Ảnh hưởng của quá tải dịch lên các cơ quan
Ths.BS.Bùi Thị Hạnh Duyên
Trưởng Khoa Hồi sức tích cực-BV ĐHYD.TPHCM
Nội dung
Thành phần và vận chuyển của nước trong cơ thể
Ảnh hưởng của quá tải dịch lên các cơ quan
Nhận diện quá tải dịch
Kiểm soát quá tải dịch
Tránh quá tải dịch
Mở đầu
Dịch truyền:
Rational Use of Intravenous Fluids in Critically Ill Patients. https://doi.org/10.1007/978-3-031-42205-8
Thành phần và vận chuyển của nước trong cơ thể
Thành phần của nước trong cơ thể
Rational Use of Intravenous Fluids in Critically Ill Patients. https://doi.org/10.1007/978-3-031-42205-8
Tổng lượng nước trong cơ thể (TBW) =60% Cân nặng | ||||
Nước trong nội bào (ICW) (66%) | Nước ngoại bào (ECW) (33%) | |||
| Nước trong lòng mạch 20% | Nước mô kẽ 75% | Nước xuyên tế bào (transcellular water) 2.5% | Hệ bạch huyết 2.5% |
Hấp thu nước từ lòng ruột vào lòng mạch
Rational Use of Intravenous Fluids in Critically Ill Patients. https://doi.org/10.1007/978-3-031-42205-8
Rational Use of Intravenous Fluids in Critically Ill Patients. https://doi.org/10.1007/978-3-031-42205-8
Starling Force
Rational Use of Intravenous Fluids in Critically Ill Patients. https://doi.org/10.1007/978-3-031-42205-8
Vai trò tích cực của lớp glycocalyx nội mô trong việc hình thành trạng thái cân bằng dịch xuyên mao mạch🡪 phương trình Starling cần phải được xem lại
Sự thanh thải dịch phế nang
Taenaka and Matthay, Anat Rec. 2023;1–14. wileyonlinelibrary.com/journal/ar
Ảnh hưởng của quá tải dịch lên các cơ quan
Quá tải dịch: tăng nguy cơ rối loạn chức năng đa cơ quan (MOD) và tử vong ở BN sốc NK
Huang AC et al. Fluid balance correlates with clinical course of multiple organ dysfunction syndrome and mortality in patients with septic shock. PLoS One. 2019 Dec 2;14(12):e0225423.
Quá tải dịch tăng nguy cơ tử vong ở BN nặng có suy thận cấp
Yosuke Hayashi et al, https://doi.org/10.1038/s41598-023-44778-0
Yếu tố ảnh hưởng lên tưới máu thận (RBF)
European Heart Journal: Acute Cardiovascular Care (2022) 11, 786–793 https://doi.org/10.1093/ehjacc/zuac104
Salahuddin et al. BMC Nephrology (2017) 18:45 DOI 10.1186/s12882-017-0460-6
CVP cao tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận/BN suy tim mất bù
Mullens et al. JACC Vol. 53, No. 7, 2009, Venous Congestion and Worsening Renal Function February 17, 2009:589–96
CVP
CI
HATT
PCWP
Quá tải dịch và nguy cơ tổn thương thận cấp ở BN sau ghép gan
🡪 BN ghép gan, cân bằng dịch tích lũy dương 4 ngày sau ghép gan tăng nguy cơ AKI và điều trị thay thế thận
Codes L et al. Cumulative positive fluid balance is a risk factor for acute kidney injury and requirement for renal replacement therapy after liver transplantation. World J Transplant. 2018 Apr 24;8(2):44-51. doi: 10.5500/wjt.v8.i2.44.
Quá tải dịch và tăng áp lực ổ bụng
Jacobs R, Fluid Management, Intra-Abdominal Hypertension and the Abdominal Compartment Syndrome: A Narrative Review. Life (Basel). 2022 Sep 6;12(9):1390. doi: 10.3390/life12091390.
Áp lực tưới máu các cơ quan =MAP-IAP
Quá tải dịch và phù phổi
Maria Barile, European Journal of Radiology Open 7 (2020) 100274
Quá tải dịch tăng nguy cơ tăng áp lực nội sọ ở BN chấn thương đầu
Moore et al. Intensive Care Medicine Experimental 2015, 3(Suppl 1):A439 http://www.icm-experimental.com/content/3/S1/A439
Quá tải dịch truyền ảnh hưởng xấu lên chức năng các cơ quan
Abhilash Koratala et al, Cardiorenal Med 2022;12:141–154. DOI: 10.1159/000526902
Nhận diện quá tải dịch
Đánh giá tình trạng dịch của BN
Đánh giá tình trạng dịch của BN
Abhilash Koratala et al, Cardiorenal Med 2022;12:141–154. DOI: 10.1159/000526902
Siêu âm doppler đánh giá xung huyết tĩnh mạch (VExUS)
Abhilash Koratala et al, Cardiorenal Med 2022;12:141–154. DOI: 10.1159/000526902
https://www.pocus101.com/vexus-calculator/
Siêu âm doppler đánh giá xung huyết tĩnh mạch (VExUS)
Abhilash Koratala et al, Cardiorenal Med 2022;12:141–154. DOI: 10.1159/000526902
Kiểm soát quá tải dịch
4 Pha của bù dịch
Rational Use of Intravenous Fluids in Critically Ill Patients. https://doi.org/10.1007/978-3-031-42205-8
4 giai đoạn của động học dịch truyền (dynamic fluid phases):
4 tác động là:
Kiểm soát quá tải dịch
Các sai lầm trong tính toán cân bằng dịch
Kiểm soát cân bằng dịch trong CRRT
Tốc độ tái hấp thu dịch từ mô kẽ vào lòng mạch� (plasma refilling rate)
Bellomo R, Kellum JA, Fluid Management on Continuous Renal
Replacement Therapy, Karger, 2018, vol 194, pp 60–69
Phòng ngừa quá tải dịch
Dịch truyền cần xem như thuốc
Rational Use of Intravenous Fluids in Critically Ill Patients. https://doi.org/10.1007/978-3-031-42205-8
4 câu hỏi cần trả lời khi sử dụng dịch truyền:
M. L. N. G. Malbrain et al. https://doi.org/10.1007/978-3-031-42205-8
Bù dịch và khả năng dung nạp dịch
European Heart Journal: Acute Cardiovascular Care (2022) 11, 786–793 https://doi.org/10.1093/ehjacc/zuac104
Đánh giá khả năng dung nạp dịch
European Heart Journal: Acute Cardiovascular Care (2022) 11, 786–793 https://doi.org/10.1093/ehjacc/zuac104
Tóm tắt
Chân thành cảm ơn quý thầy cô và đồng nghiệp đã chú ý lắng nghe
Tái hấp thu dịch mô kẽ vào lòng mạch qua hệ bạch huyết
Rational Use of Intravenous Fluids in Critically Ill Patients. https://doi.org/10.1007/978-3-031-42205-8
Quá tải dịch: tăng nguy cơ rối loạn chức năng đa cơ quan (MOD) và tử vong ở BN sốc NK
Huang AC et al. Fluid balance correlates with clinical course of multiple organ dysfunction syndrome and mortality in patients with septic shock. PLoS One. 2019 Dec 2;14(12):e0225423.
Quá tải dịch tăng nguy cơ suy thận cấp
Patil VP, Salunke BG. Fluid Overload and Acute Kidney Injury. Indian J Crit Care Med. 2020 Apr;24(Suppl 3):S94-S97. doi: 10.5005/jp-journals-10071-23401.
Rational Use of Intravenous Fluids in Critically Ill Patients. https://doi.org/10.1007/978-3-031-42205-8
M. L. N. G. Malbrain et al. https://doi.org/10.1007/978-3-031-42205-8
Venous excess ultrasound (VExUS) score
Rola et al. Ultrasound J (2021) 13:32. https://doi.org/10.1186/s13089-021-00232-8
https://www.pocus101.com/vexus-calculator/
https://www.pocus101.com/vexus-calculator/
Hatem Soliman-Aboumarie, André Y Denault. Volume 24, Issue 2, February 2023, Pages 177–180, https://doi.org/10.1093/ehjci/jeac239
Tốc độ tái hấp thu dịch từ mô kẽ vào lòng mạch (plasma refilling rate)