1 of 16

BAROK I� SARMATYZM

Opracowała Katarzyna Kanik

2 of 16

  • Początek epoki przypada w Polsce na lata 80. i 90. XVI wieku

​

  • Wiąże się z działaniem kontrreformacji i sprowadzeniem do Polski jezuitów w 1564 roku przez kard. Stanisława Hozjusza.

​

  • Wprowadzono indeks ksiąg zakazanych (m. in. dzieła M. Reja i A. F. Modrzewskiego).

3 of 16

  • Rozwój sztuki baroku dzięki mecenatowi królewskiemu – zapoczątkowała dynastia Wazów

​

  • Później także rezydencje magnackie i mieszczańskie

4 of 16

ARCHITEKTURA

​

  • Sakralny charakter
  • Fundatorami szlachta (chęć manifestacji własnej pozycji, prestiżu, odkupienia win)

​

5 of 16

  • Pierwszym barokowym zabytkiem w Polsce jest…
  • Co to za świątynia?

​

6 of 16

Cechy charakterystyczne architektury sakralnej

  • Trójwymiarowość budowli, musi być przestrzenna
  • Często zastępowano nawy boczne rzędem kaplic
  • Fasady i wnętrza ozdabiano rzeźbami, przedstawiającymi postacie o teatralnym wręcz ułożeniu ciała
  • Moda na biało-czarne kompozycje zwana stylem Wazów (I poł. XVII w.)
  • Zastosowanie stiuków – gips zmieszany z klejem
  • Iluzja
  • Ołtarze najczęściej drewniane, malowane na złoto/srebro/marmur
  • Typowy element wyposażenia kunsztowne kunsztowne organy, konfesjonały, ambony

7 of 16

Cechy charakterystyczne architektury świeckiej

  • Podobny sposób dekorowania fasad i wnętrz, osiągania efektów kolorystycznych i zamiłowanie do iluzji
  • Wzorce francuskie i włoskie – pałace z dziedzińcami i parkami wokół
  • Boczne skrzydła pałacu połączone galeriami

8 of 16

    • BAROK
      • emocjonalny

​

      • klasyzujący

​

9 of 16

  • Jednym z Najwybitniejszych przedstawicieli baroku był Tyman z Gameren

​

  • Do jego dzieł należą:

10 of 16

Rzeźba

  • Rozwój rzeźby nagrobkowej – przedstawianie całych postaci lub popiersi
  • Osobliwy zabytek – kolumna Zygmunta III Wazy w Warszawie

​

11 of 16

Malarstwo

  • Portret
  • Malarstwo historyczne
  • Malarstwo batalistyczne
  • Malarstwo trumienne

12 of 16

Literatura

  • Rozwija się pod wpływem kontrreformacji i podlega cenzurze
  • Dominują utwory dewocyjne i panegiryki

​

Okres przed potopem Okres po potopie

​

13 of 16

Przyczyny spadku poziomu szkolnictwa

  • zwycięstwo reformacji 🡪 upadek szkolnictwa dysydenckiego (Raków, Leszno)

​

  • obniżenie poziomu nauczania w kolegiach spowodowane brakiem konkurencji

​

  • wojny i zniszczenia wojenne 🡪 zubożenie społeczeństwa, brak pieniędzy na edukację

​

  • brak dobrze wykształconych kadr

​

  • wyjazdy zagraniczne możliwe dla nielicznych

14 of 16

Nauka

matematyka

    • Jan Brożek

astronomia

    • Jan Heweliusz

historiografia

    • Wespazjan Kochanowski
    • Jan Szczęsny Herburt

filologia

    • Grzegorz Knapski Kanpiusz

15 of 16

SARMATYZM

16 of 16

Koniec epoki

  • Zmierzch baroku lata 30. – 70. XVIII wieku
  • Załamanie rozwoju kulturalnego na skutek wojen i kryzysu ekonomicznego