BỘ SÁCH GIÁO KHOA

SỬ DỤNG THỐNG NHẤT TOÀN QUỐC

LỚP 12

HOÁ HỌC 12

Tổng chủ biên: PGS. TS Lê Kim Long

Nguyên hiệu trưởng Đại học Giáo dục Đại học Quốc gia

Chủ biên: PGS. TS Đặng Xuân Thư

Nguyên Phó hiệu trưởng, Trưởng khoa Hoá học trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Tác giả:

PGS. TS Nguyễn Thị Thanh Chi Giảng viên cao cấp trường Đại học Sư phạm Hà Nội

PGS. TS Ngô Tuấn Cường Giảng viên cao cấp trường Đại học Sư phạm Hà Nội

PGS. TS Nguyễn Văn Hải Giảng viên chính trường Đại học Sư phạm Hà Nội

TS Lê Trọng Huyền Giảng viên chính Đại học Bách khoa Hà Nội

TS Nguyễn Thanh Hưng Giáo viên trường chuyên Lê Quý Đôn, Tp. Đà Nẵng

TS Đường Khánh Linh Giảng viên chính trường Đại học Sư phạm Hà Nội

​

​

CHUYÊN ĐỀ HỌC TẬP HOÁ HỌC 12

Tổng chủ biên: PGS. TS Lê Kim Long

Nguyên hiệu trưởng Đại học Giáo dục Đại học Quốc gia

Chủ biên: PGS. TS Đặng Xuân Thư

Nguyên Phó hiệu trưởng, Trưởng khoa Hoá học trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Tác giả:

PGS. TS Nguyễn Thị Thanh Chi Giảng viên cao cấp trường Đại học Sư phạm Hà Nội

PGS. TS Ngô Tuấn Cường Giảng viên cao cấp trường Đại học Sư phạm Hà Nội

TS Nguyễn Đăng Đạt Giảng viên chính Đại học Sư phạm Hà Nội

PGS. TS Nguyễn Văn Hải Giảng viên chính trường Đại học Sư phạm Hà Nội

TS Nguyễn Thanh Hưng Giáo viên trường chuyên Lê Quý Đôn, Tp. Đà Nẵng

TS Đường Khánh Linh Giảng viên chính trường Đại học Sư phạm Hà Nội

​

TẬP HUẤN, BỒI DƯỠNG GV

SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA

HOÁ HỌC 12

NỘI DUNG

• ĐIỂM NỔI BẬT CỦA CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC
• SỰ KẾT NỐI, LIÊN THÔNG MẠCH KIẾN THỨC CỦA CHƯƠNG TRÌNH VÀ SÁCH GIÁO KHOA GIỮA CÁC CẤP LỚP
• SO SÁNH CHƯƠNG TRÌNH 2018 VÀ 2006
• CẤU TRÚC SÁCH VÀ BÀI HỌC
• ĐIỂM NỔI BẬT VỀ NỘI DUNG SÁCH

ĐIỂM NỔI BẬT CỦA CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC

• Đề cao tính thực tiễn; tránh khuynh hướng thiên về tính toán.
• Chú trọng trang bị các khái niệm và phương pháp sử dụng công cụ trong nghiên cứu khoa học nói chung và hóa học nói riêng.
• Giúp học sinh có kĩ năng thực hành thí nghiệm, vận dụng các tri thức hoá học vào việc giải quyết một số vấn đề của thực tiễn, đáp ứng yêu cầu của cuộc sống.
• Các nội dung giáo dục cốt lõi của CT được thể hiện trong SGK và nội dung chuyên sâu trong Chuyên đề học tập, cụ thể hoá mục tiêu giáo dục định hướng nghề nghiệp.
• Thuật ngữ, danh pháp khoa học hội nhập với quốc tế.

• Kế thừa và phát triển các nội dung giáo dục của môn KHTN ở cấp THCS theo cấu trúc đồng tâm kết hợp cấu trúc tuyến tính.
• Ở cấp THCS, kiến thức hoá học cơ bản ở mức độ định tính, mô tả trực quan.
• Cấp THPT, chú trọng trang bị cho học sinh các kiến thức cơ sở hoá học chung về cấu tạo, tính chất và ứng dụng của các đơn chất và hợp chất nhằm giải thích được bản chất của quá trình biến đổi hoá học.
• Trên cơ sở xác định các lĩnh vực ngành nghề và quá trình công nghệ đòi hỏi tri thức hoá học chuyên sâu, mục tiêu giáo dục định hướng nghề nghiệp được cụ thể hoá trong các chuyên đề học tập.

SỰ KẾT NỐI, LIÊN THÔNG MẠCH KIẾN THỨC CỦA CHƯƠNG TRÌNH/SGK GIỮA CÁC CẤP LỚP

Sự kết nối và phát triển của chương trình�

Chương 1. Ester - Lipid

Lớp 9: Acetic acid và tính chất vật lí và hoá học

Sơ lược ester và phản ứng ester hoá

ESTER

Lớp 11:

Carboxylic acid và tính chất vật lí và tính chất hoá học.

Phản ứng ester hoá

Lớp 12:

- Công thức tổng quát

- Đặc điểm về tính chất vật lí và tính chất hoá học của ester (phản ứng thủy phân)

- Phương pháp điều chế ester

- Ứng dụng của ester trong đời sống, công nghiệp

KHTN 9 yêu cầu đối với học sinh ở mức độ đơn giản hơn

Hoá học 12 yêu cầu đối với học sinh ở mức độ cao hơn

Sự kết nối và phát triển của chương trình�

Chương 1. Ester - Lipid

LIPID

Lớp 12:

- Khái niệm lipid, chất béo, acid béo

- Tính chất vật lí và tính chất hoá học của chất béo (phản ứng xà phòng hoá, hydrogen hoá, phản ứng oxi hoá).

- Ứng dụng của chất béo và acid béo (omega-3, omega 6).

- Sản xuất xà phòng từ chất béo.

- Khái niệm lipid, chất béo

- Sơ lược về tính chất vật lí của chất béo và tính chất hoá học của chất béo (phản ứng xà phòng hoá).

- Vai trò của lipid trong cơ thể sống.

- Ứng dụng của chất béo.

Lớp 9:

KHTN 9 yêu cầu đối với học sinh ở mức độ đơn giản hơn

Hoá học 12 yêu cầu cao hơn và chú trọng thực hành và liên hệ

Sự kết nối và phát triển của chương trình�

Chương 2. Carbohydrate

Sự kết nối và phát triển của chương trình�

Chương 3. Hợp chất chứa nitrogen

Sự kết nối và phát triển của chương trình�

Chương 4. Polymer

Lớp 9:

Vật liệu polymer

Lớp 12:

- Viết được các công thức cấu tạo và gọi tên của một số polymer thường gặp.

- Tính chất vật lí và tính chất hoá học của polymer (phản ứng giữ nguyên mạch, cắt mạch, tang mạch).

- Phương pháp tổng hợp polymer (trùng hợp, trùng ngưng).

- Tính chất, phân loại và ứng dụng của chất dẻo, vật liệu composite, tơ, cao su, keo dán tổng hợp.

- Tác hại của việc lạm dụng chất dẻo trong đời sống và sản xuất. Biện pháp hạn chế sử dụng chất dẻo để giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

- Khái niệm polymer, monomer

- Sơ lược về tính chất vật lí của polymer

- Điều chế được một vài polymer đơn giản (PE, PP)

- Bước đầu tìm hiểu về chất dẻo, tơ, cao su, vật liệu composite

- Vấn đề ô nhiễm môi trường khi sử dụng polymer (polyethylene).

�

KHTN 9 yêu cầu đối với học sinh ở mức độ đơn giản hơn

Hoá học 12 yêu cầu đối với học sinh ở mức độ cao hơn

Sự kết nối và phát triển của chương trình

Chương 5. Pin điện hoá và điện phân

- Cặp oxi hoá - khử của kim loại

- Thế điện cực chuẩn

- Ứng dụng của thế điện cực chuẩn

- Dãy điện hoá của kim loại

Cặp oxi hoá – khử

Lớp 10:

Lớp 7: Nguyên tử, phân tử, đơn chất, hợp chất

Lớp 12:

Lớp 8: Phản ứng hoá học

Lớp 9: Dãy hoạt động hoá học

- Chất oxi hoá, chất khử, phản ứng oxi hoá-khử

So sánh tính oxi hoá của halogen, tính khử ion halogen

Sự kết nối và phát triển của chương trình

Chương 5. Pin điện hoá và điện phân

Lớp 7: Năng lượng trong các phản ứng hoá học

Pin điện hoá

Lớp 10:

- Phản ứng oxi hoá - khử

- Năng lượng hoá học

Lớp 12:

- Cặp oxi hoá - khử

- Điện cực

- Thế điện cực chuẩn

- Pin điện hoá: Cấu tạo, phản ứng hoá học, sức điện động

Sự kết nối và phát triển của chương trình

Chương 5. Pin điện hoá và điện phân

Lớp 9:

Điện phân

Lớp 12:

Lớp 10: Điều chế khí chlorine bằng phương pháp điện phân

- Hiện tượng điện phân, thứ tự điện phân

- Quá trình điện cực, phản ứng điện phân

- Điện phân dung dịch với anode trơ, anode tan, điện phân nóng chảy

- Ứng dụng của hiện tượng điện phân

- Công nghiệp xút-chlorine, nước Javel

Phương pháp tách kim loại theo mức độ hoạt động hoá học

Tách nhôm ra khỏi aluminium oxide bằng phương pháp điện phân

Sự kết nối và phát triển của chương trình

Chương 6. Đại cương về kim loại

Lớp 9:

Đại cương về kim loại

Lớp 12:

– Trình bày được đặc điểm cấu tạo của nguyên tử kim loại và tinh thể kim loại.

– Nêu được đặc điểm của liên kết kim loại

– Giải thích được một số tính chất vật lí chung của kim loại

– Sử dụng bảng giá trị thế điện cực chuẩn của một số cặp oxi hoá – khử để giải thích được các phản ứng thể hiện tích chất hóa học của kim loại

– Thực hiện được một số thí nghiệm của kim loại tác dụng với phi kim, acid (HCl, H₂SO₄), muối

– Nêu được tính chất vật lí của kim loại.

– Trình bày được tính chất hoá học cơ bản của kim loại

– Mô tả được một số khác biệt về tính chất giữa các kim loại thông dụng (nhôm, sắt, vàng...).

Phần các đơn chất và hợp chất cụ thể trong CT

(chương 7 và chương 8)

- Giảm tải một số nội dung về nhôm, sắt, đồng, chromium.

• Lồng ghép các nội dung về :

+ phân biệt các hợp chất hữu cơ, vô cơ

+ vai trò của hóa học trong phát triển kinh tế, xã hội và môi trường

vào trong các phần nội dung cụ thể.

– Nêu được trạng thái tự nhiên của nguyên tố nhóm IA, IIA

– Nêu và giải thích được được xu hướng biến đổi tính chất vật lí như nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi, khối lượng riêng, độ cứng … của kim loại nhóm IA, IIA.

– Giải thích được nguyên nhân kim loại nhóm IA, IIA có tính khử mạnh hơn so với các nhóm kim loại khác.

– Thông qua mô tả thí nghiệm (hoặc quan sát qua video), nêu được mức độ phản ứng của các kim loại nhóm IA và IIA với nước, chlorine và oxygen…. phản ứng của calcium chloride, barium chloride với dung dịch copper(II) sulfate. Thực hiện được thí nghiệm so sánh định tính độ tan giữa calcium sulfate và barium sulfate. Thực hiện được thí nghiệm kiểm tra sự có mặt từng ion riêng biệt Ca²⁺, Ba²⁺, SO₄^2-, CO₃^2- trong dung dịch.

– Giải thích được trạng thái tồn tại của nguyên tố nhóm IA, IIA trong tự nhiên.

– Giải thích được quy luật biến đổi độ bền nhiệt của muối carbonate, muối nitrate theo biến thiên enthalpy phản ứng.

– Nêu được khả năng tan trong nước của các muối carbonate, sulfate, nitrate nhóm IIA.

- Đưa thêm nội dung về kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất, sơ lược về phức chất và vai trò, ứng dụng phức chất trong sản xuất và đời sống.

* Kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất :

+ Nêu được đặc điểm cấu hình electron của nguyên tử kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất (từ Sc đến Cu).

+ Trình bày được một số tính chất vật lí (nhiệt độ nóng chảy, khối lượng riêng, độ dẫn điện và dẫn nhiệt, độ cứng), xu hướng có nhiều số oxi hoá của kim loại chuyển tiếp và ứng dụng của kim loại chuyển tiếp ứng từ các tính chất đó.

+ Thực hiện được (hoặc quan sát video) thí nghiệm xác định hàm lượng muối Fe(II) bằng dung dịch thuốc tím, kiểm tra sự có mặt từng ion riêng biệt: Cu²⁺, Fe³⁺.

* Đối với phức chất :

+ Nêu được nguyên tử trung tâm; phối tử; liên kết cho nhận giữa nguyên tử trung tâm và phối tử trong phức chất; một số dạng hình học của phức chất (tứ diện, vuông phẳng, bát diện).

+ Trình bày được một số dấu hiệu của phản ứng tạo phức chất trong dung dịch (đổi màu, kết tủa, hoà tan

+ Thực hiện được một số thí nghiệm tạo phức chất của một ion kim loại chuyển tiếp trong dung dịch với một số phối tử đơn giản khác nhau (ví dụ: sự tạo phức của dung dịch Cu(II) với NH₃, OH^– , Cl^- ,...).

+ Nêu được một số ứng dụng của phức chất.

Chuyên đề học tập Hóa học 12

Đưa 3 chuyên đề học tập vào chương trình hóa học 12 trong đó 02 chuyên đề nâng cao kiến thức :

• Chuyên đề 12.1 : “Cơ chế phản ứng trong hoá học hữu cơ” cung cấp kiến thức về các kiểu phân cắt liên kết đồng li, dị li và các cơ chế phản ứng thểgốc, thế electrophile, nucleophile, phản ứng cộng electrophile, nucleophile.

Chuyên đề học tập Hóa học 12

• Chuyên đề 12.3 : “Một số vấn đề cơ bản về phức chất”

+ Cung cấp khái niệm về thành phần của các phân tử phức chất phổ biến : nhân trung tâm (cation, nguyên tử trung hoà) và phối tử (anion, phân tử trung hoà), số phối trí của nhân trung tâm, dung lượng phối trí của phối tử;

+ Sự hình thành liên kết trong phức chất theo thuyết Liên kết hoá trị áp dụng cho phức chất tứ diện và phức chất bát diện;

+ Dạng hình học của một số phức chất đơn giản; đồng phân cis, trans, đồng phân ion hoá, đồng phân liên kết; vai trò của một số phức chất sinh học: chlorophyll, heme B, vitamin B12,... và ứng dụng của phức chất trong tự nhiên, y học, đời sống, sản xuất…

Chuyên đề học tập Hóa học 12

Và 01 chuyên đề thực hành :

Chuyên đề 12.2. “Trải nghiệm, thực hành hoá học vô cơ” tìm hiểu về việc tái chế kim loại, công nghiệp silicate và xử lí nước sinh hoạt.

Cuốn sách Hoá học 12 có 8 chương và 30 bài học. �Hướng dẫn sử dụng sách�Lời nói đầu�Chương 1. Ester – Lipid�Chương 2. Carbohydrate�Chương 3. Hợp chất chứa nitrogen�Chương 4. Polymer�Chương 5. Pin điện và điện phân�Chương 6. Đại cương về kim loại�Chương 7. Nguyên tố nhóm IA và nhóm IIA�Chương 8. Sơ lược về dãy kim loại chuyển tiếp thứ nhất và phức chất

CẤU TRÚC SÁCH

HOÁ HỌC 12

PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH

Môn: HOÁ HỌC Lớp: 12 (70 tiết)

HOÁ HỌC 12

HOÁ HỌC 12

HOÁ HỌC 12

CHUYÊN ĐỀ HỌC TẬP HOÁ HỌC 12 (35 tiết)

​

CẤU TRÚC BÀI HỌC

HOÁ HỌC 12

Mở đầu

Câu hỏi khởi động dẫn dắt HS tiếp cận bài học mới bằng sự tạo động lực khám phá, kết nối các kiến thức đã biết, định hướng vào vấn đề sẽ học với hứng thú của người nghiên cứu.

Ví dụ:

CẤU TRÚC BÀI HỌC

HOÁ HỌC 12

Khám phá kiến thức mới: Đọc hiểu – Trả lời câu hỏi

Xây dựng kiến thức mới dựa trên trải nghiệm của HS. HS thực hiện các nhiệm vụ học tập như đọc hiểu các nội dung khoa học hay thực hiện các nghiên cứu khoa học, đưa ra câu trả lời, giải pháp cho các vấn đề, các tình huống mới dưới sự hướng dẫn của GV. Ví dụ:

CẤU TRÚC BÀI HỌC

HOÁ HỌC 12

Khám phá kiến thức mới thông qua hoạt động nghiên cứu

HS trực tiếp quan sát các hình ảnh hay trực tiếp thực hiện thí nghiệm, quá trình thử nghiệm và trải nghiệm để phát hiện, hình thành kiến thức mới và vận dụng kiến thức mới vào các tình huống giả định hoặc tình huống trong thực tế cuộc sống. Ví dụ:

CẤU TRÚC BÀI HỌC

HOÁ HỌC 12

Khám phá kiến thức mới thông qua hoạt động nghiên cứu

HS trực tiếp thực hiện thí nghiệm, quá trình thử nghiệm. Ví dụ:

CẤU TRÚC BÀI HỌC

HOÁ HỌC 12

Hoạt động Luyện tập, vận dụng

HS thực hiện các nhiệm vụ từ đơn giản đến phức tạp trên cơ sở huy động các kiến thức, kĩ năng đã có, từ đó có thể áp dụng linh hoạt vào các tình huống trong thực tế cuộc sống. Thông qua hoạt động này HS sẽ hình thành kiến thức khoa học, phát triển năng lực tư duy, năng lực vận dụng, giúp GV đánh giá đúng việc học tập của HS, từ đó định hướng cho HS phát triển tốt nhất.

Ví dụ:

CẤU TRÚC BÀI HỌC

HOÁ HỌC 12

Em đã học

Các kiến thức, kĩ năng cơ bản HS tích luỹ được sau bài học .

Ví dụ:

CẤU TRÚC BÀI HỌC

HOÁ HỌC 12

Em có thể

HS được thể hiện năng lực bản thân với sự sáng tạo thông qua việc vận dụng kiến thức, kĩ năng để giải quyết tình huống thực tiễn trong cuộc sống.

Ví dụ:

CẤU TRÚC BÀI HỌC

HOÁ HỌC 12

Ngoài ra, trong sách còn có các nội dung liên kết bài học với đời sống qua mục Em có biết, tạo niềm tin, niềm say mê khám phá khoa học và mở ra định hướng học tập, nghiên cứu khoa học cho hôm nay và mai sau. Ví dụ:

CẤU TRÚC BÀI HỌC

HOÁ HỌC 12

ĐIỂM NỔI BẬT VỀ NỘI DUNG SÁCH

– Tạo cơ hội cho HS tự học: Sách được thiết kế nhằm cung cấp từng bước thông tin, sự kiện, tình huống thực tế,... để HS có thể tiếp nhận thông tin, tự tìm tòi, khám phá kiến thức.

– Bồi dưỡng khả năng giao tiếp và hợp tác: Thông qua các hoạt động học tập và nghiên cứu theo nhóm, HS hình thành kĩ năng trình bày, bảo vệ ý kiến cá nhân và kĩ năng làm việc nhóm.

– Hình thành và phát triển năng lực nhận thức khoa học hoá học: Tìm hiểu các quá trình hoá học, vận dụng kiến thức và kĩ năng vào thực tiễn hoạt động sống và lao động.

– Bồi dưỡng phẩm chất cho HS: Thông qua các hoạt động học tập và nghiên cứu khoa học, HS hình thành, phát triển và khẳng định các thành tố của phẩm chất cá nhân như sự ham hiểu biết, khách quan, trung thực, dũng cảm.

ĐIỂM NỔI BẬT VỀ NỘI DUNG SÁCH

Một số ví dụ cụ thể:

Các hoạt động luyện tập, vận dụng phong phú, đa dạng:

ĐIỂM NỔI BẬT VỀ NỘI DUNG SÁCH

Vận dụng kiến thức khoa học vào thực tiễn cuộc sống

ĐIỂM NỔI BẬT VỀ NỘI DUNG SÁCH

Tích hợp, lồng ghép với một số nội dung giáo dục như: giáo dục kĩ thuật thực hiện, giáo dục sức khoẻ, giáo dục bảo vệ môi trường, phát triển bền vững.

ĐIỂM NỔI BẬT VỀ NỘI DUNG SÁCH

– GV có thể sử dụng phối hợp nhiều phương pháp và hình thức tổ chức dạy học tích cực khác nhau.

– Hình thức, phương pháp và công cụ đánh giá đa dạng, xuyên suốt tiến trình học tập của người học và đánh giá định kì.

TÀI LIỆU HỖ TRỢ

• Sách giáo viên �Hoá học 12
• Sách giáo viên�Chuyên đề học tập �Hoá học 12

​

​

• Phần một. Hướng dẫn chung

Giúp GV tìm hiểu: mục tiêu môn học, quan điểm biên soạn, yêu cầu HS cần đạt về phẩm chất và năng lực, cấu trúc nội dung, phương pháp giảng dạy và phương pháp kiểm tra đánh giá.

• Phần hai. Hướng dẫn dạy học

Giới thiệu các phương án tổ chức hoạt động dạy, học cho từng chủ đề/bài học của SGK :

Mục tiêu

Thiết bị dạy học và học liệu

Tiến trình dạy học

Gợi ý kiểm tra, đánh giá

TÀI LIỆU HỖ TRỢ

• Sách bài tập Hóa học 12

​

• Kế hoạch �dạy học

​

• Học liệu �điện tử

• Sách bài tập cung cấp các dạng bài tập theo các định dạng của Bộ Giáo dục – Đào tạo trong kiểm tra, đánh giá và thi có hình thức trắc nghiệm hoặc tự luận.
• Các dạng bài đề có đủ các mức độ yêu cầu khác nhau
• Hỗ trợ giáo viên thiết kế, xây dựng các hoạt động học tập trê lớp
• Học liệu điện tử được cập nhật thường xuyên trên trang:

​

http://taphuan.nxbgd.vn

​