1 of 36

Πώς από τα μακρομόρια αναδύεται η ζωή

Λειτουργική προσέγγιση

Τα ένζυμα

2 of 36

Ενδογενείς ιδιότητες�οι ιδιότητες ενός συστήματος υπερβαίνουν �το άθροισμα των ιδιοτήτων των μερών του

3 of 36

Μεταβολισμός = χημικές αντιδράσεις

σύνθεσης

διάσπασης

Α+Β → Γ Κ → Λ+Μ

Αναβολισμός Καταβολισμός

Για να γίνουν πρέπει να γίνονται συχνά επιτυχείς συγκρούσεις των σωματιδίων των αντιδρώντων = θέμα ενέργειας!!

4 of 36

Το πρόβλημα:

Η πιθανότητα/συχνότητα επιτυχών συγκρούσεων σε θερμοκρασία περιβάλλοντος είναι ανεπαρκής

(μικρή Εκιν αντιδρώντων)

Υπάρχει λοιπόν ανάγκη για:

Αύξηση της πιθανότητας επιτυχούς σύγκρουσης αντιδρώντων σε θερμοκρασία περιβάλλοντος

5 of 36

Με άλλα λόγια..

Κάθε αντίδραση χρειάζεται, γενικά, ενέργεια για να ‘ξεκινήσει’ = ενέργεια ενεργοποίησης Εεν

Το θέμα είναι…πόση;; (είναι συμβατή με τη ζωή;)

6 of 36

Η λύση: Τα ένζυμα είναι πρωτεΐνες*

με καταλυτική δράση.�Η (βιο)χημική αντίδραση καταλύεται σε μια ειδική υποπεριοχή του ενζύμου, το Ενεργό Κέντρο �Τα αντιδρώντα = Υπόστρωμα /τα

7 of 36

Το ένζυμο και το υπόστρωμα έχουν σχέση αυστηρής εξειδίκευσης

Ταίριασμα Κλειδιού-Κλειδαριάς

Όχι όμως μόνο ως προς το σχήμα στο χώρο αλλά και ως προς τους διαμοριακούς δεσμούς που αναπτύσσονται μεταξύ Υ και αμινοξέων του ΕΚ

8 of 36

Ένα παράδειγμα: Διάσπαση H2O2 από το ένζυμο υπεροξειδάση

Γίνεται η αντίδραση: 2 Η2Ο2 → 2Η2Ο + Ο2

9 of 36

Διάσπαση σε δύο στάδια�Ενεργό κέντρο με αίμη (Fe)

10 of 36

Τι συμβαίνει στο ενεργό κέντρο:�1) προσέγγιση αντιδρώντων μεταξύ τους 🡪�2) αλληλεπίδραση αμινοξέων και υποστρώματος 🡪 3) χαλάρωση δεσμών 🡪 διευκόλυνση αντίδρασης

11 of 36

Ενδομοριακές αλληλεπιδράσεις υποστρώματος – ενζύμου*

*Ομοίως για υποδοχείς – προσδενόμενα μόρια

πχ νευροδιαβιβαστές κα

12 of 36

Συνοψίζοντας…

Τα ένζυμα μειώνουν την Εεν

καθιστώντας εφικτές τις βιοχημικές αντιδράσεις

σε συνθήκες συμβατές με τη ζωή!!

13 of 36

Και πώς ‘πληρώνεται’ η ενέργεια αυτή;

14 of 36

Βρείτε τις διαφορές

15 of 36

ATP: το ενεργειακό μόριο, νόμισμα του κυττάρου

16 of 36

17 of 36

Ενέργεια από

πηγή

Ενέργεια για

λειτουργίες

  • Μεταβολισμός

(ένζυμα)

  • Κυτταρική κίνηση

κλπ

Ο Κύκλος του ATP

Σύζευξη αντιδράσεων πρόσληψης και κατανάλωσης ενέργειας με ενδιάμεσο μεσολαβητή το ATP

18 of 36

19 of 36

Μια σύνοψη για τα ένζυμα..

  • Δεν συμμετέχουν ως αντιδρώντα ή προϊόντα
  • Έχουν εξειδίκευση δράσης
    • Εξειδίκευση τριτοταγούς δομής ενεργού κέντρου
    • Εξειδίκευση σχέσης ενεργού κέντρου με υπόστρωμα
  • Μείωση ενέργειας ενεργοποίησης,
    • Εφικτές οι ‘αδύνατες’ αντιδράσεις και επιτάχυνση αυτών σε θερμοκρασίες συμβατές με τη ζωή
    • Καταναλώνει λίγη ενέργεια αλλά πετυχαίνει πολλά
  • Λειτουργούν το ίδιο εντός και εκτός κυττάρων (εξω-ενδο-κυτταρικά ένζυμα και in vitro)

20 of 36

Παράγοντες που επηρεάζουν την ενζυμική δράση

  • Θερμοκρασία, pH άριστη τιμή και όρια
  • Συγκέντρωση υποστρώματος και ενζύμου ως ένα σημείο ευνοεί, έπειτα δεν παίζει ρόλο = κορεσμός

21 of 36

Συμπαράγοντες = βοηθητικός ρόλος�1) ανόργανα ιόντα μετάλλων (ιχνοστοιχεία)�2) συνένζυμα (βιταμίνες κ.α.)

22 of 36

Ρύθμιση ενζυμικής δράσης = Αναστολείς�1) Αντιστρεπτοί = έλεγχος συστημάτων μεταβολισμού

Πολλές φορές το ίδιο το προϊόν είναι αναστολέας του ενζύμου που το φτιάχνει

23 of 36

Η Εριν Μπροκοβιτς και το Cr+6

2) Μη αντιστρεπτοί = δηλητήρια (βαρέα μέταλλα πχ Hg, Pb, Cd κλπ και οργανικές ενώσεις)

24 of 36

http://photodentro.edu.gr/aggregator/lo/photodentro-lor-8521-6667

Ερωτήσεις αξιολόγησης στα ένζυμα

25 of 36

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ �ΕΛΛΕΙΨΗ ΕΝΖΥΜΩΝ

Μαρία Κυριακάκη, Βιολόγος

26 of 36

ΔΥΣΑΝΕΞΙΑ ΣΤΗ ΛΑΚΤΟΖΗ

  • Η λακτόζη είναι

δισακχαρίτης (glu+gal)

  • Η λακτάση είναι το ένζυμο

που τη διασπά.

  • Ανεπάρκεια σε αυτό

το ένζυμο εμποδίζει το μεταβολισμό της λακτόζης.

  • Τα επίπεδα της λακτάσης μειώνονται στα θηλαστικά

μετά τον απογαλακτισμό.

  • Λακτάση και ανθρωπογεωγραφία 🡪 Δύση και Ανατολή

27 of 36

ΔΥΣΑΝΕΞΙΑ ΣΤΗ ΛΑΚΤΟΖΗ

*κοιλιακή

διόγκωση,

φούσκωμα

*πόνος,

κράμπες

*ναυτία

*διάρροια

28 of 36

ΦΑΙΝΥΛΚΕΤΟΝΟΥΡΙΑ

Ύδροξυλάση της Φαινυλαλανίνης

29 of 36

ΑΛΦΙΣΜΟΣ – ΑΛΜΠΙΝΙΣΜΟΣ

  • Γενετική διαταραχή χωρίς θεραπεία.
  • Τα μελανοκύτταρα δεν παράγουν μελανίνη.
  • Απόν ή ελαττωματικό το ένζυμο, τυροσινάση.
  • Λευκό χρώμα (albus) σε δέρμα, τρίχες, μάτια.
  • Εμφανίζεται σε όλες τις φυλές, στην Αφρική.
  • Δεισιδαιμονίες και φρικαλεότητες

30 of 36

31 of 36

32 of 36

33 of 36

34 of 36

35 of 36

36 of 36

For some time I’ve had the idea to create and photograph a project featuring albino people or people with Albinism. Their unique beauty hypnotizes me. This beauty is so pure and amazing for me, as if it was taken from fantasies and fairy tale legends.

All of the photographs were taken in white tones with no additional coloring. I’m excited to prove that white is not just one color! It has many tints, shades and beautiful tones.

While creating this photo project, I was fortunately blessed with meeting amazing people. I was highly motivated from the support of the models and parents to create this project. Their passion and encouragement attributes to this amazing project. I am very proud of the results this experience has brought.

Yulia Taits, photographer