Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Một CSDL lưu dữ liệu trên hệ thống máy tính dưới dạng các tệp có cấu trúc được thiết kế để nhiều người dùng có thể cùng khai thác dữ liệu trong CSDL đó. Tuy nhiên không phải tất cả người dùng đều biết về cấu trúc các tệp lưu dữ liệu và tự viết chương trình khai thác dữ liệu. Theo em, có thể giải quyết vấn đề này như thế nào?
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Gợi ý trả lời:
Để giải quyết vấn đề này dữ liệu phải được lưu dưới dạng một phần mềm hệ thống quản trị mà ai cũng có thể dễ dàng khai thác.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
1. KHÁI NIỆM HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU
Hoạt động 1 (trang 58): Thảo luận về một phần mềm hỗ trợ thao tác dữ liệu
Để tạo ra, lưu trữ và sửa đổi một văn bản trên máy tính chúng ta cần một phần mềm soạn thảo văn bản. Để tạo ra và cập nhật một bảng điện tử chúng ta cần một phần mềm bảng tính. Theo em, một phần mềm hỗ trợ làm việc với các CSDL cần thực hiện được những yêu cầu nào dưới đây?
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
A. Cung cấp công cụ tạo lập CSDL.
B. Cập nhật dữ liệu và tự động kiểm tra tính đúng đắn của dữ liệu.
C. Hỗ trợ truy xuất dữ liệu.
D. Cung cấp giao diện để ai cũng có thể xem nội dung của các bảng dữ liệu một cách dễ dàng.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Gợi ý trả lời:
Đáp án đúng là:
B. Cập nhật dữ liệu và tự động kiểm tra tính đúng đắn của dữ liệu.
C. Hỗ trợ truy xuất dữ liệu.
D. Cung cấp giao diện để ai cũng có thể xem nội dung của các bảng dữ liệu một cách dễ dàng.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
- Để hỗ trợ làm việc với các CSDL người ta đã xây dựng những bộ phần mềm chuyên dụng gọi là hệ quản trị cơ sở dữ liệu (Database management systems).
- Hệ quản trị cơ sở dữ liệu có các nhóm chức năng sau:
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
a) Nhóm chức năng định nghĩa dữ liệu
Với các chức năng này người dùng có thể:
- Khai báo CSDL với tên gọi xác định. Một hệ QTCSDL có thể quản trị nhiều CSDL.
- Tạo lập, sửa đổi kiến trúc bên trong mỗi CSDL.
- Nhiều hệ quản trị CSDL cho phép cài đặt các ràng buộc toàn vẹn dữ liệu để có thể kiểm soát tính đúng đắn của dữ liệu.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
b) Nhóm chức năng cập nhật và truy xuất dữ liệu
Còn gọi là nhóm chức năng thao tác dữ liệu.
- Nhóm chức năng cập nhật dữ liệu: Thêm, xoá, sửa dữ liệu.
- Nhóm chức năng truy xuất dữ liệu: Tìm kiếm, thống kê,...
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
c) Nhóm chức năng bảo mật, an toàn cơ sở dữ liệu
- Hệ QTCSDL cung cấp phương tiện kiểm soát quyền truy cập dữ liệu.
- Hệ QTCSDL cung cấp chức năng kiểm soát các truy cập đồng thời để đảm bảo tính nhất quán của dữ liệu.
- Hệ QTCSDL cung cấp các phương tiện thực hiện sao lưu dự phòng (backup) để đề phòng các sự cố gây mất dữ liệu và khôi phục dữ liệu khi cần thiết.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
d) Nhóm chức năng giao diện lập trình ứng dụng
Cung cấp cho các nhà phát triển ứng dụng CSDL các phương thức và công cụ để họ có thể gửi được truy vấn đến CSDL từ ứng dụng mà họ phát triển, nhằm đáp ứng những nhu cầu công việc cụ thể.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Câu hỏi 1 (trang 59): Nêu những khó khăn trong việc khai thác CSDL nếu không có hệ QTCSDL.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Gợi ý trả lời:
Những khó khăn trong việc khai thác CSDL nếu không có hệ QTCSDL là:
- Khó khăn trong việc lưu trữ dữ liệu.
- Không có tính năng bảo mật.
- Không có tính năng quản lý.
- Khó khăn trong việc truy xuất dữ liệu.
- Không thể đồng bộ hóa dữ liệu.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Câu hỏi 2 (trang 59): Tóm tắt các nhóm chức năng của hệ QTCSDL.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Gợi ý trả lời:
a) Nhóm chức năng định nghĩa dữ liệu
+ Khai báo CSDL với tên gọi xác định. Một hệ QTCSDL có thể quản trị nhiều CSDL.
+ Tạo lập, sửa đổi kiến trúc bên trong mỗi CSDL.
+ Nhiều hệ QTCSDL cho phép cài đặt các ràng buộc toàn vẹn dữ liệu để có thể kiểm soát tính đúng đắn của dữ liệu.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
b) Nhóm chức năng cập nhật và truy xuất dữ liệu hay là nhóm chức năng thao tác dữ liệu với các chức năng sau:
+ Chức năng cập nhật dữ liệu, CSDL sau khi được khởi tạo chưa có dữ liệu, cần phải nhập dữ liệu vào. Theo thời gian, do biến động của thế giới thực hoặc do sai sót khi nhập dữ liệu, dữ liệu trong CSDL không còn đúng nữa. Hệ QTCSDL cần cung cấp các chức năng thêm, xoá, sửa dữ liệu.
+ Chức năng truy xuất dữ liệu theo những tiêu chí khác nhau.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
c) Nhóm chức năng bảo mật, an toàn CSDL
+ Không phải mọi hệ QTCSDL đều cung cấp công cụ để mọi người có thể dễ dàng đọc nội đung các bảng dữ liệu. Dữ liệu cần được bảo mật, chỉ cung cấp cho người có thẩm quyền. Do vậy, nhiều hệ QTCSDL cung cấp phương tiện kiểm soát quyền truy cập dữ liệu.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
+ Khi nhiều người được truy cập đồng thời vào CSDL sẽ nảy sinh ra vấn đề tranh chấp dữ liệu, chẳng hạn một người đang sửa trường dữ liệu của một bản ghi thì người kia ra lệnh xoá cả bản ghi. Trong những trường hợp như vậy, hệ QTCSDL cần cung cấp chức năng kiểm soát các giao dịch để đảm bảo tính nhất quán của dữ liệu.
+ Hệ QTCSDL cung cấp các phương tiện thực hiện sao lưu dự phòng (backup) để đề phòng các sự cố gây mất dữ liệu và khôi phục dữ liệu khi cần thiết.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
d). Nhóm chức năng giao diện lập trình ứng dụng cung cấp cho các nhà phát triển ứng dụng CSDL các phương thức và các công cụ để họ có thể gửi được truy vấn đến CSDL từ ứng dụng mà họ phát triển, nhằm đáp ứng những nhu cầu công việc cụ thể.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
2. HỆ CƠ SỞ DỮ LIỆU
Hoạt động 2 (trang 60): Thảo luận về tra cứu trực tuyến điểm thi.
Khi lên mạng để tra cứu điểm thi vào lớp 10, thông thường trên màn hình chỉ yêu cầu nhập vài dữ liệu tối thiểu, ví dụ sau khi nhập số báo danh gần như ngay lập tức em nhận được đầy đủ thông tin họ tên, trường lớp, điểm thi cùng kết quả xét tuyển. Vậy, ngoài CSDL điểm thi cần có những gì để có thể cung cấp cho em thông tin như vậy?
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Gợi ý trả lời:
Ngoài CSDL điểm thi, hệ thống cần kết nối với các CSDL khác như CSDL học sinh, CSDL trường học, CSDL kết quả xét tuyển và có hệ thống liên kết để truy vấn dữ liệu giữa các CSDL này.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Hệ CSDL là một hệ thống gồm ba thành phần: CSDL, hệ QTCSDL và các phần mềm ứng dụng.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Câu hỏi (trang 61): Hệ QTCSDL và hệ CSDL khác nhau như thế nào?
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Gợi ý trả lời:
- Hệ QTCSDL là phần mềm cung cấp phương thức để lưu trữ, cập nhật và truy xuất dữ liệu của CSDL, bảo mật và an toàn dữ liệu.
- Hệ CSDL là một hệ thống gồm ba thành phần: CSDL, hệ QTCSDL và các phần mềm ứng dụng CSDL.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
3. HỆ CƠ SỞ DỮ LIỆU TẬP TRUNG VÀ PHÂN TÁN
a) Hệ CSDL tập trung
Hệ CSDL mà CSDL được lưu trữ tập trung trên một máy tính được gọi là một hệ cơ sở dữ liệu tập trung.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
b) Hệ CSDL phân tán
Hệ CSDL phân tán là hệ CSDL cho phép người dùng truy cập dữ liệu được lưu trữ ở nhiều máy tính khác nhau trên mạng máy tính.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
* Hạn chế của hệ CSDL phân tán so với hệ CSDL tập trung:
- Thiết kế và triển khai phức tạp.
- Khó khăn trong đảm bảo tính nhất quán và bảo mật dữ liệu.
- Chi phí duy trì cao.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
* Ưu điểm của hệ CSDL phân tán:
- Dễ dàng mở rộng, luôn có thể bổ sung thêm trạm dữ liệu vào hệ thống khi cần mà không làm ảnh hưởng đến hoạt động của các trạm dữ liệu đang hoạt động.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
- Tính sẵn sàng và độ tin cậy được nâng cao. Hệ thống hoạt động ổn định, hạn chế tối đa việc mất mát dữ liệu dù có thể có trạm dữ liệu gặp sự cố vì dữ liệu có thể được sao lưu nhiều bản đặt ở các trạm dữ liệu khác.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Câu hỏi (trang 63): Hệ CSDL tập trung và hệ CSDL phân tán khác nhau như thế nào?
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Gợi ý trả lời:
* Hệ cơ sở dữ liệu tập trung: là hệ CSDL mà CSDL được lưu trữ tập trung trên một máy tính.
* Hệ cơ sở dữ liệu phân tán: là hệ CSDL mà CSDL được lưu trữ phân tán ở nhiều máy tính khác nhau trên mạng máy tính.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Luyện tập 1 (trang 63): Hãy lập danh sách các chức năng của hệ QTCSDL trong từng nhóm chức năng của hệ QTCSDL.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Gợi ý trả lời:
a) Cung cấp môi trường tạo lập cơ sở dữ liệu.
b) Cung cấp môi trường cập nhật và khai thác dữ liệu.
c) Cung cấp công cụ kiểm soát, điều khiển truy cập vào cơ sở dữ liệu.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Luyện tập 2 (trang 63): Hãy phân tích điểm mạnh và đểm yếu của CSDL phân tán so với CSDL tập trung.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Gợi ý trả lời:
- Điểm mạnh của CSDL phân tán so với CSDL tập trung:
+ Dễ dàng mở rộng, luôn có thể bổ sung thêm trạm dữ liệu vào hệ thống khi cần mà không làm ảnh hưởng đến hoạt động của các trạm dữ liệu đang hoạt động.
+ Tính sẵn sàng và độ tin cậy được nâng cao.
+ Hệ thống hoạt động ổn định, hạn chế tối đa việc mất mát dữ liệu dù có thể có trạm dữ liệu gặp sự cố vì dữ liệu có thể được sao lưu nhiều bản đặt ở các trạm dữ liệu khác.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
- Điểm yếu của CSDL phân tán so với CSDL tập trung:
+ Thiết kế và triển khai phức tạp.
+ Khó khăn hơn trong đảm bảo tính nhất quán và bảo mật dữ liệu.
+ Chi phí duy trì cao hơn.
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
1. KHÁI NIỆM HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU
a) Nhóm chức năng định nghĩa dữ liệu
b) Nhóm chức năng cập nhật và truy xuất dữ liệu
c) Nhóm chức năng bảo mật, an toàn cơ sở dữ liệu
d) Nhóm chức năng giao diện lập trình ứng dụng
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
2. HỆ CƠ SỞ DỮ LIỆU
a) Hệ CSDL tập trung
b) Hệ CSDL phân tán
3. HỆ CƠ SỞ DỮ LIỆU TẬP TRUNG VÀ PHÂN TÁN
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
1. Làm phần VẬN DỤNG (SGK trang 63)
2. Xem trước bài 13 (SGK trang 64)
Cơ sở dữ liệu quan hệ
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang
Các em làm 10 câu hỏi trắc nghiệm Online để củng cố bài.
1. Đăng nhập vào trang thaycai.net
2. Nháy chọn Tin học 11
3. Nháy chuột vào 4. Trắc nghiệm tin học 11 - sách Kết nối tri thức
4. Nháy chuột vào Trắc nghiệm: Bài 12-Hệ quản trị cơ sở dữ liệu và hệ cơ sở dữ liệu
Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang