บทที่ 6 เศษส่วน

กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3

การอ่านและการเขียนเศษส่วน

การเปรียบเทียบและเรียงลำดับเศษส่วนที่ตัวส่วนเท่ากัน

การเปรียบเทียบและเรียงลำดับเศษส่วนที่ตัวเศษเท่ากัน

การบวกเศษส่วนที่มีตัวส่วนเท่ากัน

บทที่ 6 เศษส่วน

การลบเศษส่วนที่มีตัวส่วนเท่ากัน

โจทย์ปัญหาเศษส่วน

6.1

6.2

6.3

6.4

6.5

6.6

01

02

03

04

05

06

อุปกรณ์

1. กระดาษรูปสี่เหลี่ยมที่มีความยาวแต่ละด้านเท่ากับความกว้างของกระดาษ A4
2. ไม้บรรทัด 3. ดินสอ

วิธีจัดกิจกรรม

1. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละเท่า ๆ กัน และแจกกระดาษรูปสี่เหลี่ยมกลุ่มละ 10 แผ่น
2. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันหาวิธีพับกระดาษ 1 แผ่น เป็น 2 ส่วน เท่า ๆ กันให้ได้วิธีที่แตกต่างกันมากที่สุด แล้วขีดเส้นตามรอยพับ พร้อมนำาเสนอวิธีพับและร่วมกันตรวจสอบ
3. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันหาวิธีพับกระดาษ 1 แผ่น เพื่อแบ่งกระดาษออกเป็น 4 ส่วน และ 8 ส่วนเท่า ๆ กันตามลำดับ ให้ได้วิธีที่แตกต่างกันมากที่สุดแล้วขีดเส้นตามรอยพับ พร้อมนำเสนอวิธีพับและร่วมกันตรวจสอบ

กิจกรรม

พับเป็นส่วนเท่า ๆ กัน

การอ่านและการเขียนเศษส่วน

6.1

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

เศษส่วนเป็นสัญลักษณ์แสดงจำนวน ซึ่งประกอบด้วยตัวเศษและตัวส่วน

ตัวเศษแสดงจำนวนของส่วนที่กล่าวถึง เขียนไว้ด้านบนของเส้นคั่น

ตัวส่วนแสดงจำนวนของส่วนที่เท่าๆ กันทั้งหมด เขียนไว้ด้านล่างของเส้นคั่น

01

02

03

04

05

06

ขนมปัง 1 แผ่น แบ่งเป็น 2 ชิ้น เท่า ๆ กัน เขียนเศษส่วนแสดงจำนวนของขนมปังแต่ละชิ้นได้อย่างไร อ่านว่าอย่างไร

รูปสี่เหลี่ยม 1 รูป

01

02

03

04

05

06

รูปห้าเหลี่ยม 1 รูป

01

02

03

04

05

06

สังเกต รูป 1 รูปจะแบ่งเป็นกี่ส่วนก็ได้ แต่ต้องแบ่งให้แต่ละส่วนเท่ากัน

รูปใดที่แบ่งเป็นส่วนเท่า ๆ กัน ให้เขียนเศษส่วนแสดงจำนวนของแต่ละส่วนพร้อมทั้งบอกตัวเศษและตัวส่วน

​

​

01

02

03

04

05

06

​

​

รูป 1

รูป 2

รูป 3

รูป 4

รูป 5

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

เขียนเศษส่วนแสดงจำนวนของส่วนที่ระบายสีแต่ละรูปได้อย่างไร เพราะอะไร

01

02

03

04

05

06

รูป 1

รูป 2

รูป 3

รูป 4

รูป 5

01

02

03

04

05

06

เขียนเศษส่วนแสดงจำนวนของส่วนที่ระบายสี และอ่านเศษส่วนที่เขียน

01

02

03

04

05

06

เขียนเศษส่วนแสดงส่วนที่ระบายสีของแต่ละรูป และบอกว่าเศษส่วนใดเท่ากับ 1

​

​

01

02

03

04

05

06

​

​

รูป 1

รูป 2

รูป 3

รูป 4

รูป 5

01

02

03

04

05

06

อุปกรณ์

1 ชุด ประกอบด้วย บัตรเศษส่วน บัตรภาพที่ระบายสีแสดงเศษส่วน และบัตรคำอ่านเศษส่วน

อย่างละ 10 บัตร

วิธีจัดกิจกรรม

1. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม และแจกอุปกรณ์ให้กลุ่มละ 1 ชุด
2. ครูติดบัตรเศษส่วนบนกระดาน แล้วให้นักเรียนแต่ละกลุ่มชูบัตรภาพที่ระบายสีแสดงเศษส่วน และบัตรคำอ่านเศษส่วนที่สอดคล้องกับบัตรเศษส่วนที่ครูกำหนด หรือครูอาจติดบัตรภาพที่ระบายสีแสดงเศษส่วน แล้วให้นักเรียนแต่ละกลุ่มชูบัตรเศษส่วนและบัตรคำอ่านเศษส่วน หรือครูอาจติดบัตรคำอ่านเศษส่วนแล้วให้นักเรียนแต่ละกลุ่มชูบัตรเศษส่วน และบัตรภาพที่ระบายสีแสดงเศษส่วน

เศษส่วนแสนสนุก

​

​

01

02

03

04

05

06

ตัวอย่างบัตรเศษส่วน

ตัวอย่างบัตรภาพที่ระบายสีแสดงเศษส่วน

ตัวอย่างบัตรคำอ่านเศษส่วน

01

02

03

04

05

06

เขียนเศษส่วนแสดงจำนวนของส่วนที่ระบายสี พร้อมทั้งเขียนคำอ่าน

1)

2)

3)

4)

ระบายสีหรือแรเงาแสดงเศษส่วน

1)

2)

01

02

03

04

05

06

การเปรียบเทียบและเรียงลำดับเศษส่วนที่ตัวส่วนเท่ากัน

6.2

01

02

03

04

05

06

โหลแก้วความจุ 1 ลิตร มีน้ำผลไม้บรรจุอยู่ดังนี้

1 ลิตร

1 ลิตร

1 ลิตร

01

02

03

04

05

06

สังเกต โหลแก้วทุกใบมีรูปร่างและขนาดเดียวกัน แต่ละใบมีความจุ 1 ลิตร และแบ่งเป็น 5 ส่วน เท่าๆ กัน

01

02

03

04

05

06

มากกว่า

มากกว่า

01

02

03

04

05

06

<

>

<

>

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

<

>

>

<

01

02

03

04

05

06

1

1

มีหลายคำตอบ ให้ตอบเพียงคำตอบเดียว

01

02

03

04

05

06

อุปกรณ์

1 ชุดประกอบด้วย กระดาษ A4 และแถบกระดาษขนาดเท่ากัน 6 แถบ แต่ละแถบแบ่งเป็น 6 ส่วนเท่า ๆ กัน และระบายสีแสดงเศษส่วนต่าง ๆ ดังรูป

เรียงลำดับเศษส่วนที่ตัวส่วนเท่ากัน

​

​

01

02

03

04

05

06

วิธีจัดกิจกรรม

1. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละเท่า ๆ กัน แจกอุปกรณ์กลุ่มละ 1 ชุด
2. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันเรียงลำดับแถบกระดาษตามส่วนที่ระบายสีในแถบกระดาษจากน้อยไปมาก พร้อมทั้งเขียนเศษส่วนแสดงส่วนที่ระบายสีจากน้อยไปมากในกระดาษ A4 และร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง
3. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันเรียงลำดับแถบกระดาษส่วนที่ระบายสีในแถบกระดาษจากมากไปน้อย พร้อมทั้งเขียนเศษส่วนแสดงส่วนที่ระบายสีจากมากไปน้อยในกระดาษ A4 และร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง
4. ครูและนักเรียนอภิปรายผลการเรียงลำดับเศษส่วนร่วมกัน

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

เติมเครื่องหมาย > < หรือ เติมตัวเลขแสดงจำนวน

<

>

1)

3)

2)

4)

1

2

1

เรียงลำดับเศษส่วนจากมากไปน้อย

เรียงลำดับเศษส่วนจากน้อยไปมาก

การเปรียบเทียบเศษส่วนที่ตัวส่วนเท่ากันให้ดูที่ตัวเศษ ถ้าตัวเศษของเศษส่วนใดมากว่าเศษส่วนนั้นจะมากกว่า

การเรียงลำดับเศษส่วนที่ตัวส่วนเท่ากันให้พิจารณาตัวเศษ

• ถ้าเรียงลำดับเศษส่วนจากมากไปน้อย ให้เขียนเศษส่วนเรียงลำดับจากเศษส่วนที่ตัวเศษมากไปน้อย
• ถ้าเรียงลำดับเศษส่วนจากน้อยไปมาก ให้เขียนเศษส่วนเรียงลำดับจากเศษส่วนที่ตัวเศษน้อยไปมาก

01

02

03

04

05

06

การเปรียบเทียบและเรียงลำดับเศษส่วนที่ตัวเศษเท่ากัน

6.3

01

02

03

04

05

06

ขวดโหล 3 ใบ แต่ละใบมีความจุ 1 ลิตร ใบแรกแบ่งเป็น 2 ส่วนเท่า ๆ กัน ใบที่ 2 แบ่งเป็น 4 ส่วนเท่า ๆ กัน ใบที่ 3 แบ่งเป็น 3 ส่วนเท่าๆ กัน แล้วใส่น้ำผลไม้ ดังนี้

1 ลิตร

1 ลิตร

1 ลิตร

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

น้อยกว่า

น้อยกว่า

01

02

03

04

05

06

>

>

<

<

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

<

>

>

>

>

<

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

8

มีหลายคำตอบ ให้ตอบเพียงคำตอบเดียว

12

01

02

03

04

05

06

อุปกรณ์

1 ชุดประกอบด้วย กระดาษ A4 และแถบกระดาษขนาดเท่ากัน 5 แถบ แต่ละแถบระบายสี ดังรูป

เรียงลำดับเศษส่วนที่ตัวเศษเท่ากัน

​

​

01

02

03

04

05

06

วิธีจัดกิจกรรม

1. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละเท่า ๆ กัน และแจกอุปกรณ์กลุ่มละ 1 ชุด
2. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันเรียงลำดับแถบกระดาษตามส่วนที่ระบายสีในแถบกระดาษจากน้อยไปมาก พร้อมทั้งเขียนเศษส่วนแสดงส่วนที่ระบายสีจากน้อยไปมากในกระดาษ A4 และร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง
3. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันเรียงลำดับแถบกระดาษตามส่วนที่ระบายสีในแถบกระดาษจากมากไปน้อย พร้อมทั้งเขียนเศษส่วนแสดงส่วนที่ระบายสีจากมากไปน้อยในกระดาษ A4 และร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง
4. ครูและนักเรียนอภิปรายผลการเรียงลำดับเศษส่วนร่วมกัน

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

เติมเครื่องหมาย > < หรือ เติมตัวเลขแสดงจำนวน

<

1)

3)

2)

4)

เรียงลำดับเศษส่วนจากมากไปน้อย

เรียงลำดับเศษส่วนจากน้อยไปมาก

10

12

8

<

6

การเปรียบเทียบเศษส่วนที่ตัวเศษเท่ากันให้ดูที่ตัวส่วน ถ้าตัวส่วนของเศษส่วนใดมากกว่าเศษส่วนนั้นจะน้อยกว่า

การเรียงลำดับเศษส่วนที่ตัวเศษเท่ากันให้พิจารณาตัวส่วน

• ถ้าเรียงลำดับเศษส่วนจากมากไปน้อย ให้เขียนเศษส่วนเรียงลำดับจากเศษส่วนที่ตัวส่วนน้อยไปมาก
• ถ้าเรียงลำดับเศษส่วนจากน้อยไปมาก ให้เขียนเศษส่วนเรียงลำดับจากเศษส่วนที่ตัวส่วนมากไปน้อย

01

02

03

04

05

06

การบวกเศษส่วนที่มี

ตัวส่วนเท่ากัน

6.4

01

02

03

04

05

06

1 ลิตร

1 ลิตร

1 ลิตร

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

เทน้ำทั้งหมดจากขวดโหล 2 ใบนี้ ลงในขวดโหลใบใหม่ที่มีขนาดเท่ากับขวดโหลสองใบแรกน้ำจะล้นขวดโหลหรือไม่ เพราะเหตุใด

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

การหาผลบวกของเศษส่วนที่ตัวส่วนเท่ากัน ให้นำตัวเศษบวกกันโดยตัวส่วนคงเดิม

01

02

03

04

05

06

การลบเศษส่วนที่มี

ตัวส่วนเท่ากัน

6.5

01

02

03

04

05

06

1 ลิตร

1 ลิตร

1 ลิตร

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06

01

02

03

04

05

06