1 of 29

AİLE HEKİMLİĞİNİN TÜRKİYE TARİHÇESİ

Araş. Gör. Dr. Gülşah ONUR

Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Duygu AYHAN BAŞER

Hacettepe Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

2 of 29

Giriş

Aile hekimliği bir tıp disiplinidir.
Tıp disiplinlerinin olmazsa olmaz üç özelliği;

1-anabilim dallarının kurulması (Türkiye’de1993)
2-derneği (Türkiye’de1990)
3-sürekli yayınlanan dergisinin (Türkiye’de1997) olmasıdır.

3 of 29

Giriş

Diğer tüm uzmanlık dallarında olduğu gibi aile hekimliğinin doğuşu da bir gereksinim sonucu olmuştur.
1928 yılında hekim başına düşen kişi:12841
1932 yılında 23 Nisan töreni: ‘’Aile Tabibi (istiyoruz)’’
1947 yılında,Dr. Behçet Uz’un Sağlık Bakanlığı döneminde ‘’Genel Sağlık Uzmanlığı’’ adı ile yeni bir uzmanlık eğitimine başlanıldı.1955’de son verildi.
1970’li yıllarda ‘’aile hekimi’’ terimi ülkemizde kullanılmaya başlanmıştır.

4 of 29

1766 Osmanlı İmparatorluğu kadı sicillerinde Evde bakım hizmetlerinin yapıldığına dair kanıt olabilecek en eski belge mevcuttur.

1891’de A.S.Desnonsan’ın eserinden Ethem Murat tarafından Osmanlıca’ya tercüme edilen kitapta ‘’Aile Tabibi’’ sözcüğü kullanılmıştır.

1919’da Dr. Behçet Uz’a ait eserde ülke içinde Aile hekimliği teşkilatının kurulmasının lüzumu üzerinde durulmuştur. Bu, Peabody tarafından aile hekimliğine olan gereksinimin belirtilmesinden 4 yıl öncedir.

5 of 29

1983 yılı

Türkiye’de Aile Hekimliği Uzmanlığı, ilk kez 1983 yılında Tababet Uzmanlık Tüzüğü’nde yer aldı.
Eğitim süresi pratisyenler için 3 yıl, pediatri ve dahiliye uzmanları için 1 yıl 4 ay olarak belirlendi.

1984 yılı

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesinde ilk aile hekimliği anabilim dalı kuruldu.

6 of 29

1985 yılı

Ankara, İstanbul ve İzmir’de Sağlık Bakanlığı Eğitim ve Araştırma Hastanelerinde Aile Hekimliği Uzmanlık eğitimine başlandı.

1990 yılı

Ankara’da Aile Hekimliği Uzmanlık Derneği (AHUD) kuruldu.

Daha sonra 1998 yılında 2/3/1998 tarih, 98/1074 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği (TAHUD) oldu.

7 of 29

1992 yılı�

1-2 Eylül 1992’de SB Sağlık Projesi Genel Koordinatörlüğü tarafından Ankara’da ‘’Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinin Gelişmesi için Aile Hekimliği Eğitimi’’ konulu grup çalışması düzenlendi.

1993 yılı�

İlk ‘’Aile Hekimi Eğiticisi Kursu’’ Ankara’da ve İzmir’de, İngiltere Bristol ve Exeter Üniversitesi ile Royal College of General Practitioners’ın eğitim desteği ile yapıldı.

88 aile hekimliği uzmanı ‘’Eğitici Eğitimi’’ sertifikası aldı.

8 of 29

1993 yılı devam…

16 Temmuz 1993’te Yüksek Öğretim Kurulu 12547 sayılı kararı ile tıp fakültelerinde aile hekimliği anabilim dallarının kurulmasını uygun gördü.
İlk anabilim dalı 17 Eylül 1993’de Trakya Üniversitesi’nde kuruldu.
25-26 Kasım 1993’de 1.Ulusal AH Kongresi AHUD tarafından İstanbul’da düzenlendi.

9 of 29

1994 yılı

İlk defa bir aile hekimi uzmanı Dr. İlhami Ünlüoğlu Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne yardımcı doçent olarak akademik kadroya atandı.

10 of 29

1995 yılı

AHUD aile hekimi uzman ve asistanlarına yönelik mezuniyet sonrası eğitimlere başladı. İzmir’de düzenlenen ‘’Bağışıklık Kursu’’ bu alanda sertifikalandırılan ilk etkinlik oldu.

200’den fazla tıp mensubunun katılımıyla ‘’AH Uzmanlık Müfredatı’’ yayınlandı.

AHUD, WONCA Avrupa Bölge Toplantısı’na katıldı.

11 of 29

1995 yılı devam…

Nisan 1995 TUS’unda üniversite kadrosuna atanan ilk aile hekimliği asistanı Dr. İsmail Hamdi Kara, Dicle Üniv. Tıp Fakültesi’nde göreve başladı.

Eylül TUS’unda ikinci olarak Çukurova Üniv. Tıp Fakültesi AH asistan kadrosu açmıştır

12 of 29

1995 yılı devam…

‘’Aile Hekimliği Sempozyumu’’ Aralık 1995’te Adana’da,Çukurova Üniv.Tıp Fakültesi,AH Anabilim Dalı tarafından düzenlendi.

Trakya Üniv. Tıp Fakültesi AH Anabilim Dalı, AH sempozyumu gerçekleştirdi.

‘’Aile Hekimi (Family Physician) Dergisi’’ Kocaeli Üniv Tıp Fakültesi Aile Hekimliği ABD Dergisi olarak 1.sayı ile yayın hayatına başladı. İki ayda bir çıkarılması planlanan dergi yayın hayatına devam edemedi.

13 of 29

1997 yılı

‘’Türkiye Aile Hekimliği Dergisi’’ 1997’den bu yana düzenli yayınlanmakta olup Türk Tıp Dizini’ne kayıtlıdır.

14 of 29

1998 yılı

Türkiye Aile Hekimliği Uzman ve Asistanlarının internet grubu ‘aile’ (aile@yahoogroups.com) kuruldu.

TAHUD Ankara şubesi kuruldu.

Türkiye Aile Hekimliği Yeterlilik Kurulu (TAHYK) kuruldu.

‘’Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi Çekirdek Müfredatı’’ ve ‘’Asistan Karnesi’’ yayınlanmıştır.

15 of 29

2000 yılı�

I.EURACT Alan Eğiticileri Eğitimi kursu( the EURACT Course on Teaching on the Theachers in General Practice) Birinci basamakta Eğitim Yöntemleri bire-bir tutoryal eğitim, grup çalışması Kuşadası-Aydın’da düzenlendi.

2001yılı�

Uluslar arası katılımlı 1.Ulusal Aile Hekimliği Günleri 2-5 Kasım 2001 tarihlerinde Edirne’de yapıldı.

Disiplinin akademik engellenme girişimi: Doçentlik listesinden çıkarılma girişimi(Bilim dalı olarak bir Anabilim Dalına bağlanma düşüncesi)

16 of 29

2003 yılı�

Türkiye Dünya Aile Hekimleri Birliğine (WONCA) tam üye oldu.

2005 yılı�

Türkiye WONCA dünya konseyinde temsil edildi.

‘’Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi Çekirdek Müfredatı Oluşturma Çalıştayı’’ 5-6 Mart 2005 tarihinde İstanbul’da yapıldı.

6 Temmuz 2005 tarih 25867 sayılı ‘’Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Yönetmelik’’ Resmi Gazete’de yayınlandı.

5258 sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanuna dayanarak 3 Ocak 2005 tarihli Bakan onayıyla Düzce ili Pilot il olarak belirlendi.

17 of 29

2006 yılı

PRN Aile Hekimliği Dergisi (Ed:Uz. Dr. Suna Tuzcu) yayınlanmaya başladı. (www.prndergi.web.tr)

Bu dergide Annals of Family Medicine, Journal of Family Practice, Family Practice Management ve American Board of Family Practice adlı dergilerde yayınlanan seçilmiş makaleler Türkçe’ye çevrilerek sunulmaktadır.

18 of 29

2007 yılı

‘’Turkish Journal of Medicine and Primary Care’’ elektronik dergisi (Ed: Prof. Dr. Nafiz Bozdemir) AH ABD tarafından çıkarılan 2.dergi olarak yayın hayatına girdi.

Çeşitli illerde Sürekli Tıp Eğitimi (STE) Kulübü kuruldu. Bu kapsamda ‘’Birinci Basamakta PA Akciğer filmi ve EKG okuma becerisi’’ kursları(Eğiticiler: Uzm.Dr. Kenan Taştan ve Uzm.Dr. Turan Set) düzenleniyor.

19 of 29

2007 yılı

Bir diğer STE faaliyeti ‘’Metabolik Sendrom Kursu’’çeşitli illerde düzenlenmeye devam ediyor.
Editörlüğünü Prof. Dr. Füsun Ersoy’un yaptığı aile hekimliği dergisi (www.ailehekimligidergisi.org) yayın hayatına başladı.
Aktif yürütücülüğünü Adnan Menderes Üniv Tıp Fakültesi Aile Hekimliği ABD’nin yaptığı ve üç Avrupa ülkesinden beş ortağı olan ‘AH’nin mezuniyet sonrası ve sürekli eğitimleri için Avrupa Bilgi ağının geliştirilmesine doğru ‘’FAMİLYMED projesi’’ 2007 AB Leonardo da Vinci yaşam boyu öğrenme programı kapsamında Ulusal Ajans ve Avrupa Birliği Komisyonu tarafından onaylandı.
Aile Hekimliği Akademisi kuruldu.

20 of 29

2008 yılı

‘Ülkemizde Aile hekimliği uygulamasının geliştirilmesinde ve süreç içinde doğacak problemlerin çözümlenmesine katkı sağlamak amacını taşıyan ve 8 ilin Aile Hekimleri Derneklerinin bir araya getirilmesi ile ‘’Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu’’ kuruldu.

14. WONCA Avrupa 2008 Konferansı 1-7 Eylül 2008 tarihleri arasında İstanbul’da yapıldı. 57 farklı ülkeden toplam 4706 kişi katıldı.

21 of 29

2009 yılı�

AHEAD (Aile Hekimliği Eğitim ve Araştırma Derneği) İstanbul’da kuruldu.
AH ABDları tarafından yayınlanan 3.dergi olarak Prof. Dr. İsmail Hamdi Kara’nın editörlüğünü yaptığı ‘’Konuralp Tıp Dergisi’’ Düzce’de yayın hayatına başladı.

22 of 29

2010 yılı�

Türk Tabipler Birliği’nin çağrısıyla Birinci Basamakta çalışan hekimlerin temsilcileri Ankara’da bir araya geldi.10 Ocak 2010 günü yapılan toplantıya AH Dernekleri Federasyonu, Pratisyen Hekimlik Derneği, TTB Pratisyen Hekimlik Kolu ve Genel Pratisyenlik Enstitüsü temsilcileri katıldı.

2010 yılı sonunda tüm illerimizde Aile Hekimliği uygulamasına geçildi.

24 of 29

1994🡪 İlk Aile Hekimliği Yardımcı Doçentimiz

1996🡪 İlk Aile Hekimliği Doçentimiz

2002🡪 İlk Aile Hekimliği Profesörümüz

25 of 29

Türkiye’de,

“Ulusal Aile Hekimliği Kongreleri”; 1993 den bu yana, her iki yılda bir (2013 TEN BERİ HER YIL)

“Ulusal Aile Hekimliği Günleri”; 2001 den bu yana, kongre yapılmadığı yıllarda, iki yılda bir düzenlenmektedir.

“Aile Hekimliği Güz Okulu” 2007 den itibaren düzenlenmektedir.

��

19.10.2021

26 of 29

KONGRELERİMİZ