7.3 Penentangan Masyarakat Tempatan Terhadap Kuasa Barat

• Kekuatan
• �i) Muafakat
• �Dato Maharaja Lela�– Sultan Abdullah, Ngah Ibrahim, Dato’ Maharaja Lela, Dato’ Sagor dan pembesar Melayu lain mengadakan pakatan sulit untuk menghapuskan J.W.W Birch�– Mereka bersumpah meminum air keris akan merahsiakan pakatan sulit itu
• Sharif Masahor�– berjaya menyerang Kanowit dengan bantuan Dato’ Patinggi Abdul Gapur�– pakatan itu berjaya membunuh dua orang pegawai British.

• ii) Kubu Pertahanan
• �Yamtuan Antah�– berjaya mematahkan serangan British dgn kekuatan kubu di Paroi dan kubu Bukit Putus�– kerana terletak di atas bukit yang tinggi�– kawasan kubu tersebut berbukit bukau dan kelilingi oleh hutan tebal��Rentap�– keutuhan kubu Bukit Sadok kerana terletak di kawasan curam dan perbukitan yang tinggi�– dikelilingi oleh hutan rimba dan bukit batu kapur�– terdapat halangan kayu belian setebal dua kaki yang tidak boleh ditembusi oleh peluru��Mat Sator�– kubu yang dikenali sebagai Kota Mat Sator yang terletak di Kampung Kapayan Lama, �– kedudukan kota ini strategik kerana terletak di tebing Sungai Sunsuron yang membekalkan sumber air

​

• iii) Persenjataan�Dol Said�– beliau memperoleh bantuan angkatan tentera dari Rembau dan wilayah yang menjadi jiran Naning�– angkatan tersebut menggunakan senapang jenis flintlock dan snider riffles ketika membuat serangan hendap terhadap tentera British�– beliau juga menggunakan meriam kecil (lela rentaka) yang mudah dibawa ke medan pertempuran��iv) Perundangan�Haji Abdul Rahman Limbong�– beliau memohon lesen pleader umtuk membela para petani Terengganu di mahkamah dengan menggunakan hujah agama�– beliau menyatakan bahawa tanah yang dikerjakan oleh mereka ialah “Hak Allah SWT” dan rakyat bebas mengerjakannya tanpa perlu membayar cukai�– beliau berhujah, sistem percukaian yang diperkenalkan oleh British adalah berlawanan dengan hukum syarak.�

• Kelemahan�i) Penentangan Bersenjata�Yamtuan Antah Pejuang Terbilang�– British menggunakan meriam yang besar untuk menghancurkan kubu pertahanan Yamtuan Antah�– British berjaya menawan Paroi dan Bukit Putus�– Yamtuan Antah berundur ke Johor��Rentap Wira Bukit Sadok�– Brooke berjaya menewaskan Rentap dalam serangan ketiga (1861)�– Brooke menggunakan meriam tembaga “Bukit Sadok” dan angkatan tentera yang lebih besar�– Brooke berjaya menawan Bukit Sadok�– Rentap berundur ke Entabai
• ii) Ancaman Perundangan Barat�Haji Abdul Rahman Limbong Pejuan Masyarakat Tani Terengganu�– berlaku kebangkitan Tani di Marang. Kuala Telemong dan Kuala Berang�– Haji Abdul Rahman Limbong ditangkap�– beliau dijatuhi hukuman buang negeri ke Makkah atas kesalahan menghasut

• iii) Gagal Mentafsir Perjanjian�Dato’ Marahaja Lela Pahlawan Melayu�– tindakan Sultan dan pembesar Perak untuk mencabar Perjanjian Pangkor menemui kegagalan�– Pembesar Melayu tidak diberikan masa yang cukup untuk meniliti Perjanjian Pangkor��iv) Tipu Muslihat�Tok Janggut Pejuang Jihad�– British mendesak Sultan Muhammad IV Kelantan supaya mengisytiharkan perjuangan Tok Janggut dan pengikutnya sebagai penderhakaan terhadap Sultan Kelantan�– muslihat British berjaya menakutkan rakyat supaya tidak menyokong Tok Janggut��Mat Salleh Pahlawan Sabah�– SBUB menggunakan tipu muslihat untuk melemahkan perjuangan beliau�– Rundingan Perdamaian Menggatal (1898), SBUB membenarkan beliau mentadbir Tambunan�– pada 1899, SBUB mengambil alih pentadbiran Tambunan��Sebab kegagalan penentangan masyarakat tempatan�i) Penentangan bersifat setempat ii) Sokongan�iii) Faktor istana iv) British berpakat dengan belanda�v) Kelemahan strategi vi) Kelemahan teknologi