Öz farkındalık ve

Yeterlilikler Çerçevesinin Farkında Olma

TREESP1.2.NEETPRO/P-03/136

Let's Find Virtual Reality Jobs in the Manufacturing Sector

“Bu sunum Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti’nin maddi destekleri ile hazırlanmıştır. İçerik tamamıyla Gazi Üniversitesi’nin sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti’nin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.”

Sunu planı

• Öz bilinç, öz farkındalık
• Öğrenme sürecinde öz farkındalık
• Bilişsel yapı hakkında farkındalık
• Duyuşsal durum hakkında farkındalık
• Bedenini bilme ve farkındalık
• Kendini bilme- dürtüleri fark etme, zaafları vb.
• Yeterlikler çerçevesinin farkında olma
• Yeterlik ve yetkinlik kavramı
• Türkiye yeterlikler çerçevesi
• AB yeterlikler çerçevesi
• Sonuç

• İlim ilim bilmektir.
• İlim kendin bilmektir.
• Sen kendini bilmezsen
• Bu nice okumaktır.

Yunus Emre

​

Öz bilinç

• Öz bilinç, kişinin kendi varlığının, duyularının, düşüncelerinin, duygularının ve eylemlerinin farkında olmasıdır.
• Yapılan araştırmalar öz bilinci yüksek insanların kararlarının değerleri ile uyuştuğu , kişinin kendi değerleri ve hedeflerine ilişkin anlayışının berraklaştığı ve yaptıkları işe canlılık kattıkları belirlenmiştir.

Öz farkındalık

• Kendi kendine yardım (Self-help) ve kişisel gelişim (Self-improvement) bir kişinin potansiyelini geliştiren, istihdam edilebilirliği kolaylaştıran, yaşam kalitesini yükselten ve hayallerin gerçekleşmesini kolaylaştıran faaliyetlerden oluşur.
• Öz farkındalık iç gözlem yapabilme yeteneği ve kendini çevre ile diğer bireylerden ayırıp bir birey olarak görebilme kabiliyetidir.
• Öz farkındalık kuram, bireyin kendi üzerinde odaklandığında davranışlarını kendi iç standartları ve değerleri ile kıyaslayıp değerlendirmesi olduğunu belirtir.

Minfulness (Bilinçli farkındalık)

• Bilinçli farkındalık, şimdiki an içerisinde gerçekleşenlere dikkat etmeyi, bu dikkatin niteliğini fark etmeyi ve tüm bu fark edilenleri nezaketle, yargılarımızın farkında olarak kabul etmeyi içerir.
• Düşüncelerinizin ve duygularınızın (olumsuz olanlar dahil) geçici olduğuna dair bir anlayıştır.
• Eleştiride bulunmadan gözlem yapmak ve kendinize şefkat göstermek anlamına gelir.

​

Bilinçli farkındalık

• Daha fazla farkındalığa sahip kişiler, zamanlarını gerçekten de değer verdikleri, eğlenceli ve ilginç buldukları şeyleri yaparak geçirirler.
• Düşünceleriniz sadece zihinsel olaylardır. Düşünceleriniz siz değilsiniz (Williams ve Penman, s.82). Zihniniz ve duygularınız dalgalar gibi yükselip alçalır, sonra sakinleşir.

​

• Yapabileceğiniz ya da hayal edebileceğiniz ne varsa onu yapmaya çalışın. Cesaretin içinde deha, güç ve sihir vardır. Goethe

İnsan kısmı bir misafirhane,

Her sabah yeni birisi gelir.

Bir sevinç, bir bunalım, bir zalimlik,

Aniden farkına varırsın,

Hepsi de beklenmedik misafir.

​

Hepsini karşılayıp hoş geldin de!

Evini vahşi bir şekilde süpürüp,

Bütün mobilyalarını boşaltan

Bir kederler kalabalığı gelse bile.

​

Her geleni alnının akıyla misafir et.

Olur ki yeni bir zevk getirmek için

Boşalttılar evini.

​

Karanlık düşünceler, utanç ve garez,

Hepsini gülerek karşıla, buyur et içeri.

Minnettar ol her gelene

Kim gelirse gelsin.

Çünkü bunların her birisi

Öte taraftan bir rehber olarak gönderildi.

• Mevlana

​

Kültür okuryazarlığı ve farkındalık

• Kültür okuryazarlığı, bireyin yaşadığı kültürün simge, olgu ve olaylarına anlam verme ve bu kültürel faaliyetlere etkin katılımı ile ilgilidir.
• Hayatımızda bizim için önemli olan biriyle yaptığımız güçlü bir sohbetten veya görüşmeden sonra farklı bir beyne sahip oluruz.
• Kişinin içinde yaşadığı kültürün bir parçası olması bu sürece katkı sağlar.
• Konuşun
• Düğün ve cenaze törenlerine katılma konusunda tavrınız nedir?
• Umut, hiç bitmeyen bahar mevsimidir. İçine kar da yağar, fırtına da kopar ama çiçekler hep açar. Mevlana

Kültürü anlamada edebiyat

• İtimat Bakkaliyesi’nin sonu- Prof. Dr. İsmail ŞAHİN

İsimleri Kanaat, İtimat, Huzur gibi o demler hayata hakim olan ruhu çağrıştıran bakkallar önce küçüldüler daha sonra sokaktan çekildiler. 80’lerle beraber kanaatin yerini tüketim alınca önce itimat kayboldu, itimadın olmadığı yerde de huzur zaten olmazdı.

​

Çocukluk yıllarımla ilgili hatıralarımın en güzel tarafları İtimat Bakkaliyesi ile ilgili olanlarıdır. Büyüdüğüm kasabanın en büyük esnaflarından olan Hoca Emmi’nin İtimat Bakkaliyesi çevrenin en büyük bakkaliyesi, bir nevi toptancısı idi. İtimat Bakkaliyesi sadece bir alışveriş merkezi değil, muhabbet halkasının kurulduğu, kendi çapında ehl-i dil erbabının bir araya geldiği bir mekandı. 50 metrekare büyüklüğünde, kapıdan girince karşıda Maşallah’ı, yanında veresiye satan peşin satan levhası ve bereket duası ile 50’li yılların karakteristik Türk bakkalının bütün özelliklerini taşırdı.

​

İtimat Bakkaliyesi civar köylerin ve kasabanın çarıklı erkânı harbiyelisinden mektepli muallimlerine, cami imamlarından mahallenin delilerine kadar herkesin uğrak yeriydi. Bir nevi “Küllük” vazifesi görürdü. Sermayesiz esnafın, doktorsuz hastanın, evsiz garibin uğrak yeriydi İtimat Bakkaliyesi. Sokak kedileri bile oradan nasibini almadan gitmezdi.

​

​

Öğrenme sürecinde öz farkındalık

• Öğrenme süreci bilişi, duyuşu ve eylemi kapsayan bütüncül bir faaliyettir.
• Eğitimin amacı, düşünce ve eylemin birleştirilmesidir (Whitehead, 1929).
• Bilişsel bir üretim, zihinsel sağlık duygusal bir hijyenle korunur.

​

​

​

​

Bilişsel yapı hakkında öz farkındalık

• Bir iş zihinsel ve fiziksel olmak üzere iki şekilde yaratılır. Bu alanda bilişsel yaratım süreci ile ilgileniyoruz.
• Zihnin bilişsel bir faaliyet içinde bulunmadığı bir an var mıdır?
• Disiplinsiz derin düşüncelere dalmak sorunları çözme becerimizi artırıyor mu?
• İşte 5 yıl önce yazdığım kendi bilişsel yapıma algılamama yönelik bir not.
• “Farklı konularda çalışmalar yapmayı seviyorum. Çalışmalarımı merakım yönlendiriyor. Özellikle alanıma giren kavramların arka planındaki kültürel yapı ve değerleri anlamaya yönelik çalışmalar yapmayı yeğliyorum. Dezavantajlı çocuklar için bir şeyler yapmayı ümit ediyorum. Uygulamaya önem veren, sentezci bir bilişsel yapıya sahibim. Sentezi kolay yapan zihnim analize geldiği zaman, dikkate, kontrol listelerine, alt başlıklara ve yavaş çalışmaya ihtiyaç duyuyor.”

​

Bilişsel yapı hakkında öz farkındalık

• Bir eylemi, bir kuramı deneyime aktarmadan ayrıntılı tasarlamak: Entelektüel olmak
• Entelektüeller karşılaştıkları problemleri kas ile değil zihin ile çözerler.
• Akıl yürütme, mantıksal çıkarım, hatırlama, yorumlama ve analiz gibi bilişsel faaliyetleri içerir.

​

​

​

• Konuşalım
• Plan yapmak, yapmaktır. Öyle midir?

​

​

​

Duyuşsal durum farkındalığı

• Duyuşsal öğrenmeler, bir kişi, bir nesne, bir konuya yönelik ilgi, tutum, tavır ve duygu gibi davranış eğilimlerini içerir.
• Duyguların davranışları yönlendirme gücünün bilişsel süreçlere göre daha fazla olduğunu söyleyebiliriz.
• Odaklanma, bir işle meşgul olma, bir konuda yazma hem düşüncelerimizi hem duygularımızı düzenleyebilir.

​

Duyuşsal çember modeli

Yatay eksen duyguların değerlik (valence) durumunu gösterir. Değerlik, duygunun içsel çekiciliğini ve iyiliğini olumlu ya da olumsuz olma derecesini ifade eder. Uyarılma ise duygu yoğunluğuna bağlı etkin olmayı ifade eder (Russell, 1980).

• Plan yapmak, mutsuz kimyasallardan arınmanın en iyi yoludur. Yani yapılacakları planlamak sizi daha mutlu eder.
• Planlamak aynı zamanda yapmak için bir motivasyon kaynağıdır.

Yrd. Doç. Dr. Oktay AKBAŞ

Bedensel farkındalık

• Zihinsel süreçlerin etkin işleyişi ancak yazmak, konuşmak, inşa etmek gibi psikomotor davranışlarla mümkün.
• Öğretim sürecinde, öğrencilerimizin bir bedeni olduğunu unutur unutmaz başarısızlıkla karşılaşırız.
• Duygular, düşünceler ve beden arasında sıkı bir bağ vardır.
• Bedenden bağımsız bir zihin var mıdır?

​

Bedensel farkındalık

• Bir dakika boyunca omuzlarınızı öne sarkıtıp başınızı öne eğerseniz neler hissedersiniz?
• Güzel bir yürüyüş kalp ritminizi düzenlediği gibi duygularınızı da düzenler. Sinirleriniz yatışır ve canlı hissedersiniz.
• Her zaman eylem motivasyonu değil, motivasyon da eylemi takip eder. Eyleme öncelik verdiğinizde motivasyon peşinden gelecektir.
• Konuşmak, not tutmak devinsel davranışlardır ve öğrenmeye olumlu etki eder.

Yeterlikler çerçevesinin farkında olma �

• Bilimsel olarak yeterlik, çevreyle etkin bir şekilde ilgilenme, değiştirme, düzenleme ihtiyacıdır.
• Yeterlik kazanma çabası sonucunda yetkinlik kazanılır.
• Ve öz yeterlik düzeyimiz artar.
• Mesleki olarak yeterlik, bireyin sahip olduğu belirli niteliklerin sorumlu otoritelerce değerlendirilmesi ve geçerlilik kazandırılması sonucunda elde edilen belgelerin tümü olarak tanımlanmaktadır.

​

Yeterlikler çerçevesine yönelik farkındalık

• Kişinin kendi yeterliklerinin farkında olması öğrenme, çevreyi değiştirme çabasını ve sahip olduğu niteliklerin tümüne yönelik algısını içerir. (Sınırlarını- haddini bilmek, kültürel bağlamdan bağımsız olarak algılamak)

​

Türkiye Ye

• Lisans öğrenme yetkinliği
• Öğrenme gereksinimlerini belirleyebilme ve öğrenmesini yönlendirebilme.
• Yaşamboyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirebilme.
• Sosyal ve iletişim yetkinliği
• Toplumsal sorumluluk bilinci ile yaşadığı sosyal çevre için proje ve etkinlikler düzenleyebilme ve bunları uygulayabilme.

Avrupa birliği hayat boyu öğrenme Anahtar yeterlikler

• Anahtar yeterlilikler 2006 yılında Avrupa Birliği tarafından HBÖ anlayışı
• çerçevesinde tüm üye ülke vatandaşlarının sahip olmaları gereken yeterlilikler olarak belirlenmiştir (European Union, 2006).
• Söz konusu anahtar yeterlilikler
• (1) ana dilde iletişim
• (2) yabancı dilde iletişim
• (3) matematik, fen ve teknolojide temel yetkinlikler
• (4) dijital yeterlilik
• (5) öğrenmeyi öğrenme
• (6) sosyal ve beşeri yeterlilikler,
• (7) girişimcilik ve
• (8) kültürel bilinç ve ifade olarak sınıflandırılmaktadır.

Birkaç düşünme hatası

• 1.Bilgimizi gözümüzde büyütmemiz onu küçümsememizden çok daha sık yaşanan bir durumdur.
• 2. İki tür düşünme tarzımız var. Biri sezgisel, otomatik, doğrudan. Diğeri ise, bilinçli rasyonel, yavaş, zahmetli ve mantıklı düşünme
• 3.Ben zaten bunu biliyorum fenomeninden kurtulun. Kendi yazdığın günlükleri ve eski gazeteleri okuyun. Dünya öngörülmezdir.
• 4.Bir başka düşünme hatası ise kontrol yanılsamasıdır. Sayısal lotoda çıkacak sayılar kontrol edilebilir mi? .Gerçekten kontrol edebileceğiniz şeylere odaklanmak gerekir. (Olaylar arasında bağlantı inceleyin ama burada değil☺
• Piyango bileti alacaksınız, hangi bilete para çıkma ihtimali daha fazladır.
• 0185125
• 1111111
• 5.Ortalamaya gerilme olacaktır. Bunu başka bir nedene bağlamayın.
• 6. Olumsuz şeyleri olumlulardan daha çok hatırlarız. Bir kayıp aynı büyüklükteki kazançtan yaklaşık iki kat daha fazla duygusal ağırlıktadır

​

​

Sonuç

• Öz bilinç, kişinin kendi varlığının, duyularının, düşüncelerinin, duygularının ve eylemlerinin farkında olmasıdır.
• Öz farkındalık ise kişinin kendini çevre ile diğer bireylerden ayırıp bir birey olarak görebilmesidir.
• Bilişsel, duyuşsal ve bedensel farkındalığımızı artırmak için yansıtıcı günlükler faydalıdır.
• Yeterlikler çerçevemizin farkında olmak ve ifade etmek gerekir.