HIỆU QUẢ CẤP CỨU NGỪNG TIM:

NGUYÊN NHÂN VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG

TS.BS.Lê Ngọc Duy - TK Cấp cứu và Chống độc - BV Nhi trung ương

GIỚI THIỆU

• Ngừng tim là tình trạng cấp cứu tối khẩn cấp, tử vong cao, di chứng thần kinh nặng nề.
• Mỗi năm, ở Hoa Kỳ có hơn 20.000 trẻ sơ sinh và trẻ em bị ngừng tim.
• Việt Nam?
• Mặc dù kỹ thuật hồi sức tim phổi có nhiều tiến bộ -> tỷ lệ TV do ngừng tim ngoại viện khoảng 90% đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Tỷ lệ TV ngừng tim nội viện khoảng 65% .

1. Fink, E.L., Alexander, H., Marco, C.D., et al. (2004). An experimental model of pediatric asphyxial cardiopulmonary arrest in rats. Pediatric critical care medicine: a journal of the Society of Critical Care Medicine and the World Federation of Pediatric Intensive and Critical Care Societies. 5(2), 139.
2. O’Connor, R.E. (2019). Cardiopulmonary Resuscitation (CPR) in Infants and Children. Circulation. 17(1), 110-117

LỊCH SỬ CẤP CỨU NGỪNG TIM

LỊCH SỬ CẤP CỨU NGỪNG TIM

LỊCH SỬ CẤP CỨU NGỪNG TIM

CẤP CỨU NGỪNG TIM TRẺ EM

TỬ VONG DO NGỪNG TIM NỘI VIỆN

NGUYÊN NHÂN NGỪNG TIM TRẺ EM

• Nguyên nhân hô hấp là phổ biến nhất. Trong đó, nhiễm trùng hô hấp là hay gặp nhất như viêm phổi và viêm tiểu phế quản. Các nguyên nhân hô hấp khác như bệnh lý hô hấp ở trẻ sơ sinh đẻ non, hen phế quản, ngưng thở, dị vật đường thở và đuối nước.
• Nguyên nhân nhiễm trùng như nhiễm khuẩn huyết, SNK, VMNM
• Nguyên nhân tim mạch bao gồm bệnh tim bẩm sinh, rối loạn tim mạch và bệnh cơ tim.
• Nguyên nhân chấn thương bao gồm chấn thương nặng ở đầu hoặc ngực, đuối nước và xâm hại ở trẻ em.
• Các nguyên nhân khác bao gồm: Hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS) và Hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh không mong muốn (SUID).

​

NGUYÊN NHÂN NGỪNG TIM TRẺ EM

Theo nghiên cứu đa trung tâm (Mỹ, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Ý) của Matamoros trên 146 bệnh nhân có độ tuổi từ 1 tháng đến 18 tuổi, được chẩn đoán ngừng tim nội viện trong 2 năm (2007-2009). Người ta thấy răng nguyên nhân NTH chiếm tỷ cao nhất là do hô hấp (34,2%), do nhiễm trùng đứng thứ 2 với 33,5%, sau đó là do tim mạch và các bệnh lý thần kinh

NGUYÊN NHÂN NGỪNG TIM TRẺ EM

NGỪNG TIM NGƯỜI LỚN VÀ TRẺ EM

• Khi so sánh giữa hiệu quả cấp cứu ngừng tIM giữa trẻ em và người lớn, các nghiên cứu đều cho thấy không có sự khác biệt rõ rệt về tỉ lệ tử vong khi ra viện ở 2 lứa tuổi này.
• Trong một nghiên cứu quan sát đa trung tâm cho thấy khả năng sống sót khi xuất viện ở trẻ em cao hơn ở người lớn (27% so với 18%, OR 2,29; 95% Cl: 1,95 - 2,68).
• Ngược lại, một nghiên cứu hồi cứu đa trung tâm tương tự lại cho thấy tỷ lệ sống sót khi ra viện là tương tự giữa người lớn và trẻ em (23% so với 20%).

3. Nadkarni VM, Larkin GL, Peberdy MA, et al. First documented rhythm and clinical outcome from in-hospital cardiac arrest among children and adults. Journal of the American Medical Association, 2006;295:50-7.

4. Donoghue AJ, Abella BS, Merchant R, et al. Cardiopulmonary resuscitation for in- hospital events in the emergency department: a comparison of adult and pediatric outcomes and care processes. Resuscitation, 2015; 92: 94-100

YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KẾT QUẢ CẤP CỨU

• Melaku Bimerew và cộng sự năm 2021 phân tích tổng hợp trên 25 báo cáo cho rằng hiệu quả xử trí ngừng tim ở trẻ em còn phụ thuộc vào khu vực và quốc gia. Trong đánh giá này, hiệu quả cấp cứu đạt kết quả thấp ở những nước đang phát triển và thu nhập thấp thấp hơn so với những nước phát triển.
• Cụ thể trong nghiên cứu của Rathore và cộng sự năm 2016 tại Ấn độ về ngừng tim ở trẻ em tại bệnh viện cho thấy tỉ lệ sống sót khi ra viện là 14%.
• Tuy nhiên cùng thời điểm này, một nghiên cứu tương tự của Andersen và cộng sự tại Mỹ lại có tỉ lệ sống sót là 53,8%.
• Theo tác giả Melaku Bimerew, những nước đang phát triển và thu nhập thấp thường không được cập nhật đầy đủ về cấp cứu nhi khoa, ngoài ra có những khó khăn về tài chính để trang bị các thiết bị cấp cứu hiện đại như ECMO (Extracorporeal Membrane Oxygenation) hoặc phương tiện khác.

CẬP NHẬT PHÁC ĐỒ

Cấp cứu ngừng tim hiệu quả cần

• Đầy đủ trang thiết bị cấp cứu
• Đội ngũ chuyên gia
• Cấp cứu và hồi sức theo hướng dẫn

SỬ DỤNG ADRENALINE SỚM

THEO CÁC KHUYẾN CÁO CẬP NHẬT TRONG CẤP CỨU NGƯNG TIM

Guideline của 

HIỆP HỘI  TIM MẠCHHOA KỲ

(AHA) 2020​¹

Guideline của 

HỘI ĐỒNG HỒI SỨC CHÂU ÂU

(ERC) 2021²

Ngừng tim

CÓ SỐC ĐIỆN ĐƯỢC:

Sử dụng adrenaline ngay

SAU NHỮNG LẦN CỐ GẮNG

KHỬ RUNG ĐẦU TIÊN THẤT BẠI

1. Merchant et al., 2020 AMERICAN HEART ASSOCIATION GUIDELINES FOR CARDIOPULMONARY RESUSCITATION AND EMERGENCY CARDIOVASCULAR CARE, CirculationVolume 142, Issue 16_Suppl_2, 20 October 2020; Pages S337-S357.
2. Perkins et al., European Resuscitation Council Guidelines 2021: Executive summary, RESUSCITATION 161 (2021) 1 - 60

​

Ngừng tim

KHÔNG SỐC ĐIỆN ĐƯỢC:

Sử dụng adrenaline

CÀNG SỚM CÀNG TỐT

CẤP CỨU NGỪNG TIM

CẬP NHẬT MỚI TỪ APLS 2023

2016

2023

CẬP NHẬT MỚI TỪ GUIDELINE AHA 2020

2015

2020

TIÊM ADRENALINE CÀNG SỚM CÀNG TỐT

TRÊN BỆNH NHÂN NGƯNG TIM KHÔNG SỐC ĐIỆN

Ngừng tim nội viện (IHCA):

Trên bệnh nhân có nhịp không sốc điện được, tiêm Adrenaline sớm giúp cải thiện ^1,2

• Tái lập tuần hoàn tự nhiên (ROSC)

• Tỉ lệ sống còn trong bệnh viện

• Tỉ lệ sống còn có bảo tồn thần kinh

1. Donnino MW et al. 2014. BMJ; 48:g3028

2. Andersen et al. 2015. JAMA; 314(8): 802–810

🡪 Cấp cứu hiệu quả, khả năng sống sót nguyên vẹn về mặt thần kinh cao

CẤP CỨU NGỪNG TIM

Tỷ lệ sống còn của bệnh nhi giảm dần với mỗi phút chậm tiêm liều Adrenaline đầu tiên

SỬ DỤNG ADRENALINE SỚM THEO

CÁC KHUYẾN CÁO CẬP NHẬT TRONG CẤP CỨU NGƯNG TIM

1. Merchant et al., 2020 AMERICAN HEART ASSOCIATION GUIDELINES FOR CARDIOPULMONARY RESUSCITATION AND EMERGENCY CARDIOVASCULAR CARE, CirculationVolume 142, Issue 16_Suppl_2, 20 October 2020; Pages S337-S357.

2022

KẾT LUẬN

• Nguyên nhân ngừng tim ở trẻ em chủ yếu vẫn do hô hấp
• Cập nhật và tập huấn thường qui các hướng dẫn CPR và ACLS hiện hành cho nhân viên y tế . Sẵn sàng trang thiết bị và thuốc cấp cứu để xử trí tức thì khi phát hiện ngừng tim . Lưu ý liều lượng, nồng độ và thời điểm tiêm Adrenaline sẽ cải thiện kết quả cấp cứu ngừng tim ở trẻ em

​

XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN!