2 of 35

Білет №24. Пытанне №2. Практычнае заданне. Гаспадарчае жыццё беларускіх зямель у ІХ–ХІІІ стст. Шляхі ўзнікнення гарадоў, іх роля

Матэрыялы для падрыхтоўкі да экзамена па гісторыі Беларусі 9 клас. Праект «Капілка гісторыка»

3 of 35

Асаблівасці гаспадарчага жыцця ў IX ст.

Зараджэнне і станаўленне дзяржаўнасці і зараджэнне феадальнага сацыяльна-эканамічнага ўкладу жыцця
Узнікае маёмасная няроўнасць, падзел на багатых і бедных
Зямля пачынае станавіцца прыватнай
З'яўляюцца феадалы-уладальнікі пэўнай колькасці зямель
Да VIII ст. плямёны будуць жыць у рамках суседскай абшчыны. Людзі сталі жыць асобнымі супольнасцямі і самастойна весці гаспадарку

4 of 35

Князь

Таленавіты ваенны кіраўнік, які выбіраўся з ліку шляхетных і паважаных людзей

5 of 35

Функцыі князя

Абарона племя (ваенная функцыя)
Справядлівы суд
Размеркаванне ваеннай здабычы

6 of 35

Даніна

гэта натуральная подаць (футра, мёд, прадукты харчавання і т.д.), якую насельніцтва абавязана было штогод выплачваць на карысць вярхоўнай улады — князя.

7 of 35

Дружына

група пастаянных баявых паплечнікаў і дарадцаў князя

8 of 35

Чым займаліся?

Сельская гаспадарка і жывёлагадоўля (пашэннае земляробства, падсечна-агнявое);

Рамяство (выраб прылад працы, посуду, упрыгожванняў, ткацтва);

Выплаўленьне жалеза і кавальская справа

Вытворчасць глінянага посуду, рыбалоўства і бортніцтва

13 of 35

Прычыны ўзнікнення гарадоў

Аддзяленне рамяства ад земляробства, развіццё абмену і гандлю
Канцэнтрацыя рамеснікаў у адным месцы
Неабходнасць абароны мясцовага насельніцтва
Гарады паўстануць як цэнтры рамяства і гандлю і будаваліся на скрыжаваннях рэк і дарог

14 of 35

Пра першыя гарады

Гарады былі драўлянымі
Унутраная частка горада, умацаваная валамі і сценамі, атрымала назву дзяцінец
Паселішча рамеснікаў і гандляроў вакол дзяцінца-называўся пасад
Насельніцтва гарадоў было невялікім
Гарады таксама выконвалі адміністрацыйныя функцыі, з'яўляліся рэзідэнцыяй князяў

15 of 35

Паходжанне назваў

Ад ракі, на беразе якой яны ўзніклі

(Полацк-Палота, Пінск-Піна, Гомель-Гомій)

Шэраг гарадоў названы ў гонар легендарных кіраўнікоў (Тураў, Заслаўе, Браслаў, Барысаў)

16 of 35

Віды рамёстваў, прадстаўленых на тэрыторыі Беларусі

кавальская справа (выраб металічных прылад працы і зброі)

ганчарны (гліняны посуд)

гарбарнае (апрацоўка шкур)

бандарнае (бочкі)

прадзенне і ткацтва (адзенне)

Была наладжана апрацоўка каляровых металаў (медзі, волава, свінцу), з якіх стваралі ўпрыгажэнні

17 of 35

Практычнае заданне

Дэма-версія. Крыніца: adu.by

18 of 35

Білет №24. Пытанне № 2. Варыянт №2. Заданне склала: настаўнік-метадыст Дзімава н. в., ДУА «Сярэдняя школа № 29 г. Віцебска імя В. В. Піменава»

Выкарыстоўваючы прадстаўленыя матэрыялы, адкажыце на пытанні:

Назавіце рэкі на тэрыторыі Беларусі, якія выкарыстоўваліся ў якасці гандлёвага шляху «з варагаў у грэкі».
Якімі шляхамі насельніцтва Старажытнай Русі пападала ў феадальную залежнасць?
Якія спосабы ўмацавання (абароны) выкарыстоўваліся пры будаўніцтве гарадоў у 9–13 стст.?
Дакажыце, што гарады з'яўляліся цэнтрамі рэлігійнага, культурнага, гаспадарчага жыцця?

19 of 35

Пытанне 1. Назавіце рэкі на тэрыторыі Беларусі, якія выкарыстоўваліся ў якасці гандлёвага шляху «з варагаў у грэкі».

20 of 35

Пытанне 2. Якімі шляхамі насельніцтва Старажытнай Русі пападала ў феадальную залежнасць?

21 of 35

Пытанне 3. Якія спосабы ўмацавання (абароны) выкарыстоўваліся пры будаўніцтве гарадоў у 9–13 стст.?

22 of 35

Пытанне 4. Дакажыце, што гарады з'яўляліся цэнтрамі рэлігійнага, культурнага, гаспадарчага жыцця?

23 of 35

Білет №24. Пытанне № 2. Варыянт № 3. Заданні склала: Краўчанка Вольга Віктараўна, настаўнік гісторыі і грамадазнаўства ДУА «Сярэдняя школа №2 г. Рагачова імя В. м. Калеснікава»

Выкарыстоўваючы прадстаўленыя матэрыялы, адкажыце на пытанні:

1. Які горад з'яўляецца самым старажытным на тэрыторыі Беларусі?

2. Хто ці што магло ўплываць на ўзнікненне гарадоў на беларускай тэрыторыі?

3. Чаму гарады размяшчаліся ўздоўж рэк? Канкрэтызуйце свой адказ прыкладамі з крыніц.

4. Прывядзіце доказы таго, што беларускія землі выконвалі не толькі ролю пасрэдніка ў гандлі паміж краінамі, але і не ўсе тавары былі даступнымі для насельніцтва Беларусі. Свой адказ растлумачце на падставе крыніц.

24 of 35

Пытанне 1. Які горад з'яўляецца самым старажытным на тэрыторыі Беларусі?

25 of 35

Пытанне 2. Хто ці што магло ўплываць на ўзнікненне гарадоў на беларускай тэрыторыі?

26 of 35

Пытанне 3. Чаму гарады размяшчаліся ўздоўж рэк? Канкрэтызуйце свой адказ прыкладамі з крыніц

27 of 35

Пытанне 4. Прывядзіце доказы таго, што беларускія землі выконвалі не толькі ролю пасрэдніка ў гандлі паміж краінамі, але і не ўсе тавары былі даступнымі для насельніцтва Беларусі. Свой адказ растлумачце на падставе крыніц.

28 of 35

Білет №24. Пытанне № 2. Варыянт № 4. Заданні: Бандык Яніна Леанідаўна, настаўнік ДУА «Гімназія №1 г. Ваўкавыска»

На аснове прадстаўленых матэрыялаў адкажыце на пытанні:

1. Якія заняткі жыхароў беларускіх зямель намаляваны на мініяцюры, а якія апісаны ў дакуменце?

2. Разгледзьце картасхему «Гарады і прырода беларускіх земляў у X-XIII стст.» і назавіце гарады, якія ўзніклі на беларускіх землях у IX-XII стст.(не менш за пяць). У якіх месцах узнікалі гарады?

3. Вызначыце, як адбіваліся на занятках сялян наступныя з'явы:

А) панаванне натуральнай гаспадаркі;
Б) наяўнасць лясоў і рэк.

4. Растлумачце сувязь паміж аддзяленнем рамяства ад сельскай гаспадаркі і ўзнікненнем гарадоў. У чым заключалася грамадская роля гарадоў?�

29 of 35

Пытанне 1. Якія заняткі жыхароў беларускіх зямель намаляваны на мініяцюры, а якія апісаны ў дакуменце?

30 of 35

Пытанне 2. Разгледзьце картасхему «Гарады і прырода беларускіх земляў у X-XIII стст.» і назавіце гарады, якія ўзніклі на беларускіх землях у IX-XII стст.(не менш за пяць). У якіх месцах узнікалі гарады?

31 of 35

Пытанне 3. Вызначыце, як адбіваліся на занятках сялян наступныя з'явы:�А) панаванне натуральнай гаспадаркі;�Б) наяўнасць лясоў і рэк.

32 of 35

Пытанне 4. Растлумачце сувязь паміж аддзяленнем рамяства ад сельскай гаспадаркі і ўзнікненнем гарадоў. У чым заключалася грамадская роля гарадоў?

1 of 35