CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC NGÀY HÔM NAY!
KHỞI ĐỘNG
Trong cuộc khảo sát tìm hiểu về cách học của học sinh khối 7 được kết quả như sau:
Có 50% học sinh học qua đọc, viết;
Có 35% học sinh học qua nghe;
Khẳng định nào sau đây là đúng?
A. Kết quả thu thập trên không có số liệu.
B. Kết quả thu thập trên không phải là số.
C. Kết quả trên gồm cả dữ liệu là số liệu và dữ liệu không phải là số.
D. Kết quả trên là dữ liệu phần trăm không phải dữ liệu là số.
Có 10% học sinh học qua vận động;
Có 5% học sinh học qua quan sát.
CHƯƠNG V: DỮ LIỆU VÀ BIỂU ĐỒ
BÀI 18: THU THẬP VÀ PHÂN LOẠI
DỮ LIỆU
NỘI DUNG BÀI HỌC
THU THẬP DỮ LIỆU
PHÂN LOẠI DỮ LIỆU
THU THẬP DỮ LIỆU
01
HĐ 1:
Nêu các phương pháp thu thập dữ liệu đã được học. Mỗi phương pháp cho một ví dụ.
Trả lời:
Các phương pháp thu thập dữ liệu đã được học: Có nhiều cách để thu thập dữ liệu như quan sát, làm thí nghiệm, lập phiếu hỏi,... hay thu thập từ những nguồn có sẵn như sách báo, trang web,...
Ví dụ:
KẾT LUẬN
Thu thập dữ liệu có thể là trực tiếp hoặc gián tiếp.
Để có thể đưa ra các kết luận hợp lí, dữ liệu thu thập được phải đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ đối tượng đang được quan tâm.
Ví dụ 1
a) Để thu thập dữ liệu về xếp hạng FIFA của bóng đá nam Việt Nam trong thời gian gần đây, cách tốt nhất là ta vào website của Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) tại địa chỉ fifa.com/fifa-world-ranking/vie để thu thập. Đây là phương pháp thu thập dữ liệu gián tiếp.
Để thu thập mỗi dữ liệu sau, ta nên làm thế nào? Đó là thu thập dữ liệu trực tiếp hay gián tiếp?
a) Dữ liệu về xếp hạng FIFA của bóng đá Việt Nam trong thời gian gần đây.
b) Số liệu về sự phát triển chiều cao của một giống cây mới theo thời gian.
Giải:
Ví dụ 1
b) Để có số liệu về sự phát triển chiều cao của một giống cây mới theo thời gian, ta trồng cây và định kì đo chiều cao, ghi lại kết quả. Đây là phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.
Để thu thập mỗi dữ liệu sau, ta nên làm thế nào? Đó là thu thập dữ liệu trực tiếp hay gián tiếp?
a) Dữ liệu về xếp hạng FIFA của bóng đá Việt Nam trong thời gian gần đây.
b) Số liệu về sự phát triển chiều cao của một giống cây mới theo thời gian.
Giải:
LUYỆN TẬP 1
Em hãy cho biết phương pháp thu thập dữ liệu trong mỗi trường hợp sau là trực tiếp hay gián tiếp.
a) Nam vào website của Tổng cục Thống kê và ghi lại số quận/huyện của các tỉnh/thành phố thuộc đồng bằng Bắc Bộ.
b) Thầy giáo dạy Giáo dục thể chất đã đo và ghi lại thời gian chạy cự li 1 000 mét của các bạn học sinh khối 8.
Giải:
a) Nam ghi lại số quận/huyện của các tỉnh/thành phố thuộc đồng bằng Bắc Bộ bằng cách thu thập dữ liệu từ nguồn có sẵn (website của Tổng cục Thống kê: https://www.gso.gov.vn/). Do đó, phương pháp thu thập dữ liệu của Nam là gián tiếp.
b) Để ghi lại thời gian chạy cự li 1 000 mét của các bạn học sinh khối 8, thầy giáo dạy Giáo dục thể chất cần cho học sinh thi chạy và dùng đồng hồ bấm giờ để đo rồi ghi lại thời gian chạy của mỗi bạn. Đây là phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.
PHÂN LOẠI DỮ LIỆU
Cho hai dãy dữ liệu sau về 5 học sinh.
(A) Chiều cao (đơn vị: cm): 128,1; 132,9; 125,7; 131,3; 133,6.
(B) Số môn thể thao học sinh biết chơi: 2; 1; 5; 2; 3.
a) Hai dãy dữ liệu này có phải số liệu không?
b) Đo chiều cao (kí hiệu là h) một học sinh khác và hỏi về số môn thể thao (kí hiệu là n) mà em đó biết chơi.
+ h có thể nhận giá trị bất kì lớn hơn 120 cm và nhỏ hơn 150 cm được không?
+ n có thể nhận giá trị lớn hơn 3 và nhỏ hơn 4 được không?
a) Dãy (A) biểu diễn số liệu về chiều cao (đơn vị: cm) của 5 học sinh; dãy (B) biểu diễn số liệu về số môn thể thao biết chơi của 5 học sinh. Do đó, hai dãy dữ liệu trên đều là số liệu.
b)
+ Số đo chiều cao của 5 bạn học sinh lớn hơn 120 cm và nhỏ hơn 150 cm nhưng số đo chiều cao của các bạn học sinh là số liệu cụ thể chứ không phải nhận giá trị bất kì. Do đó, h không thể nhận giá trị bất kì lớn hơn 120 cm và nhỏ hơn 150 cm.
+ Số môn thể thao học sinh biết chơi có các giá trị không lớn hơn 3 (các giá trị: 1; 2; 3) nên nó không thể nhận giá trị lớn hơn 3 và nhỏ hơn 4. Do đó, n không thể nhận giá trị lớn hơn 3 và nhỏ hơn 4.
Trả lời:
KẾT LUẬN
Số liệu có thể nhận giá trị tùy ý trong một khoảng nào đó được gọi là số liệu liên tục. Số liệu không phải là số liệu liên tục được gọi là số liệu rời rạc.
Chú ý:
Sơ đồ phân loại dữ liệu
Dữ liệu
Dữ liệu là số (số liệu)
Dữ liệu không là số
Dữ liệu rời rạc
Dữ liệu liên tục
Dữ liệu không là số, không thể sắp thứ tự
Dữ liệu không là số, có thể sắp thứ tự
Ví dụ 2
a) Dữ liệu thu được là số liệu rời rạc. Giá trị 52 không hợp lí.
b) Dữ liệu thu được là số liệu liên tục.
Với mỗi câu hỏi sau, Quỳnh đã hỏi ba bạn và ghi lại câu trả lời.
a) Nhà bạn có bao nhiêu chiếc ti vi? Kết quả: 3; 52; 2.
b) Bạn mất bao nhiêu thời gian (đơn vị: giờ) để hoàn thành bài tập về nhà?
Kết quả: 1,5; 2,3; 1,9.
Mỗi dãy dữ liệu trên thuộc loại nào? Chỉ ra giá trị không hợp lí nếu có.
Giải:
LUYỆN TẬP 2
Với mỗi câu hỏi sau, An đã hỏi 5 bạn và ghi lại câu trả lời.
a) Bạn nặng bao nhiêu kilôgam? Kết quả: 48; 51; 46; 145; 48.
b) Tên bạn có bao nhiêu chữ cái? Kết quả: 4; 5; 6; 3; 5.
Mỗi dãy dữ liệu trên thuộc loại nào? Chỉ ra giá trị không hợp lí nếu có.
Giải:
a) Dãy dữ liệu thu được là số liệu liên tục. Giá trị 145 không hợp lí.
b) Dữ liệu thu được là số liệu rời rạc
VẬN DỤNG
Em muốn ước lượng thời gian tự học ở nhà (đơn vị: giờ) của các bạn trong lớp. Hãy đưa ra cách thu thập dữ liệu và xác định xem dữ liệu thu được thuộc loại nào.
Giải:
Cách thu thập dữ liệu: mỗi bạn trong lớp đo thời gian tự học ở nhà (đơn vị: giờ) rồi ghi lại kết quả, sau đó em ước lượng khoảng thời gian tự học hoặc tính trung bình thời gian tự học của các bạn trong lớp.
Dữ liệu thu được thuộc loại số liệu rời rạc.
CREDITS: This presentation template was created by Slidesgo, and includes icons by Flaticon, and infographics & images by Freepik
LUYỆN TẬP
Câu 1. Trong các phát biểu sau dữ liệu nào là dữ liệu rời rạc?
Câu 2. Trong các phát biểu sau dữ liệu nào là dữ liệu liên tục?
Câu 3. Cách để thu thập dữ liệu gián tiếp là
Câu 4. Trong các phát biểu sau dữ liệu nào là dữ liệu rời rạc?
Câu 5. Trong các phát biểu sau dữ liệu nào là dữ liệu liên tục?
Bài 5.1 (SGK – tr.92) Dữ liệu thu được trong mỗi câu hỏi sau thuộc loại nào?
a) Bạn cao bao nhiêu?
b) Mạng điện thoại bạn đang dùng là gì?
c) Gia đình bạn có bao nhiêu người dưới
Dữ liệu thu được là số liệu liên tục.
Dữ liệu không phải là số, không thể sắp thứ tự
Dữ liệu thu được là số liệu rời rạc.
VẬN DỤNG
Bài 5.2 (SGK – tr.92) Ghép cặp cho phù hợp và ghi kết quả vào vở.
a. Số liệu rời rạc
b. Số liệu liên tục
c. Số liệu không là số, không thể sắp thứ tự
d. Số liệu không
là số, có thể sắp thứ tự
A. Kết quả đánh giá của 5 bạn về đề kiểm tra học kì I môn Toán ở các mức độ: Khó, Rất khó, Trung bình, Dễ, Khó.
B. Nhiệt độ (oC) tại Nha Trang trong 5 ngày đầu tháng 6 là: 23,2; 25,7; 31,4; 27,3; 28,6.
C. Số hoạt động hè mà các bạn trong tổ tham gia: 2; 1; 3; 0; 4.
D. Tên các môn thể thao mà các bạn yêu thích nhất: Bóng đá, Cầu lông, Cờ vua, Võ thuật, Bóng bàn.
Bài 5.3 (SGK – tr.92)
Nên sử dụng phương pháp thu nhập nào để thu được mỗi dữ liệu sau?
a) Tên của 10 quốc gia có diện tích lớn nhất.
b) Ý kiến của các bạn về địa điểm đi tham quan tuần tới.
c) Chiều cao của các cây cau giống sau 6 tháng trồng.
Giải:
Bài 5.3 (SGK – tr.92)
Nên sử dụng phương pháp thu nhập nào để thu được mỗi dữ liệu sau?
a) Tên của 10 quốc gia có diện tích lớn nhất.
b) Ý kiến của các bạn về địa điểm đi tham quan tuần tới.
c) Chiều cao của các cây cau giống sau 6 tháng trồng.
Giải:
Bài 5.3 (SGK – tr.92)
Nên sử dụng phương pháp thu nhập nào để thu được mỗi dữ liệu sau?
a) Tên của 10 quốc gia có diện tích lớn nhất.
b) Ý kiến của các bạn về địa điểm đi tham quan tuần tới.
c) Chiều cao của các cây cau giống sau 6 tháng trồng.
Giải:
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Ghi nhớ
kiến thức trong bài
Hoàn thành các bài tập trong SBT
Chuẩn bị trước
Bài 19. Biểu diễn dữ liệu bằng bảng, biểu đồ
CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ THEO DÕI TIẾT HỌC!