1 of 22

Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği�

Prof. Dr. Zekai HALICI

2 of 22

ETİK (TDK Sözlük)

1. Töre Bilimi

2. Çeşitli meslek kolları arasında tarafların uyması veya kaçınması gereken davranışlar bütünü�

3. Etik bilimi�

4. sıfat Ahlaki, ahlakla ilgili

​

​

2

3 of 22

Bilimin etiğe ihtiyacı var mı?

4 of 22

Bilim etiğinin iki temel ilkesi

  • Genel ahlaka uygunluk
  • Bilim insanların rol model sorumluluğu

5 of 22

Bilimde etik tavrın standartları 14 başlık

  • Dürüstlük
  • Dikkat, özen ve titizlik
  • Açıklık
  • Özgürlük
  • Onur payı
  • Eğitim
  • Toplumsal sorumluluk
  • Emanet
  • Yasallık
  • Fırsat Eşitliği
  • Karşılıklı Saygı
  • Verimlilik
  • Yetkinlik
  • Cesaret

​

6 of 22

​

​

  • Problems with scientific research : How science goes wrong
  • Scientific research has changed the world. Now it needs to change itself,
  • 21 Oct 2013

​

7 of 22

​

​

  • Many scientific studies can’t be replicated. That’s a problem.

27 Aug 2015.

​

​

​

​

8 of 22

Yağmacı Yayıncılar

9 of 22

Yağmacı dergiler

10 of 22

11 of 22

TÜBİTAK: Etiğe Aykırı Davranışlar

  • Aşırma: Başkalarının fikirlerini, yöntemlerini, verilerini, yazılarını ve şekillerini sahiplerine usulüne uygun atıf yapmadan kullanmak veya gerektiğinde sahiplerinden izin almadan kendisine aitmiş gibi kullanmak,
  • (plagiarism- intihal)

12 of 22

TÜBİTAK: Etiğe Aykırı Davranışlar

  • Yayımlanmış veya yayına sunulmuş kendi çalışmasından usulüne uygun olarak kaynak göstermeden alıntı yapmak

​

  • (self-plagiarism)

13 of 22

TÜBİTAK: Etiğe Aykırı Davranışlar

  • Tekrar yayım: Bir araştırmanın sonuçlarını, daha önce yayımlanma durumunu belirtmeden birden fazla kez yayımlamak veya yayımlamak için girişimde bulunmak.
  • (duplication)
  • Tezlere ve kongre bildirilerine dikkat!

14 of 22

TÜBİTAK: Etiğe Aykırı Davranışlar

  • Yayımlanmış veya yayına sunulmuş kendi çalışmasından usulüne uygun olarak kaynak göstermeden alıntı yapmak

​

  • (self-plagiarism)

15 of 22

TÜBİTAK: Etiğe Aykırı Davranışlar

  • Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırarak birden fazla sayıda yayın yapmak veya yayın yapmak için girişimde bulunmak,
  • (salami publication)

16 of 22

TÜBİTAK: Etiğe Aykırı Davranışlar

  • Haksız yazarlık: Birden fazla araştırmacıyla yapılan araştırmaların sonuçlarının sunum veya yayımında, yazarlık sıfatını hak edecek düzeyde katkısı bulunanın ismini çıkarmak, yazarlık sıfatını hak edecek düzeyde katkısı olmayanı yazar olarak eklemek veya yazar sıralamasını uygun olmayan bir biçimde düzenlemek.
  • (Ghost authorship- Honorary authorship)

​

17 of 22

TÜBİTAK: Etiğe Aykırı Davranışlar

  • Kurumca sağlanan kaynakları amacına veya usulüne aykırı biçimde kullanmak

18 of 22

TÜBİTAK: Etiğe Aykırı Davranışlar

  • Kabul ve taahhüt beyanlarına uymama: Kuruma sunulan araştırma, yayın ve diğer faaliyetlerde öngörülen kabul ve taahhüt beyanlarına uymamak, doğru olmayan, yanıltıcı veya eksik beyanda bulunmak,

19 of 22

TÜBİTAK: Etiğe Aykırı Davranışlar

  • Görevi ihmal veya kötüye kullanma:

Kurumun iş ve değerlendirme süreçlerinde yer alan hakem, danışman, uzman, editör, panelist, moderatör, izleyici, raportör, komite veya kurul üyeliği ve benzeri görevleri yerine getirirken usulüne uygun davranmamak, görevi ihmal etmek veya kötüye kullanmak.

20 of 22

TÜBİTAK: Etiğe Aykırı Davranışlar

  • e) Destekleyen kuruluşu belirtmeme: Desteklenerek yürütülen araştırmaların sonuçlarını içeren sunum veya yayınlarda destek veren kurum ya da kuruluşun desteğinin belirtilmesi gerekirken belirtmemek,

21 of 22

TÜBİTAK: Etiğe Aykırı Davranışlar

  • Asılsız veya dayanaksız olarak etik kural ihlali iddiasında bulunmak,

22 of 22

  • Sunum hazırlamamda değerli katkılarından dolayı Prof. Dr. Hasan SEÇEN hocama teşekkür ediyorum.