LUYỆN TỪ VÀ CÂU
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN LONG BIÊN
TRƯỜNG TIỂU HỌC PHÚC LỢI
NĂM HỌC: 2022 - 2023
Bài : Nối các vế câu ghép bằng quan hệ từ (Tuần 23)
Luyện từ và câu
Lớp : 5
- Hiểu được câu ghép thể hiện quan hệ tăng tiến.
- Tìm câu ghép chỉ quan hệ tăng tiến trong truyện Người lái xe đãng trí; tìm được quan hệ từ thích hợp để tạo ra các câu ghép.
- Phân tích được cấu tạo câu ghép.
* KHỞI ĐỘNG
Em đã được học những cách nối các vế câu trong câu ghép thể hiện quan hệ gì ?
KHÁM PHÁ
1. Phân tích cấu tạo của câu ghép sau đây:
Chẳng những Hồng chăm học mà bạn ấy còn rất chăm làm.
- Dùng gạch chéo để phân cách các vế câu.
- Xác định chủ ngữ, vị ngữ của từng vế câu.
- Khoanh tròn vào cặp quan hệ từ.
Các bước phân tích cấu tạo một câu ghép:
I. NHẬN XÉT
CN
VN
CN
VN
VÕ 1: Ch¼ng nh÷ng Hång ch¨m häc
VÕ 2: mµ b¹n Êy cßn rÊt ch¨m lµm.
CN
VN
CN
VN
Cặp quan hệ từ : Ch¼ng nh÷ng … mµ …
thể hiện : Quan hÖ t¨ng tiÕn
2. Tìm thêm những cặp quan hệ từ có thể nối các vế câu có quan hệ tăng tiến.
không những ... mà ...
chẳng những ... mà ...
không chỉ ... mà ...
……Hồng chăm học ….. bạn ấy còn rất chăm làm.
chẳng những ... mà còn...
không những ... mà còn...
Để thể hiện quan hệ tăng tiến giữa các vế câu ghép, ta có thể nối chúng bằng một trong các cặp quan hệ từ: không những… mà… ;chẳng những… mà… ; không chỉ… mà…
II. Ghi nhớ
10
🕮
1
III. LuyÖn tËp
T×m vµ ph©n tÝch cÊu t¹o cña c©u ghÐp chØ quan hÖ t¨ng tiÕn trong mÈu chuyÖn vui:
Người lái xe đãng trí (SGK trang 54)
Người lái xe đãng trí
Mét người ®µn «ng hèt ho¶ng gäi ®iÖn tíi ®ån c«ng an:
- A l« ! Xin c¸c anh ®Õn gióp t«i ngay ! T«i ®· kho¸ cöa xe cÈn thËn nhưng bän trém vÉn ®ét nhËp vµo xe cña t«i.
ThËt kh«ng thÓ tưởng tượng næi!� L¸t sau, khi hai c¶nh s¸t võa được ph¸i ®i th× trùc ban cña ®ån l¹i nhËn được mét có ®iÖn tho¹i :
- Xin lçi v× ®· lµm phiÒn c¸c anh. Ho¸ ra t«i ngåi nhÇm vµo hµng ghÕ sau.
Theo b¸o Mùc tÝm
Bọn bất lương ấy không chỉ ăn cắp tay lái mà chúng còn lấy luôn cả bàn đạp phanh.
Bọn bất lương ấy không chỉ ăn cắp tay lái mà chúng còn lấy luôn cả bàn đạp phanh.
mà
không chỉ
Tìm quan hệ từ thích hợp với mỗi ô chấm:
2
a) TiÕng cười … ®em l¹i niÒm vui cho mäi người … nã cßn lµ mét liÒu thuèc trường sinh.
b) … hoa sen ®Ñp … nã cßn tượng trưng cho sù thanh khiÕt cña t©m hån ViÖt Nam.
c) Ngµy nay, trªn ®Êt nước ta, … c«ng an lµm nhiÖm vô gi÷ g×n trËt tù, an ninh … mçi mét người d©n ®Òu cã tr¸ch nhiÖm b¶o vÖ c«ng cuéc x©y dùng hoµ b×nh.
2
a)TiÕng cười kh«ng nh÷ng (kh«ng chØ; ch¼ng nh÷ng) ®em l¹i niÒm vui cho mäi người mµ nã cßn lµ mét liÒu thuèc trường sinh.
b)Ch¼ng nh÷ng (kh«ng nh÷ng) hoa sen ®Ñp mµ nã cßn tượng trưng cho sù thanh khiÕt cña t©m hån ViÖt Nam
c) Ngµy nay, trªn ®Êt nước ta, kh«ng chØ c«ng an lµm nhiÖm vô gi÷ g×n trËt tù, an ninh mµ mçi mét người d©n ®Òu cã tr¸ch nhiÖm b¶o vÖ c«ng cuéc x©y dùng hoµ b×nh.
Tìm quan hệ từ thích hợp với mỗi ô chấm: