนั้นให้แก่ผู้ขนส่ง

  • การที่ผู้ขายส่งมอบทรัพย์สินที่ซื้อขายไม่ตรงตามที่ระบุไว้ในสัญญา ย่อมทำให้เกิดผล

ความรับผิดในความชำรุดบกพร่อง

  • ความชำรุดบกพร่องที่ผู้ขายเป็นฝ่ายรับผิดชอบ
  • ผู้ขายไม่ต้องรับผิดในความชำรุดบกพร่อง
  • อายุความฟ้องคดีในข้อรับเพื่อความชำรุดบกพร่อง

ความรับผิดในการรอนสิทธิ

  • ผู้ขายจะต้องรับผิดในการรอนสิทธิ
  • กรณีผู้ขายไม่ต้องรับผิดในการรอนสิทธิ
  • อายุความฟ้องคดีในข้อรับผิดเพื่อการรอนสิทธิ

ตัวอย่างประกอบเอกสารหนังสือ หน้า 41-42

9 of 11

8.หน้าที่และความรับผิดชอบของผู้ซื้อ

หน้าที่รับมอบทรัพย์สินและชำระราคา

  • หน้าที่รับมอบทรัพย์สิน
  • หน้าที่ชำระราคา

1) ใช้ราคาตามที่กำหนดในสัญญา

2) ใช้ราคาที่ได้กำหนดกันด้วยวิธีด้วยวิธิใดอย่างหนึ่งดังที่ได้ตกลงกันไว้ในสัญญา

3) ใช้ราคาโดยถือเอาตามทางการที่คู่สัญญาประพฤติต่อกันอยู่นั้น

4) ถ้าราคาไม่ได้กำหนดเด็ดขาดอย่างไรดังกล่าวมาแล้วข้างต้น

ผู้ซื้อจะต้องใช้ราคาตามสมควร

รับผิดในค่าขนส่งที่เพิ่มขึ้น

  • หน้าที่รับมอบทรัพย์สิน
  • หน้าที่ชำระราคา

การยึดหน่วงราคา

  • ถ้าผู้ซื้อพบเห็นความชำรุดบกพร่องในทรัพย์สินซึ่งตนได้รับซื้อ ผู้ซื้อชอบที่จะยึด

หน่วงราคาที่ยังไม่ได้ชำระไว้ทั้งหมด หรือแต่บางส่วน เว้นแต่ผู้ขายจะหาประกันที่

สมควรให้ได้

  • ถ้าผู้ซื้อถูกรับจำนองหรือบุคคลผู้เรียกร้องเอาทรัพย์สินที่ขายนั้นขู่ว่าจะฟ้อง

เป็นคดีขึ้นก็ดี หรือมีเหตุอันควรเชื่อว่าจะถูกดขู่เช่นนั้นก็ดี

ตัวอย่างประกอบเอกสารหนังสือ หน้า 48

10 of 11

9.การซื้อขายเฉพาะบางอย่าง

ขายฝาก

  • เป็นสัญญาซื้อขาย
  • การไถ่ถอน
  • กำหนดเวลาไถ่ถอนคืนทรัพย์สินที่ขายฝาก
  • ผู้มีสิทธิไถ่คืนทรัพย์สินที่ขายฝาก
  • ผู้มีหน้าที่รับไถ่ทรัพย์สินที่ขายฝาก
  • สินไถ่
  • ค่าฤชาธรรมเนียมการขายฝาก
  • สภาพทรัพย์สินที่ส่งคืน
  • ผลของการไถ่ทรัพย์สิน

ขายตามตัวอย่าง

  • ผู้ขายจำต้องมอบทรัพย์สินให้ตรงตามตัวอย่าง

ขายตามคำพรรณนา

  • ผู้ขายจำต้องมอบทรัพย์สินให้ตรงตามคำพรรณนา

ขายเผื่อชอบ

  • การซื้อขายกันโดยมีเงื่อนไขว่าให้ผู้ซื้อได้มีโอกาสตรวนดูทรัพย์สินก่อนรับซื้อ

11 of 11

9.การซื้อขายเฉพาะบางอย่าง

การขายทอดตลาด

  • เป็นการขายโดยเปิดเผย และเปิดโอกาสให้บุคคลทั่วไปได้เข้ามาสู้ราคา

โดยวิธีการประมูล บุคคลใดให้ราคาสูงสุด และผู้ทอดตลาดตกลงขายให้ บุคคล

ผู้นั้นย่อมได้เป็นผู้ซื้อทรัพย์สินนั้นไป

1) บุคคลผู้เกี่ยวข้องกับการขายทอดตลาด

2) ความสมบูรณ์และวิธีดำเนินการของการขายทอดตลาด

3) หน้าที่ของผู้ซื้อในการขายทอดตลาด

4) บุคคลที่ห้ามมิให้เข้าสู้ราคาในการขายทอดตลาด

5) ผู้สู้ราคาพ้นจากความผูกพันในราคาที่ได้เสนอไว้

6) การใช้ราคาในการขายทอดตลาด

ตัวอย่างประกอบเอกสารหนังสือ หน้า 49-63