2 of 22

Yapılarına göre sözcükler 3 gruba ayrılır:

Basit Sözcükler

Türemiş Sözcükler

Birleşik Sözcükler

3 of 22

BASİT SÖZCÜKLER

4 of 22

Basit Sözcükler

Yapım eki almamış sözcüklere basit sözcükler denir.

Basit sözcükler çekim eki alabilirler.

Örnek:

Masa
Kitap
Güzel

Gel-
Konuş-
İste-

Defterin
İnsanlar
Koşuyorum

5 of 22

TÜREMİŞ SÖZCÜKLER

6 of 22

Türemiş Sözcükler

Yapım eki alarak oluşan yeni sözcüklere türemiş sözcükler denir.

Türemiş sözcükler, en az bir yapım eki almış olmalıdır.

Türemiş sözcükler çekim eki de alabilirler.

Her türemiş sözcük aynı zamanda gövdedir.

7 of 22

KİTAP

KİTAP + LIK

9 of 22

VATAN

VATAN + DAŞ

10 of 22

TUZ

TUZ + LUK

11 of 22

KİTAP

KİTAP + ÇIK

12 of 22

BİRLEŞİK SÖZCÜKLER

13 of 22

Birleşik Sözcükler

En az iki sözcüğün, yeni bir kavramı karşılamak amacıyla bir araya gelmesi sonucu oluşan sözcüklere birleşik sözcükler denir.

Birleşik sözcüklerin yapım eki veya çekim eki alması türünü değiştirmez.

Birleşik sözcükler bitişik veya ayrı yazılabilir.

Sözcükler birleşirken herhangi bir ses olayı gerçekleşirse veya sözcüklerden biri gerçek anlamını yitirirse birleşik sözcük bitişik yazılır.

14 of 22

ÇANAK

KALE

ÇANAKKALE

15 of 22

ASLAN

AĞIZ

ASLANAĞZI

16 of 22

Örnek:

Ata + Türk = Atatürk
Eski + Şehir = Eskişehir
Afyon + Kara + Hisar = Afyonkarahisar
Deniz + Alt = Denizaltı
Bilgi + Say- = Bilgisayar
Ak + Deniz = Akdeniz
İmam + Bayıl- = İmambayıldı
Çek- + Yat- = Çekyat

Sivri + Sinek = Sivrisinek
Gece + Kon- = Gecekondu
Baş + Parmak = Başparmak
Emir + Et- = Emretmek
Af + Et- = Affetmek
Fark + Et- = Fark etmek
Hapis + Ol- = Hapsolmak
Mutlu + Ol- = Mutlu olmak

17 of 22

DİNLEDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜRLER.

BAŞA DÖNELİM.

ETKİNLİĞE GEÇELİM.

18 of 22

ETKİNLİK

Birazdan ekrana 20 tane sözcük gelecek. Bu sözcükleri basit, türemiş ve birleşik sözcükler olarak 3 gruba ayırmanı istiyorum.

Öncelikle defterimize 3 sütunlu bir tablo yapalım.

19 of 22

İşte böyle bir tablo istiyorum. 3 sütun var.

BASİT SÖZCÜKLER	TÜREMİŞ SÖZCÜKLER	BİRLEŞİK SÖZCÜKLER

20 of 22

İşte sözcükler:

GECEDEN

KİTAPLIK

ŞEHİRLER

GÖKDELENİ

KALEMİN

ÖRTÜSÜ

SANDALYEYİ

BİLİNÇALTIMDA

KOLTUKLAR

TERK ETTİK

YÜZELİM

SÖZCÜK

DOĞRULUK

KOŞUYORUM

YAZLARI

GİYSİLER

DOĞU

SESSİZLİK

KAHVALTI

HASTALIK

DOĞRU YANITLARI GÖSTER.

21 of 22

İşte doğru yanıtlar:

BASİT SÖZCÜKLER	TÜREMİŞ SÖZCÜKLER	BİRLEŞİK SÖZCÜKLER
Şehirler Geceden Kalemin Sandalyeyi Koltuklar Yüzelim Koşuyorum Yazları	Kitaplık Örtüsü Doğruluk Sözcük Sessizlik Doğu Giysiler Hastalık	Gökdeleni Bilinçaltımda Terk ettik Kahvaltı

22 of 22

TEBRİK EDERİM.

BURAYA KADAR BAŞARIYLA GELDİYSEN KONUYU ANLADIN DEMEKTİR.

Özgür KAYA

Türkçe Öğretmeni