CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI BUỔI HỌC HÔM NAY
KHỞI ĐỘNG
Khi các nguyên tử kết hợp với nhau tạo thành phân tử theo một tỉ lệ xác định, yếu tố nào quyết định tỉ lệ số nguyên tử của mỗi nguyên tố trong phân tử đó?
BÀI 10. QUY TẮC OCTET
NỘI DUNG BÀI HỌC
I
II
KHÁI NIỆM LIÊN KẾT HOÁ HỌC
QUY TẮC OCTET
KHÁI NIỆM LIÊN KẾT HOÁ HỌC
I
Dựa vào SGK và nêu khái niệm liên kết hóa học
Liên kết hóa học là sự kết hợp giữa các nguyên tử tạo thành phân tử hay tinh thể bền vững hơn.
Hãy nhắc lại khái niệm về electron hoá trị?
Electron hóa trị là các electron có khả năng tham gia tạo thành liên kết hóa học, thường nằm ở lớp electron ngoài cùng và phân lớp sát ngoài cùng.
Cách biểu diễn electron hoá trị
Các electron hóa trị của nguyên tử một nguyên tố được quy ước biểu diễn bằng các dấu chấm đặt xung quanh kí hiệu nguyên tố. Mỗi dấu chấm đại diện cho một electron.
Cách biểu diễn electron hoá trị
Ví dụ:
HOẠT ĐỘNG NHÓM
► Biểu diễn electron hóa trị của một số nguyên tử trong bảng sau:
Nhóm | Nguyên tử | Biểu diễn nguyên tử với electron hóa trị |
IA | K |
|
IIA | Ca |
|
IIIA | Al |
|
IVA | Si |
|
VA | P |
|
VIA | O |
|
VIIA | Br |
|
VIIIA | Ne |
|
Nhóm | Nguyên tử | Biểu diễn nguyên tử với electron hóa trị |
IA | K |
|
IIA | Ca |
|
IIIA | Al |
|
IVA | Si |
|
VA | P |
|
VIA | O |
|
VIIA | Br |
|
VIIIA | Ne |
|
CH2 (SGK tr.49): Để giảm năng lượng, các nguyên tử kết hợp lại thành phân tử theo xu hướng nào?
Để giảm năng lượng, các nguyên tử kết hợp lại theo xu hướng đạt tới cấu hình bền vững của khí hiếm (theo quy tắc octet).
QUY TẮC OCTET
II
Hoạt động nhóm 4. Trình bày quy tắc octet và lấy ví dụ về sự hình thành liên kết hóa học:
Để đạt cấu hình bền khi tạo liên kết hóa học, các nguyên tử thường có xu hướng như thế nào đối với các electron lớp ngoài cùng?
Quan sát hình dưới đây kết hợp đọc SGK, hãy giải thích sự tạo thành liên kết cộng hóa trị của phân tử Cl2 và liên kết ion của NaF?
Mỗi nhóm hãy đề xuất viết một cấu hình electron hóa trị biểu diễn sự hình thành liên kết.
Nội dung: Khi hình thành liên kết hóa học, nguyên tử có xu hướng nhường, nhận hoặc góp chung electron để đạt tới cấu hình electron bền vững của nguyên tử khí hiếm.
Quy tắc Octet
Trong phân tử Cl2: Nguyên tử Cl có 7e hóa trị
Mỗi nguyên tử Cl cần 1e để đạt cấu hình bão hòa theo quy tắc octet
Mỗi nguyên tử chlorine góp chung 1 electron
Nguyên tử Na có 1e hóa trị → Nhường 1e tạo thành các hạt mang điện tích dương
Nguyên tử Cl có 7e hóa trị → Nhận 1e tạo thành các hạt mang điện tích âm
Các hạt này đều đạt octet và hút nhau bằng lực hút tĩnh điện
Ví dụ đề xuất cấu hình electron
Br2 | C2H6 |
| |
Trong một phân tử khi nào xuất hiện liên kết ion, khi nào xuất hiện liên kết cộng hóa trị?
LUYỆN TẬP
CH 3 (SGK tr.50). Vận dụng quy tắc octet để giải thích sự hình thành liên kết trong các phân tử F2, CCl4 và NF3.
Nguyên tử F có 7e hoá trị, cần 1e để đạt octet → Mỗi nguyên tử F góp chung 1e
Trong phân tử F2: Mỗi nguyên tử F đều có 8e giống cấu hình bền của khí hiếm Ne → Thỏa mãn quy tắc octet
Nguyên tử C có 4e hóa trị, cần 4e để đạt octet → Góp chung với mỗi nguyên tử Cl 1e
Nguyên tử Cl có 7e hóa trị, cần 1e để đạt octet → Góp chung với C 1e
Trong phân tử CCl4: Mỗi nguyên tử C và Cl đều có 8e giống cấu hình bền của khí hiếm Ne → Thỏa mãn quy tắc octet
Nguyên tử N có 5e hóa trị, cần 3e để đạt octet → Góp chung với mỗi nguyên tử F 1e
Nguyên tử F có 1e hóa trị, cần 1e để đạt octet → Góp chung với N 1e
Trong phân tử NF3: Mỗi nguyên tử N và F đều có 8e giống cấu hình bền của khí hiếm Ne và He → Thỏa mãn quy tắc octet
CH4 (SGK tr.50): Phosphine là hợp chất hoá học giữa phosphorus với hydrogen, có công thức hóa học là PH3. Đây là chất khí không màu, có mùi tỏi, rất độc, không bền. Phosphine sinh ra khi phân huỷ xác động, thực vật và thường lẫn một lượng nhỏ diphosphine (P2H4) nên nó có thể tự cháy trong không khí ở điều kiện thường và tạo thành khối phát sáng bay lơ lửng (hiện tượng “ma trơi”).
Vận dụng quy tắc octet để giải thích sự tạo thành liên kết hoá học trong phosphine.
Nguyên tử P có 5e hóa trị, cần 3e để đạt octet → Góp chung với mỗi nguyên tử H 1e.
Nguyên tử H có 1e hóa trị, cần 1e để đạt octet → Góp chung với nguyên tử P 1e.
Trong phân tử PH3:
VẬN DỤNG
Vận dụng quy tắc octet để giải thích sự hình thành liên kết hóa học trong một số phân tử của các nguyên tử nguyên tố nhóm A:
Br2, C2H6, NaBr
Br2
Nguyên tử Br có 7e hóa trị, cần 1e để đạt octet → Mỗi nguyên tử Br góp chung 1e.
Trong phân tử Br2: Mỗi nguyên tử Br đều có 8e giống cấu hình bền của khí hiếm Ne → Thỏa mãn quy tắc octet.
C2H6
Nguyên tử C có 4e hóa trị, cần 4e để đạt octet → Mỗi nguyên tử Br góp chung 1e.
Nguyên tử H có 1e hóa trị, cần 1e để đạt octet → Mỗi nguyên tử H góp chung 1e.
Trong phân tử C2H6: Mỗi nguyên tử C và H đều có 8e giống cấu hình bền của khí hiếm Ne và He → Thỏa mãn quy tắc octet
CaCl2
Trong phân tử CaCl2:
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Ghi nhớ kiến thức trong bài
Hoàn thành các bài tập trong SBT
Chuẩn bị bài 11:
Liên kết ion
CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE BÀI GIẢNG